ID.nl logo
Zo kick je af van overmatig smartphonegebruik
© Reshift Digital
Huis

Zo kick je af van overmatig smartphonegebruik

Sinds de introductie van de smartphone kennen we amper nog verveling. In de wachtruimte bij de tandarts, in de trein en zelfs op het toilet staren we massaal naar het kleine schermpje. Kijk jij óók tientallen of misschien wel honderden keren per dag op het mobiele toestel? Breng dan je smartphonegebruik in kaart en tref passende maatregelen.

Tip 01: Schermtijd in iOS

Apple lanceerde in iOS 12 een nieuwe functie genaamd Schermtijd. Hiermee zien gebruikers precies hoeveel tijd ze aan welke apps besteden. Op die manier confronteert het Amerikaanse concern ‘verslaafden’ met veelvuldig smartphonegebruik. Ga op een iPhone of iPad naar Instellingen / Schermtijd om de functie te openen. Bovenaan zie je hoelang je het mobiele apparaat vandaag hebt gebruikt. Tik op iPhone van (jouw naam) of op iPad van (jouw naam). Er verschijnt een grafiek waarbij de schermtijd is opgedeeld in Lezen en naslag, Sociale netwerken en Anders. Verder bekijk je onderaan een overzicht van de meest gebruikte toepassingen. Veeg je een stukje omlaag, dan zie je hoe vaak je de smartphone of tablet elk uur oppakt en welke apps je het eerst opent. Verder bekijk je hoeveel meldingen je elk uur gemiddeld ontvangt. Ben je benieuwd naar de wekelijkse gemiddelden? Tik dan bovenaan op Afgelopen 7 dagen om het weektotaal te bewonderen. Via Toon categorieën zie je aan welke activiteiten je de meeste tijd spendeert.

©PXimport

Tip 02: Limieten

©PXimport

Wie urenlang sociale apps als WhatsApp of Facebook gebruikt, stelt op een iOS-toestel desgewenst limieten voor zichzelf in. Ga naar Instellingen / Schermtijd / Applimieten / Voeg limiet toe en bepaal voor welke categorieën je een limiet wilt inschakelen. Tik bijvoorbeeld Sociale netwerken en/of Games aan en kies voor Volgende. Bepaal onder Tijd hoeveel uren en minuten je maximaal aan de apps wilt besteden. Via Pas dagen aan wijzig je van bepaalde dagen eenvoudig de tijdslimiet. Dat is nuttig voor het geval je in het weekend iets vaker de smartphone wilt gebruiken. Bevestig met Voeg toe. Vijf minuten voordat je de limiet bereikt, ontvang je een melding. Is de tijdslimiet daadwerkelijk verstreken, dan verschijnt er een wit scherm met een zandloper in beeld. Via Negeer limiet en Herhaal over 15 minuten of Negeer limiet voor vandaag speel je eventueel vals, al is dat eigenlijk niet de bedoeling. Na middernacht begint de telling weer opnieuw.

Tip 03: Tijdelijke blokkade

Soms is het fijn als je niet continu berichten en meldingen ontvangt. Bijvoorbeeld wanneer je gaat slapen of als je druk aan het werk bent. Op een iPhone of iPad stel je aan de hand van een schema eenvoudig een tijdelijke blokkade in. Alleen inkomende oproepen laten zich dan nog horen. Daarnaast kun je onmisbare apps van de blokkade ontzien (zie tip 4). Ga naar Instellingen / Schermtijd / Apparaatvrije tijd en activeer de schakelaar achter Apparaatvrije tijd. Kies tot slot de gewenste start- en stoptijd voor de tijdelijke blokkade.

Stel met de functie Apparaatvrije tijd een tijdelijke blokkade op je iPhone in

-

Tip 04: Uitzondering instellen

Als je een tijdlimiet of Apparaatvrije tijd op een iOS-toestel hebt ingesteld, maak je voor een specifieke app zo nodig een uitzondering. Handig als je bijvoorbeeld een categorie als Sociale netwerken hebt gelimiteerd, terwijl je WhatsApp veelvuldig voor werkgerelateerde zaken nodig hebt. Ga naar Instellingen / Schermtijd / Altijd toegestaan en tik voor de belangrijkste apps op het plusteken. De toepassingen Berichten, FaceTime en Kaarten zijn standaard uitgezonderd van limieten. Klik voor deze apps op het minteken wanneer je dat wilt aanpassen.

