Apple had als goedkoopste iPhone jarenlang de iPhone SE in het assortiment, maar die was door het ontbreken van usb-c echt niet meer bij de tijd. De plek van goedkoopste iPhone is overgenomen door de iPhone 16e. Het recept lijkt hetzelfde: Apple pakt een oudere behuizing en stopt daar moderne snellere hardware in. In hoeverre dat geslaagd is, lees je in deze review.

De iPhone 16e kun je beschouwen als opvolger van de derde generatie iPhone SE. Toch noemt Apple het nieuwe toestel geen SE en valt het duidelijk in de iPhone 16-reeks. Het toestel lijkt dan ook meer op de normale huidige iPhone dan de SE dat deed. Want waar de iPhone SE kleiner was dan andere iPhones waarnaast deze verkocht werd, geldt dat voor de 16e niet. De afmetingen zijn vrijwel identiek aan die van de normale iPhone 16. Gebruikers die voor een iPhone SE kozen omdat deze extra klein was, hebben dus pech. Al zouden we een 6,1 inch-toestel als deze iPhone 16e tegenwoordig als klein en compact aanmerken; de meeste smartphones zijn immers groter.

©Jeroen Boer - ID.nl

Het ontwerp is gebaseerd op de iPhone 14 uit 2022 met een tweetal wijzigingen om de smartphone aan te laten sluiten bij de rest van de huidige reeks. Zo heeft de iPhone 16e een usb-c-poort en een actieknop waar de iPhone 14 nog een Lightning-poort en belsignaal-schakelaar had. Ten opzichte van andere nieuwere iPhones mis je de aanraakgevoelige Camera-regelaar, maar dat is een knop die we zelf niet echt missen. Qua knoppen en aansluitingen is de 16e hiermee vergelijkbaar met de iPhone 15 die je ook nog in het assortiment van Apple vindt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Een verschil met de overige duurdere iPhones is dat de iPhone 16e alleen in het zwart of wit verkrijgbaar is. De zwarte variant is geheel zwart, de witte variant heeft een buitenrand van normaal aluminium en aluminiumkleurige cameraring. De achterkant is van mat glas. De bouwkwaliteit is uitstekend; het toestel voelt net als andere iPhones bijzonder stevig aan. Wat kleur kun je natuurlijk toevoegen met een hoesje. Apples bijbehorende siliconen hoesje (45 euro) is in een paar kleuren verkrijgbaar.

©Jeroen Boer - ID.nl

Dat de goedkoopste iPhone meer dan ooit op de andere modellen lijkt, zie je (helaas) terug in de prijs. Want waar de iPhone SE vanaf 529 euro verkrijgbaar was, betaal je voor de iPhone 16e officieel minimaal 719 euro (hoewel hij te vinden is vanaf 669 euro). Al had die goedkoopste SE slechts 64 GB opslag, met 128 opslag kwam die telefoon op 599 euro. Maar instappen in het Apple-ecosysteem is alsnog duurder geworden. In de verpakking vind je naast de iPhone alleen een usb-c-laadsnoer, een oplader zul je zelf moeten verzorgen.

Snelle hardware

Net als de normale iPhone 16 bevat de iPhone 16e een Apple A18 SoC voorzien van een processor met 6 cores. Wel bevat de A18 in de 16e een gpu-core minder dan in de iPhone 16, maar daar zul je in de praktijk weinig en waarschijnlijk niks van merken. Het is vermoedelijk een manier om chips die net niet aan de eisen voldoen toch te gebruiken. Net als de andere recente iPhones bevat de 16e 8 GB RAM, de hoeveelheid die nodig is om Apple Intelligence te kunnen gebruiken. Apple Intelligence was op het moment van testen nog niet in het Nederlands beschikbaar, maar de krachtige processor en ruime hoeveelheid RAM zorgt bij alle taken voor een soepele ervaring. Ook als je veel apps hebt openstaan blijft iOS soepel reageren. De belangrijkste praktische verschillen ten opzichte van de iPhone 16 vind je in het scherm, de camera en draadloos opladen.

De iPhone 16e heeft nog een hardwarematige verandering waar je zelf niets van merkt, maar die voor Apple wel heel belangrijk is. Het is namelijk de eerste iPhone die voorzien is van een door Apple zelf ontworpen modem in de vorm van de C1. In andere recente iPhones waaronder de iPhone 16 is de modem afkomstig van Qualcomm. We hebben hier verder niks van gemerkt. Tijdens onze test hadden we gewoon een goede 5G-verbinding met het KPN-netwerk waarbij we geen verschil hebben gemerkt ten opzichte van andere smartphones. Vermoedelijk doet de iPhone 16e dienst als testcase voor deze modem en worden ook toekomstige iPhones hiermee uitgerust. De test is wat ons betreft geslaagd.

Goed oled-scherm

Het scherm is hetzelfde oled-scherm als op de iPhone 14 en heeft, in tegenstelling tot moderne iPhones, nog een inkeping voor de camera en voor Face ID benodigde overige sensors. De 16e mist dus het Dynamic Island dat je vindt op bijvoorbeeld de iPhone 15 of 16, inclusief de handige notificatiemogelijkheden die dat 'eilandje' biedt. Hierdoor oogt de 16e dus wat ouderwetser, maar met een oled-scherm voorzien van een hoge resolutie (2532 x 1170 pixels) wordt er wel een grote sprong gemaakt ten opzichte van de iPhone SE. Het oled-scherm op de normale iPhone 16 is wel helderder, maar ook de iPhone 16e is buiten goed af te lezen. Alleen in de echt felle zon zul je verschil merken. Iets wat de iPhone 16e net als de 16 mist ten opzichte van concurrerende Android-smartphones is een hogere verversingssnelheid van 90 of 120 Hz; het blijft op dit toestel 60 Hz. Dat is binnen het iPhone-speelveld begrijpelijk, maar wel een verschil met andere gelijk geprijsde of zelfs goedkopere Android-smartphones.

