Sinds de introductie van de smartphone kennen we amper nog verveling. In de wachtruimte bij de tandarts, in de trein en zelfs op het toilet staren we massaal naar het kleine schermpje. Kijk jij óók tientallen of misschien wel honderden keren per dag op het mobiele toestel? Breng dan je smartphonegebruik in kaart en tref passende maatregelen.

Tip 01: Schermtijd in iOS

Apple lanceerde in iOS 12 een nieuwe functie genaamd Schermtijd. Hiermee zien gebruikers precies hoeveel tijd ze aan welke apps besteden. Op die manier confronteert het Amerikaanse concern ‘verslaafden’ met veelvuldig smartphonegebruik. Ga op een iPhone of iPad naar Instellingen / Schermtijd om de functie te openen. Bovenaan zie je hoelang je het mobiele apparaat vandaag hebt gebruikt. Tik op iPhone van (jouw naam) of op iPad van (jouw naam). Er verschijnt een grafiek waarbij de schermtijd is opgedeeld in Lezen en naslag, Sociale netwerken en Anders. Verder bekijk je onderaan een overzicht van de meest gebruikte toepassingen. Veeg je een stukje omlaag, dan zie je hoe vaak je de smartphone of tablet elk uur oppakt en welke apps je het eerst opent. Verder bekijk je hoeveel meldingen je elk uur gemiddeld ontvangt. Ben je benieuwd naar de wekelijkse gemiddelden? Tik dan bovenaan op Afgelopen 7 dagen om het weektotaal te bewonderen. Via Toon categorieën zie je aan welke activiteiten je de meeste tijd spendeert.

©PXimport

Tip 02: Limieten

©PXimport

Wie urenlang sociale apps als WhatsApp of Facebook gebruikt, stelt op een iOS-toestel desgewenst limieten voor zichzelf in. Ga naar Instellingen / Schermtijd / Applimieten / Voeg limiet toe en bepaal voor welke categorieën je een limiet wilt inschakelen. Tik bijvoorbeeld Sociale netwerken en/of Games aan en kies voor Volgende. Bepaal onder Tijd hoeveel uren en minuten je maximaal aan de apps wilt besteden. Via Pas dagen aan wijzig je van bepaalde dagen eenvoudig de tijdslimiet. Dat is nuttig voor het geval je in het weekend iets vaker de smartphone wilt gebruiken. Bevestig met Voeg toe. Vijf minuten voordat je de limiet bereikt, ontvang je een melding. Is de tijdslimiet daadwerkelijk verstreken, dan verschijnt er een wit scherm met een zandloper in beeld. Via Negeer limiet en Herhaal over 15 minuten of Negeer limiet voor vandaag speel je eventueel vals, al is dat eigenlijk niet de bedoeling. Na middernacht begint de telling weer opnieuw.

Tip 03: Tijdelijke blokkade

Soms is het fijn als je niet continu berichten en meldingen ontvangt. Bijvoorbeeld wanneer je gaat slapen of als je druk aan het werk bent. Op een iPhone of iPad stel je aan de hand van een schema eenvoudig een tijdelijke blokkade in. Alleen inkomende oproepen laten zich dan nog horen. Daarnaast kun je onmisbare apps van de blokkade ontzien (zie tip 4). Ga naar Instellingen / Schermtijd / Apparaatvrije tijd en activeer de schakelaar achter Apparaatvrije tijd. Kies tot slot de gewenste start- en stoptijd voor de tijdelijke blokkade.

Tip 04: Uitzondering instellen

Als je een tijdlimiet of Apparaatvrije tijd op een iOS-toestel hebt ingesteld, maak je voor een specifieke app zo nodig een uitzondering. Handig als je bijvoorbeeld een categorie als Sociale netwerken hebt gelimiteerd, terwijl je WhatsApp veelvuldig voor werkgerelateerde zaken nodig hebt. Ga naar Instellingen / Schermtijd / Altijd toegestaan en tik voor de belangrijkste apps op het plusteken. De toepassingen Berichten, FaceTime en Kaarten zijn standaard uitgezonderd van limieten. Klik voor deze apps op het minteken wanneer je dat wilt aanpassen.

