ID.nl logo
Zo maak je je oude Windows-pc beter én sneller
© Reshift Digital
Huis

Zo maak je je oude Windows-pc beter én sneller

Moderne software jongleert met het intern geheugen en de cpu-kernen dat het een lieve lust is, maar ook op een wat oudere pc met minder indrukwekkende specificaties kun je met een paar softwarematige ingrepen en optimalisaties prestatieproblemen vaak (tijdelijk) verhelpen. ID.nl geeft je 7 tips die echt helpen.

Tegenwoordig vraagt software veel van jouw computer, maar dat betekent niet dat je een verouderde PC direct hoeft af te schrijven. In dit artikel geven wij jou 7 tips om het maximale uit jouw oude computer te halen. We behandelen onder andere de volgende punten:

Tip 01: Broncontrole 

Een goed startpunt om na te gaan welke toepassingen en processen veel systeembronnen afsnoepen, is Windows Taakbeheer. Druk hiervoor op Ctrl+Shift+Esc, klik indien nodig op Meer details en open het tabblad Processen. Je ziet per proces min of meer in realtime het verbruik van allerlei systeembronnen, waaronder Processor, GPU, Geheugen, Schijf en Netwerk. Om de weergegeven data sneller bij te werken, ga je naar Beeld en kies je bij Bijwerksnelheid de optie Hoog

Klik op een kolomtitel om de processen volgens dat specifieke criterium te sorteren. Ontbreken bepaalde criteria, klik dan met rechts op zo’n kolomtitel en plaats een vinkje bij de items die je alsnog in de weergave wilt zien. 

Toepassingen en processen die blijkbaar al te gretig aan je systeembronnen vreten, zou je van hieruit meteen kunnen stopzetten (rechtsklik op een item en kies Beëindigen), maar dit doe je doorgaans alleen als je de toepassing niet op de normale manier kunt afsluiten. Weet je niet goed om welke applicatie het gaat, dan kan het helpen als je de kolom Opdrachtregel zichtbaar maakt. 

Het Taakbeheer legt in een oogopslag de actuele grootverbruikers bloot. 

Tip 02: Geheugencontrole 

Sommige applicaties blijken echte geheugenvreters te zijn. Daarom doe je er bij opvallend trage prestaties goed aan te controleren of je intern geheugen inderdaad nog niet is volgelopen. Dat kan eveneens vanuit het Taakbeheer waar je naar het tabblad Prestaties gaat en het onderdeel Geheugen opent. Een belangrijke indicatie is de hoeveelheid geheugen die bij Beschikbaar staat vermeld. Deze waarde geeft aan hoeveel fysiek RAM er nog vrij te gebruiken is en zou idealiter niet te vaak onder zo’n 1 GB mogen zakken. Bij te hoog fysiek geheugengebruik zal Windows namelijk de veel tragere schijf aanspreken om geheugeninhoud tijdelijk op te slaan en weer op te halen (virtueel geheugen of wisselbestand). 

Lees ook: Hoeveel RAM-geheugen heb ik nodig op mijn PC?

Bij het kopje Toegewezen lees je af hoeveel geheugen er momenteel wordt gebruikt van de totale beschikbare hoeveelheid fysiek en virtueel geheugen. Blijkt hier bijna alle geheugen in gebruik, dan zou je weliswaar kunnen overwegen het virtuele geheugen te verhogen (zie kader ‘Virtueel geheugen’), maar zo’n ingreep levert doorgaans weinig op; juist omdat virtueel geheugen veel trager werkt. Je doet er daarom beter aan overtollige processen aan te pakken en (desnoods tijdelijk) op non-actief te zetten (zie ook tip 3). 

Tot slot vermelden we nog graag de gratis, portable tool Process Explorer, die nog informatiever is dan Windows Taakbeheer. Start de tool, druk op Ctrl+I en open het tabblad Memory. Interessant is hier ook de Peak-waarde: deze geeft het piekgebruik van het fysiek en virtueel geheugen aan die tijdens je huidige Windows-sessie werd gemeten. 

Links het ingebouwde Taakbeheer van Windows, rechts Process Explorer. 

