ID.nl logo
Vette koffiebonen: wat zijn dat en wat doen die met mijn koffie?
© Seth Michael - stock.adobe.com
Huis

Vette koffiebonen: wat zijn dat en wat doen die met mijn koffie?

Vet is de duivel, zeggen ze weleens. Voor koffiebonen geldt dat gelukkig niet. Elke koffieboon bevat namelijk oliën. Door de bonen te verhitten of te branden, komt dat vet naar buiten. Na lange branding oftewel ‘dark roasts’ zie je soms zelfs een olieachtig laagje op de bonen. Wat zijn vette koffiebonen precies en zijn er voor- of nadelen?

Dit artikel in het kort:

  • Hoe langer een koffieboon wordt gebrand, hoe meer olie erop komt te staan. Vette koffiebonen zijn dan ook meestal ‘dark roast’.

  • Als bonen lang blijven liggen voordat er koffie van wordt gezet, of als ze niet goed worden bewaard, worden ze ook vet.

  • Het vet in vette bonen zit in feite in elke boon. Alleen komt het er in sommige bonen óp te liggen.

  • Meer weten over de branding van koffiebonen? Lees dan Light roast, medium roast en dark roast: dit doet de branding voor de smaak van je koffie

Wat zijn vette koffiebonen?

Vette koffiebonen onderscheiden zich door een glanzend olielaagje op het oppervlak. Als dit olielaagje niet slechts op enkele, maar op veel bonen in een zak aanwezig is, spreek je van 'vette koffiebonen'. Vaak zijn vette koffiebonen donker van kleur.

Elke koffieboon bevat olie. In een koffieboon zitten twee natuurlijke oliën: cafestol en kahweol. Tijdens het branden komen die oliën vrij, vooral bij donker gebrande koffiebonen. Hoe langer de branding, hoe meer olie er op het oppervlak ontstaat. Je ziet dat de bonen dan bedekt zijn met een soort vettig laagje, waardoor ze glimmen.

Dat vettige laagje op de koffiebonen ontstaat door een chemische reactie tussen de binnenkant van de bonen en zuurstof. Als een boon lang wordt gebrand, waarbij het inwendige omhulsel barst en CO₂ vrijkomt, dat vrijwel meteen reageert met zuurstof. Daarbij ontstaat er een olielaagje. Dat is een proces van oxidatie, en dat proces blijft lang doorgaan, zelfs nadat de bonen zijn verpakt. ‘Oude’ bonen zijn dan ook vaak vetter.

©PHICHAK LIMPRASUTR

Hoe worden koffiebonen vet?

In principe hebben vettige koffiebonen drie oorzaken. De eerste is vaak met opzet, de laatste twee zijn minder gewenst.

  • Branding (het brandproces): Tijdens het branden van koffiebonen nemen ze in omvang toe en worden de bonen enigszins sponsachtig. Bij de zogenaamde ‘tweede kraak’ komen de oliën naar buiten. Hierdoor gaan de bonen licht glanzen en ontstaat er een vettig laagje op de boon. Bij dit proces kunnen de bonen (te) vet worden. Dat gebeurt vooral bij donkere brandingen, zoals bij dark roast-koffie.

  • Tijd tussen het branden en koffiezetten: Een andere belangrijke factor is de tijd tussen het branden en het zetten van je kopje koffie. Hoe langer het duurt voordat je de donker gebrande bonen gebruikt, des te vetter de bonen worden door oxidatie. Dat zorgt ook nog eens voor verlies van smaak. Dat is vaak het geval bij koffie die je in de supermarkt koopt, waar het enige tijd kan duren voordat de koffie in de schappen belandt. Vers gebrande koffie heeft aanzienlijk minder last van overmatige vetheid.

  • Temperatuur: Hoewel je weinig controle hebt over de eerstgenoemde factoren, kun je wel de temperatuur beheersen waarbij de koffiebonen worden bewaard. Bewaar de bonen in een donkere en luchtdichte omgeving. Bewaar ze bovendien op een koele, donkere plek (niet in de koelkast), want als koffiebonen te lang op een warme plaats liggen, gaan ze nog meer 'zweten', waardoor de aroma's letterlijk verdwijnen.

