ID.nl logo
5G, Sub-6 en mmWave: dit zijn de verschillen
© Reshift Digital
Huis

5G, Sub-6 en mmWave: dit zijn de verschillen

Je kunt er niet meer onderuit: 5G. Die netwerktechnologie wordt langzaam maar zeker wereldwijd, ook in Nederland, uitgerold. Maar wanneer je zo’n abonnement hebt, dan maak je (voorlopig) verbinding met één van de twee beschikbare netwerken: Sub-6 of mmWave. Maar wat is precies het verschil?

Laten we beginnen met Sub-6. Je kunt in principe uit de naam halen in welk spectrum dit netwerk actief is: alle frequenties onder de 6 GHz. Dat is hetzelfde spectrum als voor 3G- en 4G-netwerken. Bovendien is de kans groot dat je de komende vijf jaar gebruik gaat maken van dit type netwerk.

Sub-6: dit wil je weten

Sommige providers adverteren met het feit dat ze in staat waren razendsnel een 5G-netwerk op te zetten, door gebruik te maken van bestaande zendmasten. Voor Sub-6 heb je namelijk geen nieuwe torens nodig: door bestaande torens te upgraden, kan er een 5G-netwerk aangeboden worden.

Daardoor bieden veel van die zendmasten zowel 4G als 5G aan, aangezien beide netwerken verspreid worden. Bovendien is het zo dat providers veelal in het bezit zijn van meerdere frequenties, waardoor de omslag ook zeer snel gemaakt kon worden. Dat klinkt voordelig, maar helaas heeft deze manier van werken een groot nadeel. Sommige gebruikers hebben het al gemerkt, maar het huidige 5G-aanbod is niet per se veel sneller dan het 4G-alternatief. 

©PXimport

Hoe komt dat nou? Sub-6 5G-netwerken bieden gewoonweg niet de beloofde snelheid die we in eerdere verhalen vanuit providers gehoord hebben, ómdat het van bestaande zendmasten gebruikmaakt. Dit 5G-netwerk heeft namelijk te maken met veel van dezelfde nadelen als de huidige 4G-netwerken. Dergelijke netwerken zijn ietsjes sneller en hebben een ietwat lagere latency, maar echt wereldschokkend zijn die elementen helaas niet.

Maar er valt nog winst te behalen, gelukkig. Dit type 5G-netwerk kan namelijk veel doen met ongebruikte ruimte tussen 2 GHz en 6 GHz. Daar maken 4G-netwerken geen gebruik van. Dat wordt ook wel de midband genoemd. Dergelijke netwerken bieden hogere snelheden aan, met een acceptabel bereik. Deze technologie wordt in de toekomst dus heel belangrijk.

Maar wat is mmWave dan?

mmWave staat voor millimeter wave en is actief op frequenties tussen de 30 GHz en 300 GHz. Tot nu zijn providers actief tussen 30 GHz en 40 GHz, maar binnenkort wordt het spectrum mogelijk uitgebreid naar 48 GHz. Het 60 GHz-spectrum is ongereguleerde netwerkruimte, terwijl 70 GHz vaak gebruikt wordt voor specifieke draadloze netwerken die echt van punt tot punt werken.

Deze netwerktechnologie is voor smartphones volledig nieuw. Dat betekent dus ook dat er volledig nieuwe zendmasten gebouwd moeten worden voor het bereik; je kunt bestaande toren niet zomaar upgraden. Daardoor duurt het ook wat langer voordat dit netwerk echt opgezet is.

Door gebruik te maken van een volledig ongebruikt spectrum, kan mmWave hoge snelheden en super lage latency aanbieden. Dat klinkt mooi, maar biedt nieuwe uitdagingen. Het netwerk maakt gebruik van hoge frequenties, die een beperkt bereik hebben. Hoe hoger de frequentie, hoe korter het bereik van de radiogolf is.

