Je kunt natuurlijk naar een woonboulevard of tuincentrum om kant-en-klare decoratie en meubels voor je tuin en huis te vinden. Maar het is veel leuker om het zelf te maken! Het scheelt je bovendien een hoop geld en het geeft een kick om te zien wat je eigenlijk allemaal zelf kunt maken. Wat je daarvoor nodig hebt? Twee rechterhanden, goede ideeën voor leuke en makkelijke DIY’s, instructies en wat gereedschap.

Hoe groot of klein je tuin ook is, er zijn altijd wel items die je graag in de tuin wilt hebben, of die überhaupt handig zijn om te hebben. Zelf maken is soms goedkoper en nog leuk ook. Ga op een fijne zonnige dag lekker aan de klus in je tuin en maak een van deze ideeën!

©jbphotographylt - stock.adobe.com

1: Een compostbak

Het maken van een compostbak is best makkelijk. Je bepaalt zelf hoe groot-ie moet worden, dus je kunt er ook eentje maken voor in een kleine tuin. Je maakt een compostbak met houten palen, planken en/of gaas voor de zijkanten en achterkant. Daarnaast heb je een grondboor nodig om gaten in de grond te boren, een kniptang of zaag om de planken of het gaas op maat te maken en krammen of spijkers om alles aan elkaar te bevestigen. Een hamer om de spijkers in het hout te slaan is ook wel handig.

Uitgebreide instructies voor het maken van een composthoop, welke omstandigheden een compostbak nodig heeft en meer informatie vind je in het artikel Composteren kun je leren.

2: Een insectenhuis

Insecten zijn goed voor je tuin, dus heet ze met open armen welkom in jouw zelfgemaakte insectenhuis. Het leuke aan zo’n insectenhuis is dat je het maakt van materialen die je hebt liggen. Resten hout, tuinafval en kapotte bloempotjes tover je in een middagje om tot een geweldig insectenhotel. Meer dan een hamer, decoupeerzaag, boor en een (hout)nietmachine heb je niet nodig! Hier vind je de instructies voor het insectenhuis.

3: Gebruik oud tuingereedschap voor een klimsteun

Maak met wat oud tuingereedschap zelf een steun voor klimplanten. Denk aan een hark, schop, hooivork of schoffel. Enige vereiste: de stelen moeten even lang zijn. Leg het tuingereedschap op de grond kruislings over elkaar. Vervolgens boor je een gat in de bovenliggende steel van het gereedschap, daar waar de stelen elkaar overlappen.

Boor nu alle stelen op dezelfde hoogte door en draai houtschroeven door de gaten, zodat de stelen allemaal aan elkaar vastzitten. Je kunt de DIY-klimhulp ook eerst verven voordat je 'm in de tuin zet, zodat de steun een leuk kleurtje heeft.

4: Een verticale tuin maken

Voor een kleine tuin of een balkon is een verticale tuin handig. Doordat je bakken aan de muur hangt, heb je in een klap ruimte voor groen in de tuin of op het balkon. En het fijne is dat je een verticale tuin gewoon van oude (of nieuwe) dakgoten maakt. Voordat je aan de slag kunt, maak je de muur schoon met een hogedrukreiniger. Vervolgens maak je boorgaten voor de lijsten. Houd hiervoor 20 cm van de rand in het midden aan. De afstand tussen de lijsten (waar je de dakgoten aan hangt) moeten 30 mm zijn. Per lijst maak je twee boorgaten met een boormachine met een 8mm-steenboor.

Vervolgens plaats je pluggen in de muur en schroef je de lijsten met een schroefboormachine vast. Boor in de onderkant van de dakgoten 8 mm grote gaten, zodat (regen)water uit de aarde kan weglopen. Tot slot kun je de dakgoten aan de lijsten bevestigen en de dakgoten vullen met allerlei kleurrijke plantjes of kruiden.

Een nog makkelijker manier om een verticale tuin te maken, is door gaten in de bloempotten te boren en met ijzerdraad aan de schutting te bevestigen, of hang ze aan een houten plank die je tegen de muur schroeft. Hang verschillende bloempotten op verschillende hoogtes en in verschillende kleuren op voor een speels effect.

©Piyachok Thawornmat

5: Een tuinbank & tafel van pallets

Een lekker zitje creëer je gemakkelijk met drie pallets, waarvan een de rugleuning vormt en de overige twee opgestapeld het zitje. Zet eerst de twee pallets op elkaar en bevestig deze aan elkaar met schroeven. De derde pallet zet je aan de achterkant van deze twee pallets en schroef je met een accuschroefboormachine vast aan de twee andere pallets. Voilà, je bank is klaar! Leg er nog wat lekker dikke kussens op, zodat je lekkerder zit – en een kleedje voor koude zomeravonden mag ook niet ontbreken.

Passend bij je tuinbank maak je ook een salontafel van pallets. Plaats twee pallets (of meer, het is maar net hoe hoog je de tafel wilt hebben) op elkaar en schroef ze aan elkaar vast.

