Als er één ding is dat je niet in je huis wilt dan is het schimmel. Het is niet alleen vies om te zien en te ruiken, maar het is ook slecht voor je gezondheid. Waar wordt het eigenlijk door veroorzaakt? En vooral: hoe krijg je het zo snel mogelijk weer weg (en voorkom je dat het weer terugkeert)? In dit artikel lees je alles over de oorzaken en gevolgen van schimmel én leggen we uit hoe je er weer vanaf komt.

Lees ook: Zo verwijder je voor eens en altijd schimmel uit de badkamer

Vocht en schimmel in huis

Schimmel houdt vooral van warmte en vocht. Aan dat eerste kun je niet heel veel veranderen (want je wilt je woning natuurlijk niet veranderen in een koelkast, zeker niet in de winter). Maar aan vocht kun je wel het nodige doen. In dit artikel focussen we ons dan ook vooral op het aanpakken van vochtprobleem. Er zijn drie hoofdoorzaken voor een vochtige woning en het ontstaan van schimmel.

1: Schimmel door condensatievocht

Waterdamp slaat neer op koude oppervlakten. In bijvoorbeeld keukens en vooral badkamers kan dat een probleem zijn. Maar wist jij dat een mens gemiddeld per dag ook bijna een liter vocht als damp verliest? Dus alleen de aanwezigheid van mensen is al genoeg om schimmel in huis te krijgen. Kijk 's morgens als je opstaat maar eens naar de ramen van je slaapkamer: vaak zul je daar condens op zien zitten!

©Daisy Daisy

2: Schimmel door doorslaand vocht

Doorslaand vocht komt via de gevel het huis binnen. Dat komt met name voor bij oudere huizen. Muren zijn normaal gesproken behandeld met impregneermiddel dat voorkomt dat vocht de muur intrekt. Maar die werking wordt na verloop van tijd steeds minder. Bij oude huizen is de gevel soms echt beschadigd. Denk aan scheuren in de muur zelf of afgebrokkeld voegwerk dat vocht doorlaat.

3: Schimmel door opstijgend vocht

Dit type vocht is afkomstig uit de bodem. Nederland is een uitzonderlijk nat en vochtig land, waardoor dit probleem hier relatief vaak voorkomt. Het is overigens ook de reden waarom kelders in ons land niet standaard zijn. Als ze al aanwezig zijn, worden ze voornamelijk gebruikt als fietsenschuurtje of opberghok en niet als woonruimte.

Vaak is een verouderde constructie de oorzaak dat vocht via de muren omhoog kruipt. Eenmaal in de warmere gedeeltes van je woning aangekomen vormt dit een geliefde voedingsbodem voor schimmels.

De eerste signalen van een vochtig huis

Wanneer de vochtplekken zichtbaar zijn en de schimmel via de muren omhoog kruipt is het duidelijk dat je woning te vochtig is. Maar er zijn gelukkig ook signalen die je in een iets eerder stadium waarschuwen, zoals:

• Behang dat loslaat.
• Condens op de binnenkant van de ramen.
• Houtrot in bijvoorbeeld kozijnen.
• Een muffe geur.

©photo-nmsk.ru Burdun Ilja

Is mijn huis te vochtig?

Wanneer je schimmel ziet zitten, weet je zeker dat je huis te vochtig is. Maar dan is het kwaad al geschied. Je wilt liever al eerder weten of de luchtvochtigheid te hoog is, zodat je maatregelen kunt nemen. De oplossing is een vochtmeter, beter bekend onder de naam hygrometer. Dit is een goedkoop apparaatje dat de luchtvochtigheid in een percentage weergeeft. Wenselijke waardes liggen tussen de 40 en 60 procent. Bij een hoger percentage is het tijd om iets tegen het vocht te doen.

©Andrey Rochka | Irina

Gevolgen van schimmel in je huis

Schimmels zijn slecht voor je gezondheid. Meestal veroorzaken schimmels zelf geen gezondheidsproblemen, maar ze verergeren wel bestaande aandoeningen. Problemen met de luchtwegen, zoals kortademigheid en een piepende ademhaling, komen regelmatig voor. Verder hebben mensen met astma er last van en kunnen schimmels allergische reacties versterken.

De oplossing tegen schimmel

Als het even kan, pakken we een probleem bij de oorzaak aan. In dit geval is de oplossing duidelijk: voorkom een vochtig huis en je zult geen last hebben van schimmel. We kijken naar wat je kunt doen tegen condensatievocht, doorslaand vocht en opstijgend vocht.

1: Dit kun je doen tegen condensatievocht

Ventileren is het sleutelwoord! Als je in een huis leeft, voorkom je niet dat er waterdamp vrijkomt. Douchen, koken en zelfs ademhalen zorgen daarvoor. Zet wanneer het kan een raampje open. Zorg er verder voor dat ramen uitgerust zijn met ventilatieroosters.