©PXimport

Dat houdt dus in dat je ontzettend veel zendmasten moet bouwen voor een goed bereik. Of nou ja, een ‘mast’ is misschien een te groot woord voor de kleinere ‘smart cells’ die nodig zijn voor dit netwerk. Dit zijn kleine cellen die op heel veel verschillende plekken in een omgeving geïnstalleerd dienen te worden. Hoe meer cellen er zijn, hoe hoger het bereik uiteindelijk wordt.

Maar dan nog biedt dat geen garantie voor succes, omdat dit type netwerk ook last heeft van objecten die in de weg staan. Gebouwen, auto’s en zelfs bomen kunnen de radiosignalen verstoren. Je hebt dus honderden, zo niet duizend cellen nodig om een volledige stad te kunnen voorzien van mmWave-technologie. Dit technische obstakel zorgt er nu dus voor dat het installeren van die smart cells, en het uitrollen van het netwerk, vertraging oploopt.

Sub-6 en mmWave in de toekomst

Resumé: als je nu van een 5G-netwerk gebruikmaakt, dan is dat dus het Sub-6 5G-netwerk. Dat is het 5G-netwerk van vandaag de dag, terwijl mmWave dus het netwerk van de toekomst wordt.

Maar uiteindelijk is het ook weer niet zo simpel, omdat beide netwerken zo zijn voordelen (en natuurlijk nadelen) hebben, die invloed hebben op de uitrol van 5G. Je hebt Sub-6 nodig voor consistentie en het bereik, terwijl je mmWave nodig hebt voor de hogere snelheden en de lage latentie. Beide netwerken kunnen naast elkaar bestaan en een smartphone, of wel smart device dan ook, zou automatisch tussen de netwerken moeten kunnen wisselen, afhankelijk van beschikbaarheid.

▼ Volgende artikel
De leukste techcadeaus voor de feestdagen (of voor jezelf natuurlijk)
© ID.nl
Huis

De leukste techcadeaus voor de feestdagen (of voor jezelf natuurlijk)

Op zoek naar (last-minute) inspiratie voor de feestdagen? We hebben 17 gadgets en techcadeaus voor je gespot waarmee je iedereen blij maakt. Uiteraard denken we ook aan je portemonnee: we hebben gekeken naar cadeaus van maximaal ongeveer 200 euro. Fijne feestdagen!

Xiaomi Watch S4

De stijlvol vormgegeven Xiaomi Watch S4 oogt misschien als een regulier horloge, maar het is wel degelijk een smartwatch. Deze wearable is in drie chique uitvoeringen te koop. Het ronde amoledscherm van 466 × 466 pixels heeft een prettig formaat van 1,43 inch. Bovendien is de behuizing volledig waterdicht. Volgens de fabrikant houdt de accu van 486 mAh het bij normaal gebruik ongeveer twee weken vol. Je kunt hem dus dag en nacht dragen. Voor actieve personen komen de 150 sportmodi goed van pas. Verder zitten er onder meer een kompas, slaapmonitor en hartslagsensor in. Leuk is dat je hem helemaal kunt personaliseren: in het menu kun je kiezen tussen ruim tweehonderd wijzerplaten.

WiZ Gradient Light Bars

Meer sfeer in huis? Dan is deze slimme verlichtingsset van WiZ hét cadeau bij uitstek. Je kunt beide objecten verticaal en horizontaal plaatsen. In combinatie met de los verkrijgbare HDMI Sync Box synchroniseren de lampen zelfs met de kleuren van jouw televisie. Als alternatief reageren de WiZ Gradient Light Bars op de beat van de muziek. Daarnaast kun je in een app ook eigen lichtschema's instellen. Hierin pas je de kleuren en dimniveaus naar eigen wens aan.

Ultimate Ears Megaboom 4

De Ultimate Ears Megaboom 4 is een robuuste bluetooth-speaker met een krachtig geluid. Ondanks de relatief grote behuizing van 8,7 × 22,5 × 8,7 centimeter weegt het apparaat nog geen kilo. Hij kan mee naar buiten, want hij is volledig water- en stofdicht. Met een opgegeven accuduur tot twintig uur luister je altijd en overal naar goede muziek. Twee actieve audiodrivers en evenzoveel passieve basradiators zorgen voor een vol geluid. Je kunt kiezen tussen een zwarte, blauwe, rode en paarse behuizing.