©PXimport

Wekelijks rapport

Digitaal welzijn

Tip 05: Moment

©PXimport

Voor veruit de meeste Android-apparaten heb je een alternatieve app nodig om je smartphonegebruik in kaart te brengen. In dat geval is de Engelstalige toepassing Moment – Screen Time Tracker een interessante optie. Overigens is deze app ook voor iOS beschikbaar. Open de Play of App Store en installeer Moment. Na een korte uitleg tik je op Next, waarna je diverse wensen aan de app kenbaar kunt maken. Voor het monitoren van het toestelgebruik tik je sowieso op Track screen time. Geef verder je doelstellingen aan. Wil je bijvoorbeeld minder tijd verspillen of beter slapen, dan kies je respectievelijk voor Stop wasting time en Sleep better. Via Next vraagt Moment naar je e-mailadres, waarbij je onderaan akkoord gaat met de voorwaarden. Bevestig met Done!. Moment wil graag toegang tot informatie over je toestelgebruik. In Android tik je op Allow, zodat Moment kan bijhouden welke andere apps je regelmatig opent. Gebruik nu een dag je smartphone zoals je altijd doet en open naderhand Moment. Je ziet bovenaan hoe vaak en hoelang je het toestel hebt gebruikt. Verder geeft de app aan hoeveel procent van de dag je met de smartphone in de weer bent. Tik op Insights om te zien aan welke apps je de meeste tijd besteedt.

Tip 06: Hulpcoach

Afhankelijk van de doelstellingen die je in Moment hebt gekozen (zie tip 5) helpt een digitale coach je om overmatig smartphonegebruik tegen te gaan. De app geeft je namelijk diverse simpele opdrachtjes. Tik in het hoofdscherm op Coach en All Courses om een lesprogramma te volgen. Kies bijvoorbeeld achtereenvolgens voor Better Sleep / Start Course / Next en vul je leeftijd in. Op basis hiervan beoordeelt Moment hoeveel slaap je ongeveer nodig hebt. Geef via Next aan hoelang je wilt slapen. Na weer een klik op Next start je een veertiendaagse training. Moment geeft elke dag middels een herinnering aan wanneer je de smartphone dient weg te leggen. Op die manier bouwt de app je slaaptijd langzaam op. Verder komt de toepassing dagelijks met verse opdrachtjes op de proppen, zoals het activeren van de nachtmodus in de instellingen, het verlagen van de kamertemperatuur en het afplakken van felle ledlampjes in de slaapkamer. Wil je het smartphonegebruik rigoureuzer aanpakken? Misschien is het lesprogramma Mini Detox dan iets voor jou. De uitdaging is om je toestel twee dagen lang volledig uitgeschakeld te laten.

©PXimport

Tip 07: Instagram

Sociale media vormen een belangrijk deel van ons tijdverdrijf. Sinds kort stel je in de Instagram-app een tijdlimiet in. Overigens is deze tijdlimiet vrijblijvend, dus je kunt de app daarna nog gewoon gebruiken. Tik rechtsonder op het poppetje om je profiel te openen en ga via de drie horizontale streepjes naar het menu. Tik op Je activiteit en bekijk hoeveel minuten je dagelijks op Instagram bivakkeert. Met Dagelijkse herinnering instellen geef je aan na hoeveel tijd je een melding wilt ontvangen. Bevestig als laatste met Herinnering instellen.

