Het lettertype waarin u een tekst opmaakt, is vooral een kwestie van smaak. En over smaak valt niet te twisten. Maar er is ook nog zoiets als leesbaarheid en u wilt dat uw tekst goed overkomt. Daarom 17 tips waarin u alles leert over het gebruik van lettertypes.

1. Geen doel, maar middel

Typografie, of de manier waarop tekst wordt vormgegeven in bepaalde lettertypes, was vierenhalve eeuw exclusief voorbehouden aan de drukker. Vanaf 1984, met de komst van de Apple Macintosh, kwam typografie binnen ieders bereik. Het feit dat iedereen naar hartelust met letters kan stoeien is natuurlijk fijn, maar de keerzijde van de medaille is dat mogelijkheden vaak verkeerd worden gebruikt. Huisgemaakte drukwerkjes zijn niet zelden een rommelige mix van frivole letters die ontzettend veel aandacht opeisen. Het ontaardt dan in een onsamenhangend allegaartje van lettertekens en stijlen. In de regel moet typografie het leesgemak bevorderen. Het kan nooit de bedoeling zijn dat u bij het lezen van een tekst wordt gestoord door een opdringerige letterstijl. Hoewel, de uitzonderingen bevestigen de regel.

©PXimport

Zou iemand die dringend de uitgang nodig heeft de charme begrijpen van deze typografie?

2. Systeemletters

Uw computersysteem gebruikt zelf ook vaste lettertypes. Ieder woord dat in een dialoogvenster of menu verschijnt, wordt getoond in zo'n systeemlettertype of system font. In Windows 7 bepaalt u het systeemlettertype door met de rechtermuisknop op het bureaublad te klikken en te kiezen voor Aan persoonlijke voorkeuren aanpassen. In het venster Persoonlijke instellingen klikt u op de knop Vensterkleur. In het volgende venster klikt u op Geavanceerde instellingen voor vormgeving. Vervolgens kunt u onder Item de lettertypes voor ieder onderdeel van uw systeem wijzigen. In XP klikt u eveneens met de rechtermuisknop op het bureaublad. In het contextmenu kiest u Eigenschappen, waarna u op het tabblad Vormgeving klikt. Op dit tabblad klikt u op de knop Geavanceerd zodat u bij de Geavanceerde vormgeving uitkomt. Links onderaan kunt u het lettertype voor de verschillende onderdelen van het systeem aanpassen.

©PXimport

Het standaard systeemlettertype van XP is Tahoma.

3. Fonts en lettertypes

Steeds vaker gebruikt men de begrippen font en lettertype door elkaar. Toch is er een wezenlijk verschil. In de niet-zo-goeie-ouwe-tijd, toen er bij de drukker voor verschillende corpsen en soorten telkens andere gietvormen nodig waren, was het verschil tussen lettertype en font erg belangrijk. Een 10-punts Helvetica, 14-punts Helvetica en 18-punts Helvetica waren drie verschillende fonts. En dan was er nog een onderscheid in romein (dat is de rechte, gewone versie), vet, cursief en vet cursief. Een font is dus de combinatie van grootte en 'typeface' oftewel een normale, cursieve of vette variant van een lettertype.

©PXimport

De term 'font' komt uit de tijd toen de letters werden gegoten.

4. De klassiekers

Veel gebruikers beperken zich tot de klassiekers, zoals Arial, Times New Roman, Courier, Helvetica, Garamond en Verdana. Het gaat om kwaliteitsletters die zichzelf hebben bewezen. Helvetica werd in 1957 ontworpen door twee Zwitsers. Dit lettertype werd populair omdat het neutraal en helder was. Voor de vijftigste verjaardag van het lettertype werd er zelfs een filmdocumentaire over gemaakt: Helvetica Film. Voor het gebruik van lettertypes moeten vaak licenties worden betaald. Omdat Microsoft het gebruik van Helvetica te duur vond, liet het in 1982 zelf een variant ontwerpen: Arial.

©PXimport

Links Helvetica, rechts Arial.

5. Anatomie

In de illustratie bij deze tip tonen we de belangrijkste onderdelen waaruit een letterteken of karakter bestaat. Straks komen deze termen praktisch aan bod. De stok is het gedeelte van een teken dat boven een kleine letter uitsteekt. De bol is het ronde deel van tekens zoals bij d, p en o. De staart is het gedeelte van een teken onder de basislijn. De basislijn is de denkbeeldige lijn waarop een teken staat. Het corps is de grootte van een letter. Dit wordt gemeten vanaf de onderkant van de staart (bijvoorbeeld de staart van de j) tot de bovenkant van de stok (bijvoorbeeld de stok van de b). Ten slotte is er het sierstreepje aan het uiteinde van een teken: de schreef.

