Heb je een groot huishouden? En hebben jullie veel sportwedstrijden, etentjes, bezoekjes en vakanties? Hoe zorg je er dan voor dat al die afspraken goed worden bijgehouden en elkaar niet overlappen? Wij laten je zien hoe je een gezamenlijke agenda maakt en handig onderhoudt.

Gezinsgroepen

Je kunt slim gebruikmaken van Google om een kalender voor het gezin te maken. Google zelf ondersteunt zogeheten ‘gezinsgroepen’ van maximaal zes personen. Er zijn een paar belangrijke kenmerken. Allereerst kan iedereen in de familie items in de agenda maken, aanpassen en verwijderen. De minimale leeftijd is 13 jaar. Alleen familieleden hebben toegang tot de kalender: je kunt geen externe personen uitnodigen. Wel kun je anderen uitnodigen voor evenementen.

Je vindt de dienst via https://families.google.com. Klik op Aan de slag. Eerst creëer je een gezinsgroep: klik bovenin op Gezinsgroep maken. De persoon die de groep maakt, wordt automatisch de gezinsbeheerder. Klik op Bevestigen. Vervolgens kun je vijf anderen uitnodigen om lid te worden. Google geeft een aantal suggesties in het vak, maar je kunt ook zelf de e-mailadressen van anderen opgeven. Overigens kun je op elk later moment nieuwe personen uitnodigen. Zo kun je ervoor kiezen om eerst de gezinsfuncties in orde te maken en daarna pas uitnodigingen te versturen.

Dashboard

Het merendeel van de functies komt samen in het dashboard. Bovenin zie je de actuele leden van het gezin en heb je de mogelijkheid om nieuwe personen toe te voegen (via de knop Uitnodigingen sturen). Tussen haakjes lees je hoeveel personen je nog kunt uitnodigen.

In het vak eronder zie je welke onderdelen je met de familie kunt delen. Dat gaat verder dan alleen een gedeelde agenda. Zo kun je ook takenlijstjes en opslagruimte delen. Klik op Delen met gezin bekijken voor een compleet overzicht van de gedeelde items.

Agenda maken

Een belangrijk onderdeel van de gezinsgroep vormt uiteraard de gezinsagenda. Klik in het dashboard op Google-gezinsagenda. Een nieuw venster met de agenda opent. Voor wie al werkt met een eigen Google-agenda, komt de omgeving uiteraard bekend voor. We zorgen er eerst voor dat de agenda naar onze smaak is. Klap de sectie Mijn agenda’s uit. Klik op de drie puntjes bij Gezin (de optie Meer opties voor gezin) en kies Instellingen. Hier geven we de agenda een naam en bepalen we in welke tijdzone de agenda moet werken.

Standaard worden alle afspraken in de agenda gedeeld met de rest van het gezin. Je bepaalt zelf of je hiervan een melding ontvangt. Klik op Melding toevoegen in het vak Meldingen voor afspraken. Bepaal hoe je de melding ontvangt: E-mail of Melding. Geef vervolgens aan hoelang van tevoren de melding moet verschijnen, bijvoorbeeld 1 uur. Je kunt meerdere meldingen bepalen: klik daarvoor op Melding toevoegen en configureer de nieuwe melding.

Dezelfde stap kun je nemen voor afspraken van een hele dag, maar daarvoor gebruik je een andere sectie. Klik op Melding toevoegen bij Meldingen voor afspraken die de hele dag duren. In de sectie Overige meldingen kun je aangeven of je e-mail wilt ontvangen bij andere aanpassingen, zoals gewijzigde afspraken, reacties op een afspraak of dagelijks terugkerende afspraken.

Extra opties

Google heeft verschillende opties om de gezinsagenda te gebruiken op verschillende andere plekken, bijvoorbeeld als je een website voor het gezin onderhoudt of een slim huis hebt waarvan je de agenda deel laat uitmaken. In het eerdergenoemde instellingenvenster vind je de sectie Agenda integreren. Hier vind je onder meer de mogelijkheid om de agenda op te nemen op een website. Kopieer de code van de agenda en verwerk deze op je eigen pagina. Klik op Aanpassen voor meer opties bij het insluiten van de agenda.

Je kunt de gedeelde agenda later altijd verbergen. Open Google Agenda. Links vind je de sectie Mijn agenda’s. Verwijder het vinkje bij Gezin. De agenda wordt verborgen. Wil je de agenda helemaal niet meer gebruiken? Open dan het instellingenvenster van de agenda en zoek naar de sectie Agenda verwijderen. Klik op Afmelden.

Gezamenlijke taken

Grote kans dat je ook gezamenlijke lijstjes wilt bijhouden, zoals takenlijsten of ideeën voor een weekendje weg. Daarvoor maak je in Google gebruik van Keep. Je kunt de lijsten met anderen samenstellen en deze ook delen met de rest in de groep. In het dashboard klik je op Keep voor gezinnen. Links vind je de verschillende secties, waarvan Notities eerst het belangrijkst is.

In het vak bovenin maak je de notitie. Klik erop en geef de notitie een naam. In het vak eronder kun je de eigenlijke aantekening maken. De rij met pictogrammen onderin geeft je toegang tot de aanvullende functies. Om de rest van het gezin te betrekken, klik je op het pictogram met de persoon (Bijdrager). Kies voor Gezinsgroep en klik op Opslaan. Een pictogram met huisje geeft aan dat de betreffende notitie wordt gedeeld. Gaat het om een belangrijke notitie, dan kun je deze vastpinnen door te klikken op de punaise (rechtsboven).

Gezinsdashboard

Ook met Outlook.com kun je agenda’s voor het gezin maken. De gedeelde agenda wordt getoond bij de rest van je agenda’s, aan de linkerzijde van het venster onder Uw gezin. Ook op in de mobiele app van Outlook wordt de agenda getoond. Tijd om aan de slag te gaan.

