De opvolger van Windows 8.1, namelijk Windows 10, staat gepland voor een release op 29 juli. Die versie van Windows is nu nog in ontwikkeling en zo'n bètaversie is meestal niet geschikt voor gebruik. Maar Windows 10 is nu al een uitzondering. Het OS is snel, stabiel en uitermate bruikbaar.

Tip 01: Registeren

Een van de zaken die vermoedelijk gaat veranderen in Windows 10 is de manier waarop de nieuwe Windows verspreid wordt. Voor een belangrijk deel zal dat via Windows Update gaan, een manier die ook al bij de bèta kan worden gebruikt en zelfs de voorkeur heeft. Het is namelijk de enige manier waarop je direct de laatste versie krijgt. Installeren vanaf een dvd is ook mogelijk, maar dan moet je wel meerdere keren updaten om de versie van de bèta op je pc te krijgen. Welke methode je ook kiest, alles begint op de Microsoft Windows Insider-website. Klik op Aan de slag als je nog nooit op deze website ingelogd bent geweest en doorloop de stappen om een account aan te maken. Met je Windows Live-ID, zoals een Live- of Homail-account, kun je direct inloggen door op Aanmelden te klikken. Op de Insider-website is veel informatie te vinden over Windows 10, zelfs grotendeels in het Nederlands. Lees alles over Windows 10 in ons Windows 10 Dossier.

©PXimport

Tip 01 De Windows Insider-website is het startpunt om met Windows 10 aan de slag te gaan.

Systeemeisen

De systeemeisen van Windows 10 zijn niet veel anders dan die van Windows 7 en 8. Draait een van deze twee laatste versies van Windows stabiel op jouw pc, dan zal ook Windows 10 dat doen. Microsoft raadt de volgende eisen aan: een processor van 1 GHz en 16 MB vrije ruimte op de harde schijf, plus 1 GB RAM voor de 32-bitversie of 2 GB RAM voor de 64-bitversie. Hoewel Microsoft dus erg lage systeemeisen stelt, raden wij je meer rekenkracht aan, minimaal 4 GB RAM en het liefst wat meer.

©PXimport

Een keylogger in Windows 10

Er zijn een aantal zaken die je kunt doen om je privacy te waarborgen wanneer je Windows 10 gebruikt. Een van die zaken die lastiger aan te passen is in verband met je privacy, is de keylogger. Deze is bewust door Microsoft in de bètaversie van Windows 10 geplaatst om beter te kunnen onderzoeken hoe gebruikers met de pc en met Windows omgaan en (vreemd genoeg) om "zaken als de spellingscontrole en autocorrectie te kunnen verbeteren". Volgens Microsoft is dit noodzakelijk om Windows zo goed te maken als men wil. In de uiteindelijke versie zal de keylogger niet meer aanwezig zijn.

In het online Privacy Statement vertelt Microsoft wat voor gegevens het verzamelt en wat het ermee doet. Hoewel er op het internet wel een paar meldingen te vinden zijn hoe je de keylogger uitschakelt, is er geen enkele succesvol bewezen. Ook overtreed je de gebruikersovereenkomst van Windows 10 wanneer je de keylogger uitschakelt, Microsoft heeft het verplicht gesteld. Het is dus kiezen tussen twee kwaden. Wees je hiervan steeds bewust bij het gebruiken van de bètaversie van Windows 10. Ben je je een beetje bewust van je privacy, log dan niet zomaar overal in (of verander je wachtwoord nadat je dit hebt gedaan) en gebruik je internetbankieromgeving niet. We verwachten niet dat Microsoft kwade bedoelingen heeft, maar je kunt maar beter voorzichtig zijn.

©PXimport

Tip 02: Upgraden

Om echt met Windows 10 te beginnen, klik je op Aan de slag - pc en daarna Download de Preview. Nu moet je kiezen: wil je de computer die je nu gebruikt upgraden of wil je een andere pc upgraden naar Windows 10? Wil je je eigen pc upgraden, klik dan op Start upgrade now en daarna op Uitvoeren. Wacht even en klik dan op Opnieuw opstarten. Windows wordt nu opnieuw gestart en als je weer bent ingelogd, verschijnt het venster van Windows Update.

Er is één grote update geselecteerd, de Upgrade naar Windows 10 Technical Preview. Klik op Aan de slag. De update wordt nu gedownload en na een tijdje komt de melding dat Windows 10 klaar staat. Klik opnieuw op Aan de slag. Bevestig dat je akkoord bent met de licentie en laat de pc op compatibiliteitsproblemen controleren. Worden er geen problemen gevonden, dan klik je op Nu opnieuw opstarten. Daarna is de pc geüpgraded naar Windows 10. Om een pc met Windows 8 direct te kunnen upgraden naar de Technical Preview, moet wel de Windows 8.1 Update geïnstalleerd zijn. Ontbreekt die nog, installeer deze dan eerst via Windows Update, daarna kun je de upgrade naar Windows 10 starten.

©PXimport

Tip 02 Upgraden naar Windows 10 kan via Windows Update.

Eerst een back-up

Wij kunnen natuurlijk wel roepen dat Windows 10 nu al klaar is voor alledaags gebruik, dat wil niet zeggen dat we dat niet doen zonder extra voorzorgsmaatregelen te hebben genomen. De belangrijkste daarvan is een back-up. Doe dit vóórdat je begint met upgraden naar Windows 10! Maak in ieder geval een back-up van al je persoonlijke gegevens. Windows 8 beschikt niet meer over een echt back-upprogramma. Gebruik daarom bijvoorbeeld True Image Home van Acronis of het gratis Clonezilla. Hiermee kun je niet alleen al je persoonlijke bestanden back-uppen, maar ook hele partities. Je kan er ook voor kiezen om de Windows 7- of 8-installatie op een externe schijf of NAS veilig te stellen. Je kunt dan later eenvoudig weer terugkeren naar de huidige situatie.

