Elk jaar verschijnt er weer een nieuwe iPad die sneller en slimmer is dan de vorige. Miljoenen mensen gaan telkens overstag en kopen de nieuwste versie, ondanks dat de voorganger nog prima te gebruiken is. Wij hebben tien functies op een rij gezet, waarvoor je oude iPad nog prima in te zetten is.

Tussen de eerste iPad en de generaties daarna, zit een enorm verschil. De nieuwere iPads hebben een camera en zijn tot nu toe te updaten naar de nieuwste versie van iOS. Om die reden worden veel apps niet voor de eerste iPad uitgebracht. Soms kun je oudere versies van apps downloaden, zodat de iPad 1 toch in te zetten is als bijvoorbeeld mediaspeler voor in de auto. Lees ook: 10 iPad-problemen die je zelf kunt oplossen.

01 Mediaspeler in de auto

Heb je geen draagbare dvd-speler om de kinderen in de auto mee bezig te houden, maar wel een oude iPad? De iPad is prima geschikt om films af te spelen. Een app als AcePlayer kan bijna ieder bestandstype audio en video opslaan en afspelen. En de meeste universele hoofdsteunhouders voor tablets zijn ook geschikt voor de iPad. Wil je ook een oplader voor in de auto aanschaffen, let dan goed op dat hij genoeg vermogen levert. De iPad heeft iets meer spanning nodig dan een iPhone. Als alles is geïnstalleerd, hebben de kinderen urenlang kijkplezier zonder dat je nog met schijfjes hoeft te rommelen.

©PXimport

02 Jailbreaken voor meer functies

Is de garantie van je iPad verstreken en ben je niet bang om software te installeren die niet is goedgekeurd door Apple, dan kun je overwegen je iPad te jailbreaken. Hiermee krijgt je oude iPad veel meer mogelijkheden: naast de Apple App Store krijg je de app Cydia, een soort zwarte markt voor apps. Als iets niet door Apple wordt goedgekeurd, belandt het vaak bij Cydia. Ook kun je na het jailbreaken de iPad tweaken en dingen aanpassen die voorheen nooit mogelijk waren. Zo vind je in Cydia de app Winterboard, waarmee je het standaardthema en alle pictogrammen van de iPad kunt aanpassen. Een app als iFile biedt je een bestandsbrowser en iCaughtU maakt automatisch foto's zodra een verkeerde logincode wordt ingevoerd. Ook zijn er echte illegale apps te vinden, zoals Popcorn Time dat illegale torrents gebruikt om films te streamen.

Het is moeilijk één jailbreakprogramma aan te wijzen, bij elke update van iOS worden weer nieuwe jailbreaktools geschreven. Op het moment van schrijven is TaiG de meest recente tool.

©PXimport

03 Retro-spelcomputer

Wie vroeger urenlang met de joystick achter de beeldbuis vastgeplakt zat, kan zijn jeugd herbeleven op de iPad. Gebruik je iOS 6 of 7, of heb je je iPad gejailbreakt, dan kun je de iPad gebruiken als retro-spelcomputer. Dit wordt mogelijk met een zogeheten emulator. De emulator simuleert in dit geval een oude spelcomputer, zodat de zogenoemde roms (de spellen) afgespeeld kunnen worden op de iPad. Je hoeft niet te klungelen met de aanraakbesturing, want de meeste emulators ondersteunen een Nintendo Wii-afstandsbediening of PlayStation 3-controller. Je kunt ze simpelweg via bluetooth koppelen aan de iPad. Op deze website vind je meer informatie over het emuleren en kun je ook emulators downloaden.

©PXimport

04 Mediacenter voor in huis

De tijd dat we op vrijdagavond bij de videotheek wat films gingen uitzoeken, ligt ver achter ons. Downloaden nam met de komst van het snelle internet de overhand, maar al snel hebben we de gulden middenweg gevonden met on-demand-films en streaming-videodiensten. Streamen is legaal via betaalde diensten als HBO GO, Netflix, UPC Horizon Go (My Prime). In de App Store is van al deze diensten een app te vinden en de iPad is een prima apparaat om lekker vanuit je luie stoel of warme bad (voorzichtig!) een film te kijken. Kijk je liever gezamenlijk op de tv, dan kun je eenvoudig een film naar je Chromecast of Apple TV doorsturen.

Naast films kun je je oude iPad natuurlijk ook voor muziek gebruiken, zo wordt het een complete mediacenter. Naast bekende apps als Spotify en Deezer zijn er nog tientallen muziek-apps.