Tip 08: Facebook

Net als Instagram bevat Facebook een optie om een vrijblijvende tijdlimiet te activeren. Open de app en tik rechtsonder op de drie horizontale streepjes. Via Instellingen en privacy / Je tijd op Facebook verschijnt er een grafiek met de tijd die je op deze sociale-mediadienst besteedt. Tik op Dagelijkse herinnering instellen en kies de gewenste tijd. Druk daarna op Herinnering instellen. Verder is de optie Voorkeuren nieuwsoverzicht interessant. Hiermee geef je aan van welke personen je als eerste berichten in het nieuwsoverzicht wilt tonen. Daarnaast kun je ook personen ontvolgen die veelvuldig onzinberichten posten. Met deze maatregelen beperk je de tijd op Facebook. Maak een keuze en tik rechtsboven op Klaar. Gebruik verder de optie Meldingsinstellingen wijzigen om het aantal pushberichten terug te dringen, zoals verjaardagen, vriendschapsverzoeken en updates van vrienden.

©PXimport

Actrice Kristen Bell zal de stem van Amy Rose inspreken in de aankomende vierde Sonic the Hedgehog-film.

Het personage, dat veelvuldig in de Sonic-games voorkomt, had al een gastrolletje aan het einde van de film Sonic the Hedgehog 3. Deze week heeft The Hollywood Reporter onthuld dat het personage in de vierde Sonic-film ingesproken zal worden door Kristen Bell.

Bell heeft al ervaring met stemacteerwerk: ze speelde ook de rol van Princess Anna in de Frozen-films. Verder is ze bekend van series als The Good Place, Veronica Mars en Deadwood. Ze speelde ook de rol van Lucy in de allereerste Assassin's Creed-game.

De vierde Sonic the Hedgehog-film draait vanaf 19 maart 2027 in de bioscoop.

Over de Sonic the Hedgehog-films

De Sonic the Hedgehog-films zijn gebaseerd op het populaire gamepersonage van Sega, een blauwe egel die zijn dierenvrienden probeert te redden en extreem snel kan rennen. De films combineren live-action acteerwerk met computergeanimeerde beelden.

De drie uitgekomen verfilmingen zijn een megasucces: begin 2025 werd al aangekondigd dat de drie Sonic-films bij elkaar meer dan een miljard dollar aan bioscoopopbrengsten hadden gegenereerd.

De films staan mede bekend om hun goedgevulde cast. Zo zijn James Marsden en Jim Carrey te zien, en verlenen onder andere Ben Schwartz, Keanu Reeves en Idris Elba hun stemmen aan computergeanimeerde personages.

Eind 2025 kregen we eindelijk de langverwachte eerste beelden van Tomb Raiders toekomst te zien. Het was al een aantal jaren bekend dat Amazon de franchise met zowel een serie als nieuwe games wilde terugbrengen, maar hoe precies, dat was nog lang giswerk. Nu is bekend dat er maar liefst twee nieuwe games op stapel staan: Tomb Raider: The Legacy of Atlantis en Tomb Raider: Catalyst.

Releasedata van de nieuwe Tomb Raider-games

Tijdens The Game Awards in 2025 werd aangekondigd dat Tomb Raider: The Legacy of Atlantis (een remake van de allereerste Tomb Raider-game uit 1996) in 2026 moet verschijnen. Een geheel nieuwe Tomb Raider-game die zich later in de tijdlijn afspeelt is Catalyst, de game die in 2027 moet verschijnen. Beide spellen komen uit op de PlayStation 5, Xbox Series X en S en pc.

Beide titels worden ontwikkeld door Crystal Dynamics, dat eerder Tomb Raider uit 2013 en Rise of the Tomb Raider uit 2015 maakte. Ook hielp de studio mede-ontwikkelaar Eidos Montréal met de productie van Shadow of the Tomb Raider (2018). De studio Flying Wild Hog (Shadow Warrior, Trek to Yomi) ondersteunt de ontwikkeling van Tomb Raider: The Legacy of Atlantis.

