ID.nl logo
Zo krijg je schimmel uit kleding en textiel
© Parkin - stock.adobe.com
Huis

Zo krijg je schimmel uit kleding en textiel

Een natte handdoek die te lang in je sporttas heeft gezeten, zomerkleding die heeft overwinterd in een vochtige berging … Schimmel komt op veel meer plekken voor dan alleen in je badkamer. Gelukkig hoef je wasgoed waar schimmel op zit niet meteen weg te gooien: met de tips uit dit artikel krijg je het allemaal weer schoon!

In dit artikel lees je: ➜ Welke stoffen vatbaar zijn voor schimmel ➜ Hoe je schimmel uit textiel verwijdert ➜ Welke natuurlijke middelen je kunt gebruiken om schimmel te verwijderen ➜ Wanneer textiel niet meer te redden is ➜ Hoe je schimmel in kleding kunt voorkomen ➜ Wat je kunt doen voor een gezond binnenklimaat

Ook interessant: Schimmel in huis: hierdoor komt het en dit kun je ertegen doen

Zie je op je kleding, handdoeken of ander textiel zwarte, groene of bruine vlekjes en ruikt het muf? Dan is de kans groot dat het schimmel is. Schimmel ontstaat vooral in vochtige omgevingen zonder voldoende ventilatie, zoals kelders en garages. Als nat textiel te lang blijft liggen zonder te drogen, ontstaat er een ideale voedingsbodem voor schimmels. Ook textiel dat lang opgeslagen wordt voor het volgende seizoen (denk bijvoorbeeld aan je winterkleding of zomerkleding) kan last krijgen van schimmels. Behalve dat het niet fris is, is het ook nog eens slecht voor je gezondheid. Inademing van schimmelsporen kan irritatie van de luchtwegen veroorzaken. Mensen met allergieën en astma zijn hier gevoeliger voor. Weg ermee dus! Weg met de schimmel bedoelen we: je textiel kun je in de meeste gevallen nog gewoon redden.

Zijn alle stoffen vatbaar voor schimmel?

Het korte antwoord: ja. Onder bepaalde omstandigheden kunnen alle stoffen vatbaar zijn voor schimmel. Maar niet alle stoffen zijn even gevoelig: het hangt af van hun hun natuurlijke eigenschappen en de manier waarop ze worden onderhouden. Natuurlijke vezels zoals katoen, linnen, wol, maar ook zijde, staan erom bekend dat ze veel vocht kunnen absorberen en vasthouden. Dit maakt ze potentieel een voedingsbodem voor schimmels wanneer ze niet goed worden gedroogd of in vochtige omstandigheden worden bewaard. Synthetische stoffen, zoals polyester en nylon, zijn vanwege hun lage vochtabsorptie aanzienlijk minder vatbaar voor schimmel.

©AK | ID.nl

Hoe verwijder je schimmel uit textiel?

Voor kleine oppervlakkige vlekken kun je schoonmaakazijn of soda proberen. Meng 3 delen water met 1 deel azijn, laat het textiel hier vier tot zes uur in weken. Voor hardnekkige vlekken kan je de azijn onverdund gebruiken. Was het textiel na het inweken op de normale manier. Soda kun je direct op de natte vlek smeren, laten intrekken en uitwassen. Of maak een sopje met Biotex en laat het aangetaste textiel daar een tijdje in weken. Biotex bevat namelijk borax, een schimmeldodend mineraal.

Na het inweken spoel je het wasgoed goed uit onder de kraan. Daarna stop je het in de wasmachine en was je het op de maximale temperatuur die de stof kan hebben. Eventueel kun je aan het wasmiddel ook nog een kopje azijn toevoegen.

Lees ook: Zo verwijder je voor eens en altijd schimmel uit de badkamer

Wanneer valt textiel niet meer te redden? Grijze, vervagende vlekken duiden vaak op onherstelbare schade. Voel ook of de stof muf en broos is geworden. Als de schimmel diep in de vezels is gedrongen, is het textiel niet meer te redden. Je oma zou in zo’n geval gezegd hebben: 'Het weer zit erin'. Helaas laat de schimmel zich dan niet meer verwijderen. Er zit niets anders op dan weggooien.

