Eind juli is Windows 10 één jaar geworden. Microsoft viert dit groots door het besturingssysteem van een flinke update te voorzien die veel nieuwe functionaliteit met zich meebrengt. Wellicht heb je de update al voorbij zien komen op jouw systeem, maar wat is er allemaal vernieuwd? En wat kunnen we nog meer verwachten?

Windows 10 heeft ons het afgelopen jaar flink beziggehouden. Het besturingssysteem wordt over het algemeen positief ontvangen en het gratis aanbieden voelde als een nobel gebaar. Toch werd het positieve sentiment wat getemperd door meerdere redenen. Er waren update-problemen en er was soft- en hardware die niet werkte met de nieuwe Windows-versie. Ook is het verzamelen van persoonsgegevens niet mals en werd het aanbod van de update voor Windows 7- en 8.1-gebruikers steeds meer doorgedramd, waarbij malware-achtige misleiding niet werd geschuwd. Lees ook: Zo installeer je de Windows 10 Anniversary Update.

Oude Windows-versie kopen?

©PXimport

Strategie ontvouwen

Microsoft heeft een duidelijke strategie met Windows 10. Windows moet één besturingssysteem zijn voor alle apparaten: pc’s en laptops, tablets, consoles, smartphones en andere productgroepen die populairder worden, zoals de Raspberry Pi. Hierbij is de Windows Store het centrale middelpunt van waaruit je apps en games installeert. Deze apps kunnen met hun live-tiles al informatie tonen zonder dat je de app daadwerkelijk start en maken gebruik van het met Windows 10 geïntroduceerde notificatiepaneel (Actiecentrum genaamd). Microsoft probeert app-ontwikkelaars te lokken middels het concept ‘universal apps’: je app is namelijk niet alleen geschikt voor pc’s, maar meteen ook voor alle andere apparaten met Windows 10.

Om het concept van universal apps een succes te maken, moeten ontwikkelaars natuurlijk ook gelokt worden met grote hoeveelheden Windows 10-gebruikers. Dat verklaart het update-gedram naar de Windows 7- en 8.1-gebruikers. Microsoft wil binnen drie jaar op een miljard apparaten Windows 10 hebben. Dit aantal moet voornamelijk van upgraders komen, want de pc-verkoop zakt al jaren in en de haperende motor van de verkoop van Windows-smartphones lijkt volgens recente cijfers helemaal te zijn stilgevallen. Op 6 mei maakte Microsoft trots bekend dat er al zo’n 350 miljoen Windows 10-apparaten zijn. Het lijkt er dus op dat Microsoft op schema ligt. Maar de volgende 650 miljoen moeten dus vooral van nieuwe apparaten komen. Microsoft heeft nog een flinke uitdaging de komende twee jaar.

©PXimport

Software of apps?

Project Centennial

Maar genoeg herkauwd. Tijd om een feesthoedje op te zetten en vooruit te kijken. Na een jaar kunnen we het hoofdstuk van de update-perikelen afsluiten en de ‘Anniversary Update’ installeren om de verjaardag van Windows 10 te vieren.

Wanneer je de strategie van Microsoft onder de loep hebt genomen, is het logisch dat de grootste vernieuwing in Windows 10 niet direct waarneembaar is voor gebruikers, maar juist voor ontwikkelaars: Project Centennial. Er zijn zo’n 60 miljoen klassieke tools voor Windows. Microsoft wil deze dolgraag juist als app in de Store zien. Via dit project is het voor ontwikkelaars mogelijk om met hulpmiddelen de software eenvoudig om te zetten naar een app. Los van de vraag of veel Windows-ontwikkelaars zitten te wachten op het ‘verappen’ van hun software, zijn er andere beren op de weg. Een app heeft enerzijds nieuwe mogelijkheden, zoals meldingen in het Actiecentrum, Live Tiles en toegang tot bijvoorbeeld locatie en agenda. Maar anderzijds zijn er ook beperkingen die functionaliteit van het programma als app in de weg zitten. Zo krijgt een app geen registertoegang, zijn er minder grafische mogelijkheden (bijvoorbeeld met DirectX, resoluties en framerates), gaan updates altijd via de Store, krijgt de app minder diepe toegang tot systeemonderdelen en nog meer. Bovendien geeft de Store Microsoft meer controle (de app staat immers in de winkel van Microsoft), en wordt er een percentage van het aankoopbedrag van betaalde apps opgeëist door Microsoft.

Enkele game-ontwikkelaars hebben zich al uitgesproken tegen de Windows Store vanwege de grafische beperkingen van apps, de verzadiging van alle digitale gamewinkels op Windows (Steam, Origin, uPlay, GOG), het geflopte Games for Windows Live, maar vooral vanwege de controle die Microsoft opeist. Niet iedere ontwikkelaar zal zich dus aangesproken voelen, maar door de toegankelijkheid van Centennial zullen bekende tools uiteindelijk wel hun weg gaan vinden naar de applicatiewinkel. Evenals games, die vanuit de Xbox-wereld ook op andere Windows-machines terechtkomen. We achten het ook niet ondenkbaar dat game-ontwikkelaars verleid worden met een flinke geldsom om games exclusief voor de Store te ontwikkelen.