©PXimport

De voornaamste onderdelen van een letterteken.

6. Over de schreef

Schreven zijn er niet alleen omwille van de versiering. Ze helpen onze ogen om de horizontale regel te volgen. Een letterteken waarbij zulke dwarsstreepjes staan (bijvoorbeeld Times New Roman), heet een schreeflettertype of serif lettertype. Een lettertype zonder dwarsstreepjes zoals Arial heet een schreefloos lettertype of sans serif. Een schreef maakt een lange tekst meer ondersteunend voor de ogen, omdat de schreven de ogen van de lezer over de regel leiden. Vandaar dat veel boeken en kranten een lettertype met schreef gebruiken. Bekende lettertypes met schreven zijn Times New Roman en Georgia. Bij signaalwoorden, woorden die u in een oogopslag leest zonder dat u echt een tekst gaat lezen, gebruikt men vaak schreefloze letters. Gebruik lettertypes zonder schreef voor tekst die op een computerscherm moet worden gelezen. Arial en Tahoma zijn speciaal ontworpen voor beeldschermen. De schreef staat op een scherm namelijk nog altijd minder scherp dan op papier.

©PXimport

Signaalwoorden hebben meestal schreefloze letters.

7. Proportioneel of niet

Wanneer u bewust met lettertypes wilt omgaan, moet u behalve kiezen tussen schreefloos of schreef nog een tweede keuze maken, namelijk proportioneel of niet-proportioneel. Bij een niet-proportioneel of monospaced font nemen alle letters dezelfde breedte in. Een mooi voorbeeld is Courier, afkomstig van de oude schrijfmachine. Omdat iedere letterruimte even breed is, kunt u met monospaced lettertypes straffeloos tekst uitlijnen met behulp van spaties. Dat lukt niet met een proportioneel lettertype.

©PXimport

De 'onregelmatige' proportionele letters (boven Trebuchet MS) lezen toch prettiger dan de zo mooi geordende monospaced letters (onder Andale Mono).

8. Corpsgrootte

Om de grootte van een letter aan te geven gebruiken we in het digitale tijdperk de eenheid punten (afkorting pt): 1 punt komt overeen met (ongeveer) 0,353 millimeter, 12 punten vormen 1 pica (afkorting p). Wanneer u in een programma een grootte bepaalt, slaat dat op de corpsgrootte. Dat is de grootte van de bovenkant van de hoogste letter tot de onderkant van de staartletter. We praten hierbij alleen over de hoogte, de breedte kan wel verschillen.

©PXimport

In ieder programma kunt u de corpsgrootte instellen.

9. Even groot?

Hoe komt het dat een woord in Helvetica in puntgrootte 10 veel groter lijkt dan Times New Roman in dezelfde puntgrootte? Helvetica lijkt groter omdat de x-hoogte een stuk hoger is dan die van Times New Roman. De x-hoogte is de hoogte van de kleinste letters zoals de a, e en x. Bij de k wordt er aan die x-hoogte nog een stok toegevoegd en bij de g een staart. Wanneer u bij de x-hoogte de stokhoogte en staarthoogte telt, komt u uit bij de corpshoogte. Bij Helvetica is dus de x-hoogte groter bij dezelfde corpshoogte. Letters met een grote x-hoogte zijn meestal beter leesbaar en kunnen vaak in een kleiner corps worden gezet. U kunt dus meer tekst kwijt zonder dat de tekst onleesbaar wordt.

©PXimport

Helvetica 10 lijkt groter dan Times New Roman 10.

10. Bestandsformaten

Zonder al te veel in detail te treden, durven we te stellen dat lettertypes tegenwoordig in drie bestandsformaten komen. De meeste hebben de bestandsextensie .ttf, dat staat voor TrueType Font. TrueTypes kunt u naar believen vergroten en verkleinen zonder dat dit ten koste gaat van de afdrukkwaliteit. De meeste fonts die u op het internet kunt downloaden, zijn TrueTypes. OpenType (.otf) werd ontworpen door Microsoft en duikt daarom vooral op in Windows-toepassingen. Ze worden minder lang gebruikt dan de TrueType-bestandsindeling die is ontworpen door Apple. Dan zijn er nog PostScript-lettertypes (.pfb) die standaard door Adobe worden geleverd voor professioneel gebruik.

