De Apple Pencil is een tekenpen bedoeld voor de iPad. Waarbij geldt dat niet alle iPad’s de Pencil ondersteunen. En dat er twee verschillende versie van het kiene pennetje zijn, die gebonden zijn aan specifieke modellen iPad’s. Opletten bij aanschaf dus. In dit artikel leer je onder meer welke Pencil bij welke iPad past en wat je ermee kunt.

Eerst maar eens een kleine uitleg wat die Apple Pencil nou precies is. Het is een uiterst nauwkeurige en drukgevoelige pen bedoeld voor iPads. Koppelen doe je via bluetooth; in het geval van de Apple Pencil 2 (komen we zo op terug) is dat simpelweg een kwestie van op de magnetische zijkant van je Apple klikken. In dat geval wordt er niet alleen een koppeling tot stand gebracht, maar als je de pen laat zitten wordt deze ook draadloos opgeladen. 

De Pencil 1 kan niet draadloos opgeladen worden. In beide versies van de pen tref je een 32 bits microcontroller aan, werkend op een kloksnelheid van 32 MHz en voorzien van 64 Kilobyte flashgeheugen. Die pen bevat feitelijk dus een complete computer, maar dan eentje met ultra-laag energieverbruik. Het maakt ook dat beide versies van de Pencil updatebaar zijn qua firmware.

Apple Pencil 1 en Apple Pencil 2

Het grote verschil tussen beide versies van de Apple Pencil is dat de eerste versie over een onder een dopje verstopte Lightning-aansluiting beschikt. Je kunt de pen rechtstreeks in je iPad prikken om ‘m onderweg op te laden. Ook is dit de methode om de pen zo af en toe eens van een update te voorzien. Prik hem in je iPad en laat ‘m een paar minuten aangesloten. Het updaten gaat razendsnel en ongemerkt; we het immers over software van Kilobytes in grootte.

Verder wordt met de Pencil 1 een verloopstukje meegeleverd. Prik je dat op de penconnector, dan kun je je Apple Lightning smartphone- of iPad-lader gebruiken om de pen te laden. Wat ons betreft kun je de pen beter niet te vaak langdurig in de iPad prikken. Hij steekt nogal uit, wat het risico op afbreken inhoudt. Als je iPad op de pen valt, loop je ook het risico dat de Lightning-connector in je iPad beschadigt, oppassen dus.

©PXimport

Het is een van de redenen dat Apple de Pencil 2 heeft uitgebracht. Deze pen heeft geen enkele aansluiting en laadt draadloos op, door ‘m simpelweg op de magnetische zijkant van een compatibele iPad te klikken. 

Ook firmware-updates worden op die manier afgehandeld, dus als je de pen zo af en toe eens aan je tablet klikt en een paar minuten laat zitten heb je er verder geen omkijken meer naar. Je kunt deze pen ook alléén via de iPad opladen. Gaat snel en verbruikt nauwelijks energie; neem de pen dus gerust mee onderweg.

Wat kun je met een Apple Pencil?

Beide pennen beschikken over nagenoeg dezelfde functionaliteit. Wel geldt dat de Pencil 2 tikgevoelig is en een hogere samplefrequentie ondersteunt, wat nog weer nauwkeuriger en natuurlijker voelend tekenen mogelijk maakt. Beide pennen zijn verder drukgevoelig en ook maakt het – afhankelijk van de gebruikte teken-app – uit of je de pen recht of schuin houdt. 

Veel apps ondersteunen de pen, waaronder natuurlijk de standaard notitie-app. Op die manier kun je snel handgeschreven aantekeningen maken. Gouden tipje tussendoor, betreffende de Pencil 1: omdat deze losse onderdelen bevat – waaronder het lightning-oplaad-convertertje – is het verstandig om alles in een etuitje bij elkaar te houden. Op die manier is de kans op kwijtraken van een dopje, plug of wat dan ook een heel stuk kleiner! 

De ‘nieuwe’ Pencil heeft geen onderdelen die (makkelijk) los kunnen laten; alleen de tip is vervangbaar maar zit stevig vast.

©PXimport

Welke Pencil voor welke iPad?

Heb je een iPad die een van beide pennen ondersteunt, dan is het zonder meer een aanbevelenswaardige accessoire! En daarmee komen we bij de crux van dit artikel: niet elke iPad kan overweg met de Pencil. En bij de iPads die wél met de Pencil werken is het opletten geblazen of de eerste of tweede versie nodig hebt. 