Islandwood, Astoria en Xamarin

De strategie om apps in de schappen van de Store te krijgen gaat verder dan Project Centennial. De projecten Islandwood en Astoria zijn in het leven geroepen om eenvoudig (respectievelijk) iOS- en Android-apps om te zetten naar Windows-apps. Astoria bleek helaas niet haalbaar, maar iOS-apps kunnen straks ook hun weg vinden naar de Store. In het verlengde hiervan ligt de aanschaf van Xamarin eind februari. Hiermee is het voor ontwikkelaars van nieuwe apps eenvoudig om een app direct voor meerdere platformen te maken.

Microsoft doet dus hard zijn best voor de applicatiewinkel. Dat is nodig ook, want sinds de introductie (tegelijkertijd met Windows 8 in oktober 2012) is het aanbod kwantitatief én kwalitatief een tranendal. Terwijl Windows-apps unieke voordelen bieden. Naast het hebben van een universele ervaring op ieder apparaattype, zijn apps veiliger dan gewone software en is de Store als centrale downloadbron een stuk overzichtelijker. Bovendien zijn er natuurlijk de eerder genoemde voordelen voor Microsoft: controle en inkomsten. Die inkomsten maken Windows toekomstbestendiger, en dat is hard nodig. Doordat de pc-verkoop is ingestort (tablets doen het overigens ook niet zo goed meer), moeten er andere verdienmodellen worden gevonden dan de traditionele verkoop van het besturingssysteem. Van Windows komen geen nieuwe versies meer, alleen updates en nieuwe functies: Windows as a service. De inkomsten moeten dus uit de Store komen en uit andere Microsoft-diensten.

©PXimport

Bloatware

©PXimport

Insider preview

©PXimport

Vernieuwing voor jou

Terug naar de Anniversary Update zelf. De vernieuwingen zijn vrij subtiel, maar wel degelijk merkbaar. Wanneer een app of een actiecentrum een of meerdere meldingen voor je heeft, zie je het aantal meldingen nu in een ballonnetje bij het icoontje op de taakbalk. Het instellingenmenu oogt weer wat anders, maar bestaat (verwarrend genoeg) nog steeds naast het traditionele configuratiescherm. Windows Hello maakte het al mogelijk om aan te melden zonder wachtwoord door middel van gezichtsherkenning bij de webcam. Dit is uitgebreid met de mogelijkheid om je pc te ontgrendelen met een Windows-smartphone – vergelijkbaar met Handoff waarbij je een Mac ontgrendelt met een iPhone.

Tevens heeft Microsoft de stylus-ondersteuning verbeterd met Windows Ink. Met de toevoegingen Sketchpad en Screen Sketch is het makkelijker om aantekeningen en tekeningetjes te maken met een stylus. De Sticky Notes (voorheen Plaknotities) in Windows kun je gebruiken om digitale geeltjes op je bureaublad te plakken. Je kunt nu ook met een stylus met handschriftherkenning op de post-its schrijven en herinneringen voor Cortana via Sticky Notes invoeren.

Er is forse kritiek op de verzameling van persoonsgegevens die met Windows 10 nogal uitgebreid werd. Helaas missen we in de update nog steeds mogelijkheden om hier tegen op te mogen treden, waardoor Microsoft nog steeds een olifant in de kamer heeft en privacybewuste gebruikers hun heil moeten zoeken in tools als Destroy Windows Spying.

©PXimport

Bash

Linux-gebruikers zullen raar hebben opgekeken bij de aankondiging dat Microsoft ook Bash in Windows 10 verwerkt. Bash is een commando-venster, net als de opdrachtprompt of Powershell, maar dan afkomstig van Linux. Het brengt voor ontwikkelaars een hoop vertrouwde mogelijkheden met zich mee, maar voor alledaags gebruik zul je er niets te zoeken hebben. Voordat je aan de slag kunt moet je eerst de ontwikkelaarsmodus activeren in Instellingen / Bijwerken en beveiliging / Voor ontwikkelaars. Vervolgens bereik je het door Bash te typen in het startmenu.

©PXimport

Cortana

Microsoft gelooft heilig in spraakassistent Cortana en is vastbesloten het een centraal onderdeel van Windows te maken, en ook buiten Windows in te zetten. Sinds de Anniversary Update is ze ook de Spaanse en Portugese taal machtig (vooral voor het Zuid-Amerikaanse taalgebied). De Nederlandse taal staat helaas nog niet op de radar. Je kunt de Engelssprekende Cortana gebruiken. Tot voorheen kon dat alleen door de taal in Windows van Nederlands naar Engels te veranderen, maar nu kun je de Engelstalige Cortana ook gebruiken in een Nederlandstalige Windows-versie. De spraakassistent voert niet alleen op oproep opdrachten uit, maar probeert dankzij kunstmatige intelligentie een volwaardige persoonlijke assistent te zijn. Bijvoorbeeld door je zo nu en dan te herinneren aan afspraken. Helaas is de artificiële intelligentie vastgebonden aan Bing, wat bij het opzoeken van informatie toch een stuk minder fijn is dan Google.