©PXimport

Wekelijks rapport

Sinds de lancering van iOS 12 ontvangen bezitters van een iPhone en iPad wekelijks een rapport over hun schermtijd. Meestal gebeurt dat op zondag. Hiermee vraag je een samenvatting van het smartphonegebruik op. Helaas is er geen optie om deze notificatie afzonderlijk uit te schakelen. Vind je deze berichtgeving irritant, dan kun je wel álle meldingen van het onderdeel Schermtijd uitzetten. Navigeer hiervoor naar Instellingen / Berichtgeving / Schermtijd en deactiveer de schakelaar achter Sta berichtgeving toe.

Digitaal welzijn

Net als Apple ontwikkelde ook Google een eigen functie om een smartphoneverslaving tegen te gaan. Deze app heet Digitaal Welzijn. Helaas is de beschikbaarheid vooralsnog beperkt tot een select groepje smartphones. Android One-toestellen met Android 9.0 Pie bieden bijvoorbeeld ondersteuning. Dat zijn smartphones met een kale (gestripte) versie van Android zonder een overdaad aan opties die je wellicht toch niet gebruikt. Verder is Digitaal Welzijn voor enkele andere apparaten beschikbaar, waaronder de Samsung Galaxy S10. Deze app laat precies zien hoelang je bepaalde apps gebruikt, waarna je limieten kunt instellen. Een interessante functie is dat de app ‘s avonds de kleuren langzaam laat vervagen. Een grijsgekleurd scherm is het resultaat. Volgens Google ontmoedigt dit gebruikers om vlak voor het slapengaan nog even naar de smartphone te grijpen. Na de installatie van de app vind je de functie terug via Instellingen / Digitaal Welzijn.

Tip 05: Moment

©PXimport

Voor veruit de meeste Android-apparaten heb je een alternatieve app nodig om je smartphonegebruik in kaart te brengen. In dat geval is de Engelstalige toepassing Moment – Screen Time Tracker een interessante optie. Overigens is deze app ook voor iOS beschikbaar. Open de Play of App Store en installeer Moment. Na een korte uitleg tik je op Next, waarna je diverse wensen aan de app kenbaar kunt maken. Voor het monitoren van het toestelgebruik tik je sowieso op Track screen time. Geef verder je doelstellingen aan. Wil je bijvoorbeeld minder tijd verspillen of beter slapen, dan kies je respectievelijk voor Stop wasting time en Sleep better. Via Next vraagt Moment naar je e-mailadres, waarbij je onderaan akkoord gaat met de voorwaarden. Bevestig met Done!. Moment wil graag toegang tot informatie over je toestelgebruik. In Android tik je op Allow, zodat Moment kan bijhouden welke andere apps je regelmatig opent. Gebruik nu een dag je smartphone zoals je altijd doet en open naderhand Moment. Je ziet bovenaan hoe vaak en hoelang je het toestel hebt gebruikt. Verder geeft de app aan hoeveel procent van de dag je met de smartphone in de weer bent. Tik op Insights om te zien aan welke apps je de meeste tijd besteedt.

Tip 06: Hulpcoach

Afhankelijk van de doelstellingen die je in Moment hebt gekozen (zie tip 5) helpt een digitale coach je om overmatig smartphonegebruik tegen te gaan. De app geeft je namelijk diverse simpele opdrachtjes. Tik in het hoofdscherm op Coach en All Courses om een lesprogramma te volgen. Kies bijvoorbeeld achtereenvolgens voor Better Sleep / Start Course / Next en vul je leeftijd in. Op basis hiervan beoordeelt Moment hoeveel slaap je ongeveer nodig hebt. Geef via Next aan hoelang je wilt slapen. Na weer een klik op Next start je een veertiendaagse training. Moment geeft elke dag middels een herinnering aan wanneer je de smartphone dient weg te leggen. Op die manier bouwt de app je slaaptijd langzaam op. Verder komt de toepassing dagelijks met verse opdrachtjes op de proppen, zoals het activeren van de nachtmodus in de instellingen, het verlagen van de kamertemperatuur en het afplakken van felle ledlampjes in de slaapkamer. Wil je het smartphonegebruik rigoureuzer aanpakken? Misschien is het lesprogramma Mini Detox dan iets voor jou. De uitdaging is om je toestel twee dagen lang volledig uitgeschakeld te laten.