©PXimport

Tip 03: Liever een dvd

Wil je een andere pc upgraden dan die waarmee je ingelogd bent bij Windows Insider, dan kun je niet de live upgrade van tip 2 uitvoeren, maar moet je 'ouderwets' met een dvd aan de slag. Download eerst het ISO-bestand, brand dat op een dvd en stop de dvd in de pc die je wilt upgraden naar Windows 10. Het gebruik van de dvd biedt wel mogelijkheden dan de standaard upgrade via Windows Update, maar vergt ook meer handelingen.

Om het ISO-bestand te downloaden, moet je allereerst inloggen op de Windows Insider-website. Klik dan op Aan de slag - pc. Het lijkt nu alsof je niet anders kan dan direct upgraden, maar boven de grote knop staat met kleine paarse letters ISO-bestanden downloaden. Klik daarop en kies in de lijst met taalversies Nederlands. Je hebt dan twee opties, wil je de 32bit-versie van Windows installeren, klik dan op Download achter de versie met de aanduiding (x86). Wil je de 64bit-versie, klik dan op Download achter de versie met de aanduiding (x64). Bewaar het bestand op je pc. De licentiecode die boven in beeld staat kun je vergeten, die heb je niet nodig en is voor alle gebruikers nog hetzelfde.

©PXimport

Tip 01 De Windows Insider-website is het startpunt om met Windows 10 aan de slag te gaan.

Tip 04: Vanaf dvd

Heb je het ISO-bestand gedownload en wil je daarmee een pc upgraden naar Windows 10, dan moet je de image eerst op een dvd branden. Plaats een lege dvd-r in de dvd-brander in de pc en open de Windows Verkenner. Blader nu naar de plaats op de computer waar je het Windows 10 ISO-bestand hebt opgeslagen. Meestal is dit de map Downloads, tenzij je zelf een andere locatie hebt gekozen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies Schijfkopiebestand branden. Bevestig dat je het image op de lege dvd wilt branden en zet een vinkje bij Image na branden controleren. Klik dan op Branden en wacht tot de dvd klaar is.

Haal de dvd uit de dvd-brander en plaats deze in de computer die je wilt upgraden naar Windows 10. Start die pc en druk op DEL of F2 om de BIOS-instellingen te openen. Regel bij Bootvolgorde dat de pc opstart vanaf de dvd. Bewaar de nieuwe instellingen en start de pc opnieuw op. Druk dan op Enter zodra het installatieprogramma van Windows daarom vraagt.

©PXimport

Tip 04 Om Windows 10 op een andere pc te installeren, brand je het ISO-bestand op een lege dvd.

Tip 05: Usb-stick maken

Wil je Windows 10 installeren op een Windows-tablet of een ander apparaat zonder dvd-speler, dan kun je de installatiebestanden van Windows overzetten op een usb-geheugenstick en daar vanaf opstarten. Hiervoor heb je wel een usb-stick nodig met flink wat ruimte: minimaal 4GB. Vaak is een 4GB-geheugenstick dan net te klein. Verder heb je het Windows 10 ISO-bestand nodig en de Windows USB/DVD Download Tool.

Plaats de usb-stick in de computer. Installeer en start de Windows USB/DVD Download Tool. Selecteer bij stap 1 het Windows 10 ISO-bestand, bij stap 2 USB device en bij stap 3 de usb-stick. Bevestig dat deze helemaal leeggemaakt mag worden. Start dan het schrijven van alle bestanden naar de usb-stick en wacht tot de stick klaar is. Plaats dan de usb-stick in de computer of tablet die je wilt upgraden en laat deze vanaf de usb opstarten. Dit regel je in het BIOS. Vervolgens kun je de installatie van Windows 10 starten.

©PXimport

Tip 05 Met de Windows USB/DVD Download Tool kun je van een gewone usb-stick een Windows 10-installatiestick maken.

Tip 06: Dvd-installatie

Heb je weleens eerder een Windows-versie geïnstalleerd, dan is de installatie van Windows 10 vanaf dvd of usb-stick een feest der herkenning. Dat je tijdens de preview-periode geen licentiecode nodig hebt, is zo ongeveer het enige verschil met eerdere installaties. De installatie vanaf dvd en usb-stick is echter wel voor iets gevorderdere gebruikers, je hebt nu namelijk meer mogelijkheden om Windows direct al niet-standaard in te richten, dan wanneer je een upgrade vanaf Windows Update uitvoert. Een van de belangrijkste keuzes is of je kiest voor Upgrade of Aangepast.

Met Aangepast kun je een schone installatie uitvoeren door eerst de oude Windows-partities te verwijderen en dan de vrije ruimte aan Windows 10 te geven om in te richten. Doe dit alleen wanneer je zeker weet dat er geen persoonlijke gegevens op deze partities staan! Ben je zeker van je keuze voor Aangepast, kies dan Aangepast: Alleen Windows installeren. Selecteer de Windows-partitie en de herstel-partitie en klik voor beide op Verwijderen. Selecteer dan de Niet-toegewezen ruimte en kies voor Volgende. Omdat de Windows-partitie nu helemaal leeggemaakt is, moet je ook je gebruikersaccount opnieuw instellen.

©PXimport

Tip 06 De belangrijkste keuze tijdens de installatie van Windows 10 is die tussen een schone installatie of installatie met behoud van alle huidige instellingen en programma's.

Tip 07: Snel de nieuwste

Heb je Windows 10 vanaf usb-stick of dvd geïnstalleerd, dan loopt deze direct na de installatie alweer achter. Je kunt dit linksonder op het Bureaublad zien, net boven de klok. Het nummer dat je daar ziet, is het buildnummer van de Windows-bètaversie die je net hebt geïnstalleerd. Tot Windows 10 klaar is, maakt Microsoft meerdere van dat soort builds per dag. In elk geval één daarvan is vrijgegeven voor Windows 10-gebruikers die nieuwer is dan de dvd die je kunt downloaden op Windows Insider.

©PXimport

Tip 07 Kies voor Snel om altijd de laatste versie van Windows 10 te hebben.