Microsoft heeft het sinds kort onmogelijk gemaakt om via Cortana Google-zoekopdrachten uit te voeren. Maar niet alleen Bing is onlosmakelijk verbonden met de assistent, ook de browser Edge. Het lijkt er daardoor op alsof Microsoft heel hard inzet op Cortana om gebruikscijfers van minder-presterende Microsoft-diensten wat op te krikken. Dit wordt ook gedaan met de nieuwe Android-app van Cortana, die op het moment van schrijven nog niet in de Nederlandse Play Store beschikbaar is. De app zoekt natuurlijk met Bing, maar synchroniseert intussen ook heel handig de notificaties van je mobiel met je pc. Deze app komt er overigens voorlopig niet voor iOS omdat de mogelijkheden voor ontwikkelaars hier te beperkt voor zijn.

©PXimport

Edge

Het nieuwtje dat Internet Explorer gestaakt zou worden, zorgde in eerste instantie voor slingers op de redactie. Maar helaas blijkt zijn opvolger Edge tot dusver nogal ‘underwhelming’. Qua functionaliteit vooral, de browser was gewoonweg een spoedklus die met de release van Windows 10 nog niet echt af was. Met name het ontbreken van extensies was een enorm gemis. De update opent eindelijk de deuren voor extensies zoals adblockers. Het is wel bijzonder eigenaardig dat de extensies niet vanuit Edge zelf te installeren zijn, maar vanuit de Windows Store. Wellicht is deze keuze gemaakt met het idee mensen naar de Store te lokken en meer vertrouwd te laten raken met downloaden uit de applicatiewinkel. De ontwikkeling van Edge gaat snel, vooral als je kijkt hoe de browser er een jaar geleden voor stond, maar de gebruiksstatistieken laten nog haast geen spoor van Edge zien. Het staken van de ontwikkeling van Internet Explorer ten gunste van Edge lijkt dus vooral alternatieve browsers in de kaart te hebben gespeeld.

©PXimport

Windows Mobile

Het grootste probleemkind van Microsoft blijft de smartphone. Om een universeel applicatieplatform te ontwikkelen zou een succesvol smartphone-platform goed van pas komen. Veel toestellen met Windows Phone 8.1 komen echter niet in aanmerking voor een update en de verkoop van Windows-smartphones is piepend en krakend tot stilstand gekomen, waardoor het lage marktaandeel verder wegzakt. Toch lijkt Microsoft het niet helemaal op te geven, maar vooral het zakelijke potentieel te benutten met de Office-apps en integratie in bedrijfsnetwerken.

Ook probeert het op een innovatieve manier marktaandeel te veroveren met Continuum, waardoor je je Windows-smartphone via een dockingstation en een monitor omtovert tot een werkstation. Op dit moment werkt Continuum nog bepaald niet vlekkeloos, maar je hebt weinig inbeeldingsvermogen nodig voor het zakelijke potentieel van een werkstation in je broekzak. Liefhebbers van het mobiele platform kijken vooral erg uit naar een zogeheten ‘Surface Phone’, een Windows-smartphone met het design en de bouwkwaliteit van de Surface-tablets, maar vooral met de mogelijkheid om klassieke Windows-software te installeren. De ontwikkeling van een processorlijn van Intel die zo’n Surface-smartphone mogelijk moet maken is echter door Intel stilgelegd, waardoor een Surface-smartphone nog wel even op zich kan laten wachten. Als hij al komt. Microsoft heeft al aangegeven dit jaar geen grootste plannen te hebben voor Windows op het mobiele gebied, waardoor het erg onduidelijk is óf er nog wel toekomst zit in het mobiele platform.

©PXimport

Conclusie

De Anniversary Update luidt vooral voor Microsoft een nieuw hoofdstuk in. Na het gratis aanbieden van de update en de wens om zo veel mogelijk mensen naar Windows 10 te krijgen, krijgt het vullen van de applicatiewinkel nu de prioriteit. Als gebruiker krijg je met de Anniversary Update enkele nieuwe functies en zul je kleine veranderingen aan de interface hebben opgemerkt, maar echt grote wijzigingen blijven uit. Dat hoeft ook niet. Nu Windows 10 als besturingssysteem doorontwikkeld zal blijven worden, word je als gebruiker doorlopend verrast met nieuwe wijzigingen.

Heb je een andere vraag over Windows 10? Stel hem dan in ons gloednieuwe TechCafé!

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.