Shelly Plug S Gen3

Met de Shelly Plug S Gen3 maak je ieder apparaat slim. Dit stopcontact meld je eenvoudig aan op het draadloze thuisnetwerk. Sluit bijvoorbeeld een lamp of verwarming aan en bedien de boel met een app op je smartphone. Pluspunten zijn de ondersteuning voor de universele Matter-standaard en de aanwezige energiemeter. De maximale belasting bedraagt 2500 watt. Wil je meerdere 'domme' apparaten op afstand bedienen? Er is ook een 4-pack verkrijgbaar.

Philips 32PFS6109/12

Misschien leuk om iemand een slaapkamer-tv cadeau te doen? Wie goed zoekt, vindt de Philips 32PFS6109/12 voor minder dan tweehonderd euro. Een heus koopje, want dit is een smart-tv van een gerenommeerd merk. Vanuit het Titan OS-smartplatform open je diverse populaire apps, zoals Disney+, Amazon Prime Video, YouTube en natuurlijk Netflix. Kijk vervolgens naar series en films in een respectabele beeldkwaliteit van 1920 × 1080 pixels. Ontvang je televisiekanalen via de kabel of satelliet, dan zijn de juiste tuners al aanwezig. Ten slotte kun je via drie HDMI-poorten ook externe videobronnen aansluiten, zoals een gameconsole, blu-ray-speler en tv-ontvanger.

Teufel Real Blue NC 3

De Duitse audiospecialist Teufel bracht eerder dit jaar de derde generatie van zijn Real Blue NC uit. Naast de aanwezigheid van actieve ruisonderdrukking vallen de zachte kussens ook nog eens volledig over je oren. Dankzij de twee genoemde kenmerken hoor je niet of nauwelijks geluiden uit de omgeving. Deze bluetooth-koptelefoon ondersteunt een accuduur tot maximaal 59 uur. Zet je noise cancelling uit, dan bedraagt de maximale luistertijd zelfs 98 uur. Volgens Teufel leveren de 40mm-audiodrivers een helder geluid en stevige bas. Er is ook een microfoon ingebouwd, waardoor je handsfree kunt bellen. Dit product is in een zwarte, witte en blauwe uitvoering te koop.

Logitech Zone 300

Wie regelmatig aan videovergaderingen deelneemt, heeft veel baat bij een goede headset. Met de betaalbare Logitech Zone 300 kunnen digitale gesprekspartners elkaar duidelijk verstaan. De bekende hardwarefabrikant fabriceert dit vederlichte model in drie smaken, namelijk zwart, wit en roze. Via bluetooth maak je verbinding met een pc, laptop, tablet of smartphone. De maximale gesprekstijd op een enkele batterijlading is ongeveer zestien uur.

ACT AC5151

Zie je een familielid of vriend(in) regelmatig op het touchpad van een laptop priegelen? Geef diegene dan deze comfortabele muis van ACT cadeau. Stop de bijgesloten ontvanger in een vrije usb-poort en bedien de muis vervolgens draadloos. Bovenop bevindt zich een zogeheten dpi-switch. Daarmee pas je eenvoudig de gevoeligheid van de cursor aan. Deze muis is geschikt voor rechtshandige personen.

Audio-Technica AT-SP3X

Deze elegante speakerset van Audio-Technica zal op geen enkel bureau misstaan. Het bekende audiomerk fabriceert dit product in een zwarte (AT-SP3X) en witte (AT-SP3XWH) behuizing. Dankzij de ingebouwde versterker verbind je de AT-SP3X rechtstreeks met apparaten, zoals een pc of laptop. Daarnaast is er een bluetooth-ontvanger geïntegreerd. Koppel dus een tablet of smartphone en stream draadloos je favoriete Spotify-afspeellijsten. Je luistert vervolgens naar goede muziek in stereokwaliteit. Het opgegeven uitgangsvermogen bedraagt dertig watt.