©Jeroen Boer - ID.nl

Slechts één camera

Achterop zie je direct dat dit een goedkopere iPhone is, want waar andere iPhones voorzien zijn van twee of zelfs drie camera's vind je er op de iPhone 16e slechts één in de vorm van een 48megapixel-exemplaar. Dat lijkt wellicht dezelfde camera als op de iPhone 16, maar het is een wat kleinere sensor met een minder geavanceerde beeldstabilisatie. Wat je mist ten opzichte van de normale iPhone 16 is de ultragroothoek-camera die eveneens de mogelijkheid biedt om macro-foto's te maken. Extra uitgezoomde foto's of macro-foto's maken is dus niet mogelijk. Afhankelijk van je wensen kan dat een dealbreaker zijn.

©Jeroen Boer - ID.nl

Apple noemt de wel aanwezige camera een 2-in-1-camera voorzien van een 2x telelens. Je kunt in de camera-app inderdaad 2x zoomen, maar dat is geen optische zoom. Er wordt simpelweg een 12megapixel-uitsnede van een grotere foto gemaakt. De normale foto's worden standaard verwerkt op 24 megapixel. Technisch krijg je een minder goede camera dan op andere moderne iPhones. Tegelijkertijd schiet je hier overdag gewoon prima plaatjes mee en dat is voor het gros van de gebruikers waarschijnlijk het belangrijkste. Foto's zijn scherp en ook de kleuren zijn goed.

©Jeroen Boer - ID.nl

©Jeroen Boer - ID.nl

In het donker zijn de foto's wel minder goed dan op andere vergelijkbaar geprijsde smartphones of een duurdere iPhone als de iPhone 16. Een prettige bijkomstigheid van de slechtere camera is wel dat deze minder ver uitsteekt. In combinatie met het hoesje ligt de telefoon plat op tafel en dat is wel prettig.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker lange accuduur

De missende camera en Apples eigen energiezuinigere C1-modem vormen de basis van een verbetering waar je zeker wat van merkt. De iPhone 16e heeft namelijk een uitstekende accuduur en dat komt doordat er fysiek plek is voor een 12 procent grotere accu dan in de iPhone 16. De accuduur van iPhone 16e is dan ook gewoon uitstekend. Een dag overleven zonder bijladen is probleemloos mogelijk en als je de telefoon slechts een paar uurtjes actief per dag gebruikt, is twee dagen ook goed haalbaar. Opladen kan via usb-c of draadloos via Qi. Via usb-c wordt snelladen ondersteund en met een 20 watt-lader kun je de accu binnen 30 minuten met 50 procent opladen.

©Jeroen Boer - ID.nl

Mist 'luxe' mogelijkheden

Er is ook ondersteuning voor draadloos laden, maar enkel het normale Qi met een laadvermogen van maximaal 7,5 watt wordt ondersteund. De Qi2-standaard die met 15 watt laadvermogen werkt of MagSafe dat met 25 watt laadt, worden niet ondersteund. Jammer, zeker ook omdat de voor MagSafe benodigde magneten ontbreken. Hierdoor kun je geen MagSafe-accessoires gebruiken en helpt de telefoon je niet om hem goed op een draadloze lader te leggen. Eventueel kun je een MagSafe-hoesje van een derde partij met de benodigde magneten kopen zodat je de telefoon wel op MagSafe-accessoires kunt plakken, maar daarmee kun je alsnog alleen maar relatief langzaam draadloos laden. MagSafe en snel draadloos laden zijn voor Apple ondanks dat het al jarenlang gebruikt wordt kennelijk echt onderscheidende eigenschappen.

Iets dat vreemd genoeg ook mist, is ondersteuning voor ultra wideband. Hiermee kun je Apple AirTags en AirPods fijnmaziger lokaliseren. Je kunt dus wel AirTags gebruiken, maar de laatste meters zul weer ouderwets zelf goed moeten zoeken. Dat vinden we net als het gemis van MagSafe toch wel een vreemde beperking.

Conclusie

De iPhone 16e is geen heel spannende smartphone, maar wel gewoon een goed toestel voorzien van een snelle processor, prima scherm en goede camera. Vergeleken met de iPhone SE maakt de 16e echt een heel grote sprong, maar helaas wel tegen een significant hogere prijs. Vergeleken met Android-smartphones is de prijs hoog voor de mogelijkheden die je krijgt. Het is alsnog wel de goedkoopste iPhone in Apples huidige assortiment en de straatprijs ligt zo'n 100 euro onder die van de iPhone 16. Wil je een nieuwe iPhone, dan is dit simpelweg de goedkoopste optie. Afhankelijk van je wensen kunnen de duurdere iPhone 15 of 16 vanwege de camera's en MagSafe een betere keus zijn, al biedt de 16e ten opzichte van beide toestellen wel een betere accuduur. En ten opzichte van de 15 ook snellere hardware. Kun je leven met de missende features, dan haal je met de iPhone 16e een fijne smartphone in huis.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.