Om ook deze nieuwste versie te krijgen, klik je op Start en open je het onderdeel Instellingen. Dit is de nieuwe versie van het Configuratiescherm. Klik op Bijwerken en herstellen / Windows Update. Klik dan op Geavanceerde opties en kies bij Kies hoe preview-versies worden geïnstalleerd voor Snel. Ga nu een scherm terug en start Naar updates zoeken. Installeer nu alle updates die Windows vindt. Herhaal dit tot er geen nieuwe updates meer zijn. Een van de updates is buildnummer 10041 of later. Ook als je Windows 10 niet vanaf usb-stick of dvd hebt geïnstalleerd, is het aan te bevelen tijdens de bètaperiode deze instelling voor het Snel krijgen van nieuwe versies in te schakelen. De verwachting is dat Microsoft nog wel meer nieuwere builds op deze manier zal verspreiden.

Wat weten we van Windows 10?

Eerst de feiten voor zover we die kennen. De opvolger van Windows 8 heet Windows 10. De versie komt vermoedelijk deze zomer uit, maar een datum heeft Microsoft nog niet bekendgemaakt. Welke versies van Windows 10 er komen, is evenmin al bekend. Verwacht wordt dat het niet anders zal zijn dan bij Windows 8: een versie voor bedrijven, een voor 'professionals' en een voor thuisgebruikers. Toch zijn er ook hele opvallende verschillen. De belangrijkste is dat Windows 10 een gratis upgrade wordt voor alle gebruikers van Windows 7, 8 en 8.1.

Dit moet binnen het eerste jaar plaatsvinden, daarna zul je ervoor moeten betalen. Het verhaal gaat dat zelfs mensen met een illegale versie van Windows zullen kunnen upgraden, maar dat is nog onzeker. Ondersteuning krijgen ze in elk geval niet. Met Windows 10 wil Microsoft enkele fouten van Windows 8 herstellen, zoals de mislukte Metro-interface. Ook willen ze Windows gelijktrekken voor alle platformen, dus straks is er voor de smartphone, tablet en pc dezelfde Windows-versie.

Tip 08: Antimalware

Hoewel Windows 10 opnieuw veiliger is dan zijn voorganger, blijft ook nu antivirussoftware nodig om de pc te beschermen tegen malware en hackers. Omdat Windows 10 nog een bèta is, werkt niet alle antivirussoftware foutloos, de keuze is dus iets beperkter dan normaliter. In de buildversie 10041 hadden wij problemen met de Internet Security-suites van G Data, Kaspersky en F-Secure.

De minste, of eigenlijk geen problemen, hadden we met de beveiligingssoftware van Symantec en BitDefender. Beide fabrikanten bieden een proefversie van dertig dagen aan, die na elkaar kunt gebruiken om in elk geval zestig dagen veilig te computeren. Daarna is het mogelijk dat er alweer zo veel veranderd is, dat mogelijk je eigen vertrouwde antivirussoftware of een van de andere merken het goed doet. De proefversie downloadt je die via de website van de makers.

©PXimport

Tip 08 Zonder antimalware is Windows 10 niet veilig, maar niet alle antimalwareprogramma's werken foutloos op de bèta van Windows 10.

Tip 09: Mappen koppelen

Net als eerdere versies van Windows, maakt Windows 10 voor elke gebruiker een reeks mappen om de eigen documenten, foto's, video's en andere bestanden in te plaatsen. Windows 10 gebruikt hiervoor standaard de profielmap C:\Users en dan de inlognaam. Maar veel computers zijn zo ingericht dat die eigen bestanden ergens anders staan, bijvoorbeeld op een aparte partitie.

Gelukkig is het ook in Windows 10 gewoon mogelijk de Microsoft-koppelingen naar deze standaardmappen om te leiden naar je eigen bestanden. Open via de toetscombinatie Windows-toets + E de Windows Verkenner. Klik nu eerst boven in de adresbalk op een van de 'broodkruimels', een van de pijlpunten. Selecteer dan de map met de eigen loginnaam. In de Verkenner zie je nu alle standaardmappen zoals Afbeeldingen, Bureaublad, Documenten enzovoort. Klik met de rechtermuisknop op de eerste map die je wilt omleiden naar je eigen locatie en kies Eigenschappen. Open het tabblad Locatie en kies Verplaatsen. Blader nu naar je eigen map en kies dan Map selecteren. Bevestig eventueel het verplaatsen van bestanden.

©PXimport

Tip 09 Net als in vorige Windows-versies kun je de standaardmappen koppelen aan je eigen opslaglocaties.

Tip 10: Terug naar Start

De grootste fout in Windows 8 was het verwijderen van het startmenu. Microsoft heeft het geprobeerd, maar komt er nu op terug. In Windows 10 keert het startmenu in volle glorie terug. Hoe precies? Het lijkt een van de onderdelen waar nog het hardst aan wordt gesleuteld, want in elke bètaversie is het menu weer anders. Duidelijk is wel dat het eruitziet als het Metroscherm uit Windows 8, maar dan in 'menuformaat'. Klik op het Windows-logo of druk op de startknop om het menu te openen. Links zie je het onderdeel met de meest gebruikte programma's en onderdelen. Erboven staan een aantal vaste onderdelen, zoals de Verkenner, Documenten en Instellingen. Rechtsboven zit de knop voor Slaapstand, Afsluiten en Opnieuw opstarten.

©PXimport

Tip 10 Het startmenu komt in Windows 10 weer terug.

Tip 11: Start aanpassen

Het hele rechterdeel van het startmenu is bedoeld om die programma's en tegels te plaatsen die jij wilt. Standaard is er al een selectie gemaakt, maar die kun je helemaal aanpassen. Om een tegel te verwijderen, klik je er met de rechtermuisknop op en kies je Van startscherm losmaken. Wil je de tegel wel houden maar kleiner of juist groter, kies dan Formaat wijzigen en kies het gewenste formaat. Wil je een ander programma opnemen in het startmenu, klik dan op Alle apps voor een lijst met alle geïnstalleerde programma's en Windows-apps. Klik opnieuw met de rechtermuisknop op een programma en kies Aan startscherm vastmaken. Staat een tegel niet op de goede plek, klik er dan met de muis op en sleep het naar de goede positie. Dit kan met zowel apps die je zelf hebt toegevoegd, als met apps die al standaard in het menu staan.