©2ragon - stock.adobe.com

6: Een minivijver

Ook in kleine tuinen en zelfs op balkons is een vijver mogelijk. Zo'n minivijver is net groot genoeg voor leuke waterplanten, zoals een waterlelie of watermunt. Je hebt hiervoor een zinken emmer of een bloempot nodig die waterdicht is. Een speciekuip kan ook, maar is wel meteen een stuk groter. En je hebt een kunststofplaat nodig die zo breed is als de hoogte van de vijver, en daarnaast stenen, kiezelstenen, zand, vijveraarde en vijverplanten. Met een stuk golfplaat creëer je meerdere niveaus in de minivijver.

Eerst meet je op hoe hoog de niveaus moeten worden. Je zaagt de golfplaat op maat met een decoupeerzaag of een multitool. Je buigt de stukken golfplaat tot een kunstmatige wand in de vijverbak. Om de plaat op z’n plek te houden, leg je stenen op de bodem van de vijver. Vervolgens leg je hier een laag kiezelstenen op en daarna zand. Nu heb je een diepwaterzone gecreëerd. De oeverzone vul je aan met meer zand en vijveraarde, waarbij de rand van de aarde richting het midden hoger ligt. Zet nu de vijverplanten in de minivijver en vul de vijver tot de rand van de moeraszone met (regen)water.

©Sunnydays - stock.adobe.com

7: Zelf plantenbakken maken

Maak plankjes aan de schutting vast en zet daar wat oude regenlaarzen op (tip: even zoeken bij de kringloopwinkel of op zolder). Dat zijn leuke bloembakken voor kleurrijke planten. Of vul een oude koffer of kastlades met aarde en zet daar wat plantjes in. Een ander leuk idee: gebruik oude gietertjes en zet er kruidenplantjes in, zodat je een klein kruidentuintje op het balkon of in de tuin creëert.

©africa-studio.com (Olga Yastremska and Leonid Yastremskiy)

8: Hangende of staande waxinelichtjes voor in de tuin

Met wat lege glazen potjes, waxinelichtjes, blikjes, touw, een hamer, grote spijkers, een tang, wat ijzerdraad en siersteentjes maak je in een handomdraai leuke waxinelichtjes voor in de tuin. Wikkel ijzerdraad om de rand van het glazen potje en maak een ring waar het windlichtje aan kan hangen. Vul het glazen potje met siersteentjes en een waxinelichtje, en je eerste windlichtje is klaar!

Van lege blikjes kun je ook windlichtjes maken. Sla met de hamer en spijker gaatjes in het blikje (of doe dat voorzichtig met een boormachine). Spuit nu het blikje in een leuk kleurtje en laat het drogen. Zet er een waxinelichtje in en zet het blikje op de tuintafel of hang het op door twee gaatjes langs de rand van het blikje te boren en doe daar ijzerdraad doorheen.

3 x simpele DIY’s voor in huis

Ook in huis ga je zelf aan de slag om originele dingen te maken, zoals een bloempot van touw, open kastjes van fruitkistjes en een toffe spiegel voor in de slaapkamer.

1: Open kastjes van fruitkistjes

Van fruitkistjes maak je heel eenvoudig en snel een kastje voor aan de muur. Dat doe je door de bodem van het kistje aan de muur te bevestigen. Vervolgens kun je er boeken in kwijt, een mooie plant op zetten of wat vaasjes en fotolijstjes. Of stapel meerdere fruitkistjes op en bevestig ze aan elkaar met een schroefboor. Zo creëer je een heel unieke wandkast.

2: Bloempot van touw

Bloempotten van touw passen perfect in een botanisch interieur. Je kunt deze bloempotten kopen, maar je maakt ze ook heel makkelijk zelf. Het enige wat je nodig hebt, is touw, een oude bloempot, een lijmpistool en een schaar. Bevestig het touw met het lijmpistool aan de bloempot. Dat doe je door steeds een beetje lijm op de bloempot te smeren en er meteen touw overheen te wikkelen. Je gaat zo de hele bloempot rond, tot de bloempot is bedekt met touw.

Met een schaar knip je het laatste stuk touw af, en dat laatste stukje touw plak je op de achterkant van de bloempot. Je kunt voor een leuk effect ook de helft van een bloempot met touw bedekken. Een ander creatief idee: wikkel touw om mooie glazen vazen.

©perfectlab - stock.adobe.com

3: Een unieke spiegel

Verzamel een paar oude spiegels in verschillende vormen en maten. Hoe meer, hoe beter. Leg de spiegels op een groot stuk papier in een mooie compositie, zodat je weet hoe groot de onderplaat moet zijn.

Teken nu op een mdf-plaat dit formaat uit en zaag de onderplaat uit de mdf-plaat. Maak een foto van je compositie (zodat je weet hoe je de spiegels op de plank moet bevestigen) en til de spiegels van het stuk papier. Om het speelser te maken, bevestig je de spiegels op blokjes hout. Schroef daarvoor eerst de blokjes op de onderplaat vast.

Boor in de onderplaat aan de bovenkant een gaatje, precies in het midden (meten is weten), zodat je hier een bevestiging voor de muur kunt maken. Lijm de spiegels op de blokjes met kit en laat het in elk geval een uur drogen, zodat de spiegels goed hechten. Boor een gat in de slaapkamermuur, duw daar een plug in en draai een lange, stevige schroef door het gat van de onderplaat in de plug. Tadaa, een geweldige en unieke spiegel!

Professionele hulp nodig in jouw tuin?

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.