©PXimport

Met Moment leer je de smartphone voor een langere periode weg te leggen

-

Tip 07: Instagram

Sociale media vormen een belangrijk deel van ons tijdverdrijf. Sinds kort stel je in de Instagram-app een tijdlimiet in. Overigens is deze tijdlimiet vrijblijvend, dus je kunt de app daarna nog gewoon gebruiken. Tik rechtsonder op het poppetje om je profiel te openen en ga via de drie horizontale streepjes naar het menu. Tik op Je activiteit en bekijk hoeveel minuten je dagelijks op Instagram bivakkeert. Met Dagelijkse herinnering instellen geef je aan na hoeveel tijd je een melding wilt ontvangen. Bevestig als laatste met Herinnering instellen.

Tip 08: Facebook

Net als Instagram bevat Facebook een optie om een vrijblijvende tijdlimiet te activeren. Open de app en tik rechtsonder op de drie horizontale streepjes. Via Instellingen en privacy / Je tijd op Facebook verschijnt er een grafiek met de tijd die je op deze sociale-mediadienst besteedt. Tik op Dagelijkse herinnering instellen en kies de gewenste tijd. Druk daarna op Herinnering instellen. Verder is de optie Voorkeuren nieuwsoverzicht interessant. Hiermee geef je aan van welke personen je als eerste berichten in het nieuwsoverzicht wilt tonen. Daarnaast kun je ook personen ontvolgen die veelvuldig onzinberichten posten. Met deze maatregelen beperk je de tijd op Facebook. Maak een keuze en tik rechtsboven op Klaar. Gebruik verder de optie Meldingsinstellingen wijzigen om het aantal pushberichten terug te dringen, zoals verjaardagen, vriendschapsverzoeken en updates van vrienden.

©PXimport

▼ Volgende artikel
Wanneer heb je HDMI 2.1 écht nodig (en wanneer is het weggegooid geld)?
© Dennis
Huis

Wanneer heb je HDMI 2.1 écht nodig (en wanneer is het weggegooid geld)?

HDMI 2.1 is de nieuwste standaard voor beeldoverdracht, maar lang niet iedereen heeft de extra bandbreedte ook écht nodig. Vooral voor gamers met een PlayStation 5, Xbox Series X of krachtige pc is het relevant. Kijk je alleen films of televisie? Dan volstaat de oudere aansluiting vaak prima. Wij leggen uit waar de grens ligt.

Als je momenteel op zoek bent naar een nieuwe televisie of monitor vlíegen de technische termen je om de oren. HDMI 2.1 wordt door fabrikanten en winkels vaak gepresenteerd als een absolute noodzaak voor een scherm dat klaar is voor de toekomst. Hierdoor ontstaat de angst dat je een miskoop doet als je kiest voor een model met de oudere HDMI 2.0-standaard. Toch is dat in veel Nederlandse huiskamers een misvatting, want de voordelen zijn nogal specifiek. Veel consumenten betalen onnodig extra voor een functie die ze technisch gezien nooit zullen activeren. Na het lezen van dit artikel weet je precies of jij die snelle poort nodig hebt, of dat je dat budget beter aan een groter scherm of beter geluid kunt besteden.

De kern van het probleem: bandbreedte

Het fundamentele verschil tussen de gangbare HDMI 2.0-standaard en de nieuwere 2.1-versie zit 'm in de digitale snelweg die ze bieden. Je kunt het zien als een waterleiding: door een 2.1-kabel kan veel meer water (of dus data) tegelijk worden gepompt (48 Gbit/s in dit geval) dan door de oudere 2.0-variant (die 'maar' 18 Gbit/s kan verwerken). Die extra ruimte is nodig voor 4K-beelden met een zeer hoge verversingssnelheid (120 beelden per seconde) of voor extreem hoge resoluties zoals 8K.