Natuurlijke middelen om schimmel te verwijderen

Er zijn professionele schimmelreinigers op de markt, maar meestal red je het wel met middeltjes die gewoon in je keukenkastje staan. We hebben hierboven azijn en soda al kort genoemd. Maar er zijn meer mogelijkheden. Baking soda bijvoorbeeld: maak een pasta van 3 delen baking soda en 1 deel water en wrijf dit goed in op de vlekken. Laat 10 minuten intrekken voor je uitspoelt. En kijk ook eens in je fruitmand. Liggen daar citroenen? Mooi! Dep schimmelvlekken in met een doekje gedrenkt in citroensap en laat dit een uur inwerken. Spoel daarna goed uit. Je kan deze middelen ook combineren voor extra effect.

Lees ook: Schitterend! De verrassende veelzijdigheid van soda

In de vriezer! Zit er schimmel in kleding van delicate stoffen, dis je niet op hoge temperaturen kunt wassen? Leg het aangetaste kledingstuk dan een nachtje in de vriezer, bij een temperatuur van minimaal -18°C. De schimmelsporen worden dan gedood. Het is wel belangrijk om het textiel na het ontdooien goed te laten drogen om hergroei van schimmel te voorkomen.

Hoe voorkom je schimmel in textiel?

Zorg dat textiel goed kan drogen door het regelmatig te luchten en niet op te bergen als het vochtig is. Maak er een gewoonte van om je sporttas (of de gymtas van je kinderen) na gebruik leeg te halen en alles wat vochtig is, of te laten drogen of in de was te doen. Heb je een was gedraaid? Haal dan de trommel leeg en hang je was op, of stop het in de droger. Laat het in ieder geval niet een paar dagen nat in de trommel liggen! Bewaar het textiel schoon, droog en goed verpakt. Gebruik kledingborstels om dode huidschilfers te verwijderen. Controleer regelmatig op vlekken en pak deze direct aan. Zo houd je schimmel onder controle. En hoewel je wasmachine niet meteen een bron van schimmel is, doe je er goed aan die regelmatig schoon te maken. Wel zo fris!

©AK | ID.nl

Heel belangrijk: je binnenklimaat

Om te voorkomen dat schimmels groeien is een luchtvochtigheid onder de 60 procent aan te raden. Ventileren is daarbij het toverwoord. Is het buiten droog? Zet dan de ramen open. Gebruik een ontvochtiger in vochtige ruimtes en zet ook daar als dat kan regelmatig een raampje open. Heb je schimmel op je kleding of ander textiel aangetroffen? Dan is het belangrijk dat je thuis alles grondig stofzuigt om losse schimmelsporen te verwijderen. Doe dat wel met een stofzuiger met een HEPA-filter, om te voorkomen dat de sporen weer in de lucht terechtkomen.

Lees ook: Schimmel voorkomen? Deze 5 kamerplanten helpen!

Tip: vochtvreter in de kast Heb je een kast staan in een vochtige ruimte, zoals je berging of de garage? En bewaar je daar kleding of ander textiel in? Zet er dan een vochtvreter in. Die maak je eenvoudig zelf door een kop of bakje te vullen met droge rijst. Span daar een dun stukje stof overheen, bijvoorbeeld een hydrofieldoek, en zet vast met een eleastiekje. De rijst zal nu overtollig vocht absorberen. Wel af en toe controleren en vervangen door droge rijst. Je kunt er eventueel ook nog een aantal druppels etherische olie aan toevoegen, bijvoorbeeld citroen of eucalyptus. Dat zorgt ervoor dat de kast ook nog eens lekker fris blijft ruiken.

Dááááág, schimmel!

Je ziet: met de juiste aanpak is schimmel in textiel goed te verhelpen. Ben je er op tijd bij en pas je preventiemaatregelen toe, dan hoef je er weinig last van te hebben. Is de schade toch te groot, gooi het textiel dan met een gerust hart weg. Je gezondheid gaat tenslotte voor alles.