TP-Link Tapo RV30 Max

TP-Link bewijst dat een robotstofzuiger niet peperduur hoeft te zijn. De Tapo RV30 Max creëert op eigen houtje een plattegrond van jouw huis en maakt de boel vervolgens schoon. Naast het opzuigen van zand, haren, kruimels en overig vuil dweilt de robot ook nog eens je vloer. Is de batterij bijna leeg, dan keert het apparaat vanzelf terug naar de lader. Tegen een meerprijs is er ook een Plus-versie met een automatisch leegstation te koop.

Epson EcoTank ET-2860

Vermoedelijk zul je niet gauw een goedkopere inkttankprinter vinden. De Epson EcoTank ET-2860 maakt geen gebruik van dure cartridges: je vult met de bijgesloten flessenset eigenhandig vier inktreservoirs aan de voorzijde. Hierdoor is printen véél goedkoper. Ideaal voor mensen die graag foto's afdrukken. Met een behoorlijke printresolutie van 5760 × 1440 dpi ogen de kiekjes erg scherp. Koppel de EcoTank ET-2860 aan het draadloze thuisnetwerk en verstuur vanaf alle pc's, laptops, tablets en smartphones afdruktaken. Tot slot kan dit apparaat ook nog kopiëren en scannen.

Google Nest Mini

Even een lamp dimmen, de thermostaat een graadje hoger zetten of het laatste nieuws volgen. Met deze goedkope smartspeaker van Google kan het allemaal. De ronde behuizing luistert via een microfoon naar jouw spraakopdrachten. Vervolgens bedien je ieder smarthome-apparaat met Google Assistent-ondersteuning. Uiteraard luister je als je dat wilt ook gewoon naar muziek. De Nest Mini is in een licht en donker jasje te koop.

Huawei Band 10

Geef de Huawei Band 10 cadeau aan iemand met sportieve voornemens. Deze activity-tracker houdt nauwlettend het aantal gezette stappen en de hartslag in de gaten. Verder is de polsassistent waterbestendig, waardoor je ook allerlei zwemgegevens kunt registreren. Je leest het ruime amoledscherm van 1,47 inch zowel 's avonds als overdag moeiteloos af. Wie het apparaatje met een Android-toestel verbindt, ziet verschillende notificaties voorbijkomen. De Band 10 is in verschillende kleurstellingen te koop, namelijk wit, blauw, paars, groen, roze en zwart. De twee laatstgenoemde uitvoeringen zijn het goedkoopst.

DJI Neo

Met de piepkleine DJI Neo schiet je haarscherpe beelden! Deze drone van 135 gram stijgt probleemloos op vanaf jouw handpalm. De geïntegreerde videocamera ondersteunt een respectabele resolutie van 3840 × 2160 pixels, zodat je vanuit de lucht gedetailleerde opnames kunt maken. Het is zelfs mogelijk om automatisch een persoon, dier, voertuig of ander bewegend voorwerp te volgen. Op een enkele acculading bedraagt de maximale vluchttijd achttien minuten. Houd er rekening mee dat de fabrikant bij het basismodel geen afstandsbediening meelevert. Je installeert voor de bediening een app op je smartphone.

JBL Sense Lite

Deze sportieve in-ears blijven tijdens iedere wandeling, hardloopsessie en fitnesstraining stevig op hun plek zitten. De behuizing bevat namelijk een oorhaakje. De JBL Sense Lite is IP54-gecertificeerd. Een beetje regen of zweet kan dus geen kwaad. Je bent tijdens handsfree gesprekken luid en duidelijk te horen, want beide oordopjes hebben twee microfoons. De batterij gaat maximaal acht uur mee. Een pluspunt is dat je de inwendige accu's met de bijgesloten oplaadcase nog eens driemaal volledig kunt opladen. En dat zonder netstroom! Je past met de JBL Headphones-app diverse equalizerinstellingen naar eigen smaak aan. Kies tussen een zwarte, beige, witte, paarse en blauwe uitvoering.

