Verticaal tuinieren: zo maak je een groene wand
Een verticale tuin is een slimme oplossing voor als je weinig ruimte hebt en kan zowel binnen als buiten. Bovendien geeft het enorm veel sfeer, dempt het geluid en - als je met echte planten werkt - zorgt het voor extra zuurstof. Maar je hebt de zwaartekracht wel een beetje tegen. Daarom hebben we tips voor verticaal tuinieren. Zo heb je in no-time een mooie, groene wand.
- Verticaal tuinieren is eigenlijk alles waarbij je met planten de hoogte in gaat, in plaats van dat je op het grondoppervlak werkt.
- Je kunt verticale tuinieren met potten of plantenzakken. Die kun je kopen, maar ook schoenenzakken kunnen als verticale tuin ingezet worden.
- Ook kun je een hele groene plantenwand maken. Dit zie je vaak in kantoren. Het is goed voor de gezondheid, voor je mentale toestand en het is geluidsdempend.
- Ook een verticale moestuin is mogelijk. Wil je meer weten over moestuinieren? Lees dan: Zo maak je een moestuin - met stappenplan!
Wat is verticale tuinieren?
Verticaal tuinieren is een slimme manier om planten te laten groeien in verticale structuren, zoals muren, hekken of zelfs speciale plantenrekken. Eigenlijk alles waarbij je met planten de hoogte in gaat, kun je een verticale tuin noemen. In plaats van grond horizontaal te gebruiken (die je misschien niet hebt), gebruik je de ruimte verticaal.
Je kunt bijvoorbeeld denken aan een groene wand, bedekt met allerlei planten die van boven naar beneden groeien. Het ziet er geweldig uit, net een levend schilderij. Bovendien heeft verticaal tuinieren enkele fijne voordelen.
Zo is het een goede oplossing als je weinig ruimte hebt. Stel je voor dat je in een appartement woont zonder een grote tuin. Geen probleem! Met verticaal tuinieren kun je een saaie muur omtoveren tot een groene oase vol leven.
Het helpt je ook om de natuur in huis te halen. Bovendien kan verticaal tuinieren ook een positieve impact hebben op het milieu. Planten kunnen zonlicht deels absorberen, waardoor de temperatuur omlaag gaat. Een groene muur zorgt ook voor het verbeteren van de luchtkwaliteit en vermindert geluidsoverlast.
©Василь Чейпеш - stock.adobe.com
Hoe kun je verticaal tuinieren?
Een veelgebruikte techniek is het gebruik van speciale structuren, zoals zakken of panelen met vakjes waarin je planten kunt plaatsen. Deze structuren hang je gewoon aan de muur of bevestig je aan een hek. Vervolgens kun je zaailingen, kleine planten of zelfs zaden in de vakjes planten. Zorg ervoor dat je genoeg aarde en voedingsstoffen toevoegt, zodat je plantjes zich thuis voelen en kunnen groeien.
Stappenplan: zo maak je een groene wand
Wil je echt een groene wand maken, dan kan dat ook. Een levende muur is in wezen een ecosysteem van planten binnenshuis en bestaat meestal uit soorten die het hele jaar door goed gedijen. Je kunt het zelf maken.
① Kies je frame. Hout is flexibel en makkelijk te bewerken, terwijl metaal er gaaf uitziet en duurzaam is. Knip het materiaal op maat en boor er wat gaten in om het in elkaar te zetten. Spijker of schroef het frame vervolgens aan de muur. Doe dit goed, want de planten (samen met aarde) leveren best wat gewicht op, zeker als ze gaan groeien.
Je kunt overigens ook kant-en-klare frames kopen. Iets duurder, maar wel makkelijker. Of je kunt pallets of een oude schutting gebruiken, als deze stevig genoeg zijn.
② Bevestig plastic over het frame. Gebruik het liefst doorzichtig plastic, zodat de planten zoveel mogelijk licht krijgen. Snijd het plastic op maat en bevestig het met schroeven of spijkers.
Het plastic dient als een barrière tussen de muur en de planten. Het beschermt de muur tegen vocht en voorkomt dat water doordringt en schade veroorzaakt. Bovendien helpt het plastic om een vochtige omgeving te creëren, wat gunstig is voor de planten.
③ Als je niet voor ‘zakken’ of bakken met aarde gaat, kun je een extra laag van stof toevoegen. Hier kunnen de planten in wortelen. Ga voor een ademende stof, zoals jute, linnen, worteldoek of speciaal geotextiel, zodat de planten genoeg lucht krijgen. Knip de stof op maat en niet of speld het vast aan het frame.
De stof doet dienst als een soort barrière waarin de potgrond wordt vastgehouden. De aarde zit hier dan onder (maar je kunt ook een andere ondergrond gebruiken). Het is ook ademend en waterdoorlatend.