Ga naar https://family.microsoft.com. Het dashboard van je gezin wordt geopend. Het bestaat uit meerdere secties. Uiterst bovenin vind je de huidige leden. De persoon die de gezinsagenda het eerste aanmaakt, wordt aangemerkt als de gezinsorganisator. Klik op het vak Een gezinslid toevoegen. Geef het e-mailadres op van het gezinslid. Als het gezinslid nog geen e-mailadres heeft, kies je voor Een account maken.

Hierna vraagt Outlook welke rol je aan het gezinslid wilt geven. Kies voor Lid als je de gebruiker geen administratorrechten wilt geven, bijvoorbeeld jonge kinderen. Wil je het gezinslid wel meer rechten geven, bijvoorbeeld om instellingen aan te passen, dan kies je voor Organisator. Klik op een rol om eronder de voorbeelden van de rechten te zien, zodat je een weloverwogen keuze maakt. Bevestig tot slot met een klik op Uitnodigen. De persoon wordt toegevoegd aan de lijst Openstaand lid, totdat zij de e-mailuitnodiging accepteren. Je kunt de uitnodiging ook ‘namens’ de andere gezinsleden accepteren, zodat je het proces versnelt. Klik in hetzelfde vak op Nu accepteren.

Agenda vullen

Via het dashboard heb je snel toegang tot de gezinsagenda. Klik in de sectie Je functies op Gezinsagenda. Hier kun je nieuwe afspraken inplannen, zoals je mogelijk al gewend bent van de agendafunctie van Outlook.com. Klik op Nieuwe gebeurtenis. Zorg dat de juiste agenda is geselecteerd: bovenin zie je de geselecteerde agenda, bijvoorbeeld Uw gezin. Geef nu de details van de gebeurtenis op.

Mogelijk wil je niet dat elke afspraak zichtbaar is voor iedereen. Markeer de afspraak dan als privé. Klik op de gelijknamige knop, die je rechtsboven in het afspraakvenster vindt. Eventueel kun je de afspraak nog voorzien van een eigen kleur (zie de paragraaf ‘Duidelijker met kleuren’). Tevreden? Bewaar de afspraak via Opslaan.

Je kunt ook afspraken aan de rest van het gezin voorstellen en om een reactie vragen. Bijvoorbeeld bij het plannen van een weekendje weg, waarbij je polst of de voorgestelde datum voor iedereen schikt. Kies voor Nieuwe gebeurtenis en maak de afspraak aan. Voordat je de afspraak bewaart, klik je op de knop Opties voor reacties. Je vindt deze linksboven in het venster. Hier kunt je vragen om een reactie (Reacties vragen).

Duidelijker met kleuren

Een agenda voor het hele gezin kan al gauw rommelig worden. Door bij elkaar horende afspraken of afspraken van hetzelfde type een kleur te geven, breng je structuur aan. Je geeft relatief eenvoudig een kleur aan een afspraak: klik met de rechtermuisknop op de afspraak en kies Categoriseren. Selecteer vervolgens de gewenste kleur. Interessant is de mogelijkheid om ook de categorienaam van die kleur aan te passen. Kies Alle categorieën en klik op Naam wijzigen. Je herkent de categorie later een stuk sneller.

Je kunt de agenda zelf ook duidelijker maken. Klik met de rechtermuisknop op Uw gezin (links in het venster). Klik op Kleur en pas de kleur van de agenda aan.

E-mailen

Behalve het inplannen van gezamenlijke afspraken, kun je de gezinsfuncties van Outlook.com ook goed gebruiken om met de andere gezinsleden te communiceren, bijvoorbeeld door uitnodigingen of interessante berichten aan elkaar door te sturen. In het dashboard van de gezinsfuncties ga je naar Je functies. Klik op Gezins-e-mail openen. De e-mailomgeving van Outlook.com wordt geopend. Links in het venster vind je de nieuwe sectie Uw gezin. Klik hierop om de gezinsgroep te openen. Om vervolgens in één keer een mail naar alle gezinsleden te sturen, klik je op de knop E-mail verzenden. Stel het bericht op. In de regel Aan zie je dat Uw gezin is geselecteerd.

Ook andere personen mogen berichten sturen aan je gezin, maar dit is pas mogelijk als je deze afzenders hiervoor hebt goedgekeurd. Open de groep Uw gezin. Klik nu op Uw gezin, zodat je de eigenschappen te zien krijgt. In het nieuw geopende venster klik je op de tab Vertrouwde afzenders. Klik op het invoervak en selecteer de persoon uit de lijst met veelgebruikte contacten. In plaats daarvan kun je ook een e-mailadres opgeven. Klik hierna op Afzender toevoegen. Herhaal deze stappen voor elke persoon die door de e-maillijst mag worden vertrouwd.

Lijstjes bijhouden

Zoals Google de functie biedt om lijstjes bij te houden met Keep, kun je ook met Microsofts Outlook.com prima lijstjes bijhouden en delen in OneNote. In het eerdergenoemde dashboard klik je op de sectie OneNote Gezin. Het familienotitieblok wordt gemaakt. Links in het venster vind je de verschillende secties van het notitieblok. Zo kun je aparte secties maken voor hobby, sport en verjaardagen. Elke sectie krijgt een eigen kleur en kent meerdere subsecties. Heb je bijvoorbeeld de sectie Huishouden, dan kun je deze weer onderverdelen in secties met bijvoorbeeld de wachtwoorden voor het thuisnetwerk, eventuele bonnetjes en checklists voor het onderhouden van de tuin.

Lees ook: Gek op lijstjes? Dan is Microsoft Lists de app voor jou

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.