In het geval van de tweede generatie Pencil is er een simpele vuistregel: is je iPad voorzien van een USB-C-aansluiting, dan werkt deze met de Pencil 2. Concreet gaat het dan – op de publicatiedatum van dit artikel – om de modellen iPad mini (6de generatie), iPad Air (4de generatie), iPad Pro 12.9-inch (3de generatie) en nieuwer en de iPad Pro 11-inch (1ste generatie) en nieuwer. 

De Pencil 1 is compatibel met een deel van de iPad’s voorzien van een Lightning-aansluiting. Het gaat dan om de modellen: iPad (9de generatie), iPad (8ste generatie), iPad mini (5de generatie), iPad (7de generatie), iPad (6de generatie), iPad Air (3de generatie), iPad Pro 12.9-inch (eerste of tweede generatie), iPad Pro 10.5-inch en iPad Pro 9.7-inch. 

©PXimport

Let wel: dat is op moment van schrijven. Koop je bijvoorbeeld volgend jaar een nieuw model iPad, check dan of en welke pen er met dat type werkt. Vraag het voor aankoop vooral ook nog even duidelijk na, zeker bij een officiële Apple-dealer horen ze te weten wat met wat werkt. Verder geldt dat de pennen niet uitwisselbaar zijn.

Ofwel: heb je nu een iPad die compatibel is met de Pencil 1, dan werkt die versie niet meer op een iPad die specifiek met de Pencil 2 compatibel is.

Alternatief voor Apple Pencil

Ondersteunt jouw iPad geen Pencil, dan is nog niet alle hoop verloren. Ten eerste zijn er de ultragoedkope pennetjes voorzien van een rubberachtig dopje. Verre van ideaal, maar ze werken in combinatie met elk capacitief scherm.

Feitelijk is het een elektrisch geleidend geheel, een verlengstuk van je vingers dus. Je kunt er niet tot nauwelijks nauwkeuriger mee tekenen dan met een vinger; het voelt meer als schrijven met een marker. Maar het ‘voelt’ wel degelijk anders en kan dus een oplossing zijn. 

Tot slot zijn er nog merken die alternatieve pennen aanbieden, maar de mogelijkheden daarvan zijn vaak minder dan die van Apple’s eigen pennen terwijl de prijs vaak niet bijzonder veel scheelt.

©PXimport

Je kunt de Apple Pencil natuurlijk ‘lokaal’ op je iPad gebruiken, ongetwijfeld het meest voorkomende scenario. Maar alleraardigst is zeker ook de optie om je iPad als tekentablet onder macOS in te zetten. In dat geval teken je rechtstreeks in bijvoorbeeld Photoshop of een andere fotobewerker of een tekenpakket. 

Verder is er inmiddels het voordeel van de complete Photoshop-app voor de iPad. Teken je daar onderweg in de trein iets moois mee, dan hevel je die thuis in native Photoshop-bestandsformaat over naar de desktopversie. 

Disney en Lucasfilm hebben gisteren een nieuwe trailer van de aankomende bioscoopfilm The Mandalorian and Grogu uitgebracht.

Tijdens de Super Bowl werd er al een trailer uitgezonden, maar die viel niet bij alle fans even goed in de smaak. Lucasfilm lijkt het goed te willen maken met deze nieuwe trailer, die veel meer als een trailer voor een traditionele Star Wars-film voelt.

The Mandalorian en Grogu worden in de aankomende film ingehuurd om Colonal Ward te redden uit de klauwen van Rotta the Hutt - de zoon van Jabba the Hutt. De rol van The Mandalorian wordt zoals in de serie gespeeld door Pedro Pascal, maar ook acteurs als Jeremy Allen White en Sigourney Weaver zijn van de partij.

De film, die de Disney+-serie The Mandalorian opvolgt, draait vanaf 20 mei in Nederlandse bioscopen.

SSD's zijn snel, stil en energiezuinig, maar ze vragen om een iets andere aanpak dan klassieke harde schijven. Windows 11 biedt heel wat instellingen die de prestaties en levensduur van je SSD beïnvloeden. Met deze tips ontdek je welke functies je beter inschakelt, uitschakelt of controleert, zodat je SSD jarenlang betrouwbaar blijft werken.