©PXimport

05 Centrale afstandsbediening

Steeds meer apparaten in huis ondersteunen draadloze besturing. Wat tien jaar geleden nog toekomstmuziek was op het gebied van slimme apparaten, is tegenwoordig in toenemende mate in woningen te vinden. Alles is vanaf één apparaat aan te sturen en een oude iPad is prima in te zetten als centrale afstandsbediening. Het aansturen van slimme apparaten, wordt ook wel 'home automation' genoemd. Zo kun je met de Philips hue-verlichting de kleur van de lampen in huis aanpassen. Ook kun je met je iPad precies zien hoeveel energie je gebruikt en op afstand stopcontacten in- en uitschakelen. Energieleveranciers (bijvoorbeeld Nuon met de E-manager en Eneco met Toon) bieden dit soort apparatuur aan. Heb je een moderne smart-tv? Grote kans dat je hem kunt bedienen via een app op een iPad.

©PXimport

06 iPad in een iBook

Je kunt de iPad natuurlijk in een dock prikken en gebruiken als veredelde typmachine, maar het wordt een stuk leuker in een mooie retro-look. Als je nog een oude Apple iBook Clamshell hebt liggen, kun je echt iets fraais maken. De Japanse blogwebsite Apple NOIR laat tot in detail zien hoe zo'n modificatie is gelukt. Met zo'n dock heb je niet alleen een prachtige retro-look, het apparaat is ook nog eens goed te gebruiken om snel een e-mail te typen of een website te bezoeken. Misschien heb je zelf nog een leuker idee om iets in elkaar te knutselen.

©PXimport

07 Videomonitor of IP-webcam

Een videomonitor kost een hoop geld, maar je kunt er ook je iPad voor gebruiken. Met de app Netcam Studio Mobile kun je de beelden die via je pc met webcam worden uitgezonden constant in de gaten houden. Netcam Studio is de opvolger van het bekende webcam-beveiligingsprogramma webcamXP. Het brengt naast een moderne interface en tal van nieuwe mogelijkheden, ook een app voor de iPad. Het mooiste van alles is dat het gratis is. Zo kun je op de oude iPad zien wie er aan je deur staat, houd je het huis in de gaten als je aan het werk bent of kun je de kleine tijdens zijn of haar middagslaapje zien terwijl je de afwas doet.

©PXimport

08 Fotolijstje

Via de fotolijstfunctie in iOS kon je genieten van je al je mooie herinneringen. Helaas is die functie in iOS 7 komen te vervallen. De eerste iPad (die niet verder gaat dan iOS 5) is dus bijzonder geschikt om als digitaal fotolijstje te gebruiken. Om op de iPad 1 de fotolijst in te stellen, ga je naar Instellingen en open je Fotolijst. Om het te activeren, tik je op het toegangsscherm op het Fotolijstpictogram. Wil je graag een nieuwere iPad inzetten als fotolijstje, zoek dan in de App Store naar 'photo frame'-apps. Er zijn verschillende fotolijstjes te vinden, zelfs apps die foto's uit je Dropbox of Instagram kunnen weergeven. Wij vinden Air Frame erg fijn.

©PXimport

09 Keukenhulpje

De iPad kun je ook ontzettend goed inzetten als keukenhulpje. Er zijn heel veel handige apps te vinden. Zo kun je hem met de app KitchenPad Timer als supergeavanceerde keukenwekker gebruiken en met de app Recept van de dag - 24Kitchen verschillende recepten opzoeken en video's bekijken. Bewaar je liever je eigen recepten, dan kun je waarschijnlijk met app Receptenmaker uit de voeten. Hiermee kun je zelf recepten beheren en importeren van bekende receptensites als Allerhande, Smulweb of 24Kitchen. Ook bestaan er allerlei handige en grappige keukengadgets voor de iPad. Zo vonden we de iSpoon, een pollepel met aan de bovenzijde een stylus. Om de iPad aan de muur te bevestigen of neer te zetten, kun je een vergelijkbaar soort dock gebruiken als genoemd in de vorige paragraaf.

©PXimport

10 Doucheradio

Elektronische apparaten en water gaan meestal niet zo goed samen. Ook de iPad kan natuurlijk niet tegen vocht. Logisch dat je een nieuwe iPad niet in vochtige omgevingen wil gebruiken, maar met de nodige bescherming kun je de oude wel gebruiken als mediacenter voor onder de douche of in bad. Het meest in het oog springende ontwerp, is het douchegordijn van ShowerTunes. Dit douchegordijn heeft ingebouwde speakers en een beschermzak voor de iPad, zodat je lekker vanuit bad films kunt kijken of muziek kunt luisteren tijdens het douchen.

©PXimport

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.