Virtueel geheugen

Zoals gezegd regelt Windows het (virtueel) geheugenbeheer prima zelf, maar beheer je dit toch liever zelf, ga dan naar het Instellingen-venster van Windows en klik achtereenvolgens op Systeem / Info / Geavanceerde systeeminstellingen. Op het tabblad Geavanceerd druk je op de bovenste knop Instellingen, waarna je nogmaals het tabblad Geavanceerd opent en op Wijzigen drukt. Om de grootte aan te kunnen passen, verwijder je het vinkje bij Wisselbestandsgrootte voor alle stations automatisch beheren, selecteer je Aangepaste grootte en vul je zelf waarden in bij de velden Begingrootte en Maximale grootte. Als begingrootte zou je eventueel het maximale (fysieke en virtuele) geheugen kunnen nemen, verminderd met de Peak-waarde (zie tip 2). Bevestig je keuze met Instellen.

In de meeste gevallen regelt Windows het virtuele geheugen het best zelf, maar je kunt ook je eigen waarden invullen als je dat per se wilt. 

Tip 03: Procesbeheer 

Blijken sommige toepassingen of processen geregeld veel processorkracht of geheugen te vergen, ga dan na of ze automatisch met Windows opstarten. Ook dit vind je in het Taakbeheer, via het tabblad Opstarten. Toepassingen die je niet (altijd) nodig acht, haal je beter uit deze lijst met ‘autostarts’. Klik met rechts op zo’n toepassing en kies Uitschakelen. Om meteen de bijbehorende systeembronnen vrij te maken, zoek je deze vervolgens op bij Processen en beëindig je ze vanuit het contextmenu. 

Typische processen die geregeld veel systeembronnen vereisen, zijn afkomstig van (cloud)synchronisatieservices. Zo is de kans reëel dat Microsoft OneDrive actief is en zomaar alle bestanden op je bureaublad, evenals in je mappen Documenten en Afbeeldingen synchroniseert. Je kunt deze synchronisatie tijdelijk onderbreken door met rechts te klikken op het OneDrive-icoon in het systeemvak en via het tandwielpictogram het keuzemenu Synchronisatie onderbreken te openen, waarna je kiest uit de opties 2, 8 of 24 uur. Heb je OneDrive niet (altijd) nodig, open hier dan het tabblad Instellingen en verwijder het vinkje bij OneDrive automatisch starten wanneer ik me aanmeld bij Windows

Ook services voor bestandsindexering voor zoekopdrachten kunnen veel systeembronnen gebruiken, vooral bij veel databestanden. Wat de zoekfunctie van Windows betreft, kun je zelf bepalen wat je wilt indexeren. Ga naar het Instellingen-venster van Windows, kies Privacyen beveiliging / Zoeken in Windows en klik op Zoeklocaties aanpassen. Je kunt de services ook tijdelijk stopzetten indien gewenst. Druk op Windows-toets+R, voer services.msc uit, scrol naar Windows Search, selecteer deze en klik linksboven op De service stoppen

Je kunt bepaalde services ook tijdelijk op non-actief zetten, als je tenminste weet waar je mee bezig bent. 

Processorbeheer 

De meest voor de hand liggende manier om (tijdelijk) meer processorkracht te krijgen, is door het afsluiten van overtollige toepassingen, services en processen. Via Taakbeheer, op het tabblad Prestaties, krijg je in nagenoeg realtime een beeld van dit processorgebruik en via de grafiek GPU ook van je grafische processor(s).    Het is in principe ook mogelijk het processorgebruik per applicatie te finetunen, hoewel je hier geen wonderen van hoeft te verwachten. Ga opnieuw naar Taakbeheer, open het tabblad Details, klik met rechts op een item en kies Prioriteit instellen, waar je bijvoorbeeld Hoger dan normaal of Hoog selecteert (de optie Realtime kies je veiligheidshalve beter niet). Je treft hier trouwens ook de optie Affiniteit instellen aan, waarbij je via vinkjes zelf kunt bepalen van hoeveel en welke processorkernen een toepassing mag gebruiken. Houd er wel rekening mee dat zulke aanpassingen alleen actief blijven tijdens je huidige Windows-sessie. 

Je kunt specifieke, processor-intensieve toepassingen tijdelijk ook een hogere prioriteit toekennen. 

Tip 04: Browsers 

Tot nog toe hebben we vooral tips gegeven die voor uiteenlopende toepassingen kunnen gebruikt worden. Verder in dit artikel geven we vooral tips voor enkele specifieke en vaak gebruikte programma’s. Laten we beginnen we met een intensief gebruikte applicatie: je browser. 

Wellicht de meest doeltreffende manier om snel systeembronnen vrij te maken, is het afsluiten van overtollige tabbladen. Voor Chromium-browsers kun je hiervoor eventueel een tabbladbeheerder in de vorm van de extensie Tabby installeren. 