Een hardnekkige mythe is dat HDMI 2.1 het beeld altijd mooier maakt. Dat is onjuist. Als je naar een Netflix-serie kijkt in 4K, ziet dat er via een 2.0-poort exact hetzelfde uit als via een 2.1-poort. De kabel verandert niets aan de kleuren, de scherpte of het contrast; hij zorgt er alleen voor dat het signaal 'erdoor' past. Pas als er een file op de kabel ontstaat (omdat je te veel beelden per seconde wilt versturen) wordt de nieuwe standaard noodzakelijk. Zolang je dataverbruik onder de limiet van HDMI 2.0 blijft, voegt versie 2.1 niets toe aan de beeldkwaliteit.

Wanneer werkt dit wél goed?

HDMI 2.1 komt pas echt tot zijn recht als je de grenzen van beweging en snelheid opzoekt. Dat is vrijwel exclusief het domein van de fanatieke gamer. Heb je een PlayStation 5 of Xbox Series X in huis en wil je games spelen in de hoogste 4K-resolutie met 120 beelden per seconde (120 Hz)? Dan is een HDMI 2.1-aansluiting op je tv onmisbaar. Zonder deze poort blijft je console steken op 60 beelden per seconde, wat minder vloeiend oogt bij snelle shooters of racegames.

Ook pc-gamers met een zware, moderne videokaart (zoals de NVIDIA RTX 40- of 50-serie) profiteren hiervan als ze hun pc op de tv aansluiten. Naast de snelheid biedt de 2.1-standaard ondersteuning voor Variable Refresh Rate (VRR). Dat zorgt ervoor dat de televisie zijn verversingssnelheid continu aanpast aan de spelcomputer, wat haperingen en 'tearing' (waarbij het beeld in tweeën lijkt te breken) voorkomt. Daarnaast is er Auto Low Latency Mode (ALLM), een signaal waardoor je tv automatisch naar de spelmodus schakelt zodra je de console aanzet. Voor wie de maximale prestaties uit een moderne spelcomputer wil halen, is HDMI 2.1 dus een logische en eigenlijk verplichte keuze.

Oké, maar wanneer werkt dit níet goed?

Voor de gemiddelde kijker is de meerwaarde van HDMI 2.1 nagenoeg nihil. Kijk je voornamelijk lineaire televisie (nieuws, talkshows), sportwedstrijden, films op Blu-ray of series via streamingdiensten als Disney+ en Videoland? Dan kom je nooit in de buurt van de bandbreedte die HDMI 2.0 niet meer aankan. Films en series worden vrijwel altijd gemaakt en uitgezonden in 24, 30 of maximaal 60 beelden per seconde. Een standaard HDMI 2.0-aansluiting kan 4K-beeld op 60 Hz fluitend aan, inclusief HDR (High Dynamic Range).

Ook voor bezitters van een oudere of minder krachtige spelcomputer, zoals de PlayStation 4, de Xbox One of de Nintendo Switch, voegt de nieuwe poort niets toe. Het signaal dat deze apparaten uitsturen is simpelweg niet zwaar genoeg om de bredere snelweg nodig te hebben. Je koopt in dat geval een Ferrari om er vervolgens alleen maar mee in een 30-kilometerzone te rijden. Je betaalt voor capaciteit die ongebruikt blijft, terwijl je dat geld wellicht beter had kunnen investeren in een tv met een beter contrast of hogere helderheid.

Dealbreakers

Er zijn specifieke situaties waarin het blindstaren op HDMI 2.1 je keuze onnodig beperkt of zelfs leidt tot een slechtere aankoop. Dit zijn de harde grenzen:

Je zoekt een televisie in het budgetsegment. In de lagere prijsklassen is de term HDMI 2.1 vaak misleidend. Fabrikanten mogen de term soms gebruiken omdat de tv één specifieke feature ondersteunt (zoals ALLM), terwijl het paneel zelf technisch helemaal geen 120 Hz kan weergeven. Je koopt dan een tv met een 2.1-sticker, maar zonder het daadwerkelijke voordeel van vloeiend beeld. In dit segment is beeldkwaliteit altijd belangrijker dan het versienummer van de poort.