View post on TikTok

Fresh 'n Rebel Party Loud M

Bouw met deze krachtige partyspeaker op iedere locatie een feestje. Door de waterdichte constructie is een regenbui geen enkel probleem. Bovendien ben je niet afhankelijk van netstroom. Een volgeladen accu is volgens de fabrikant goed voor een speeltijd tot twintig uur. De Fresh 'n Rebel Party Loud M heeft bovenop een eenvoudig bedieningspaneel. Schroef zo nodig het basniveau verder op en switch tussen zes verlichtingsschema's. Een leuk extraatje is dat je aan de achterzijde een microfoon of gitaar kunt inpluggen. Kortom, een ideale partner voor een geslaagde karaoke-avond!

Xiaomi TV Box S (3rd Gen)

De Xiaomi TV Box S (3rd Gen) is een betaalbare mediaspeler die elke 'domme' televisie of verouderde smart-tv slim maakt. Sluit dit kleine apparaatje aan op een HDMI-poort van de beeldbuis en verbind hem met wifi. Vervolgens start je vanuit het Google TV-menu je favoriete video-apps. De compacte afstandsbediening heeft aparte knoppen voor Netflix, Amazon Prime Video en YouTube. Zoek je een specifieke film of serie? Activeer dan de spraakfunctie om de betreffende titel vlot te vinden. De Xiaomi TV Box S geeft de streams in een scherpe beeldkwaliteit van maximaal 3840 × 2160 pixels aan de televisie door. Veel kijkplezier!

▼ Volgende artikel
Review Oppo Find X9 Pro – Dure smartphone met veel plussen
© Rens Blom
Huis

Review Oppo Find X9 Pro – Dure smartphone met veel plussen

De Oppo Find X9 Pro is een van de duurste smartphones die je kunt kopen. Het is ook het toestel met de langste accuduur, althans in onze gebruikstests. Wat kun je nog meer verwachten? Je leest het in deze Oppo Find X9 Pro-review.

Uitstekend
Conclusie

De Oppo Find X9 Pro is een premium smartphone met fantastische hardware, een heel goede zoomcamera en de beste accuduur die je kunt vinden. De software is nog wat voor verbetering vatbaar en de adviesprijs kan een terecht struikelblok zijn. Wel nemen we ons petje af voor wat de Find X9 Pro allemaal te bieden heeft.

Plus- en minpunten
  • Uitmuntende accuduur
  • Erg geavanceerde camera's
  • Op alle vlakken zeer premium
  • Updatebeleid en softwareschil kunnen beter
  • Erg hoge adviesprijs

De beste accuduur

Een van de speerpunten van de Oppo Find X9 Pro is zijn reusachtige batterij. Een 7500mAh-accu voorziet de telefoon van stroom en verpulvert hiermee de accu's van de Apple iPhone 17 Pro Max (nog geen 5000 mAh), Samsung Galaxy S25 Ultra (5000 mAh) en Google Pixel 10 Pro XL (5200 mAh). Eigenlijk komt alleen de OnePlus 15 in de buurt, met zijn 7300mAh-accu. Oppo en OnePlus zijn zustermerken. In onze test met de OnePlus 15 concludeerden wij dat we het toestel probleemloos twee dagen kunnen gebruiken bij regulier gebruik. Goed nieuws: voor de Oppo Find X9 Pro geldt hetzelfde. Het lukt ons echt niet om de accu op één dag leeg te trekken en ook bij intensiever gebruik kunnen we de twee dagen aantikken.

©Rens Blom

Een Oppo-medewerker haalt een Find X9 Pro uit elkaar om de grote accu te tonen.

De Oppo Find X9 Pro hoef je dus maar om de nacht op te laden. Of ergens in de ochtend, dat kan ook. Het toestel ondersteunt namelijk erg snel opladen via de meegeleverde usb-c-kabel, al dien je dan wel zelf de benodigde adapter te kopen. Met een andere adapter gaat het laden een stuk minder snel. Voor draadloos opladen geldt hetzelfde. Het kan heel snel via een optionele Oppo-oplader of langzamer via een draadloze oplader van een ander merk.