Allemaal in één tijdlijn

Met dit nieuwe Tomb Raider-tijdperk willen Amazon en ontwikkelaar Crystal Dynamics harder dan ooit inzetten op de eenduidige tijdlijn van de franchise. In de allereerste Tomb Raider-game uit 1996 was Lara Croft al een geharde avonturier, en in 2012 begon Crystal Dynamics met het vertellen van haar 'oorsprongsverhaal'. De zogenaamde Survivor-trilogie omvat de games Tomb Raider (2013), Rise of the Tomb Raider (2015) en Shadow of the Tomb Raider (2018), die samen laten zien hoe Lara steeds meer in die rol van de geharde bad-ass groeit.

©Crystal Dynamics

De bedoeling is in principe altijd geweest dat de Survivor-trilogie een voorloper vormt op de originele games, al werd daar nog vaak over gediscussieerd door fans. Sommigen vinden bijvoorbeeld dat de sfeer van de modernere games niet goed overeenkomt met de originele titels. Desalniettemin gaat Amazon door met het plan, zo werd al aangekondigd in 2021, waar in een speciale video het volgende werd gezegd over de aankomende Tomb Raider-game:

"Het bevat alle elementen die de Tomb Raider-reeks een van de meest geprezen franchises in gaming heeft gemaakt. Spelers besturen een zelfverzekerde en multidimensionale heldin in een omgeving waarin verkenning en creatief routes vinden wordt beloond. Er zijn duizelingwekkende puzzels om op te lossen en er is een grote variatie aan vijanden om het tegen op te nemen."

©Crystal Dynamics

Tomb Raider: Legacy of Atlantis

Tomb Raider: The Legacy of Atlantis lijkt dit duidelijk te moeten maken. De game is dus een remake van het spel waar de franchise mee begon, met gemoderniseerde gameplay en visuals. Het verhaal rondom het krachtige artefact de Scion blijft intact, al gaat de verhaalvertelling in deze versie van het spel wat anders dan in 1996.

Dit biedt de ontwikkelaar ook genoeg kansen om het avontuur waar het voor Lara allemaal begon te koppelen aan de Survivor-delen, en dus het tijdperk tussen nieuw en oud te overbruggen. De dinosauriërs uit het origineel zijn dus nog gewoon aanwezig, al is dat nu met veren. Want we moeten wel rechtdoen aan de geschiedenis.

Tomb Raider: Catalyst

Dus wat betekent dat voor Tomb Raider: Catalyst, de andere game die tijdens The Game Awards voor het eerst getoond werd? Catalyst is eigenlijk een soort schone lei voor Tomb Raider, met een verhaal dat zich na alle voorgaande games, boeken, comics en series - ja, daar komen we later nog op - afspeelt.

De voorgaande verhalen worden wel als 'canon' (lees: onderdeel van de geschiedenis in deze tijdlijn) beschouwd. Dat kunnen we opmaken uit de onthullingstrailer van het spel, waarin gerefereerd wordt aan de gebeurtenissen uit Tomb Raider (2013) en de eerste Tomb Raider-game - alsmede Legacy of Atlantis dus.

Het spel speelt zich af in het noorden van India, in de nasleep van een cataclysmische gebeurtenis waardoor verschillende geheimen uit de geschiedenis plotseling geopenbaard zijn. Lara Croft en zo ongeveer iedere andere schattenjager in de wereld gaat dus op pad naar het gebied om de geheimen en rijkdommen van weleer te ontdekken. Aan Lara de taak om te zorgen dat de soms gevaarlijke mythische voorwerpen uit de verkeerde handen blijven, wat volgens de website voor een verhaal bomvol 'vertrouwen en verraad' zorgt.

De start van een trilogie?

Het is goed mogelijk dat Catalyst het eerste deel is van een gloednieuwe Tomb Raider-trilogie. In maart 2024 vond er bij het South by Southwest-filmfestival (SXSW) een panel plaats waarin (zo ontdekte het Tomb Raider fan-account Society of Raiders) Dimitri Johnson aan het woord kwam.

