Vet is de duivel, zeggen ze weleens. Voor koffiebonen geldt dat gelukkig niet. Elke koffieboon bevat namelijk oliën. Door de bonen te verhitten of te branden, komt dat vet naar buiten. Na lange branding oftewel ‘dark roasts’ zie je soms zelfs een olieachtig laagje op de bonen. Wat zijn vette koffiebonen precies en zijn er voor- of nadelen?

Wat zijn vette koffiebonen?

Vette koffiebonen onderscheiden zich door een glanzend olielaagje op het oppervlak. Als dit olielaagje niet slechts op enkele, maar op veel bonen in een zak aanwezig is, spreek je van 'vette koffiebonen'. Vaak zijn vette koffiebonen donker van kleur.

Elke koffieboon bevat olie. In een koffieboon zitten twee natuurlijke oliën: cafestol en kahweol. Tijdens het branden komen die oliën vrij, vooral bij donker gebrande koffiebonen. Hoe langer de branding, hoe meer olie er op het oppervlak ontstaat. Je ziet dat de bonen dan bedekt zijn met een soort vettig laagje, waardoor ze glimmen.

Dat vettige laagje op de koffiebonen ontstaat door een chemische reactie tussen de binnenkant van de bonen en zuurstof. Als een boon lang wordt gebrand, waarbij het inwendige omhulsel barst en CO₂ vrijkomt, dat vrijwel meteen reageert met zuurstof. Daarbij ontstaat er een olielaagje. Dat is een proces van oxidatie, en dat proces blijft lang doorgaan, zelfs nadat de bonen zijn verpakt. ‘Oude’ bonen zijn dan ook vaak vetter.

©PHICHAK LIMPRASUTR

Hoe worden koffiebonen vet?

In principe hebben vettige koffiebonen drie oorzaken. De eerste is vaak met opzet, de laatste twee zijn minder gewenst.

De voordelen van meer vet in je boon

In principe zit er eigenlijk niet per se meer vet in de olieachtige koffieboon. Alle bonen hebben min of meer even vet. Wel komt er meer vet vrij. Hoe langer de branding, hoe meer vet. Veel mensen vinden dark roast-koffie enorm lekker. De smaak kan dus een voordeel zijn, maar dat is voor iedereen persoonlijk. Als de bonen vet zijn doordat ze niet meer kraakvers zijn of niet bij de juiste temperatuur zijn bewaard, is dat meestal geen voordeel. De smaak wordt er in elk geval niet beter van.

Vette koffiebonen hebben ook nadelen

Als bonen vet zijn geworden doordat ze slecht zijn bewaard zijn, gaat dat ten koste van de kwaliteit en de smaak. Ook als ze lang zijn gebrand, is dat niet per se een pluspunt. De smaak wordt dan minder complex. Of anders gezegd: een beetje saai. Sommige koffiekenners zeggen dat het lekkerste van de smaak van koffie in de olie zit. Die zou je dus in de boon willen houden.

Vette bonen hebben nog een nadeel: je koffiemachine of bonenmaler kan er niet altijd goed tegen. Het vet blijft aan de snijbladen plakken en in het piston van de espressomachine kan zich vet ophopen. Extra schoonmaken helpt natuurlijk, maar dan moet je wel weten dat je vette bonen hebt.

©Nitiphol

Zijn vette koffiebonen schadelijk voor de machine?

Het vet uit de bonen kan in je koffiemachine achterblijven. De bonenmaler heeft hier de meeste kans op. In principe kunnen vette bonen geen kwaad mits je goed schoonmaakt. Dat geldt voor alle koffiemachines. Liever geen vette bonen? Vermijd dan vooral dark roasts. Medium en lichte brandingen zijn over het algemeen niet of veel minder vet.

Ben je op zoek naar een koffiemachine? Vraag dan de (gratis!) Kieskeurig.nl Koffiewijzer 2023 aan: 16 koffiemachines, uitgebreid getest door consumenten. Van gebruiksgemak tot onderhoud, van koffievariëteiten tot smaak: lees de onafhankelijke en eerlijke reviews van meer dan 100 testers.

Je hebt vorige week al een aantal keer de leukste filmpjes vanaf de CES voorbij zien komen, gemaakt door Martin Verschoor van Power Unlimited Tech. De CES is inmiddels voorbij (tot volgend jaar, Las Vegas!), maar als toetje hebben we nog vijf bijzondere TikToks voor je verzameld.