④ Goede bewatering is belangrijk voor gezonde planten. Je hebt verschillende opties:
💧 Een druppelsysteem. Dit zorgt voor regelmatig bewatering van je planten, zonder dat je het zelf hoeft te doen. Het is constant en nauwkeurig en het water komt langzaam bij de wortels, wat water bespaart en afspoeling voorkomt.
💧 Een druppelslang. Dit is een rubberen slang met kleine gaatjes erin. Als je de slang op een waterbron aansluit, sijpelt het water langzaam door de gaatjes in de grond. Dit is niet alleen waterbesparend, maar het verwarmt ook de grond rondom de planten.
💧 Je kunt ook met de hand water geven, maar dat kan ‘s zomers veel werk worden.
❗ Wat je ook kiest, zorg ervoor dat je over het irrigatiesysteem nadenkt voordat je je verticale tuin beplant.
⑤ Gebruik potgrond in je verticale tuin. Dit neemt meer water op dan tuinaarde en is daarom beter geschikt.
⑥ Maak een ontwerp en plaats je planten. Vetplanten en varens doen het goed, maar je kunt ook een verticale moestuin maken. Er zijn verschillende manieren om planten in een verticale tuin te plaatsen. Je kunt de planten rechtstreeks in aarde zetten, een groeimedium zoals mos of kokosvezel gebruiken, of zelfs een hydroponisch systeem gebruiken waarin de planten in water groeien.
❗ Wat je ook kiest, druk het groeimedium of de aarde stevig rondom de planten aan, zodat ze er niet uitvallen.
©Piyachok Thawornmat
Ontwerp van je hangende tuin
Qua ontwerp kun je je eigen creativiteit de vrije loop laten en een uniek patroon of arrangement creëren dat past bij jouw smaak en stijl. Misschien wil je een mix van verschillende planten met verschillende kleuren en texturen, of je kunt ervoor kiezen om een specifiek thema te volgen, zoals een kruidenmuur of een kleurexplosie.
Daarnaast kun je ook gebruikmaken van verschillende structuren om je verticale tuin vorm te geven. Het hoeft ook niet eens per se een hele groene wand te worden, je kunt met potten werken. Je kunt bijvoorbeeld gaas met potjes aan haken gebruiken, kistjes opstapelen, een schoenenzak ophangen waar je plantjes in zet, planten in hangpotten ophangen, een ladder transformeren tot plantenbak of een pergola benutten (buiten dan).
Houd bij het ontwerp wel rekening met de groeicondities van de planten. Plaats planten met vergelijkbare behoeften bij elkaar, zodat ze optimaal kunnen gedijen. Denk bijvoorbeeld aan zonlicht, waterbehoefte en groeisnelheid.
🌱 Welke planten zijn geschikt voor een verticale tuin?
In je verticale tuin kun je het beste kiezen voor planten die niet te veel onderhoud nodig hebben. Het is handig om te kiezen voor planten die gedijen onder dezelfde condities, zodat je je irrigatiesysteem en voeding hierop kunt afstemmen. Eerder noemden we al varens en vetplanten. Hosta’s groeien snel en bedekken de wand snel, wat heel mooi is. Dat geldt ook voor klimplanten. Begonia’s geven kleur aan je groene muur, als je dat wilt. Orchideeën kunnen ook. Staat je plantenwand in de zon? Denk dan aan kruipend zenegroen, klokjesbloem, geraniums of blauwgras.
Een verticale tuin buiten
Je kunt je groene wand zowel binnen als buiten maken. Vooral op balkons of in kleine tuinen is het een manier om veel groen (of juist kleur) in een relatief kleine ruimte te krijgen.
Kies planten of bloemen die passen bij de omstandigheden. Komt je verticale tuin buiten in de zon te staan, kies daar dan planten op. Is het in de schaduw, dan zet je er andere planten in. Let ook op de wind, jonge plantjes zijn daar meestal niet dol op.
Houd ook rekening met de hoogte, zeker wanneer de planten in bakken of zakken komen en dus zelf horizontaal geplaatst zijn. Er moet voldoende ruimte zijn, anders komt je plant tegen z’n bovenbuur aan.
Als je eenjarige planten gebruikt, gaan je planten in de winter dood. Knip die planten af tot dicht bij de grond, ongeveer 15 centimeter. Je kunt ze ook weghalen, maar dan is het helemaal kaal.
©Blackbookphoto - stock.adobe.com
Een verticale kunsttuin
Overigens kun je ook kiezen voor kunstplanten. Je mist dan natuurlijk wel wat van de voordelen, zoals de luchtzuivering en geluidsdemping. Maar je wordt er wel blij van en het kan gewoon niet mis gaan. Heb je geen groene vingers, dan is dit het overwegen waard. Het is niet goedkoop, maar je bent in één keer klaar.
