De tijd dat keyloggers alleen op je computer konden staan ligt ver achter ons: het komt steeds vaker voor dat ze ook actief zijn op smartphones. Zo’n logger legt elke toets die je gebruikt vast, en stuurt die door naar een externe server. Zo kunnen kwaadwillenden wachtwoorden en andere persoonlijke gegevens achterhalen. Wat kun je hiertegen doen?

Lees ook: Help! Is mijn Android-apparaat gehackt?!

Je moet er niet aan denken dat iets als een keylogger je informatie kan stelen, zonder dat je dat doorhebt. Maar het overkomt mensen. Voorheen voornamelijk op computers, maar tegenwoordig ook vaker op smartphones. Aangezien we onze smartphones voor steeds meer dingen gebruiken (waaronder betalingen en het beheren van rekeningen) kan zo’n logger flink wat schade aanrichten. Cybercriminelen kunnen via een keylogger namelijk inloggegevens en wachtwoorden stelen en daar kom je pas veel te laat achter. Gelukkig kun je er wel wat tegen doen!

Griezelige keyloggers

Een keylogger legt elke toets vast die je indrukt. Dit kan op een traditioneel toetsenbord zijn, maar ook de digitale toetsen die je op het touchscreen van je smartphone intikt. Niet alleen ziet zo’n programma welke knoppen je indrukt, het ziet ook in welke volgorde je dat doet. Zodoende is dus heel gemakkelijk te achterhalen welke gegevens iemand ergens voor gebruikt om in te loggen bij een product, dienst of website. Er bestaan ook minder malafide keyloggers – dit zijn programma’s die bedrijven gebruiken om de productiviteit van werknemers te meten. Minder schadelijk dus, maar net zo'n eng idee.

Keyloggers op smartphones zijn vaak een iets groter probleem dan op een pc. Heel vaak nemen mensen de beveiliging van hun smartphone namelijk niet zo serieus als de beveiliging van hun laptop of computer. iPhones zijn doorgaans goed beschermd dankzij de maatregelen die Apple treft. Maar wanneer een iPhone gehackt wordt (of wanneer je hem zelf jailbreakt), dan kun je fluiten naar die beveiliging. Android is dankzij het open karakter nog steeds een beetje het wilde westen van besturingssystemen voor smartphones, al neemt Google de laatste jaren de veiligheid van gebruikers veel serieuzer.

©Pornyot Palilai | TimmyTimTim

Hoe spot je een keylogger?

Of je een keylogger op je smartphone hebt staan, is vaak lastig te achterhalen. Keyloggers kunnen zichzelf goed verstoppen en verbruiken soms weinig tot geen energie. Gelukkig zijn er wel een paar dingen die je kunt opmerken tijdens het dagelijkse gebruik. Een van de duidelijkste tekenen is dat je vertraging opmerkt tussen het intypen van een letter en het zien verschijnen van diezelfde letter in beeld. Dat komt doordat de logger je moet gaan bijhouden en dat kan wat processorkracht kosten. Heb je een tragere smartphone, dan kan dit wat eerder opvallen dan wanneer je een supersnelle smartphone hebt.

Het kan natuurlijk ook zijn dat het geheugen vol raakt of dat je smartphone überhaupt al wat jaren meegaat, maar normaliter mag iets intypen geen probleem vormen voor een telefoon. In het verlengde hiervan is het handig om even stil te staan bij de algemene prestaties van je smartphone. Ook hier geldt dat hoe ouder het apparaat is, er meer problemen kunnen opduiken – maar als je toestel nog vrij jong is of ineens vanuit het niets traag aanvoelt, dan is er iets aan de hand. Crashende apps en graphics van games die niet inladen zijn twee andere rode vlaggen die wat scherpte vereisen van gebruikers.

Een ander veelvoorkomend signaal is dat je telefoon ineens heel warm wordt. Natuurlijk kan dit gebeuren tijdens normaal gebruik. Maar als je smartphone warm is wanneer je hem een tijdje niet aangeraakt hebt, dan is het tijd om even te checken of er wat aan de hand is. Keyloggers werken op de achtergrond en vergen wel processorkracht, en ze staan eigenlijk altijd ‘aan’. Daardoor kan je telefoon energie verbruiken wanneer die eigenlijk weinig tot niets te doen zou moeten hebben. Daarnaast kunnen extra energie- of dataverbruik een teken aan de wand zijn.