Verpakking met ventieltje Na het branden stoten bonen vaak nog wat CO₂ uit. Als dat in de verpakking blijft, oxideren de bonen sneller en kunnen ze sneller vettig worden. Daarom worden verpakkingen soms uitgerust met een ventieltje. De CO₂ kan er dan uit, maar er kan geen zuurstof in. Koffiebonen kopen in plaats van gemalen koffie maakt het CO₂-probleem ook minder (in koffie dan). En wist je dat je ook best thuis koffiebonen kunt branden?

De voordelen van meer vet in je boon

In principe zit er eigenlijk niet per se meer vet in de olieachtige koffieboon. Alle bonen hebben min of meer even vet. Wel komt er meer vet vrij. Hoe langer de branding, hoe meer vet. Veel mensen vinden dark roast-koffie enorm lekker. De smaak kan dus een voordeel zijn, maar dat is voor iedereen persoonlijk. Als de bonen vet zijn doordat ze niet meer kraakvers zijn of niet bij de juiste temperatuur zijn bewaard, is dat meestal geen voordeel. De smaak wordt er in elk geval niet beter van.

Vette koffiebonen hebben ook nadelen

Als bonen vet zijn geworden doordat ze slecht zijn bewaard zijn, gaat dat ten koste van de kwaliteit en de smaak. Ook als ze lang zijn gebrand, is dat niet per se een pluspunt. De smaak wordt dan minder complex. Of anders gezegd: een beetje saai. Sommige koffiekenners zeggen dat het lekkerste van de smaak van koffie in de olie zit. Die zou je dus in de boon willen houden.

Vette bonen hebben nog een nadeel: je koffiemachine of bonenmaler kan er niet altijd goed tegen. Het vet blijft aan de snijbladen plakken en in het piston van de espressomachine kan zich vet ophopen. Extra schoonmaken helpt natuurlijk, maar dan moet je wel weten dat je vette bonen hebt.

©Nitiphol

Zijn vette koffiebonen schadelijk voor de machine?

Het vet uit de bonen kan in je koffiemachine achterblijven. De bonenmaler heeft hier de meeste kans op. In principe kunnen vette bonen geen kwaad mits je goed schoonmaakt. Dat geldt voor alle koffiemachines. Liever geen vette bonen? Vermijd dan vooral dark roasts. Medium en lichte brandingen zijn over het algemeen niet of veel minder vet.

Ben je op zoek naar een koffiemachine? Vraag dan de (gratis!) Kieskeurig.nl Koffiewijzer 2023 aan: 16 koffiemachines, uitgebreid getest door consumenten. Van gebruiksgemak tot onderhoud, van koffievariëteiten tot smaak: lees de onafhankelijke en eerlijke reviews van meer dan 100 testers.

De Kieskeurig.nl Koffiewijzer

16 koffiemachines getest door consumenten
▼ Volgende artikel
Review Sennheiser HDB 630 - Bluetooth-koptelefoon met hoge audioprestaties
© Sennheiser
Huis

Review Sennheiser HDB 630 - Bluetooth-koptelefoon met hoge audioprestaties

Zoek je een draadloze hoofdtelefoon met een uitstekend geluid? De HDB 630 is de eerste bluetooth-koptelefoon waarbij Sennheiser het 'Hi-Res Audio'-label op de productdoos heeft geplakt. Dus dat belooft wat! Is luxe koptelefoon zijn stevige adviesprijs van bijna vijfhonderd euro waard?

Fantastisch
Conclusie

Is het hoge prijskaartje van zo'n vijfhonderd euro geen bezwaar, dan haal je met de Sennheiser HDB 630 een hoogstaand audioproduct in huis. Deze over-ear-hoofdtelefoon zit comfortabel en klinkt werkelijk fantastisch. Overige voordelen zijn de stevige reishoes, lange accuduur, goede noise cancelling-functie en uitgebreide app. Houd er wel rekening mee dat de behuizing geen regen kan verdragen.