©PXimport

De meeste lettertypes op ons systeem zijn TrueType en OpenType.

11. Downloaden

U kunt lettertypes in overvloed downloaden op gespecialiseerde websites. Op de website lettertype hebt u bijvoorbeeld de keuze uit bijna 10.000 gratis lettertypes. U kunt zoeken op naam, op alfabetische volgorde of volgens thema. Vooraf krijgt u een duidelijk beeld van hetgeen u te wachten staat. Wanneer u op de downloadknop klikt, gaat u naar het volgende venster. Daar moet u wel even zoeken naar de definitieve downloadlink. Ook Dafont is een uitstekende bron voor fonts. Ze zijn netjes ingedeeld in categorieën. In beide bronnen zitten bovendien een heleboel dingbats. Dingbats zijn afbeeldingen, pictogrammen of ornamenten die u net als letters via uw toetsenbord invoert.

©PXimport

Dingbats zijn afbeeldingen die u invoert zoals letters.

12. Installeren en verwijderen

Vergeleken met de voorgaande Windows-versies is het beheer van de verschillende lettertypes in Windows 7 verbeterd. Nadat u een lettertype hebt gedownload, klikt u op het bestand met de rechtermuisknop en kiest voor Installeren, waarna het lettertype direct wordt geïnstalleerd. U kunt overigens snel een preview bekijken door met de rechtermuisknop op het lettertype te klikken en te kiezen voor Voorbeeld. Wanneer u lettertypes wilt opschonen, kunt u ze verwijderen of verbergen. Ga naar Start en klik op het Configuratiescherm. Klik hier op Vormgeving aan persoonlijke voorkeur aanpassen. In het venster dat volgt, ziet u de kop Lettertypes staan, klik hieronder op de vermelding Toon, verwijder en verberg lettertypes. U krijgt een overzicht van de geïnstalleerde lettertypes. Hier maakt het systeem een onderscheid tussen een afzonderlijke lettertype en een lettertypefamilie. Met de rechtermuisknop kunt u het lettertype of de familie verwijderen of verbergen. Verborgen lettertypes kunt u later op dezelfde manier weer zichtbaar maken. In Windows9x/ME/XP beheert u lettertypes via Start, Instellingen, Configuratiescherm. Daar dubbelklikt u op het icoon Lettertypen zodat het fontvenster wordt geopend. Selecteer in het menu Bestand de opdracht Nieuw lettertype installeren. Daarna geeft u aan waar het fontbestand staat dat moet worden geïnstalleerd. Selecteer het font en klik op de knop OK. In het venster Lettertype kunt u in XP met de rechtermuisknop ook fonts verwijderen. Op een Mac dubbelklikt u op het gedownloade letterbestand, waardoor het programma Lettertypecatalogus zich opent. Het programma vraagt of u het nieuwe font meteen wilt installeren. Ook met Lettertypecatalogus kunt u fonts verwijderen of op non-actief zetten.

©PXimport

In Windows 7 krijgt u een duidelijke voorvertoning van het lettertype.

13. Lettertypes herkennen

Soms hebt u op een website of in een publicatie een bepaald lettertype gezien waarvan u de naam niet kent. Uiteraard hebt u deze naam nodig om het font te kunnen terugvinden op de downloadsites. In dat geval kunt u de lettertekens (gratis) laten herkennen via de webdienst WhatTheFont. Zorg dat u een duidelijke digitale afbeelding hebt van het lettertype dat u wilt identificeren. Wanneer het gaat om letters op een website, maakt u het beste een schermafbeelding. Met een fotobewerkingsprogramma knipt en plakt u de tekst in een document van maximaal 260 bij 275 pixels. Zorg dat er niet meer dan 25 letters op het document staan. Bewaar het bestand als gif, jpeg of tiff. De eerste twee formaten geven veel kleinere bestanden, tiff levert het zuiverste bestand. Gaat het om een letter die u ergens op drukwerk hebt aangetroffen, dan moet u een fragment scannen. Overdrijf niet met de resolutie. Anders wordt het document straks niet aanvaard door WhatTheFont. De ideale resolutie is 120x1666 pixels in 300 dpi of 160x1250 pixels in 300 dpi. De achtergrond hoeft niet wit te zijn, maar zorg voor een zuivere scan zonder dat afbeeldingen of tekst op de achterkant doorschijnen.