©patcharin.inn

Dit kun je als eerste doen

Om uit te sluiten dat het om een keylogger gaat en niet om wat anders, kun je vast wat acties ondernemen. Zo is het verstandig je smartphone even opnieuw op te starten als je de bovenstaande symptomen tegenkomt en dan kijken of de problemen aanhouden. Mocht dat de issues niet oplossen, dan is er mogelijk sprake van een keylogger. Je kunt op Android ook scannen op malafide apps via de Google Play Protect-functie. Die scant op malafide of onbekende apps. Op iOS ben je aangewezen op third party-apps, bijvoorbeeld van Avast of Norton. Die kunnen hetzelfde bereiken.

iOS heeft over het algemeen veel minder last van malware en malafide software dan Android, omdat de downloadomgeving veel meer afgeschermd is. Dat is een positief aspect van iOS en z’n App Store, maar dat zorgt tegelijkertijd ook voor concurrentiebeperking. Apple wordt inmiddels gedwongen zijn software-omgeving te openen voor derden. Dat is positief voor gebruikers, maar levert ook potentiële gevaren op – voor de mensen die zich niet goed laten informeren. Met de juiste kennis in huis hoeft een open platform geen probleem te zijn. Anders waren Android en Windows nooit zo groot.

©Pakin

Hoe kun je dit soort spyware verwijderen?

Als je eenmaal weet dat je zo’n keylogger op je smartphone hebt staan, hoe krijg je die er dan weer van af? Helaas bestaan daar niet heel veel opties voor. Je kunt kijken of je de ontdekte app handmatig kunt verwijderen, maar meestal lukt dan niet (meer). Anders kunnen programma’s waarmee je scant op virussen en malware wellicht uitkomst bieden. In sommige gevallen kunnen die malafide software verwijderen. In beide gevallen doe je er goed aan je smartphone opnieuw op te starten om zeker te weten dat het verwijderen gelukt is. Echter, dit biedt allemaal geen garantie.

Soms is het lastig om te achterhalen welke app precies je toetsen vastlegt. Soms zit de keylogger verpakt in een app die je ergens anders voor gedownload hebt. Daarom is het verstandig om zoveel mogelijk gebruik te maken van officiële downloadwinkels, al kunnen alternatieve winkels met oplettendheid geen kwaad. Twijfel je ergens over, verwijder dan de app die je recentelijk met een omweg binnengehaald hebt. Loop daarnaast de lijst met apps langs om te checken of er iets tussenstaat dat je zelf niet gedownload hebt – dan is dat waarschijnlijk de boosdoener.

In het ergste geval moet je een fabrieksherstel uitvoeren. Op Android ga je daarvoor naar de Instellingen. Open Systeem (door naar beneden te scrollen) en daarna Opties voor resetten. Doe dit alleen wanneer je eerder een back-up aanmaakte van alles dat je wilt bewaren (zoals foto’s en contacten)! Tik op Alle gegevens wissen en volg de resterende stappen op die in beeld verschijnen.

iOS-gebruikers gaan naar Instellingen en daarna naar Algemeen. Daar moet je de optie Zet over of stel iPhone opnieuw in opzoeken, zodat je Wis alle inhoud en instellingen kunt selecteren. Om deze actie in gang te zetten, moet je eerst nog wel je toegangscode of Apple ID-wachtwoord invoeren. Nadat je iPhone gereset is, doe je er goed aan je Apple ID-wachtwoord te veranderen (want je hebt het oude wachtwoord ingetikt op het moment dat de keylogger nog actief was).

Frustraties over een trage pc of ongewenste advertenties? Grote kans dat de standaard Windows-instellingen de boosdoener zijn. Met drie simpele ingrepen optimaliseer je direct de snelheid, privacy en veiligheid van je systeem. Wij zetten de belangrijkste aanpassingen op een rij, zodat je direct weer vlot en zorgeloos aan de slag kunt!