Plus- en minpunten
  • Prettige pasvorm
  • Robuuste opbergcase
  • Bluetooth-dongel
  • Twee afneembare audiokabels
  • Uitstekende audiokwaliteit
  • Audioresolutie tot 24 bit/192 kHz
  • Noise cancelling-functie werkt erg goed
  • Accu gaat lang mee
  • Zeer veelzijdige app
  • Duur
  • Niet IP-gecertificeerd
  • Groot formaat draaghoes
  • Engelstalige app
CategorieSpecificatie
Formaat audiodrivers2× 42 millimeter
AudiokwaliteitTot 24 bit/192 kHz
FrequentiebereikTot 6 Hz - 40 kHz
Accucapaciteit700 mAh (tot 60 uur)
ConnectiviteitBluetooth 5.2, usb-c, lijningang (3,5 mm)
Gewicht311 gram (zonder kabel)
Inbegrepen accessoiresOpbergcase, hoofdtelefoonkabel (3,5 mm), usb-c-kabel, vliegtuigadapter, bluetooth-adapter (usb-c)

De Sennheiser HDB 630 is een stijlvol vormgegeven over-ear-hoofdtelefoon met een veilige kleurstelling van zwart en zilver. Beide schelpen hebben nogal dikke kussens van kunstleer die volledig over de oren vallen. In combinatie met de zacht gevoerde hoofdband is de pasvorm erg comfortabel. De klemdruk is trouwens wel wat steviger dan we van veel andere hoofdtelefoons gewend zijn. Hierdoor blijft de HDB 630 tijdens een wandeling of huishoudelijke klus goed op het hoofd zitten. Dankzij de draaibare oorschelpen en verstelbare hoofdband is het apparaat voor vrijwel iedereen geschikt. Luister je graag buitenshuis, dan is het belangrijk om te weten dat dit product geen IP-certificering heeft. Kijk dus uit voor een onverhoopte regenbui.

©Maikel Dijkhuizen

Dankzij de dikke oorkussens gaat de Sennheiser HDB 630 tijdens een lange luistersessie niet zo gauw irriteren.

Inbegrepen accessoires

Zoals je van een product in deze prijsklasse mag verwachten, levert de Duitse audiospecialist een stevige opbergcase mee. Die is overigens wel iets groter vergeleken met de case die veel andere merken, zoals Sony en JBL, bij hun koptelefoons leveren. De HDB 630 heeft namelijk geen vouwmechanisme, waardoor de koptelefoon meer ruimte in beslag neemt.

Opvallend is de aanwezigheid van een bluetooth-dongel. Wanneer jouw computer geen bluetooth ondersteunt, kun je evengoed draadloos luisteren. Het is trouwens wel een usb-c-dongel. Check dus voor de zekerheid even of deze poort op jouw computer zit. De adapter ondersteunt een respectabele audioresolutie van maximaal 24 bit/192 kHz. Wanneer je de dongel op een geschikte smartphone of tablet aansluit, profiteer je van een hoge geluidskwaliteit.

Behalve bluetooth ontvangt deze koptelefoon als alternatief ook audiosignalen via twee fysieke ingangen, namelijk usb-c en een 3,5mm-audiopoort. De benodigde kabels zijn inbegrepen. Tot slot bevat de opbergcase een vliegtuigadapter.

©Maikel Dijkhuizen

In de ruime draagtas zitten naast de hoofdtelefoon twee audiokabels, een vliegtuigadapter en een bluetooth-dongel.

Muziek luisteren

Zodra je de HDB 630 uit de draaghoes haalt, springt het apparaat vanzelf aan. De eerste klanken laten meteen een goede indruk achter, want deze bluetooth-hoofdtelefoon levert een kraakhelder en levendig geluid. Zowel het hoog, midden als laag zijn luid en duidelijk te horen, waardoor de HDB 630 niets uit de oorspronkelijke opname achterwege laat. Je hoort werkelijk ieder detail. Van metal tot klassiek; elk liedje klinkt kortweg prachtig. Een groot pluspunt is de doeltreffende noise cancelling-functie. We horen tijdens het luisteren nauwelijks omgevingsgeluid. Ideaal voor wie op luidruchtige plekken een podcast, audioboek, talkshow of radio-uitzending wil volgen. Volgens de fabrikant is een volgeladen accu goed voor een luistertijd tot ongeveer zestig uur.

