Steeds meer Nederlanders koken op inductie. Logisch, want inductie is een stuk zuiniger dan gas. Maar hoe energiezuinig je daadwerkelijk bezig bent, hangt deels samen met hoe je kookt. Door je inductiekookplaat slim(mer) te gebruiken, valt jouw energierekening nóg lager uit. Fijn, toch?

Inductiekookplaten zijn zo energiezuinig doordat ze de magnetische straling tussen de plaat en de pan omzetten in warmte. Dit heeft als voordeel dat de pan efficiënt wordt opgewarmd en er nauwelijks warmte verloren gaat aan de omgeving. Toch betekent dat niet meteen dat je met een inductieplaat automatisch energiezuinig kookt. Als je de kookplaat regelmatig onnodig hard laat werken of de kookplaat niet goed onderhoudt, heeft dat alsnog invloed op je energieverbruik.

Met deze vijf tips ga je (energie)zuinig om met je inductiekookplaat.

Tip 1: Koop een energiezuinige kookplaat

Extra energiezuinig koken op een inductiekookplaat begint al bij de aankoop. Zo zijn er kookplaten met vier en zes kookzones, waarbij meer kookzones als vanzelfsprekend hand in hand gaan met een hoger energieverbruik. Kijk ook goed naar het vermogen van de kookplaat. Een hoog vermogen (meer dan 7600 kW) is eigenlijk alleen nodig in professionele keukens waar eten snel moet worden bereid of wanneer je thuis geregeld grote groepen over de vloer krijgt. Tot slot is het handig om een kookplaat met timer aan te schaffen: deze schakelt zichzelf vanzelf uit na de ingestelde tijd.

Tip 2: Leer je kookplaat kennen

De ene inductiekookplaat reageert sneller op veranderingen dan de andere, en ook het vermogen bij de verschillende warmtestanden kan sterk variëren. Om onnodig energieverbruik zoveel mogelijk te voorkomen, is het dus slim om de warmte-instellingen van je kookplaat goed te leren kennen. Ontdek welke warmtestanden het best werken bij verschillende kooktechnieken, zoals stoven, garen en koken op laag en (middel)hoog vuur. En kijk goed hoe jouw kookplaat reageert op het verlagen of verhogen van de warmtestanden, zodat je daar tijdens het koken rekening mee kunt houden.

©Joe-L - stock.adobe.com

Tip 3: Gebruik de timer op je kookplaat

Als je een inductiekookplaat met timer hebt aangeschaft, wil je natuurlijk gebruikmaken van die extra functie. Een timer is immers niet alleen handig om energieverlies te voorkomen, maar zorgt er ook voor dat je eten niet aanbrandt.

Koken met een of meerdere timers is daarnaast een stuk relaxter. Zo hoef je minder te multitasken en kun je je focussen op andere dingen, zoals het dekken van de tafel, het wegwerken van whatsappjes of gewoon een goed gesprek met je partner.

Tip 4: Maak gebruik van restwarmte

Een mogelijk voordeel aan een inductiekookplaat ten opzichte van een gasfornuis is dat deze na het uitschakelen nog even warm blijft. Die restwarmte kun je goed gebruiken om je eten verder te garen zonder dat daarbij energie verloren gaat. Zet hiervoor de kookplaat ongeveer een minuut eerder uit en laat de deksel op de pan, zodat de hitte niet kan ontsnappen. Zolang er een ‘H’ wordt weergegeven op je inductieplaat, is-ie nog heet. Raak de kookplaat dan dus niet aan!

Tip 5: Vermijd krassen en vlekken op je kookplaat

Krassen en aangekoekte etensresten kunnen de werking van je inductiekookplaat verminderen. De kookplaat moet dan namelijk harder werken om warmte te genereren, wat resulteert in een hoger energieverbruik. Maak daarom je kookplaat na ieder gebruik goed schoon, het liefst als de zones nog een beetje warm zijn. Dit doe je het best met een vochtig microvezeldoekje en een mild sopje of een schoonmaakmiddel speciaal voor inductiekookplaten. Vergeet niet de kookplaat goed droog te maken, anders kunnen er vlekken achterblijven.  

Lees ook: Inductiekookplaat schoonmaken? Dit moet je wel doen en dit niet

©Lazy_Bear

Schuursponsjes, schuurmiddelen, allesreiniger en soda kun je beter vermijden: deze middelen en producten zijn te agressief voor inductiekookplaten en kunnen krassen en vlekken op het oppervlak veroorzaken. Ook schoonmaakmiddelen met citroen zijn niet goed voor je kookplaat.

Krassen voorkomen kan op nog meer manieren. Til pannen op wanneer je ze verplaatst naar een andere zone, vermijd harde korrels (zoals zout) en ander vuil op het oppervlak (dit kan gaan schuren) en gebruik een speciale kookplaatschraper om hardnekkige etensresten te verwijderen. Er zijn ook speciale beschermers voor inductiekookplaten, een soort placemats, die je kookplaat ook beschermt op de momenten dat je niet in de keuken staat.

Algemene tips voor energiezuinig koken

Onze tips hebben specifiek betrekking op het gebruik van inductiekookplaten, maar voor energiezuinig koken bestaan natuurlijk ook allerlei universele technieken. Koken met het deksel op de pan bijvoorbeeld, of niet meer water gebruiken dan nodig. Het regelmatig bereiden van eenpansgerechten is ook een prima manier om je energieverbruik in de keuken te verminderen. En vergeet niet te investeren in kwalitatieve pannen, want hoe beter een pan de warmte verdeelt, hoe sneller jouw eten klaar is (en hoe lekkerder het is).  

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.