Ook leuk: CES 2026: 4 opvallende dingen gespot door Martin van Power Unlimited Tech

Vechtende robots

Vliegend naar je werk met de jetbike

Vloeistof-speakers (en ja, dat ziet er gaaf uit)

Tip voor de Vierdaagse: extra steun voor je benen

Gewone fiets? Zo maak je er een e-bike van

Frustraties over een trage pc of ongewenste advertenties? Grote kans dat de standaard Windows-instellingen de boosdoener zijn. Met drie simpele ingrepen optimaliseer je direct de snelheid, privacy en veiligheid van je systeem. Wij zetten de belangrijkste aanpassingen op een rij, zodat je direct weer vlot en zorgeloos aan de slag kunt!

Of je nu net een gloednieuwe laptop uit de doos haalt of al jaren op dezelfde vertrouwde desktop werkt, de standaardinstellingen van Windows zijn zelden optimaal. Microsoft kiest vaak voor opties die hun eigen diensten promoten in plaats van jouw gebruiksgemak centraal te stellen. Gelukkig kun je met een paar gerichte ingrepen direct winst behalen. Pas deze drie essentiële instellingen aan voor meer privacy, snelheid en overzicht.

Schakel onnodige opstart-apps uit

Niets is zo frustrerend als een computer die er minutenlang over doet om startklaar te zijn. De grootste boosdoener hiervoor is vaak een overdaad aan programma's die automatisch opstarten zodra je de pc aanzet. Veel applicaties, van Spotify tot samenwerkingstools als Microsoft Teams, nestelen zich tijdens de installatie ongevraagd in je opstartproces. Dat vreet direct aan je systeemgeheugen en vertraagt de opstarttijd aanzienlijk.

Je lost dit eenvoudig op door naar de instellingen van Windows te navigeren en te zoeken naar de optie Opstart-apps. Hier zie je een duidelijk overzicht van alle software die met Windows mee start, inclusief de impact die elk programma heeft op de prestaties. Loop kritisch door deze lijst heen. Programma's die je niet dagelijks direct na het inloggen nodig hebt, kun je zonder risico uitschakelen door het schuifje om te zetten. Je verwijdert de software hiermee niet; je voorkomt alleen dat ze op de achtergrond draaien zonder dat je erom gevraagd hebt. Je pc zal hierdoor merkbaar vlotter reageren.

Weg met die advertenties en suggesties!

Windows is in de loop der jaren steeds meer veranderd in een platform waarop Microsoft eigen en gesponsorde diensten probeert te verkopen. Dat uit zich in zogenaamde 'suggesties' in je Startmenu, op je vergrendelingsscherm en zelfs in de Verkenner. Voor de meeste gebruikers voelt dat – terecht – als ongewenste reclame binnen een besturingssysteem waarvoor al betaald is. Het zorgt bovendien voor ruis en leidt af van waar je eigenlijk mee bezig bent.

Om deze stroom aan prikkels te stoppen, duik je in het menu Persoonlijke instellingen. Bij de instellingen voor het Startmenu en het Vergrendelingsscherm vind je opties die verwijzen naar het tonen van suggesties, tips of leuke weetjes. Vink deze opties uit om een schonere, rustigere interface te krijgen. Vergeet ook niet bij de privacy-instellingen de optie uit te zetten die Windows toestaat om je Instellingen-app te gebruiken voor het tonen van voorgestelde inhoud. Het resultaat is een professionelere werkomgeving die doet wat hij moet doen, zonder je continu te proberen te verleiden tot extra klikken.

Maak bestandsextensies zichtbaar

Een van de meest riskante standaardinstellingen in Windows is het verbergen van bestandsextensies voor bekende bestandstypen. Standaard zie je alleen de naam van een bestand, bijvoorbeeld 'factuur', maar niet of het een .pdf, .docx of een .exe is. Cybercriminelen maken daar dankbaar gebruik van door virussen te vermommen als onschuldige documenten. Een bestand dat 'foto.jpg.exe' heet, wordt door Windows dan getoond als 'foto.jpg', waardoor je denkt een afbeelding te openen terwijl je in werkelijkheid schadelijke software installeert.

Je kunt dit veiligheidsrisico direct verhelpen via de Bestandsverkenner. Zoek in de menubalk naar de optie Weergeven en navigeer vervolgens naar de instellingen voor weergeven. Hier vind je een optie genaamd Extensies voor bestandsnamen. Zorg dat deze optie aangevinkt staat. Hoewel het in het begin even wennen kan zijn om achter elk bestand een punt en drie of vier letters te zien staan, geeft het je volledige controle en inzicht. Je ziet nu in één oogopslag met wat voor type bestand je écht te maken hebt, en dat verkleint de kans op een succesvolle malware-infectie drastisch.