Bij Chromium-browsers (onder meer Chrome, Edge en Brave) en Firefox check je overigens via een ingebouwd taakbeheer zelf welke tabbladen de grootste bronnenvreters zijn. Je vindt deze in Chromium-browsers via Meer hulpprogramma’s / (Browser)taakbeheer en in Firefox bij Meerhulpmiddelen / Taakbeheerder. Deze taakbeheerders bevatten trouwens ook een knop waarmee je al te gretige tabbladen meteen kunt afsluiten. 

Een alternatief voor het zonder meer afsluiten, is het laten sluimeren van minder gebruikte tabbladen. In Edge gebeurt dit standaard na twee uur, maar je kunt dit zelfs tot 30 seconden reduceren: ga naar Instellingen / Systeem en prestaties, schakel Bronnengebruik beperken met sluimerstandtabbladen en Sluimerstandtabbladenvervagen in, en selecteer de gewenste time-out bij Slaapstand inschakelen voor inactieve tabbladen na de opgegeven tijdsduur. Of je laat dit aan de intelligentie van Edge over door de optie Efficiëntiemodus inschakelen te activeren. 

Wie niet bang is van een klein experiment, kan bij Chrome en Brave zo’n sluimermodus wat scherper instellen door chrome://flags of brave://flags in te tikken, naar reduce te zoeken en Reduce User-Agent request header op Enabled te zetten. Voor Firefox tik je about:config in, zoek je naar lowmemory en stel je browser.tabs.unoadOnLowMemory in op true

In Edge kun je zelf instellen na hoeveel tijd van inactiviteit een tabblad in slaap mag gaan. 

Tip 05: E-mailclients 

Op zich gebruiken e-mailclients als Outlook en Thunderbird niet zoveel systeembronnen, maar de responsiviteit kan op oudere of minder krachtige systemen wel merkbaar verminderen als deze programma’s bijvoorbeeld veel mails moet verwerken. Je doet er dan goed aan oudere berichten geregeld te archiveren. In Outlook is dit in principe niet moeilijker dan de mails te selecteren, met rechts op je selectie te klikken en Archiveren te kiezen, waarna de berichten in de Archief-map belanden. Om gerichter overbodige e-mails te verwijderen, ga je naar Bestand, druk je op de knop Hulpprogramma’s en kies je Postvak opruimen. Je kunt nu diverse criteria invoeren om de overtollige mails makkelijker te vinden. 

Ook bij Thunderbird tref je de optie Archiveren in het contextmenu aan. Hier is het bovendien zo dat verwijderde mails niet echt gewist worden, maar slechts gemarkeerd worden in een groot mailbestand. Met de optie Comprimeren in het contextmenu van een mailmap haal je de gewiste berichten er daadwerkelijk uit, wat de prestaties ten goede kan komen. 

Verder geldt voor beide e-mailclients dat extra hulpprogramma’s haast altijd ook extra systeembronnen vereisen. Je doet er dus goed aan invoegtoepassingen in Outlook en add-ons in Thunderbird te verwijderen die je niet langer nodig hebt. 

In Outlook ga je hiervoor naar Bestand en druk je op de knop COM-invoegtoepassingenbeheren en/of Toepassingen beheren. In Thunderbird ga je naar Instellingen en kies je Add-onsen thema’s

Extensies en add-ons bieden meer functionaliteit, maar kunnen ook erg hongerig zijn (hier Thunderbird). 

Tip 06: Office-suite 

In de meeste gevallen hoef je ook op een oudere of tragere pc niet veel (prestatie)problemen te verwachten als je met een kantoorsuite als Microsoft Office of het gratis opensource-pakket LibreOffice aan de slag gaat. Overigens zijn de systeemeisen van deze laatste milder dan die van zijn Microsoft-tegenhanger: 256 MB RAM (512 MB aanbevolen) en Pentium-compatibele processor versus 4 GB RAM (2 GB op een 32bit-systeem) en minimaal een 1,6GHz-processor – maar deze verschillen zijn hoofdzakelijk toch academisch. 