Solid state drives (SSD) zijn tegenwoordig de standaardopslag in laptops en pc's. Maar ze werken fundamenteel anders dan traditionele harde schijven. Ze gebruiken geheugencellen in plaats van roterende platen, wat enorme snelheidsvoordelen biedt, maar ook specifieke aandacht vraagt voor schrijfbewerkingen, caching en systeeminstellingen. Met enkele gerichte optimalisaties haal je maximale prestaties uit de SSD en verleng je de levensduur. 

Schakel Snel opstarten uit

Snel opstarten is bedoeld om het opstartproces te versnellen, maar de tijdwinst die je hiermee boekt op een SSD is verwaarloosbaar. De functie slaat de kern van het systeem, inclusief essentiële stuurprogramma's, op de schijf op in de toestand waarin je de vorige sessie hebt afgesloten. Daardoor lijkt het systeem sneller te starten, maar eigenlijk hervat het deels de vorige sessie. Snel opstarten kan er ook voor zorgen dat bepaalde updates niet worden geïnstalleerd, omdat de computer niet echt volledig afsluit. Wanneer je deze optie uitschakelt, start het systeem altijd volledig opnieuw op, wat stabieler werkt en problemen voorkomt. Om Snel opstarten uit te schakelen, typ je in de zoekbalk Configuratiescherm en open je Systeem en beveiliging. Klik op Energiebeheer.

Kies in de linkerkolom Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen. Wanneer je dit venster voor de eerste keer opent dan zal het selectievakje grijs staan, waardoor je niets kunt wijzigen. In dat geval moet je eerst klikken op de optie Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn.

Controleer regelmatig op firmware-updates

Firmware-updates kunnen de prestaties van je SSD optimaliseren en de levensduur verlengen. Ze verlopen wel iets complexer dan gewone software-updates, omdat elke fabrikant zijn eigen methode heeft om de firmware bij te werken. Ga daarom altijd naar de officiële website van de fabrikant van de SSD en volg zorgvuldig de instructies.

Een handig hulpmiddel is CrystalDiskInfo. Deze gratis tool toont gedetailleerde informatie over de schijf, waaronder de firmwareversie. Zo kun je snel zien of er een update beschikbaar is. Heeft Windows ondertussen nieuwe stuurprogramma's gedownload maar nog niet geïnstalleerd, dan kun je die toepassen via Apparaatbeheer. Klik met de rechtermuisknop op het Startmenu en kies Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations uit. Klik met de rechtermuisknop op je SSD en kies Stuurprogramma bijwerken.

Controleer de S.M.A.R.T.-status

Met tools zoals CrystalDiskInfo zie hoe gezond de SSD is. Van elke harde schijf krijg je bovenaan heel wat informatie: de gezondheidstoestand, het volume, het type schijf, de temperatuur, de interface, het aantal keren dat de schijf is opgestart en het aantal bedrijfsuren dat dit stukje elektronica al meedraait. Het programma toont bovendien het merk en het serienummer van de schijf. Die informatie kan van pas komen als er sprake is van garantie. Daaronder lees je of de schijf de S.M.A.R.T.-technologie ondersteunt en of TRIM actief is. Daarnaast zie je nog een aantal technische parameters die vooral voor specialisten interessant zijn. Wanneer alle indicatoren blauw zijn, kun je op beide oren slapen. Fouten die in het geel verschijnen, zullen mettertijd verergeren. Wanneer bijvoorbeeld het onderdeel Media en Data Integriteit Fouten geel wordt gemarkeerd, is het tijd om een back-up te maken en de schijf te vervangen.

Alle informatie en de status van je SSD via CrystalDiskInfo.

Laat voldoende vrije ruimte over

Een SSD bestaat uit geheugencellen waarin data wordt opgeslagen. Die cellen slijten telkens wanneer ernaar wordt geschreven. Zonder bescherming zouden sommige cellen, zoals diegene waarop vaak systeemdata wordt geschreven, veel sneller verslijten dan andere. Daarom zit diep in de ingebouwde controllerchip van de SSD, een ingebouwde functie die zorgt dat alle geheugencellen evenwichtig worden aangesproken, zodat de schijf gelijkmatig slijt en betrouwbaar blijft. Wear leveling verdeelt de schrijfbewerkingen gelijkmatig over alle cellen, maar deze technologie heeft ruimte nodig om goed te kunnen werken. Als de schijf bijna vol is, kan de controller minder efficiënt herschikken en dan slijten bepaalde cellen sneller. Probeer slechts 75% van de SSD te gebruiken voor opslag en laat de overige 25% vrij om de schijf snel te houden. Dit zal de duurzaamheid op de lange termijn ook vergroten. Er zijn verschillende manieren om opslagruimte vrij te maken in Windows 11. Ga naar Instellingen / Systeem / Opslag en schakel Opslaginzicht in. Of gebruik Schijfopruiming om tijdelijke en ongewenste bestanden te verwijderen.