©PXimport

Tip 11 Plaats alleen apps in het startmenu als je ze ook echt gebruikt.

Tip 12: Terug naar Metro

Heb je een Windows-tablet (waarin je wel een schermvullend startmenu krijgt) of vond je het grote menu in Windows 8 wél handig, dan kun je het startscherm ook beeldvullend maken. Klik dan op de dubbele pijl in de rechterbovenhoek van het startmenu. Het startscherm is nu transparant, wat het gemakkelijker te gebruiken maakt. In het startscherm kun je de tegels in groepen onderverdelen. Sleep een tegel naar een lege plek en er wordt een iets donkerdere scheiding zichtbaar tussen de losse tegel en de andere tegels. Zet je de muis op die scheiding, dan kun je de groep (na het slepen van meerdere tegels) een naam geven. Ook voor gebruikers van het startmenu is dit een handige tip, want schakel je nu weer terug naar het startmenu via de dubbele pijl rechtsboven, dan zie je die aangemaakte groepen terug in het startmenu, waar je ze met de muis eenvoudig kunt verplaatsen.

©PXimport

Tip 12 In het startscherm kun je de apps eenvoudig in groepen verdelen. Ook handig in het startmenu.

Tip 13: Afmelden

Twee opties die in vorige Windows-versies bij het menu voor afsluiten en opnieuw opstarten zaten, zitten daar nu niet meer, namelijk afmelden en vergrendelen. Deze zijn verplaatst naar de linkerkant van het startmenu. Klik op de foto van je eigen account en je ziet ze direct staan: Afmelden en Vergrendelen. Ook handig is dat er nu een koppeling naar alle instellingen rondom je eigen account is. Klik op Accountinstellingen wijzigen en je komt in het onderdeel Accounts in het nieuwe Configuratiescherm terecht. Dit menu is er trouwens zowel in het startscherm als in het startmenu.

©PXimport

Tip 13 De pc vergrendelen of van gebruiker wisselen doe je nu links in het startmenu.

Tip 14: Nieuwe verkenner

De Windows Verkenner is op een aantal belangrijke onderdelen vernieuwd ten opzichte van de Verkenner in vorige versies van Windows. Start de Windows Verkenner via Verkenner in het startmenu of met de toetscombinatie Windows-toets + E. Links in de Verkenner staan onveranderd het Netwerk en Deze pc en OneDrive, de cloudopslag van Microsoft. Bestanden die je op de OneDrive plaatst, worden gesynchroniseerd met de Microsoft-servers in de cloud én met alle andere apparaten waarop je OneDrive hebt en met hetzelfde Windows-Live-account bent ingelogd.

Nieuw is dat boven in de linkerkantlijn de Snelle toegang staat. Daar staan koppelingen naar de meest gebruikte mappen en locaties, wat in de vorige Windows nog de Favorieten waren. Windows voegt er zelf mappen aan toe op basis van jouw computergebruik. De mappen die altijd blijven staan, herken je aan de punaise rechts ernaast. Staat er een map vastgepint die je niet zo veel gebruikt, klik dan met de rechtermuisknop op de map en kies Van Snelle toegang losmaken. Wil je juist een map toevoegen, klik dan met de rechtermuisknop op de map en kies Aan Snelle toegang vastmaken.

©PXimport

Tip 14 Je kunt veelgebruikte mappen vastpinnen in de Verkenner.

Tip 15: Ook bestanden

Behalve snelle toegang tot mappen geeft Windows 10 ook snelle toegang tot bestanden. Klik links op Snelle toegang en rechts zie je nu bovenin de Recente bestanden en onderin de Veelgebruikte mappen. Dit is handig om snel een bestand te openen, want het maakt niet uit waar het precies staat. Wil je een bestand liever niet hier hebben staan, klik dan met de rechtermuisknop op het bestand en kies Niet in recente bestanden weergeven. Wil je alle bestanden in het overzicht selecteren, klik dan bovenin op Recente bestanden.

©PXimport

Tip 15 Ook veelgebruikte bestanden worden automatisch snel toegankelijk gemaakt in de Verkenner, tenzij je dat niet wilt.

Tip 16: Privacy graag

Wil je niet dat anderen zien wat jouw laatst gebruikte bestanden en je meest belangrijke mappen zijn, dan kun je deze nieuwe functies uitschakelen. Open in de Verkenner het menu Beeld / Mapopties. Haal daar de vinkjes weg bij Recentelijk gebruikte bestanden weergeven in Snelle toegang en Recentelijk gebruikte mappen weergeven in Snelle toegang. Om de gegevens te wissen die al zijn opgeslagen over jouw bestand- en mappengebruik, klik je op Wissen bij Geschiedenis van Verkenner wissen.

Microfoon uit

Een keylogger is zorgwekkend. Maar nog vervelender is dat de algemene voorwaarden van Windows 10 toestaan dat Microsoft ook de microfoon mag aanspreken. Daarom zetten we de microfoon liever even uit. Klik hiervoor op de startknop en typ Device Manager in. Klap het menuutje onder Audio inputs and outputs open, klik met rechts op Microphone en kies Disable, bevestig met Yes. Overigens zijn de keylogger en de afluisterrechten alleen van toepassing op de testversie van Windows 10. De definitieve versie zullen deze niet bevatten.

Tip 17: Alles vinden

De zoekfunctie van Windows 10 moet volgens Microsoft het antwoord vinden op elke vraag. Het is bedoeld om te zoeken in documenten op je pc, maar ook online, in je OneDrive, contactpersonen, instellingen en je mail. Het zoekscherm zit direct naast de startknop; het vak met de tekst Zoeken op internet en in Windows. De resultaten worden in een lijst getoond en netjes geordend. Klik je nu met de muis in het zoekvak, dan verschijnt de melding dat deze functie nog niet in ons land/regio beschikbaar is. Dit geldt echter niet voor de zoekfunctie, maar voor Cortana, de spraakgestuurde assistent in sommige versies van Windows Phone. Cortana wordt ook geïntegreerd in Windows 10 op de pc, maar doet het in elk geval nog niet in de Nederlandse bèta van Windows 10. Of dat in de uiteindelijke release anders zal zijn, is onbekend.