Het wordt wel wat spannender wanneer je erg grote tekstdocumenten, vooral met veel afbeeldingen of rekenbladen, inlaadt, hoewel je daar tijdens het eigenlijke bewerkingsproces wellicht niet zoveel hinder van zult ondervinden. Bij zwaar geïllustreerde tekstdocumenten kun je eventueel overwegen de afbeeldingenweergave (tijdelijk) uit te zetten. Dit kan in Word via Bestand / Opties / Geavanceerd, waar je onder het kopje Documentinhoudweergeven een vinkje plaatst bij de optie Aanduidingen voor afbeeldingen weergeven. In LibreOffice Writer doe je dit door het vinkje weg te halen bij Beeld / Afbeeldingen en diagrammen

Erg grote documenten kun je desnoods ook tijdelijk opsplitsen in afzonderlijke deelbestanden. Of je werkt met een hoofddocument en subdocumenten als je bijvoorbeeld de paginering en inhoudsopgave mooi intact wilt houden. Hoe je dit doet in Word, lees je bijvoorbeeld via https://www.editions-eni.fr/, en voor LibreOffice Writer via https://wiki.documentfoundation.org (Pdf).

Eventueel zet je tijdelijk de afbeeldingsweergave uit (hier in Word). 

Tip 07: Foto en video 

Of je op je wat oudere pc ook vlot foto’s en video’s kunt bewerken, zal vooral afhangen van het mediamateriaal (denk aan resolutie en bestandsgrootte) en van het aantal afbeeldingslagen, videosporen en effecten waarmee je aan de slag wilt. Lager en minder is hier haast altijd sneller. De meeste videobewerkers laten je bijvoorbeeld de resolutie van de voorbeeldweergaves verlagen of desnoods transcodeer je de videobeelden naar een video met een snellere codec – bij sommige videobewerkers kun dit proces zelfs laten automatiseren tijdens de import. 

Verder kan ook de applicatie zelf een merkbaar verschil geven. Zo kun je met het gratis en opensource GIMP doorgaans merkbaar vlotter werken dan met het professionele Adobe Photoshop. En wie een relatief systeemzuinige, flexibele en gratis videobewerker zoekt, kunnen we DaVinci Resolve aanbevelen. Houd er wel rekening mee dat Fusion-effecten in dit programma wel een ernstige aanslag op het intern geheugen kunnen plegen. 

Het gratis GIMP is een prima en systeemzuiniger alternatief voor Photoshop.
▼ Volgende artikel
Waarom deze ETNA-koel-vriescombinatie de Best Reviewed 2025-award pakt
© ETNA
Huis

Waarom deze ETNA-koel-vriescombinatie de Best Reviewed 2025-award pakt

De ETNA KCV282NRVS is door consumenten verkozen tot Best Reviewed van het Jaar 2025 in de categorie koelkasten. Dat is met name te danken aan de combinatie van een gunstig energielabel D, de stille Inverter-compressor en de onderhoudsvrije No-Frost Plus-techniek. Bovendien is hij vooral prijstechnisch bijzonder interessant!

Partnerbijdrage - in samenwerking met ETNA

De zoektocht naar een nieuwe koelkast strandt vaak in een jungle van technische termen die in de praktijk weinig lijken te zeggen. Je vraagt je af of die beloofde stilte ook écht stil is als je 's avonds in de woonkamer zit, of dat je na een jaar alsnog handmatig ijs in de vriezer staat weg te bikken. Veel consumenten maken de fout om alleen op de specificaties te letten, terwijl de echte winst zit in de dagelijkse ervaring van rust en versheid. In dit artikel ontdek je waarom de ETNA KCV282NRVS alle twijfels wegneemt en als zeer betaalbare publiekslieveling uit de bus komt als Best Reviewed van het Jaar.

©ETNA

Je spullen in alle stilte vers

In de kern van deze koelkast draait een Inverter-compressor die (anders dan traditionele compressors) niet constant op vol vermogen aan- en uitschakelt. Je hoort dus geen luide klik gevolgd door een brommend geluid; de motor past zijn snelheid subtiel aan op de koelvraag. Dit resulteert in een stabiel geluidsniveau van slechts 36 dB, wat in een open keuken aanvoelt als een rustig achtergrondgeruis dat je eigenlijk nauwelijks opmerkt.

De MultiFlow 360°-technologie blaast via verschillende openingen koude lucht door de hele binnenruimte, waardoor elk plateau even koud aanvoelt. Een veelvoorkomend misverstand is dat dit soort ventilatie producten uitdroogt; door de nauwkeurige vochtbeheersing in de CrispZone-lade blijven je groenten juist opvallend stevig en fris. Wanneer je de deur opent, voel je direct de koude luchtstroom die zich snel herstelt zodra de deur weer in het rubber valt.