©Crystal Dynamics

Johnson, een producent van onder andere de eerste Sonic the Hedgehog-film, heeft een deal gesloten met Amazon Studios voor het ontwikkelen van televisieseries, onder andere romdom Tomb Raider. In het panel over transmedia - oftewel het gebruiken van een IP (intellectual property) via verschillende mediums, waaronder live-action films, series, animatie en games - zei hij het volgende:

"Er is een franchise waar we aan werken waar ik niet te diep op in kan gaan. En dit is een groot experiment voor ons - de studio's en het gamebedrijf waar we werken aan animatie, live-action films, live-action televisie en een trilogie aan games die gebouwd zijn in Unreal 5. Daarbij kijken we naar een manier om de assets die voor de game gebruikt worden toe te passen om de productie van de live-action producties te ondersteunen."

©Amazon

De precieze franchise waar het om gaat wordt niet genoemd, maar gezien zijn betrokkenheid bij de live-action serie valt aan te nemen dat het om Tomb Raider gaat. Hij heeft dus mogelijk bevestigd dat Cataclysm het startschot is van een nieuwe Tomb Raider-trilogie.

Amazon en Crystal Dynamics lijken hier ook naar te hinten met de trailer van het spel. Na een lange monoloog van een antagonist over hoe de 'legende van Lara Croft tot een einde moet komen' stelt de avonturier zelf dat ze nog maar net begonnen is. Dat kan uiteraard een knipoog zijn naar haar langverwachte terugkeer, maar het lijkt erop dat Amazon hard op Tomb Raider gaat inzetten.

©Crystal Dynamics

De stem van Lara Croft

In de nieuwe games krijgt Lara een nieuwe stemactrice. Alix Wilton Regan - bekend van rollen in Mass Effect 3, Cyberpunk 2077 en Assassin's Creed: Origins - gaat het stokje overnemen van Camilla Luddington, die het personage vertolkte in de Survivor-trilogie. Na de aankondiging dat Regan de rol op zich gaat nemen, plaatste Luddington een emotioneel bericht op haar Instagram-account:

"Ik wil jullie laten weten dat ik van de fans heb gehouden. Het was een ongelooflijke eer om Lara Croft te spelen en ze blijft altijd onderdeel van mij uitmaken. De Survivor-trilogie bood mij een decennium aan avontuur dat ik nooit ga vergeten. Ik kan niet trotser zijn op wat we hebben gecreëerd. Zoals altijd ontvangt de nieuwe actrice een ongelooflijke gift door in haar laarzen te mogen stappen."

Gameplay van de nieuwe Tomb Raider

Van Legacy of Atlantis hebben we al wat gameplay - mogelijk gemaakt door Unreal Engine 5 - kunnen zien met de onthullingstrailer. Daaruit blijkt dat Lara net zo acrobatisch is als in de oorspronkelijke PlayStation-games - iets wat in de Survivor-trilogie minder aan bod kwam. In de trailer zien we in ieder geval dat Lara zich niet simpelweg omhoog drukt tijdens het klimmen, maar haar iconische 'cirkelmethode' nog altijd onder de knie heeft. Verder zijn er beelden te zien van het klimmen, een puzzel en de valstrikken die je in de verschillende tombes te wachten staan. Ook kregen we een glimp van de gunplay in het spel. Lara heeft haar twee vertrouwde pistolen, en kan die al ontwijkend en springend loslaten op dinosauriërs.

Van Catalyst is nog geen gameplay getoond, al onthult de cinematische trailer mogelijk wel een paar gameplaymogelijkheden. Denk aan de grijphaak die Lara op Spider-Man-achtige wijze aan haar pols heeft hangen, en die ze schijnbaar ook tijdens gevechten kan inzetten om vijanden af te leiden of uit te schakelen. Ook zien we haar een lamp kapotschieten om voor verwarring te zorgen, en daar een voordeel uit halen. Wellicht wordt de combat en stealth dus wel uitgebreid met mechanieken rondom lichtinval. Veel meer is er nog niet op te maken, al zijn er in de afgelopen jaren wellicht al een paar details naar buiten gekomen.