Tip 18: Apps

Met Metro in Windows 8, kwamen er ook apps voor Windows. Nog niet in de aantallen en kwaliteit van iOS en Android, maar er waren apps en je kon ze downloaden en gebruiken. Het onhandige Metro-startmenu maakte dat weinig apps ook echt gebruikt werden. In Windows 10 laat Microsoft de apps en gewone applicaties helemaal door elkaar lopen. Ze staan allemaal als gelijkwaardige programma's in het startmenu onder Alle apps. Om een nieuwe app toe te voegen, open je via Start de Store. De Store opent nu ook niet meer beeldvullend, maar in een kleiner, bescheiden venster. Je kunt er zoeken en gericht bladeren door categorieën. Wil je een app installeren, klik dan op de app en kies daarna Installeren. Je kunt vervolgens elke app toevoegen aan het startmenu of startscherm om deze snel te openen.

©PXimport

Tip 18 Via de Store kun je apps voor Windows installeren.

Tip 19: Meerdere desktops

Een hele nieuwe functie in Windows 10 is de Taakweergave. Hiermee kun je meerdere bureaubladen maken en deze gebruiken om programma's of taken die bij elkaar horen, te clusteren. Klik op Taakweergave, het pictogram op de taakbalk, rechts van het zoekvenster. De programma's die geopend zijn, zoomen nu uit. Net boven de klok in de taakbalk is nu een plusteken zichtbaar. Klik daar op Nieuw bureaublad. Onder in het beeld staan nu twee bureaubladen, met een eigen nummer. Bureaublad 1 is het oorspronkelijke bureaublad, Bureaublad 2 is nieuw. Klik op Bureaublad 2 en je ziet weer een lege desktop. Open nu minimaal twee programma's en klik weer op Taakweergave, Bureaublad 1. Je ziet dat je terug bent bij de programma's op het eerste bureaublad, terwijl de programma's die je net op het tweede bureaublad opende, daar nog altijd staan. Klik weer op Taakweergave en zet de muis boven het miniatuur van Bureaublad 2. Je ziet nu alle programma's die je daar geopend hebt uitgezoomd in het scherm staan. Je kunt met één klik naar dat bureaublad en de geopende applicatie gaan.

©PXimport

Tip 19 Taakweergave is handig om programma's te ordenen of privé en zakelijke programma's van elkaar te scheiden.

Tip 20: Hoe verder?

Windows 10 is nog niet af, maar de huidige versie van het nieuwe besturingssysteem is al zo veel handiger te gebruiken dan Windows 8 en 8.1, dat het zeker de moeite waard is over te stappen. Hopelijk geeft Microsoft bovendien tussentijds nog een paar updates vrij en wordt Windows nog beter. Rond de zomer zullen we het definitieve product bekijken. Wij kunnen niet wachten, en eigenlijk hoeft dat ook al niet meer, want deze bètaversie is prima voor alledaags gebruik.

©PXimport

Tip 20 Je hoeft zeker niet tot de zomer te wachten om met deze nieuwe Windows-versie aan de slag te gaan.

SSD's zijn snel, stil en energiezuinig, maar ze vragen om een iets andere aanpak dan klassieke harde schijven. Windows 11 biedt heel wat instellingen die de prestaties en levensduur van je SSD beïnvloeden. Met deze tips ontdek je welke functies je beter inschakelt, uitschakelt of controleert, zodat je SSD jarenlang betrouwbaar blijft werken.

Solid state drives (SSD) zijn tegenwoordig de standaardopslag in laptops en pc's. Maar ze werken fundamenteel anders dan traditionele harde schijven. Ze gebruiken geheugencellen in plaats van roterende platen, wat enorme snelheidsvoordelen biedt, maar ook specifieke aandacht vraagt voor schrijfbewerkingen, caching en systeeminstellingen. Met enkele gerichte optimalisaties haal je maximale prestaties uit de SSD en verleng je de levensduur. 

Schakel Snel opstarten uit

Snel opstarten is bedoeld om het opstartproces te versnellen, maar de tijdwinst die je hiermee boekt op een SSD is verwaarloosbaar. De functie slaat de kern van het systeem, inclusief essentiële stuurprogramma's, op de schijf op in de toestand waarin je de vorige sessie hebt afgesloten. Daardoor lijkt het systeem sneller te starten, maar eigenlijk hervat het deels de vorige sessie. Snel opstarten kan er ook voor zorgen dat bepaalde updates niet worden geïnstalleerd, omdat de computer niet echt volledig afsluit. Wanneer je deze optie uitschakelt, start het systeem altijd volledig opnieuw op, wat stabieler werkt en problemen voorkomt. Om Snel opstarten uit te schakelen, typ je in de zoekbalk Configuratiescherm en open je Systeem en beveiliging. Klik op Energiebeheer.

Kies in de linkerkolom Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen. Wanneer je dit venster voor de eerste keer opent dan zal het selectievakje grijs staan, waardoor je niets kunt wijzigen. In dat geval moet je eerst klikken op de optie Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn.

Controleer regelmatig op firmware-updates

Firmware-updates kunnen de prestaties van je SSD optimaliseren en de levensduur verlengen. Ze verlopen wel iets complexer dan gewone software-updates, omdat elke fabrikant zijn eigen methode heeft om de firmware bij te werken. Ga daarom altijd naar de officiële website van de fabrikant van de SSD en volg zorgvuldig de instructies.

Een handig hulpmiddel is CrystalDiskInfo. Deze gratis tool toont gedetailleerde informatie over de schijf, waaronder de firmwareversie. Zo kun je snel zien of er een update beschikbaar is. Heeft Windows ondertussen nieuwe stuurprogramma's gedownload maar nog niet geïnstalleerd, dan kun je die toepassen via Apparaatbeheer. Klik met de rechtermuisknop op het Startmenu en kies Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations uit. Klik met de rechtermuisknop op je SSD en kies Stuurprogramma bijwerken.