In het koude Nederland is dat niet altijd ideaal. Heb je het snel koud? In dat geval is een mechanisch ventilatiesysteem een mooie oplossing. Moderne varianten zijn erg zuinig en efficiënt. Vooral wanneer je kiest voor en model met warmterecuperatie. Hierbij staat de (vochtige) lucht die uit je huis verdwijnt warmte af aan de (drogere) lucht die van buiten wordt aangezogen.

Lees ook: Energiezuinig ventileren in de winter, hoe doe je dat?

©Larisa

2: Dit kun je doen tegen doorslaand vocht

Je woning beschermen tegen vocht dat via de gevel binnendringt vraagt om een iets grotere aanpak. Het impregneren van de gevel is de meest voor de hand liggende optie. Dat kun je als handige klusser zelfs bij je eigen woning doen. Je brengt in feite een hydrofobe laag aan die voorkomt dat vocht de muren binnendringt. Een andere optie is om de muren helemaal opnieuw te laten isoleren en een nieuwe laag aan te brengen, bijvoorbeeld van sierpleister. Dat is een stukje ingrijpender en laat je het beste over aan professionals.

3: Dit kun je doen tegen opstijgend vocht

Opstijgend vocht is op te lossen door de muren met een speciale, chemische vloeistof te injecteren. Dit is wederom een klus je die beter uitbesteedt aan een specialist. Vlak boven het grondniveau worden om de 10 cm gaten in de muur geboord. Daarin wordt een speciale vloeistof gespoten die verder de muur intrekt. Dat voorkomt dat vocht via de muren omhoogtrekt.

Je huis isoleren helpt tegen schimmel. Meer daarover lees je in het artikel Je huis beter isoleren, zo pak je dat aan!

💧 Hulp nodig van een professional?

Mozilla brengt eind februari een update uit voor Firefox waarmee gebruikers meer grip krijgen op kunstmatige intelligentie in de browser. In de nieuwe versie van de desktopbrowser komt een speciaal menu waarin alle AI-functies centraal kunnen worden beheerd of volledig kunnen worden geblokkeerd.

Vanaf versie 148, die op 24 februari verschijnt, is het gedeelte 'AI-instellingen' terug te vinden in de browseropties. De belangrijkste toevoeging is een hoofdschakelaar waarmee alle huidige en toekomstige AI-toepassingen in één keer worden stopgezet. Wanneer deze functie is geactiveerd, krijgt de gebruiker geen meldingen of suggesties meer om AI-hulpjes te gebruiken. Mozilla geeft aan dat deze voorkeuren ook na updates bewaard blijven, zodat instellingen niet ongevraagd worden teruggezet naar de standaardwaarden.

Voor wie AI niet volledig wil bannen, biedt het menu ook de mogelijkheid om specifieke functies los van elkaar aan of uit te zetten. Het gaat hierbij onder meer om de automatische vertaalfunctie en een hulpmiddel dat beschrijvingen toevoegt aan afbeeldingen in pdf-bestanden voor een betere toegankelijkheid. Ook functies die tabbladen automatisch groeperen op basis van onderwerp of een samenvatting tonen voordat een link wordt aangeklikt, vallen onder deze nieuwe knoppen.

©Mozilla

Daarnaast biedt Firefox ruimte voor externe chatbots in de zijbalk van de desktopbrowser. Gebruikers kunnen daar zelf kiezen welke assistent zij willen gebruiken, waarbij diensten als ChatGPT, Google Gemini, Microsoft Copilot en Anthropic Claude worden ondersteund. Met deze centrale instellingen bepaal je zelf wanneer je een chatbot ziet, zodat deze niet ongevraagd je scherm vult.

De nieuwe AI-controles worden op 24 februari uitgerold naar alle Firefox-gebruikers op de desktop. Wie niet zo lang wil wachten, kan de functies al uitproberen in Firefox Nightly.

De thermostaat op 20 graden zetten? Dat zit er voor veel huishoudens niet meer in. De stijgende energieprijzen zorgen ervoor dat we zuiniger stoken dan ooit. Uit onderzoek blijkt dat Nederland inmiddels de koudste woonkamers van Europa heeft. In veel huizen blijft de temperatuur 's winters onder de 18 graden. Hoe zorg je ervoor dat je de juiste balans vindt tussen confortabele warmte en een betaalbare energierekening?

Voor de meeste mensen ligt de ideale temperatuur in de woonkamer tussen 19 en 21 graden. In de slaapkamer slaap je het best bij 16 tot 18 graden, en in de badkamer voelt 21 tot 23 graden het prettigst. Uit onderzoek blijkt dat we 20 graden het vaakst als 'ideaal' noemen, gevolgd door 19 en 21 graden.