▼ Volgende artikel
Productiever met de muis: zo werk je een stuk efficiënter
© tippapatt | stock.adobe.com
Huis

Productiever met de muis: zo werk je een stuk efficiënter

Efficiënt werken draait niet alleen om software. Soms zit de grootste winst in iets eenvoudigs, zoals hoe je de muis gebruikt. De Windows-muis zit vol slimme functies die de meeste gebruikers nooit opmerken: automatisch scrollen, vensters in lay-outs plaatsen, snel bestanden selecteren, acties aan muisknoppen koppelen…

 De middelste muisklik (scrollwieltje-klik) is een onderschatte snelkoppeling. Klik met het scrollwieltje op een app die vastgemaakt is aan de taakbalk en er wordt meteen een nieuw venster van die app geopend. Handig als bijvoorbeeld Word al actief is en je snel een tweede leeg document wilt openen. Ook in Windows Verkenner werkt dit trucje. Klik met het scrollwieltje op een map en hij opent in een nieuw tabblad. Een tabblad sluiten gaat al even eenvoudig. Klik met het scrollwieltje op het tabblad van Verkenner of de webbrowser en het verdwijnt meteen. Kortom, de scrollwieltje-klik is de snelste manier om tabbladen te openen en te sluiten.

Je kunt met rechtsklikken een map in een nieuw tabblad openen, maar nog sneller gaat het met de scrollwieltje-klik.

Automatisch scrollen

Wist je dat je helemaal niet hoeft te blijven draaien aan het scrollwieltje om door lange webpagina’s of documenten te gaan? Klik ergens op de pagina met het scrollwieltje (middelste muisknop). Er verschijnt een rond pictogram bij de cursor: automatisch scrollen is actief . Beweeg nu de muis lichtjes omhoog of omlaag. De pagina begint automatisch te scrollen. Hoe verder je de cursor van het pictogram af beweegt, hoe sneller de pagina scrollt. Breng je de cursor terug naar het midden, dan vertraagt het scrollen of stopt het helemaal. Ideaal voor lange artikelen, pdf’s of Word-documenten. Als je klaar bent, klik je nogmaals op het scrollwieltje om automatisch scrollen uit te schakelen.

De nieuwe cursor geeft aan dat je automatisch horizontaal en verticaal kunt scrollen.
Muisknoppen aanpassen met XMBC

Heb je jezelf een high-end muis cadeau gedaan, dan krijg je daar meestal bijbehorende software bij waarmee je knoppen en snelkoppelingen kunt configureren. Daarmee kun je de productiviteit van de muis enorm verhogen. Maar ook met een gewone muis kun je verrassend veel aanpassen dankzij X-Mouse Button Control (XMBC, www.kwikr.nl/xmbc). De freewaretool werkt met profielen per programma, zodat je de standaard muisbediening niet verandert. X-Mouse Button Control is een klein maar bijzonder krachtig Windows-programma waarmee je muisknoppen kunt herprogrammeren. Vooral handig voor wie veel aan de pc werkt, games speelt of specifieke software gebruikt met terugkerende handelingen. Enkele voorbeelden van wat je met XMBC kunt doen: een muisklik instellen om met één handeling tekst te kopiëren of plakken; extra muisknoppen simuleren (ideaal voor gamers die geen duimknoppen hebben); een schermafdruk maken via een muisknop; of meteen een screenshot-tool zoals het Knipprogramma starten. De tool is gratis en reclamevrij. Enig minpunt: de interface oogt wat technisch en kan beginners even afschrikken.

Met XMBC kun je toepassingen koppelen aan muisknoppen.

Snap Layouts

In Windows 11 kun je vensters moeiteloos in een vaste indeling op het scherm plaatsen dankzij Snap Layouts. De officiële Nederlandstalige term is Uitgelijnde vensters, maar vrijwel iedereen spreekt van Snap Layouts. In plaats van zelf vensters te verslepen en te schalen, kies je een voorgedefinieerde lay-out: twee vensters naast elkaar, drie of vier vensters in een raster, een asymmetrische verdeling, zoals 1/3 + 2/3 van het scherm. Open een venster dat je wilt plaatsen. Beweeg de muisaanwijzer boven de knop Maximaliseren. Er verschijnt een menu met verschillende lay-outs. Je kunt ook de toetscombinatie Windows-toets+Z gebruiken. Klik op een lay-outzone en het venster wordt daar automatisch in geplaatst. Windows toont vervolgens de andere open vensters. Klik om de resterende zones te vullen. Extra handig is ook de volgende methode. Sleep een venster langzaam naar het midden bovenaan het scherm. Hierdoor verschijnt een raster met alle beschikbare lay-outs. Laat los om het venster vast te klikken. Het is mogelijk om de instellingen aan te passen via Instellingen / Systeem / Multitasking en dan kies je Uitgelijnde vensters. Hier kun je onder andere bepalen of Windows suggesties toont voor het vullen van de andere zones.