Controleer de S.M.A.R.T.-status

Met tools zoals CrystalDiskInfo zie hoe gezond de SSD is. Van elke harde schijf krijg je bovenaan heel wat informatie: de gezondheidstoestand, het volume, het type schijf, de temperatuur, de interface, het aantal keren dat de schijf is opgestart en het aantal bedrijfsuren dat dit stukje elektronica al meedraait. Het programma toont bovendien het merk en het serienummer van de schijf. Die informatie kan van pas komen als er sprake is van garantie. Daaronder lees je of de schijf de S.M.A.R.T.-technologie ondersteunt en of TRIM actief is. Daarnaast zie je nog een aantal technische parameters die vooral voor specialisten interessant zijn. Wanneer alle indicatoren blauw zijn, kun je op beide oren slapen. Fouten die in het geel verschijnen, zullen mettertijd verergeren. Wanneer bijvoorbeeld het onderdeel Media en Data Integriteit Fouten geel wordt gemarkeerd, is het tijd om een back-up te maken en de schijf te vervangen.

Alle informatie en de status van je SSD via CrystalDiskInfo.

Laat voldoende vrije ruimte over

Een SSD bestaat uit geheugencellen waarin data wordt opgeslagen. Die cellen slijten telkens wanneer ernaar wordt geschreven. Zonder bescherming zouden sommige cellen, zoals diegene waarop vaak systeemdata wordt geschreven, veel sneller verslijten dan andere. Daarom zit diep in de ingebouwde controllerchip van de SSD, een ingebouwde functie die zorgt dat alle geheugencellen evenwichtig worden aangesproken, zodat de schijf gelijkmatig slijt en betrouwbaar blijft. Wear leveling verdeelt de schrijfbewerkingen gelijkmatig over alle cellen, maar deze technologie heeft ruimte nodig om goed te kunnen werken. Als de schijf bijna vol is, kan de controller minder efficiënt herschikken en dan slijten bepaalde cellen sneller. Probeer slechts 75% van de SSD te gebruiken voor opslag en laat de overige 25% vrij om de schijf snel te houden. Dit zal de duurzaamheid op de lange termijn ook vergroten. Er zijn verschillende manieren om opslagruimte vrij te maken in Windows 11. Ga naar Instellingen / Systeem / Opslag en schakel Opslaginzicht in. Of gebruik Schijfopruiming om tijdelijke en ongewenste bestanden te verwijderen.

Controleer TRIM

TRIM is essentieel om een SSD gezond en snel te houden. Wanneer je in Windows een bestand verwijdert, markeert het besturingssysteem die ruimte als beschikbaar, maar de SSD weet dat niet vanzelf. Voor de SSD lijkt het alsof de data nog steeds aanwezig zijn.

TRIM vertelt de SSD welke gegevens echt verwijderd zijn, zodat de schijf intern kan opruimen en die ruimte klaar kan maken voor nieuwe schrijfbewerkingen. In Windows 11 is TRIM standaard ingeschakeld, maar het is een kleine moeite om dit even te controleren. Open de Opdrachtprompt als administrator. Dan typ je fsutil behavior query DisableDeleteNotify. Krijg je als resultaat DisableDeleteNotify = 0 dan is TRIM ingeschakeld. Zie je daarentegen DisableDeleteNotify = 1 dan is TRIM uitgeschakeld. Om TRIM in dat geval te activeren, typ je fsutil behavior set DisableDeleteNotify 0 en druk je op Enter.

Laat de ingebouwde defragmentatie ingeschakeld

In de begindagen van SSD's waren deze schijven minder duurzaam dan nu. Daarom werd destijds afgeraden om te defragmenteren. Het leverde geen snelheidswinst op en kon zelfs schadelijk zijn, omdat het onnodig veel lees- en schrijfbewerkingen veroorzaakte. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, kunnen SSD's nog steeds in beperkte mate fragmenteren. Met de huidige technologie is de ingebouwde defragmentatie-optie in Windows 11 toch een veilig en nuttig hulpmiddel om de schijf gezond te houden. Tijdens deze optimalisatie voert het systeem ook automatisch een TRIM-opdracht uit, zoals in de vorige tip werd uitgelegd. Laat de ingebouwde optimalisatie dus gewoon ingeschakeld. Zoek op Stations defragmenteren en optimaliseren. Selecteer dee SSD en klik op Optimaliseren. Controleer via Instellingen wijzigen of Geplande optimalisatie is ingeschakeld. De meeste experts raden een wekelijks schema aan om dit te doen. Gebruik liever geen defragmentatietools van derden. Veel van die tools beweren dat ze de SSD versnellen, maar in de praktijk doen ze vaak niets of voeren ze overbodige schrijfopdrachten uit.

Stel de energiemodus in op Beste prestaties

Wanneer je computer een tijdje inactief is geweest, kun je vooral bij een laptop merken dat hij in het begin traag reageert. Dat komt doordat Windows standaard de energie-instellingen aanpast om stroom te besparen. Door de energiemodus op Beste prestaties te zetten in plaats van op Beste energie-efficiëntie, kun je die vertraging elimineren en de snelheid merkbaar verhogen. Druk op Win+I om Instellingen te openen. Ga dan naar Systeem / Aan/uit en accu. Vouw het menu Energiemodus open en kies bij zowel Aangesloten op netstroom als Op batterijstroom de optie Beste prestaties.

Indexering uitschakelen, ja of nee?

Windows indexeert standaard de bestanden om sneller te kunnen zoeken. Daarvoor maakt het systeem een catalogus van alle bestanden op de schijf. Bij oudere, trage harde schijven had dit een merkbare invloed op de prestaties, omdat de schijf voortdurend kleine stukjes data moest lezen en schrijven. Op een SSD liggen de zaken anders. De toegangstijden zijn extreem kort en de kleine schrijfbewerkingen van de indexering zijn verwaarloosbaar op vlak van snelheid en levensduur. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan het zinvol zijn de indexering uit te schakelen, bijvoorbeeld op een lichte pc met weinig RAM of op oudere hardware, of als je zelden zoekt via Verkenner of het Startmenu. In alle andere gevallen laat je de functie beter aan, of beperk je de indexering tot specifieke mappen, zoals Documenten. Op deze manier beperk je de indexering. Druk op Win+S en typ Indexeringsopties. Klik op het resultaat Indexeringsopties. Selecteer Wijzigen om te zien welke locaties worden geïndexeerd. Haal de vinkjes weg bij overbodige mappen en laat alleen Documenten (of andere gewenste mappen) geselecteerd.