Controleer TRIM

TRIM is essentieel om een SSD gezond en snel te houden. Wanneer je in Windows een bestand verwijdert, markeert het besturingssysteem die ruimte als beschikbaar, maar de SSD weet dat niet vanzelf. Voor de SSD lijkt het alsof de data nog steeds aanwezig zijn.

TRIM vertelt de SSD welke gegevens echt verwijderd zijn, zodat de schijf intern kan opruimen en die ruimte klaar kan maken voor nieuwe schrijfbewerkingen. In Windows 11 is TRIM standaard ingeschakeld, maar het is een kleine moeite om dit even te controleren. Open de Opdrachtprompt als administrator. Dan typ je fsutil behavior query DisableDeleteNotify. Krijg je als resultaat DisableDeleteNotify = 0 dan is TRIM ingeschakeld. Zie je daarentegen DisableDeleteNotify = 1 dan is TRIM uitgeschakeld. Om TRIM in dat geval te activeren, typ je fsutil behavior set DisableDeleteNotify 0 en druk je op Enter.

Laat de ingebouwde defragmentatie ingeschakeld

In de begindagen van SSD's waren deze schijven minder duurzaam dan nu. Daarom werd destijds afgeraden om te defragmenteren. Het leverde geen snelheidswinst op en kon zelfs schadelijk zijn, omdat het onnodig veel lees- en schrijfbewerkingen veroorzaakte. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, kunnen SSD's nog steeds in beperkte mate fragmenteren. Met de huidige technologie is de ingebouwde defragmentatie-optie in Windows 11 toch een veilig en nuttig hulpmiddel om de schijf gezond te houden. Tijdens deze optimalisatie voert het systeem ook automatisch een TRIM-opdracht uit, zoals in de vorige tip werd uitgelegd. Laat de ingebouwde optimalisatie dus gewoon ingeschakeld. Zoek op Stations defragmenteren en optimaliseren. Selecteer dee SSD en klik op Optimaliseren. Controleer via Instellingen wijzigen of Geplande optimalisatie is ingeschakeld. De meeste experts raden een wekelijks schema aan om dit te doen. Gebruik liever geen defragmentatietools van derden. Veel van die tools beweren dat ze de SSD versnellen, maar in de praktijk doen ze vaak niets of voeren ze overbodige schrijfopdrachten uit.

Stel de energiemodus in op Beste prestaties

Wanneer je computer een tijdje inactief is geweest, kun je vooral bij een laptop merken dat hij in het begin traag reageert. Dat komt doordat Windows standaard de energie-instellingen aanpast om stroom te besparen. Door de energiemodus op Beste prestaties te zetten in plaats van op Beste energie-efficiëntie, kun je die vertraging elimineren en de snelheid merkbaar verhogen. Druk op Win+I om Instellingen te openen. Ga dan naar Systeem / Aan/uit en accu. Vouw het menu Energiemodus open en kies bij zowel Aangesloten op netstroom als Op batterijstroom de optie Beste prestaties.

Indexering uitschakelen, ja of nee?

Windows indexeert standaard de bestanden om sneller te kunnen zoeken. Daarvoor maakt het systeem een catalogus van alle bestanden op de schijf. Bij oudere, trage harde schijven had dit een merkbare invloed op de prestaties, omdat de schijf voortdurend kleine stukjes data moest lezen en schrijven. Op een SSD liggen de zaken anders. De toegangstijden zijn extreem kort en de kleine schrijfbewerkingen van de indexering zijn verwaarloosbaar op vlak van snelheid en levensduur. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan het zinvol zijn de indexering uit te schakelen, bijvoorbeeld op een lichte pc met weinig RAM of op oudere hardware, of als je zelden zoekt via Verkenner of het Startmenu. In alle andere gevallen laat je de functie beter aan, of beperk je de indexering tot specifieke mappen, zoals Documenten. Op deze manier beperk je de indexering. Druk op Win+S en typ Indexeringsopties. Klik op het resultaat Indexeringsopties. Selecteer Wijzigen om te zien welke locaties worden geïndexeerd. Haal de vinkjes weg bij overbodige mappen en laat alleen Documenten (of andere gewenste mappen) geselecteerd.