Selecteer hoe je de vensters wilt uitlijnen.

Horizontaal scrollen

Werk je in een grote spreadsheet, bewerk je een brede afbeelding of wil je in een video-editor door de tijdlijn bewegen? Dan hoef je niet te mikken op de kleine schuifbalk onderaan het scherm, je kunt ook horizontaal scrollen met het scrollwieltje. Om horizontaal te scrollen met een muis en het scrollwieltje, houd de Shift-toets ingedrukt en scrol daarna omhoog of omlaag met het scrollwieltje. In sommige programma’s, zoals Microsoft Excel, is de sneltoets Ctrl+Shift in combinatie met het scrollwieltje. Scrol je naar beneden, dan verschuift de inhoud van links naar rechts. Scrol je naar boven, dan gaat de inhoud van rechts naar links. Laat je de Shift-toets los, dan werkt het scrollwieltje weer gewoon verticaal.

Met Ctrl+Shift kun je in Excel horizontaal scrollen met het muiswieltje.

Slepen met de rechtermuisknop

We slepen bestanden en mappen bijna altijd met de linkermuisknop om ze te verplaatsen. Maar probeer het eens met de rechtermuisknop, dat geeft je veel meer controle. Klik met de rechtermuisknop op een bestand of map en sleep het naar de gewenste locatie. Wanneer je de muisknop loslaat, verschijnt een snelmenu waarin je kunt kiezen: Hierheen kopiëren, Hierheen verplaatsen, Hier snelkoppelingen maken. Heb je een compressietool geïnstalleerd, zoals 7-Zip of WinRAR, dan verschijnen die opties ook in het menu. Je kunt bovendien meerdere items selecteren en die tegelijk met de rechtermuisknop slepen. Ideaal om in één keer snelkoppelingen op het bureaublad te plaatsen.

Door met rechts te slepen, opent een snelmenu.

Meteen het volledige contextmenu

In Windows 11 is het contextmenu (het menu dat verschijnt bij een rechtermuisklik) vereenvoudigd. Pictogrammen voor Knippen, Kopiëren, Plakken, Naam wijzigen en Verwijderen staan bovenaan en het menu zelf is korter. Dat oogt overzichtelijker, maar soms heb je juist het klassieke volledige contextmenu nodig. Je kunt onderaan op Meer opties weergeven klikken, maar dat kost telkens een extra handeling. Ben je het beu om telkens die extra klik te moeten maken? Houd dan gewoon de Shift-toets ingedrukt en klik met de rechtermuisknop op de map of het bestand. Hierdoor opent direct het volledige klassieke contextmenu waar je toegang hebt tot alle rechtermuisknopopties van Windows.

Links het gewone contextuele menu van Windows 11, rechts het volledige menu.

Vensters maximaliseren en verkleinen

Dubbelklik op de titelbalk bovenaan een venster om een venster te maximaliseren. Staat het venster al gemaximaliseerd? Dubbelklik opnieuw op de titelbalk en het venster keert terug naar zijn vorige formaat. Dit werkt een stuk sneller dan mikken op de kleine maximaliseer-/herstelknop. Je kunt ook dubbelklikken op het pictogram van het venster in de linkerbovenhoek om dat venster meteen te sluiten. Bij sommige moderne Windows 11-apps staat er géén pictogram in de titelbalk en werkt deze truc dus niet. Voorbeelden waarbij het wel werkt: Kladblok, Taakbeheer, register-editor en veel traditionele desktopsoftware. 