©PXimport

Eerst moet u de afbeelding uploaden naar WhatTheFont.

Vervolgens gebruikt u de upload-knop. Daarna volgt de herkenningsprocedure. WhatTheFont toont de individuele letters van het testbestand en kan vragen om zijn interpretatie al dan niet te bevestigen. Soms vergist het zich tussen bepaalde letters en kunt u de herkenning corrigeren. Wanneer alle karakters van het testbestand naast de juiste letters staan, gaat u verder. WhatTheFont presenteert de mogelijke opties en zet de meest waarschijnlijke fontnaam bovenaan. Als u op de naam van het lettertype klikt, gaat u naar de Font Style Details. Dat is een venster waar de testzin 'A quick brown fox jumps over the lazy dog' in oplopende lettergroottes te lezen is. U kunt overigens ook uw eigen voorbeeldtekst ingeven. Onderaan de pagina leest u waar u dit lettertype kunt krijgen. Mocht de automatische herkenning van WhatTheFont niet goed gaan, dan kunt u een beroep doen op de expertise van het Forum.

©PXimport

WhatTheFont heeft de proeftekst helemaal herkend.

14. Determinatielijst

Een tweede manier om lettertypes te herkennen is de determinatiemethode van Identifont. Op Identifont proberen ze met elf gerichte vragen de identiteit van het lettertype vast te stellen. Eerst wordt begonnen met de letter Q. Gaat het streepje door de cirkel of raakt het de cirkel? Is de letter P helemaal gesloten of niet? Een leuke bijkomstigheid aan zo'n determinatielijst is dat u achteraf veel bewuster naar typografie gaat kijken. U gaat letten op schreefjes, voetjes, staartjes, krommingen, stokken en bollen.

©PXimport

Aan de hand van elf vragen probeert Identifont het lettertype te identificeren.

15. Niet teveel

Omdat er zoveel gratis lettertypes zijn, is het aanlokkelijk om er zoveel mogelijk op te slaan in het systeem. Dat is onverstandig. Als u veel lettertypen gebruikt, kan dit invloed hebben op de prestaties van uw systeem, bijvoorbeeld wanneer u een document voor het eerst afdrukt of een afdrukvoorbeeld ervan weergeeft. Bovendien kan het langer duren voordat bepaalde dialoogvensters, zoals Lettertype of Symbool, worden weergegeven wanneer u deze voor het eerst opent.

16. Beter leesbaar

Met de volgende tips bevordert u de leesbaarheid van uw tekst. Vermijd overdadig gebruik van de stijlen vet en cursief. Dat oogt slordig. Gebruik deze stijlen hoogstens om bepaalde tekst te accentueren. Pas zoveel mogelijk gedrukte lettertypes toe. Er bestaan sierlijke scriptfonts die op handschrift lijken, maar die zijn meestal niet zo leesbaar. Exotische, opvallende letters zijn vaak interessant voor titels, voor de leestekst zelf zijn ze totaal ongeschikt. Beperk het aantal verschillende lettertypes dat u in één tekst toepast. Als vuistregel kunt u gebruiken dat u hoogstens twee of drie lettertypes moet toepassen in één document. Woorden in hetzelfde lettertype worden gelezen als één beeld en vergen minder inspanning tijdens het lezen. Zet nooit lange fragmenten in drukletters of kapitalen, dit oogt bijzonder storend.

©PXimport

Tracht sober te zijn in uw lay-out.

17. Lettertype van eigen handschrift

Wie er behoefte aan heeft, kan heel gemakkelijk een lettertype laten samenstellen van zijn eigen handschrift. Vervolgens kunt u dus in uw eigen handschrift typen. Uiteraard lukt dit het best met letters die u los van elkaar schrijft. Surf naar YourFonts. En druk het document 'Template' af. Deze sjabloon is een A4-blad met vakjes waarin u iedere letter die daar afgedrukt staat met een dikke pen herschrijft. Daarna scant u het document in 200 dpi en u bewaart deze scan in het png-formaat. Bedenk een leuke naam voor het lettertype, een auteursnaam en upload de afbeelding. Vervolgens kunt u dit nieuwe lettertype downloaden en installeren. Voortaan vindt u uw eigen handschrift ergens tussen Arial en Zapf Dingbats.

©PXimport

Deze dienstverlening kost 9,95 dollar, wilt u er ook nog speciale karakters (ñ, ‰, œ) bij hebben, dan moet u nog 5 dollar extra betalen.

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.