Wil je de indexering volledig uitschakelen dan open je Verkenner en klik je in het linkerdeelvenster op Deze pc. Klik met de rechtermuisknop op het Windows-station (meestal C:). Kies Eigenschappen en onder het tabblad Algemeen verwijder je het vinkje bij De inhoud en eigenschappen van bestanden op dit station mogen worden geïndexeerd. Klik op Toepassen om de wijziging op te slaan.

Zet de slaapstand (hibernate) uit als je die niet gebruikt

Wanneer de slaapstand is ingeschakeld, schrijft je Windows 11-pc bij het afsluiten grote hoeveelheden gegevens naar de SSD. Het bestand hiberfil.sys, dat Windows hiervoor aanmaakt, kan tientallen gigabytes groot zijn. Gebruik je de slaapstand nooit, dan kun je die beter uitschakelen. Zo bespaar je schijfruimte en verminder je onnodige schrijfbewerkingen, wat de levensduur van de SSD ten goede komt. De slaapstand is bedoeld om je snel te laten hervatten waar je was gebleven, maar dat voordeel weegt niet altijd op tegen de extra belasting van de SSD. Om de slaapstand uit te schakelen, typ je Opdrachtprompt in het zoekvak en kies je Als administrator uitvoeren. Bevestig met Ja in de prompt van het Gebruikersaccountbeheer. Typ vervolgens het commando: powercfg /hibernate off en druk op Enter. Wil je later de slaapstand opnieuw activeren, gebruik dan hetzelfde commando met on in plaats van off: powercfg /hibernate on.

Schrijfcache inschakelen

De schrijfcache is een tijdelijk buffergeheugen (meestal RAM) waarin Windows en de SSD-controller gegevens eerst opslaan voordat ze fysiek naar de NAND-cellen van de SSD worden geschreven. Dat heeft twee voordelen. Het verhoogt de snelheid, omdat meerdere kleine schrijfbewerkingen worden samengevoegd tot één grotere, efficiëntere operatie, én het verlengt de levensduur van de SSD doordat er minder vaak hoeft te worden geschreven. Het enige risico is dat je bij stroomuitval of een plotselinge systeemcrash gegevens kunt verliezen als de data in de cache nog niet naar de SSD zijn weggeschreven. Bij laptops met een batterij is dat risico klein, maar bij desktops zonder noodvoeding (UPS) kan het wel voorkomen. Om de schrijfcache in te schakelen open je via het zoekvak Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations open en dubbelklik op je SSD.

Open het tabblad Beleidsregels. Zorg dat de optie Schrijfcache op het apparaat inschakelen is aangevinkt. Dit bevordert zowel de prestaties als de duurzaamheid. Laat de optie Leegmaken van Windows-schrijfcachebuffer op apparaat uitschakelen uitgeschakeld, tenzij je zeker weet dat je computer beschermd is tegen stroomuitval (bijvoorbeeld met een noodstroomvoeding).

Laat het wisselbestand ingeschakeld

Sommige bronnen raden aan om het wisselbestand (pagefile.sys) voor de SSD uit te schakelen, omdat dit het aantal schrijfbewerkingen zou verhogen en zo de levensduur zou verkorten. In de praktijk is dat niet meer relevant. Moderne SSD’s kunnen enorme hoeveelheden schrijfcycli aan, gemeten in TBW (terabytes written). Het wisselbestand wordt door Windows zeer spaarzaam gebruikt, alleen wanneer het RAM tijdelijk tekortschiet. Bovendien gaat het meestal om kleine, tijdelijke blokken die continu worden overschreven. Zelfs bij intensief gebruik kom je met een SSD van 300 TBW pas na vele jaren in de buurt van de slijtagegrens. Een systeem met 16 GB RAM en normaal gebruik schrijft hoogstens enkele gigabytes per dag naar het wisselbestand. Zelfs bij 10 GB per dag is dat slechts 3,6 TB per jaar. Dat is nog geen 2% van de levensduur van een doorsnee SSD van 500 TBW. Laat het wisselbestand dus gewoon ingeschakeld. Zonder pagefile loop je kans op instabiliteit of "Out of memory"-fouten, en sommige programma's (zoals Photoshop, Premiere of CAD-software) vereisen het zelfs.

Laat het virtueel geheugen in de Systeemeigenschappen gewoon ingeschakeld.

De belofte is duidelijk: sneller op temperatuur, krokanter van buiten, malser van binnen. Met de Easy Fry Infrared zet Tefal als eerste bekende fabrikant infraroodtechnologie in bij een airfryer. De warmte van boven zorgt voor snelle opwarming; het klassieke element onderin zou garant moeten staan voor gelijkmatiger garing. ID test deze noviteit uit.

Wat is er écht nieuw?

Airfryers zijn er in allerlei uitvoeringen. Eén bakmand, twee, naast elkaar, boven elkaar, met stoom, zonder stoom. De meeste modellen zijn varianten op een eerder model met net een extra toevoeging of snufje. Tefal kwam recent met iets wat wel nieuw te noemen is, en dat is de combinatie van hitte via een element en hitte via infraroodlampen. De IR-straling komt van boven, de hitte van het metalen element van onderen. Samen zouden ze moeten zorgen voor enerzijds snelle opwarming en anderzijds gelijkmatige garing. Infraroodlampen kun je kennen vanuit warmtelampen of sauna's. Ze verwarmen vooral het oppervlak waarop ze schijnen. Zou dit een slimme combinatie zijn?