Sneller zoomen

Een van de meest onderbenutte functies van de muis is de mogelijkheid om in en uit te zoomen met behulp van het scrollwieltje. Houd de Ctrl-toets ingedrukt en rol met het wieltje omhoog om in te zoomen, rol omlaag om uit te zoomen. Dit werkt bijna overal: op webpagina’s, Word-documenten, Excel-sheets, pdf-bestanden, fototoepassingen en grafische software, Windows Verkenner … Het voordeel is dat je hand op het toetsenbord én op de muis blijft, zonder de workflow te onderbreken. In sommige browsers kun je met Ctrl+0 (nul) altijd terugkeren naar 100 procent zoom. In Microsoft Word werkt Ctrl+muiswieltje zelfs terwijl je een selectie maakt in de statusbalk onderaan, waardoor je extra controle krijgt over de weergave.

Via Ctrl+muiswieltje kun je traploos inzoomen.

Slimmer selecteren

Meerdere bestanden selecteren hoeft geen gedoe te zijn. Windows biedt twee handige methoden. De eerste manier (Shift+klik) gebruik je om een aaneengesloten reeks items te selecteren. Klik op het eerste bestand in de reeks, houd de Shift-toets ingedrukt en klik op het laatste bestand. Alles daartussen wordt automatisch geselecteerd. De tweede manier (Ctrl+klik) dient om meerdere niet-aansluitende bestanden te selecteren. Houd de Ctrl-toets ingedrukt en klik op elk bestand dat je wilt toevoegen. Als je per ongeluk het verkeerde bestand hebt geselecteerd, klik je er nogmaals op terwijl je de Ctrl-toets nog steeds ingedrukt houdt. Vaak is het handig om deze twee methoden te combineren. Veronderstel dat je eerst met Shift-klik een aansluitende reeks bestanden hebt geselecteerd vanaf nummer 7 tot en met 63, maar je wilt bestand 52, 57 en 60 niet in de selectie. Dan kun je met Ctrl-klik deze drie items uit de selectie verwijderen.

Met Shift-klik selecteer je een aaneengesloten reeks bestanden.
▼ Volgende artikel
Pokémon FireRed en LeafGreen komen op 27 februari naar Switch eShop
Huis

Pokémon FireRed en LeafGreen komen op 27 februari naar Switch eShop

Er gingen onlangs al geruchten over, maar nu is het zo goed als zeker: vanaf 27 februari zijn Pokémon FireRed Version en Pokémon LeafGreen Version speelbaar op Nintendo Switch en Nintendo Switch 2 via de eShop.

Na eerdere geruchten zijn beide games nu inmiddels op de Nintendo eShop verschenen: hier en hier. Daarbij kost elk spel 20 euro.

Officieel zijn de Switch-releases van de klassieke games nog niet aangekondigd op moment van schrijven. Op 27 februari is het Pokémon Day, een jaarlijkse viering van alles rondom Pokémon. Het ligt dan ook in de lijn der verwachting dat de Switch-versies van de games op die dag worden aangekondigd en meteen worden uitgebracht.

Volgens de beschrijving op de eShop wordt lokale draadloze multiplayer ondersteund, en zal Pokémon Home op een later moment ook worden ondersteund. Overigens zullen diverse regio's unieke taalversies ontvangen, net als bij het origineel. Dat betekent bijvoorbeeld dat mensen die het spel in de Verenigde Staten kopen, alleen een Engelse taal kunnen selecteren in de games.

Er gingen eerder al geruchten dat de Pokémon-games opnieuw uitgebracht zouden worden om de franchise te vieren. De Pokémon-reeks bestaat dit jaar namelijk dertig jaar.

View post on Instagram
 

Over Pokémon FireRed en LeafGreen

Pokémon Red en Pokémon Blue waren de eerste Pokémon-games die in 1996 verschenen, terwijl FireRed Version en LeafGreen Version uit 2004 afkomstige Game Boy Advance-remakes zijn van de spellen.

In deze Pokémon-games verkennen spelers de originele Kanto-regio, waar men wilde pokémon tegenkomt die men kan vangen, om ze vervolgens in te zetten in gevechten tegen andere pokémon. Spelers nemen het namelijk op tegen ervaren Gym Leaders en proberen de beste pokémontrainer ooit te worden. De FireRed- en LeafGreen-versies van de game voegen ook de nieuwe regio Sevii Islands toe.