Wil je de indexering volledig uitschakelen dan open je Verkenner en klik je in het linkerdeelvenster op Deze pc. Klik met de rechtermuisknop op het Windows-station (meestal C:). Kies Eigenschappen en onder het tabblad Algemeen verwijder je het vinkje bij De inhoud en eigenschappen van bestanden op dit station mogen worden geïndexeerd. Klik op Toepassen om de wijziging op te slaan.

Zet de slaapstand (hibernate) uit als je die niet gebruikt

Wanneer de slaapstand is ingeschakeld, schrijft je Windows 11-pc bij het afsluiten grote hoeveelheden gegevens naar de SSD. Het bestand hiberfil.sys, dat Windows hiervoor aanmaakt, kan tientallen gigabytes groot zijn. Gebruik je de slaapstand nooit, dan kun je die beter uitschakelen. Zo bespaar je schijfruimte en verminder je onnodige schrijfbewerkingen, wat de levensduur van de SSD ten goede komt. De slaapstand is bedoeld om je snel te laten hervatten waar je was gebleven, maar dat voordeel weegt niet altijd op tegen de extra belasting van de SSD. Om de slaapstand uit te schakelen, typ je Opdrachtprompt in het zoekvak en kies je Als administrator uitvoeren. Bevestig met Ja in de prompt van het Gebruikersaccountbeheer. Typ vervolgens het commando: powercfg /hibernate off en druk op Enter. Wil je later de slaapstand opnieuw activeren, gebruik dan hetzelfde commando met on in plaats van off: powercfg /hibernate on.

Schrijfcache inschakelen

De schrijfcache is een tijdelijk buffergeheugen (meestal RAM) waarin Windows en de SSD-controller gegevens eerst opslaan voordat ze fysiek naar de NAND-cellen van de SSD worden geschreven. Dat heeft twee voordelen. Het verhoogt de snelheid, omdat meerdere kleine schrijfbewerkingen worden samengevoegd tot één grotere, efficiëntere operatie, én het verlengt de levensduur van de SSD doordat er minder vaak hoeft te worden geschreven. Het enige risico is dat je bij stroomuitval of een plotselinge systeemcrash gegevens kunt verliezen als de data in de cache nog niet naar de SSD zijn weggeschreven. Bij laptops met een batterij is dat risico klein, maar bij desktops zonder noodvoeding (UPS) kan het wel voorkomen. Om de schrijfcache in te schakelen open je via het zoekvak Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations open en dubbelklik op je SSD.

Open het tabblad Beleidsregels. Zorg dat de optie Schrijfcache op het apparaat inschakelen is aangevinkt. Dit bevordert zowel de prestaties als de duurzaamheid. Laat de optie Leegmaken van Windows-schrijfcachebuffer op apparaat uitschakelen uitgeschakeld, tenzij je zeker weet dat je computer beschermd is tegen stroomuitval (bijvoorbeeld met een noodstroomvoeding).

Laat het wisselbestand ingeschakeld

Sommige bronnen raden aan om het wisselbestand (pagefile.sys) voor de SSD uit te schakelen, omdat dit het aantal schrijfbewerkingen zou verhogen en zo de levensduur zou verkorten. In de praktijk is dat niet meer relevant. Moderne SSD’s kunnen enorme hoeveelheden schrijfcycli aan, gemeten in TBW (terabytes written). Het wisselbestand wordt door Windows zeer spaarzaam gebruikt, alleen wanneer het RAM tijdelijk tekortschiet. Bovendien gaat het meestal om kleine, tijdelijke blokken die continu worden overschreven. Zelfs bij intensief gebruik kom je met een SSD van 300 TBW pas na vele jaren in de buurt van de slijtagegrens. Een systeem met 16 GB RAM en normaal gebruik schrijft hoogstens enkele gigabytes per dag naar het wisselbestand. Zelfs bij 10 GB per dag is dat slechts 3,6 TB per jaar. Dat is nog geen 2% van de levensduur van een doorsnee SSD van 500 TBW. Laat het wisselbestand dus gewoon ingeschakeld. Zonder pagefile loop je kans op instabiliteit of "Out of memory"-fouten, en sommige programma's (zoals Photoshop, Premiere of CAD-software) vereisen het zelfs.

Laat het virtueel geheugen in de Systeemeigenschappen gewoon ingeschakeld.