Je wilt alleen beter geluid via een soundbar. Vaak wordt gedacht dat je voor de beste geluidsoverdracht (eARC) per se een volledige HDMI 2.1-tv nodig hebt. Hoewel eARC officieel onderdeel is van de 2.1-specificaties, hebben veel fabrikanten deze functie ook toegevoegd aan televisies die verder gewoon op HDMI 2.0 draaien. Als je doel puur het doorsturen van Dolby Atmos-geluid is, is een volledige HDMI 2.1-poort dus geen harde eis, zolang eARC maar specifiek wordt vermeld.

Je kijkt puur films en series. Als je geen gamer bent, is er geen enkel scenario waarin HDMI 2.1 je kijkervaring verbetert. Het sluit een heleboel uitstekende oudere of goedkopere modellen uit die misschien wel een veel mooier OLED- of QLED-paneel hebben, maar niet de nieuwste aansluitingen. Beeldkwaliteit (zwartwaarden, kleur) wint het voor de filmkijker altijd van bandbreedte.

©DC Studio

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om de juiste keuze te maken, moet je kritisch kijken naar wat er in je tv-meubel staat of komt te staan. De vuistregel is eenvoudig: ben jij iemand die elke frame telt in een online shooter en heb je de hardware om dat te genereren? Dan moet HDMI 2.1 bovenaan je wensenlijst staan; zonder die poort knijp je de prestaties van je dure console af en mis je de soepelheid waarvoor je betaald hebt.

Ben je daarentegen een filmliefhebber die geniet van de hoogste beeldkwaliteit in HDR, of kijk je vooral sport? Richt je dan op het contrast, de helderheid en de kleurweergave van het paneel. Een kwalitatief hoogwaardig paneel met een 'oudere' aansluiting geeft een indrukwekkender plaatje bij films dan een middelmatige tv die toevallig wél een 2.1-aansluiting heeft. Laat je niet gek maken door het idee van toekomstbestendigheid als de beloofde toekomst niet aansluit bij jouw kijkgedrag.

Dus...

HDMI 2.1 is essentieel voor gamers met een PS5, Xbox Series X of krachtige pc die willen spelen in 4K bij 120 Hz. Voor filmkijkers, serie-bingers en tv-kijkers biedt de standaard geen zichtbare beeldverbetering ten opzichte van HDMI 2.0. De extra bandbreedte is puur bedoeld voor zeer hoge framerates die videocontent niet gebruikt. Kies alleen voor HDMI 2.1 als je hardware hebt die deze snelheid daadwerkelijk kan benutten. In alle andere gevallen is de kwaliteit van het beeldscherm zelf veel belangrijker dan het type aansluiting.

▼ Volgende artikel
Alles over Highguard - waarom heeft iedereen het over deze shooter?
© Wildlight Entertainment
Huis

Alles over Highguard - waarom heeft iedereen het over deze shooter?

Op 26 januari kan de wereld aan de slag met Highguard. Het lijkt erop dat iedereen weet wat Highguard is, terwijl tegelijkertijd ook niemand precies weet wát Highguard nou precies is. In dit artikel zetten we dus uiteen wanneer je de game kunt spelen, en waarom deze titel van Wildlight Entertainment zoveel aandacht krijgt.

Releasedatrum van Highguard

Highguard is vanaf vandaag, 26 januari, rond 19:00 uur Nederlandse tijd beschikbaar op pc, PlayStation 5 en Xbox Series X en S. De exacte releasetijd is nog niet bekend, maar vermoedelijk zal de game rond die tijd op alle platforms beschikbaar worden.

Daarbij is het spel free-to-play, dus je hoeft niets te betalen om Highguard te spelen. Daarbij ondersteunt de game crossplay en cross-save, dus je kunt de game samen met vrienden op andere platforms spelen en je progressie op andere platforms meenemen. Het spel is niet te preloaden, maar vereist op pc in ieder geval 25 GB aan beschikbare opslagruimte.