©Tefal

Formaat, bouw en mand: 7 liter

Eerst wat praktische informatie. De Tefal Easy Fry Infrared is een apparaat van 27,9 × 31,3 × 42,1 cm (B/H/D). Hij weegt iets meer dan 5 kilo en heeft een snoer van 1,20 meter. De bakmand trek je in zijn geheel uit het apparaat, onderin zit een verwijderbaar roostertje voor luchtcirculatie. De inhoud van de mand is 7 liter en je zou er 1,5 kilo aan eten in kunnen bereiden. Dat is theorie, in de praktijk werken lagere hoeveelheden beter - maar dit geldt voor elke airfryer. Bovenop zitten de aan-uitknop, twee tiptoetsen voor tijd en temperatuur, toetsen voor de voorkeuzeprogramma's en een extra knop voor een extra crispy finish (daarover verderop meer).

Wat meteen opvalt, is de grote bakmand. Die biedt ruim plaats aan bijvoorbeeld vier kaiserbroodjes of een royale hoeveelheid groenten om te grillen. De bak is rechthoekig, en het rooster onderin zorgt voor een kleine verhoging. Je etenswaren liggen niet direct op de bodem van de mand maar iets erboven; dit is nodig voor de circulatie van lucht.

©Saskia van Weert

Kijkvenster met led: handig meekijken of gimmick?

Opvallend is het transparante kijkvenster boven de lade. Hierdoor zie je de inhoud van de mand liggen en kun je de garing in de gaten houden. Dat werkt goed, en is ook handig om bij te houden of je je eten al moet omdraaien.

©Tefal

Bediening en programma's: snel kiezen, extra crispy-knop

De bediening wijst zichzelf, zeker na doornemen van de gebruiksaanwijzing. Je kiest zelf een combinatie van tijd en temperatuur, of een van de voorkeuzeprogramma's. Standaard start het apparaat in de stand Airfryer. De andere opties zijn roosteren, grillen, toasten, opwarmen, bakken, dehydrateren, en tot slot knapperige finish (crispy finish). Dit laatste is een leuk snufje. Je voegt deze optie met een druk op de knop toe aan een gekozen programma en de bereidingstijd wordt uitgebreid met 2 minuten extra op 230 graden. Speciaal bedoeld voor eten dat je extra krokant wilt hebben.

De voorkeuzeprogramma's zijn instellingen met een vastgestelde tijd en temperatuur. Zo start Airfryen met 190 graden en 10 minuten. Zowel tijd als temperatuur pas je eventueel aan voordat de bereiding start, en tijdens de bereiding gaat dat ook prima. Het programma om te drogen (dehydrate) heeft een vaste temperatuur van 70 graden, dit kun je niet zelf aanpassen. Je start het programma met de startknop. Als je tussentijds de bak opent om je eten op te schudden of om te keren, pauzeert het programma. Het gaat automatisch verder als je de bak weer sluit.

©Tefal

Merkbaar sneller zonder voorverwarmen

De airfryer is opvallend stil en ook het piepje als het eten klaar is, is bescheiden. Prettig, want airfryers maken vaak best een hoop herrie. Na einde van het programma staat de machine in stand by-stand. Na een minuut of vijf piept hij nog eens. Het doel daarvan is ons onduidelijk. Om ongewenste geluiden te voorkomen, is het aan te raden na gebruik de stekker uit het stopcontact te halen.

Prestaties: van kip en friet tot broodjes en groente

Dan de prestaties. Die zijn zonder meer goed. In enkele weken tijd is er van alles in deze airfryer bereid. Van kippendijen tot frites en snacks, van groenten tot aan afbakbroodjes. Voorverwarmen is niet nodig, want de airfryer is zeer snel warm. De resultaten zijn meer dan uitstekend en het eten is ook daadwerkelijk sneller klaar dan in eerder geteste machines. Reken op een tijdsbesparing van zo'n 20 procent. Dit hangt natuurlijk af van wat je precies maakt en hoeveel, maar gerechten waren in de testperiode eigenlijk altijd sneller klaar dan vooraf verwacht.

Na bereiding haal je je eten met een siliconen tang uit de bak. In de gebruiksaanwijzing staat dat je de bak niet ondersteboven mag houden om eten in een schaal te kieperen, vanwege eventuele hete olie of heet vocht dat zich onder het rooster verzamelt. Een nuttig advies, zeker voor de bereiding van vlees, maar bij iets als broodjes afbakken natuurlijk wat overbodig.

Schoonmaken: vaatwasser kan, maar let op inbranden

Zowel de bak als het uitneembare rooster kan na gebruik en afkoelen in de vaatwasser. Wat betreft schoonmaken komt eigenlijk het enige (relatieve) nadeel aan het licht. Beide onderdelen bakken snel aan. Al na enkele keren ontstonden er zwarte aanbaksels op het rooster en in de bakmand. Deze zijn gelukkig met bbq-reiniger wel weg te krijgen uit de mand, maar het is wel een aandachtspunt. Ook de behuizing, het gedeelte waar de mand op staat in de airfryer, vertoont al wat zwarte inbrandplekken die niet weg te poetsen zijn.

©Saskia van Weert

Duurzaamheid & onderhoud

Let verder op met spetterend eten. Als vetspetters vanaf de binnenzijde tegen het transparante venster komen, zijn deze niet meer te verwijderen. Het venster is namelijk niet los te halen. Op de lange termijn kunnen we ons voorstellen dat er daardoor vlekken ontstaan, waardoor je minder zicht hebt op je voedsel.

©Tefal

Conclusie

De Easy Fry Infrared doet precies wat Tefal belooft: hij is razendsnel op temperatuur en levert mooi krokante resultaten met een sappige binnenkant. In de praktijk win je echt tijd, zonder te hoeven voorverwarmen, en de stille werking en het kijkvenster maken 'even tussendoor checken' prettig. De ruime 7-liter mand is fijn voor gezinnen of grotere porties, en de extra crispy-knop is een bruikbare bonus voor wie nét wat meer bite wil.

Daar staat tegenover dat dit een apparaat is dat aandacht vraagt bij schoonmaken. De mand en het rooster kunnen relatief snel inbranden, en vetspetters tegen het niet-losneembare kijkvenster zijn lastig of niet te verwijderen, iets om rekening mee te houden als je veel vette gerechten maakt.

Kortom: zoek je vooral snelheid, krokant resultaat en een ruime bak met handig zicht op de voortgang, dan is de Tefal Easy Fry Infrared een sterke keuze.