Of je nu net een gloednieuwe laptop uit de doos haalt of al jaren op dezelfde vertrouwde desktop werkt, de standaardinstellingen van Windows zijn zelden optimaal. Microsoft kiest vaak voor opties die hun eigen diensten promoten in plaats van jouw gebruiksgemak centraal te stellen. Gelukkig kun je met een paar gerichte ingrepen direct winst behalen. Pas deze drie essentiële instellingen aan voor meer privacy, snelheid en overzicht.

Schakel onnodige opstart-apps uit

Niets is zo frustrerend als een computer die er minutenlang over doet om startklaar te zijn. De grootste boosdoener hiervoor is vaak een overdaad aan programma's die automatisch opstarten zodra je de pc aanzet. Veel applicaties, van Spotify tot samenwerkingstools als Microsoft Teams, nestelen zich tijdens de installatie ongevraagd in je opstartproces. Dat vreet direct aan je systeemgeheugen en vertraagt de opstarttijd aanzienlijk.

Je lost dit eenvoudig op door naar de instellingen van Windows te navigeren en te zoeken naar de optie Opstart-apps. Hier zie je een duidelijk overzicht van alle software die met Windows mee start, inclusief de impact die elk programma heeft op de prestaties. Loop kritisch door deze lijst heen. Programma's die je niet dagelijks direct na het inloggen nodig hebt, kun je zonder risico uitschakelen door het schuifje om te zetten. Je verwijdert de software hiermee niet; je voorkomt alleen dat ze op de achtergrond draaien zonder dat je erom gevraagd hebt. Je pc zal hierdoor merkbaar vlotter reageren.

Weg met die advertenties en suggesties!

Windows is in de loop der jaren steeds meer veranderd in een platform waarop Microsoft eigen en gesponsorde diensten probeert te verkopen. Dat uit zich in zogenaamde 'suggesties' in je Startmenu, op je vergrendelingsscherm en zelfs in de Verkenner. Voor de meeste gebruikers voelt dat – terecht – als ongewenste reclame binnen een besturingssysteem waarvoor al betaald is. Het zorgt bovendien voor ruis en leidt af van waar je eigenlijk mee bezig bent.

Om deze stroom aan prikkels te stoppen, duik je in het menu Persoonlijke instellingen. Bij de instellingen voor het Startmenu en het Vergrendelingsscherm vind je opties die verwijzen naar het tonen van suggesties, tips of leuke weetjes. Vink deze opties uit om een schonere, rustigere interface te krijgen. Vergeet ook niet bij de privacy-instellingen de optie uit te zetten die Windows toestaat om je Instellingen-app te gebruiken voor het tonen van voorgestelde inhoud. Het resultaat is een professionelere werkomgeving die doet wat hij moet doen, zonder je continu te proberen te verleiden tot extra klikken.

Maak bestandsextensies zichtbaar

Een van de meest riskante standaardinstellingen in Windows is het verbergen van bestandsextensies voor bekende bestandstypen. Standaard zie je alleen de naam van een bestand, bijvoorbeeld 'factuur', maar niet of het een .pdf, .docx of een .exe is. Cybercriminelen maken daar dankbaar gebruik van door virussen te vermommen als onschuldige documenten. Een bestand dat 'foto.jpg.exe' heet, wordt door Windows dan getoond als 'foto.jpg', waardoor je denkt een afbeelding te openen terwijl je in werkelijkheid schadelijke software installeert.

Je kunt dit veiligheidsrisico direct verhelpen via de Bestandsverkenner. Zoek in de menubalk naar de optie Weergeven en navigeer vervolgens naar de instellingen voor weergeven. Hier vind je een optie genaamd Extensies voor bestandsnamen. Zorg dat deze optie aangevinkt staat. Hoewel het in het begin even wennen kan zijn om achter elk bestand een punt en drie of vier letters te zien staan, geeft het je volledige controle en inzicht. Je ziet nu in één oogopslag met wat voor type bestand je écht te maken hebt, en dat verkleint de kans op een succesvolle malware-infectie drastisch.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!