©Rens Blom

Goed scherm

Gelukkig heeft de Oppo Find X9 Pro meer te bieden dan een fantastische accuduur. Dat mag ook wel voor die adviesprijs van 1299 euro. Het toestel beschikt over een premium ontwerp dat lekker in de hand ligt en een vingerafdrukscanner in het scherm die eigenlijk nooit dienst weigert. Het beeldscherm zelf is ook van heel hoge kwaliteit en meet 6,78 inch. Dat is fors, maar wel prettig bij het kijken van video's, gamen en typen met twee handen. Door de resolutie van 2772 x 1272 pixels is het scherm lekker scherp en de 120Hz-verversingssnelheid maakt het beeld soepel.

©Rens Blom

Hardware

Onder de motorkap zoemt – geruisloos natuurlijk – een MediaTek-processor. De dagen dat MediaTek bekendstond als een minder goede chipfabrikant zijn echt voorbij. De Dimensity 9500-chip in de Find X9 Pro is razendsnel, energiezuinig en heeft ook geen enkele moeite met games. En ja, gelet op de hoge adviesprijs van de smartphone is het niet verrassend dat Oppo er 16 GB werkgeheugen en 512 GB opslagcapaciteit in zet. Een welkome combinatie die de Find X9 Pro klaarmaakt voor jaren gebruik.

Heel ver zoomen

Een ander sterk punt van de Find X9 Pro zijn de camera's. Het camera-eiland op de achterkant is groot en steekt best uit, wat komt omdat er serieuze (zoom)camera's in de behuizing zitten. Oppo werkt – al jaren – samen met fotografiemerk Hasselblad om de kwaliteit van zijn premium smartphonecamera's te verbeteren en dat is bij de Find X9 Pro niet anders. In de praktijk zijn wij bijzonder tevreden over de fotografie- en video-prestaties van de smartphone. Plaatjes ogen haarscherp, hebben realistische kleuren en zijn een genot om te bekijken op het smartphonescherm óf een groter scherm.

©Rens Blom

Interessant is de geavanceerde zoomcamera, waarmee je het beeld héél veel keren dichterbij haalt. We hebben de Find X9 Pro meegenomen naar China, waar we fabrieken van Oppo bezochten, en fotografeerden een en ander vanuit onze hotelkamer. Zoals je hieronder ziet, kun je vanaf de 21ste verdieping zó ver en goed inzoomen dat je een autobestuurder prima in beeld krijgt én de kentekenplaat kunt lezen. Of je ziet de tekst op het scherm van het reuzenrad, dat honderden meters verderop staat. Bij dat maximaal inzoomen zet de camerasoftware AI in om het beeld te verduidelijken. Daar wordt het beeld inderdaad duidelijker van, niet mooier.

©Rens Blom

©Rens Blom

Prima software vol apps

De Oppo Find X9 Pro draait op Android 16 en krijgt vijf jaar Android-upgrades en zes jaar beveiligingsupdates. Dat is goed, maar minder lang dan de zeven jaar complete updates die Google, Samsung en Apple uitrollen voor hun toptelefoons. De ColorOS-schil van Oppo werkt prima en bevat veel handige functies, maar ook ongevraagde commerciële apps als TikTok. Wij vinden het raar dat we op een peperdure smartphone lastiggevallen worden door meldingen van apps waar wij niets mee te maken willen hebben.

©Rens Blom

Conclusie: Oppo Find X9 Pro kopen?

De Oppo Find X9 Pro is een premium smartphone met fantastische hardware, een heel goede zoomcamera en de beste accuduur die je kunt vinden. De software is nog wat voor verbetering vatbaar en de adviesprijs kan een terecht struikelblok zijn. Wel nemen we ons petje af voor wat de Find X9 Pro allemaal te bieden heeft.