©Crystal Dynamics

Eerdere geruchten

Deze nieuwe Tomb Raider-games zijn al jaren in ontwikkeling, en er zijn in die tijd ook een flink aantal geruchten opgedoken rondom Catalyst. Niets is bevestigd, dus houd een korreltje zout bij de hand.

Het is de insider V Scooper en journalist Gregory Felipe namelijk ter ore gekomen dat de nieuwe Tomb Raider-game een soort Ubisoft-achtige open wereld-game betreft. V Scooper deelde eerder ook al details over het verhaal van Catalyst, die op basis van de onthulling goed overeenkomen.

Volgens V Scooper heeft Lara naast 'gebruikelijke Lara bewegingsmethodes' toegang tot een motor en parachute om zich door het noorden van India te begeven. Daarbij hint hij naar verschillende confrontaties met dieren als luiaarden en tijgers in gebieden als jungles, bergen en woestijnen.

©Crystal Dynamics

Felipe had het voor die berichten ook al over een motor waarmee Lara zich door de map kan verplaatsen. Daarbij had hij het ook over companions met unieke vaardigheden, en dat er bekende personages uit de vorige game terugkeren.

Het spel bevat volgens Felipe vijf Far Cry-achtige vijanden, die volgens hem bestaan uit de stereotiepe rijke man, een misdaadbaas en een duo van twee broers. Lara zelf zou daarbij toegang krijgen tot een skilltree met magische skills. Nogmaals: dit zijn allemaal geruchten. Geen van deze gameplayelementen is tot nu toe bevestigd en er kan in de tijd sinds de rapportage van alles veranderd zijn.

©Crystal Dynamics

De Tomb Raider-serie met Sophie Turner

Tomb Raider en Lara Croft zijn uiteraard game-iconen, maar de franchise is al geruime tijd ook onderdeel van het Hollywoodlandschap. In 2001 en 2003 kwamen respectievelijk de films Lara Croft: Tomb Raider en Lara Croft: Tomb Raider - The Cradle of Life uit. Ondanks de sterrenkracht van Angelina Jolie als Lara Croft waren de films niet bijster succesvol, dus het duurde tot 2018 totdat Lara weer op het witte doek verscheen. Ook met Alicia Vikander in de hoofdrol wist Tomb Raider niet veel indruk te maken als film.

Enfin, we geven niet op. In 2024 kwam Netflix met de animatieserie Tomb Raider: The Legend of Lara Croft - waarvan een tweede en laatste seizoen in 2025 verscheen. Deze serie volgt Lara Croft na de Shadow of the Tomb Raider-game, en overbrugt dus het tijdperk van de Survivor-trilogie en de originele games. Helaas werd ook de animatieserie niet bijster goed ontvangen. Een prima tussendoortje, maar niets om over naar huis te schrijven.

©Netflix

Maar Hollywood - en specifiek Amazon in dit geval - weet niet van ophouden. Er wordt namelijk ook al sinds eind 2023 gewerkt aan een live-action Tomb Raider-serie door Fleabag-maker Phoebe Waller-Bridge, die op een nog onbekend moment op Amazon Prime Video verschijnt. Het heeft even mogen duren voordat de serie in productie ging, maar begin 2026 was het eindelijk zover. In februari kwamen de eerste setfoto's van de serie naar buiten.

Daarbij werd ook bekendgemaakt dat Sophie Turner (van Game of Thrones- en X-Men-faam) de rol van de iconische avonturier op zich neemt. Ze wordt vergezeld door onder anderen Martin Bobb-Semple als Lara's compagnon Zip, Alien-actrice Sigourney Weaver als Evelyn Wallis, Harry Potter-ster Jason Isaacs als Atlas DeMornay en Bill Paterson (Fleabag) als Winston - Lara's butler. Het is nog niet geheel duidelijk hoe de live-action serie in de Tomb Raider-tijdlijn past, en details over het verhaal zijn momenteel nog schaars. Zodra er meer duidelijkheid is, lees je dat uiteraard in dit overzicht.