Ideale oplossing voor een compacte keuken

Wanneer je beschikt over een keuken waarin elke centimeter telt, is deze vrijstaande koelkast een uitstekende keuze. Met een breedte van slechts 55 centimeter past de ETNA KCV282NRVS op plekken waar standaardmodellen van 60 centimeter simpelweg niet tussen de kastjes passen. De rvs-look afwerking geeft de ruimte direct een moderne uitstraling zonder dat je constant vingerafdrukken hoeft weg te poetsen. Oftewel: je kiest niet alleen voor koelcapaciteit, maar ook voor een apparaat dat fysiek minder ruimte inneemt terwijl de binnenruimte verrassend groot aanvoelt. De heldere ledverlichting zorgt ervoor dat je zelfs achterin op de bovenste plank nog precies ziet wat je in huis hebt, en dat draagt natuurlijk bij aan een overzichtelijk huishouden.

©ETNA

Is dit jouw nieuwe koelkast?

Om te bepalen of dit de juiste winnaar voor jou is, moet je eerst goed naar je eigen gebruik kijken. Gebruikers prijzen de 'open lade' boven in de vriezer, waar je bijvoorbeeld direct drie broden kunt neerleggen zonder met een lade te hoeven worstelen. Wil je de koelkast in een krappe ruimte plaatsen waar hij precies past? Meet de nis dan van tevoren nauwkeurig op en houd rekening met een paar centimeter ventilatieruimte; een koelkast die zijn warmte niet kwijt kan, verbruikt namelijk direct meer stroom.

Kijk ook naar je favoriete producten. De deurindeling is slim, maar grote 2-literflessen vragen om een specifieke indeling van de plateaus. Als je rust in huis belangrijker vindt dan smart-functies of een display op de deur, dan sluit dit model helemaal aan bij jouw behoeften.

Kortom: een terechte Best Reviewed-winnaar

De ETNA KCV282NRVS wint de Best Reviewed 2025-award omdat hij volgens gebruikers uitblinkt in stilte en gebruiksgemak voor een eerlijke prijs. Door de combinatie van No-Frost Plus en een slimme indeling hoef je nooit meer te ontdooien en blijft de koelkast ondanks de beperkte breedte van 55 cm van binnen opvallend ruim.

Consumenten op Kieskeurig.nl waarderen de degelijke rvs-look en de Inverter-compressor die trillingen en lawaai tot een minimum beperkt. Dit model is de ideale keuze voor wie een betrouwbare, onderhoudsvrije koel-vriescombinatie zoekt die moeiteloos in een compacte keuken past.

▼ Volgende artikel
Apple zou vol gaan inzetten op AI-wearables
Gezond leven

Apple zou vol gaan inzetten op AI-wearables

Apple zou zich steeds meer gaan richten op wearables die verrijkt worden met functies rondom kunstmatige intelligentie.

Dat claimt Mark Gurman van Bloomberg, die over het algemeen erg goed op de hoogte is van de plannen van Apple. Ceo Tim Cook hintte onlangs al naar een nieuwe categorie aan producten van het bedrijf die gebruikmaken van 'Visual Intelligence', oftewel AI dat de omgeving van de drager van een product kan scannen en daar op in kan spelen.

Volgens Gurman kunnen we van Apple verschillende draagbare accessoires verwachten, waaronder slimme brillen en nieuwe Airpods die allemaal gebruikmaken van AI. Daarbij kan de AI bijvoorbeeld beter afstanden inschatten of informatie geven over de omgeving.

De iPhone 16 Pro introduceerde 'Apple Intelligence' al, waarbij mensen een foto kunnen maken (of een screenshot op hun smartphone) en vervolgens vragen kunnen stellen over de inhoud, bijvoorbeeld via Google of ChatGPT.

Aankomend Apple-evenement

Zoals eerder aangekondigd organiseert Apple op 4 maart een evenement voor pers waarop nieuwe producten getest kunnen worden. Volgens het artikel van Gurman zullen daar minstens vijf producten te zien zijn die op die dag of de dagen ervoor al worden aangekondigd. Denk aan nieuwe, goedkopere Macbooks, mogelijk ook de iPhone 17e - al zou die ook al eerder aangekondigd kunnen worden - een nieuwe Macbook Pro, en nieuwe iPads. Lees hier meer over het evenement en wat daar zoal verwacht wordt.