Toch blijkt uit een onderzoek van Radiator Outlet dat maar een kwart van de huishoudens die 20 graden ook echt haalt. De meeste thermostaten staan op 19 graden, en drie op de tien huishoudens houden het zelfs bij 18 graden of kouder. Slimme thermostaatmaker tado° berekende zelfs een gemiddelde binnentemperatuur van 16,9 graden. Brrrr! De voornaamste reden? Open deur*: omdat mensen bang zijn voor een (nog) hogere energierekening. Waarom zijn onze huizen zo koud geworden, en hoe houd je het toch behaaglijk?

*Meteen dichtdoen – dat scheelt weer warmteverlies.

©Radiator Outlet

Waarom te laag stoken soms juist meer energie kost

De kou in huis komt vaak niet alleen door zuinig stoken, maar ook door de woning zelf. Veel huizen zijn matig geïsoleerd, waardoor de warmte snel verdwijnt. Om de energierekening binnen de perken te houden, draaien bewoners de thermostaat daarom lager dan ze eigenlijk willen: want niemand wil stoken voor de kat zijn viool.

Wat ook veel mensen doen: overdag alles uit en 's avonds de kachel weer aan. Dat lijkt slim, maar is dat niet altijd. De woning moet dan telkens opnieuw op temperatuur komen, wat extra gas kost. In goed geïsoleerde huizen is een constante, iets lagere stand vaak de betere keuze. In oudere of slecht geïsoleerde huizen loont het juist om alleen de ruimtes te verwarmen die je echt gebruikt, en deuren goed gesloten te houden zodat de warmte daar blijft waar je bent.

Wanneer kou ongezond wordt

Te ver besparen is geen goed idee. Zakt de binnentemperatuur structureel onder de 15 graden, dan neemt de kans op vocht en schimmel toe. De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert minstens 18 graden voor gezonde volwassenen. Bij ouderen en jonge kinderen is dat extra belangrijk voor de weerstand. Ook een radiator die niet goed warm wordt, is een energielek: je stookt dan letterlijk voor buiten.

Warm blijven zonder de kachel hoger te zetten

Comfort hoeft niet alleen van de verwarming te komen. Wie zichzelf goed isoleert, voelt zich al snel warmer. Koude voeten geven je lichaam het signaal dat je het koud hebt, dus warme sokken of sloffen doen wonderen. Een plaid van fleece of wol houdt lichaamswarmte vast, en voor wie stilzit is een elektrische deken een slimme optie. Daarmee verwarm je jezelf in plaats van de hele kamer. Ook een ouderwetse kruik kan uitkomst bieden: leg die bij je voeten en je voelt de kou direct minder.

Lees ook: Review Comfy warmte van Beurer – Laat de winter maar komen!

©AK | ID.nl

Slim verwarmen loont

Niet elke kamer hoeft even warm te zijn. In de slaapkamer is 16 tot 18 graden juist goed voor je nachtrust. Met een slimme thermostaat kun je eenvoudig tijdschema's instellen: 's ochtends een warme badkamer, de rest van de dag lagere temperaturen in ongebruikte ruimtes. Zo verwarm je gericht en voorkom je onnodige stookkosten. Een slimme thermostaat is een investering, maar wel een die zich snel terugverdient.

Zo maak je het thuis comfortabeler

Tocht is vaak een grotere boosdoener dan een lage thermostaatstand. Loop een keer door het huis en voel langs muren, ramen en deuren. Een tochtstrip of tochtrol kost weinig, maar verhoogt het comfort meteen. Je kunt ook kiezen voor radiatoren die sneller warmte afgeven. Heb je zonnepanelen, dan kan een elektrische radiator met eigen thermostaat interessant zijn, omdat je je eigen stroom gebruikt. Dat voordeel geldt vooral als je de stroom direct verbruikt, bijvoorbeeld overdag. Zonder thuisbatterij of met aflopende salderingsregeling wordt het financieel minder aantrekkelijk.

Comfortabel wonen, toch zuinig stoken

Nederlanders stoken zuiniger dan ooit en wonen daardoor merkbaar kouder. Dat is begrijpelijk met de hoge energieprijzen, maar comfort en gezondheid hoeven daar niet onder te lijden. Houd de temperatuur rond de 18 graden, verwarm alleen de ruimtes waarin je leeft, maak je woning tochtvrij en trek lekker dikke sokken of sloffen aan: dan ben je al een heel eind. Met een slimme thermostaat wordt het nog comfortabeler. Behaaglijk wonen zonder de hoofdprijs te betalen – het kan echt.