Met de lancering van het spel zendt ontwikkelaar Wildlight Entertaiment om 19:00 uur Nederlandse tijd ook direct een zogenaamde Launch Showcase uit op YouTube - ook hieronder te bekijken. De studio belooft in deze showcase een ‘deepdive in de gameplay’ van Highguard te tonen, de contentplannen voor het eerste jaar uit de doeken te doen en nog ‘veel meer’. 

Watch on YouTube

Wat is Highguard?

Aan team-based PvP heroshooters als Overwatch is geen gebrek, maar Highguard lijkt zich bij die groep te scharen. Het spel wordt ontwikkeld door Wildlight Entertainment, dat weer bestaat uit oud-ontwikkelaars van onder andere Titanfall en Apex Legends. Mensen die dus meer dan prima shooters in elkaar hebben gedraaid, waardoor de interesse toch ietwat gewekt wordt. 

Ieder team in de game bestaat uit drie zogenaamde Wardens, waarvoor verschillende personages gekozen kunnen worden. In de trailer zien we bijvoorbeeld een ridderachtige personage, die met een speciale vaardigheid elektrische stokken rond kan gooien. Ook is er een groot ijsmonster dat schijnbaar muren kan laten verschijnen, een soort cowboy met beestachtige klauwen en een personage dat met messen kan gooien. Ook heeft ieder personage schijnbaar toegang tot geweren om het vijandelijke team mee te bevechten.

Het doel van een potje is namelijk het vinden van de ‘Shieldbreaker’, een soort groot zwaard waarmee je de basis van de tegenstanders open kan breken en uiteindelijk overnemen. Wanneer dit lukt is het potje gewonnen. In de context van de game krijgt jouw team op die manier de controle over het continent. 

©Wildlight Entertainment

Waarom is er zoveel om Highguard te doen?

Wildlight positioneert de game in hun marketing als een “nieuw soort shooter”, maar veel spelers zijn op basis van de trailer nog niet overtuigd. Highguard doet qua opzet van de potjes wel een paar dingen anders dan hero-shooters als Overwatch en Marvel Rivals, maar zoals Concord in 2024 liet zien is de huidige markt voor dit subgenre binnen shooters redelijk verzadigd. Velen zijn simpelweg nog niet overtuigd dat Highguard daadwerkelijk iets vernieuwends met zich mee weet te brengen.

Dit valt ook te verwijten aan een opvallend gebrek aan marketing van de game. Zo’n anderhalve maand voor release hoorden we voor het eerst van Highguard, toen de trailer werd getoond als afsluiter van The Game Awards. Normaliter is de laatste aankondiging van die show een van de hoogtepunten, maar Highguard wist mensen niet te enthousiasmeren. 

De gesprekken rondom Highguard werden echter nog vreemder, toen opviel dat Wildlight geruime tijd niets meer plaatste op sociale media over de game. Na de initiële aankondiging van de game werd er wekenlang niets meer geplaatst op het X-account van Highguard, tot drie dagen voor launch - toen het bedrijf een countdown startte. Ook dit maakte het lastig om enthousiast te worden voor Highguard. 

©Wildlight Entertainment

In de afgelopen dagen doken er berichten en geruchten op die stelden dat Geoff Keighley - de presentator en oprichter van The Game Awards - Highguard specifiek had uitgekozen als afsluiter van The Game Awards, omdat hij hier wel iets in zag. Op 25 januari plaatste Keighley een gif op X, waarin John Hammond uit Jurassic Park zegt: “Over 48 uur accepteer ik jullie verontschuldigingen”. 

Natuurlijk gunnen we iedere game waar tijd en passie in heeft gezeten het beste, maar het is ook niet te ontkennen dat het verhaal rondom Highguard op zijn minst frappant te noemen is. Nou ja, vanaf 19:00 uur kunnen we het spel zelf onder handen nemen. Verwacht daarom binnenkort impressies op onze socials en ID.nl.