©Sennheiser

Je kunt met de Sennheiser HDB 630 zowel draadloos als met een kabel naar muziek luisteren.

Audiobediening

Deze hoofdtelefoon laat zich makkelijk bedienen. De buitenzijde van de rechteroorschelp heeft hiervoor een aanraakpaneel. Veeg omhoog of vooruit om respectievelijk het volume op te voeren en naar het volgende liedje te navigeren. Daarnaast kun je inkomende gesprekken aannemen (of weigeren) en noise cancelling inschakelen. Druk je tweemaal kort op de aan-uitknop, dan vertelt een vrouwelijke stem het resterende batterijpercentage.

Voor toegang tot meer audio-instellingen installeer je de uitgebreide Sennheiser Smart Control Plus-app op een smartphone. Switch bijvoorbeeld snel tussen geluidsopties als Podcast, Rock, Pop, Movie, Dance en Hip-Hop. Daarnaast kun je het basniveau omhoog krikken. Je stelt verder eenvoudig de mate van noise cancelling in. Je bepaalt hierbij zelf hoeveel omgevingsgeluid je hoort. Leuk is dat je in de Engelstalige app allerlei experimentele audio-instellingen kunt uitproberen. Ten slotte verschijnen er mogelijk ook soms nieuwe software-updates voor de hoofdtelefoon.

©Maikel Dijkhuizen

Neem even de tijd om alle mogelijkheden van de veelzijdige Sennheiser Smart Control Plus-app te verkennen.

Sennheiser HDB 630 kopen?

Is het hoge prijskaartje van zo'n vijfhonderd euro geen bezwaar, dan haal je met de Sennheiser HDB 630 een hoogstaand audioproduct in huis. Deze over-ear-hoofdtelefoon zit comfortabel en klinkt werkelijk fantastisch. Overige voordelen zijn de stevige reishoes, lange accuduur, goede noise cancelling-functie en uitgebreide app. Houd er wel rekening mee dat de behuizing geen regen kan verdragen.

Meer koptelefoons van Sennheiser:

▼ Volgende artikel
Tweede seizoen van Battlefield 6 is van start
Huis

Tweede seizoen van Battlefield 6 is van start

Het tweede seizoen van Battlefield 6 is na uitstel gisteren van start gegaan.

Het tweede seizoen had eigenlijk op 20 januari van start moeten gaan, maar dat werd vier weken uitgesteld omdat het tweede seizoen nog niet klaar voor release was. Dat is nu blijkbaar wel, en spelers van de shooter kunnen dan ook aan de slag met het tweede seizoen.

Het tweede seizoen bestaat uit drie fases van een maand, die elk nieuwe content met zich meebrengen. De eerste fase heet Extreme Measures en is begonnen. Spelers kunnen aan de slag met een nieuwe multiplayermap genaamd Contaminated, dat geschikt is voor alle gevechtsgroottes. Ook is er een nieuwe tijdelijk beschikbare modus in de vorm van VL-7 Strike, en de battle royale-game Battlefield RedSec krijgt de modi Gauntlet: Altered State en Battle Royale: Synthesis. Ook zijn er nieuwe wapens en gadgets.

View post on X

De tweede fase heet Nightfall en start op 17 maart, en zal onder andere de nieuwe map Hagental Base en nieuwe Nightfall-modus - waarbij het nacht is en het zich dus slecht is - bevatten. Op 14 april begint de derde fase, Hunter / Prey, met een nieuwe gelimiteerde modus genaamd Operation Augur.

Battlefield 6 kwam afgelopen najaar uit voor pc, PlayStation 5 en Xbox Series-consoles en bleek een groot succes. In de eerste drie dagen werden er meer dan zeven miljoen exemplaren van verkocht. Tegelijkertijd kreeg de game concurrentie uit onverwachtse hoek, namelijk van de ook vorig najaar uitgekomen extraction shooter Arc Raiders.

Watch on YouTube
Watch on YouTube