ID.nl logo
Is een boek schrijven je grote droom? Deze apps helpen je op weg
© vxnaghiyev - stock.adobe.com
Huis

Is een boek schrijven je grote droom? Deze apps helpen je op weg

Sommige mensen lopen al heel lang rond met het idee om een boek te schrijven. Alleen waar en hoe begin je? Wordt het fictie of non-fictie? Hoe werk je de personages het beste uit? En hoe houd je het overzicht en zorg je voor structuur? Wist je dat er apps zijn die je daarbij kunnen helpen? We bespreken vier handige schrijfhulpen.

In dit artikel helpen we je op weg met het schrijven van je eerste boek. Er zijn verschillende apps die je daarbij van dienst kunnen zijn, te denken aan:

  • ChatGPT, om inspiratie op te doen
  • Novelist, om personages in uit te schrijven
  • Mystory.today, een app die structuur en een afleidingsvrije omgeving biedt
  • LivingWriter, om je verhaal op te schrijven aan de hand van een template en verhaalbord

Lees ook: E-books vs, papieren boeken: 5 nadelen van digitaal lezen

Een boek schrijven is niet makkelijk, maar zeker niet onmogelijk. Als je aan een aantal schrijvers vraagt wat hun geheim is, dan krijg je daar geen eenduidig antwoord op. Ze vertellen je hoogstens dat elk schrijverspad uniek is en dat het voor iedereen een ander proces is. Juist, daar hebben wij net zo veel aan als jij. Daarom kan het geen kwaad wat hulp in te schakelen. Als mensen niet kunnen helpen, dan zijn we aangewezen op programma’s. In dit artikel behandelen we vier apps die je helpen gestructureerd te schrijven.

Algemene tips

Over het algemeen hebben de applicaties in dit overzicht veel dezelfde functies. Daarom hebben we besloten om ons voornamelijk te concentreren op wat de desbetreffende app zo uniek maakt. Geen van de apps neemt je het werk uit handen, maar ze kunnen wel orde creëren waar chaos heerst. Je zult wel eerst zelf aan de slag moeten gaan met de basis van je boek. Daarbij moet je nadenken over een aantal cruciale zaken. Waar wil je dat je boek over gaat? Wat is volgens jou het belangrijkste om over te schrijven? Voor wie is het boek bedoeld? Ben je in staat je ideeën efficiënt uit te werken?

De antwoorden op deze vragen bepalen in hoeverre je in staat bent daadwerkelijk slagen te maken. Soms heb je meerdere ideeën, maar merk je dat je over één verhaal echt gepassioneerd bent. Dan weet je waarover je wilt schrijven. Aan de andere kant is het zo dat de vragen je op weg kunnen helpen als je nog twijfelt. Je hoeft in dit stadium geen ingewikkelde personages uit te werken, maar focus je gewoon op de basis. Dit zijn allerlei werkzaamheden die je verricht voordat je structuur aanbrengt. Denk ook alvast na over een begin, midden en eind en over de interessante conflicten die in je boek voorkomen.

Leer van de besten

Op een e-reader kun je talloze boeken verzamelen

ChatGPT: ideeën opdoen

Als je een beetje hulp kunt gebruiken vanwege een writer’s block, of omdat je niet snel tevreden bent over je eigen ideeën, raden we je aan ChatGPT te gebruiken. Dit is een app die kunstmatige intelligentie inzet om je verder op weg te helpen met je (gebrek aan) creativiteit. Je kunt deze chatbot om input vragen over personages en verhaallijnen. Je kunt zelfs een complete personageschets laten maken. Er wordt soms neergekeken op het gebruik van AI. Dat begrijpen we, maar je laten inspireren door de ideeën die voorbijkomen, kan geen kwaad. Eigenlijk is dit niets anders dan andermans werk lezen en daardoor het creatieve vuur in je laten aanwakkeren.

Misschien kom je op een briljant idee door een situatie, of denk je dat je een bepaald scenario scherper kunt uitschrijven. Je hoeft de ideeën natuurlijk niet letterlijk over te nemen (dat raden we ook af), maar je kunt ze wel gebruiken om je werk aan te sturen. Bovendien kan ChatGPT helpen met het herschrijven van passages. De chatbot kan in de basismodus al van dienst zijn, maar er zijn ook plug-ins beschikbaar waarmee je nog meer uit de kunstmatige intelligentie haalt. Je moet dan wel voor ChatGPT betalen.

Lees ook dit artikel: Meer doen met ChatGPT: 5 plug-ins en hoe je ze downloadt

Binnen enkele seconden geeft ChatGPT materiaal om mee te werken.

Het juiste idee vinden Merk je dat je al meteen tegen een blokkade aanloopt, omdat je het juiste idee niet kunt vinden? Dan kun je een aantal dingen doen. Je kunt online op zoek gaan naar een plotgenerator. Die kan op basis van jouw ideeën en woorden een verhaalkern bedenken. Je kunt ook boeken lezen die je zelf interessant vindt, die passen bij het genre of de onderwerpen waar je zelf over wilt schrijven. Het kan bovendien geen kwaad bij grote verkoopsites te checken welke boeken populair zijn.

Novelist: personages

Een andere gratis app is Novelist. Deze is vooral bedoeld voor aspirant-schrijvers, maar we zien niet in waarom veteranen de app links moeten laten liggen. Bij Novelist is het niet mogelijk om bestaande teksten in te voeren. Dus als je besluit de app te gebruiken, dan begin je vanaf een nulpunt. Ook is het niet de bedoeling dat je je complete boek in dit programma schrijft. Wat kun je er dan wel mee? Je kunt er vooral personages en conflicten mee uitschrijven.

Nadat je de app hebt gedownload voor Android of iOS, kun je je eerste boek toevoegen. Je kunt alvast een titel invoeren (maar klamp je daar niet aan vast), evenals een omschrijving van het boek. Dat hoeft niet, maar dat kan het onderwerp wel scherp in beeld houden. Vervolgens kun je beginnen met het uitwerken van een specifieke scène.

Je kunt hier zo gedetailleerd zijn als je wilt; het gaat erom dat je op papier zet wat je in je hoofd hebt. Later kun je teruggaan om bepaalde zaken aan te passen. Verder is het mogelijk doelen in te stellen, zodat je een bepaald aantal woorden per dag haalt. Je kunt ook gebruikmaken van templates om een beter idee van een boekstructuur te krijgen.

Met Novelist zet je heel snel een bepaalde scène neer.

Mystory.today: overzicht

Als dat een beetje te basaal klinkt, dan kun je wellicht beter uit de voeten met een app als Mystory.today. Dit is een applicatie waarin je een compleet boek kunt uitwerken. Binnen de app tref je een goede tekstverwerker aan. Deze heeft alleen de broodnodige functies waardoor je je niet kunt laten afleiden door onnodige onderdelen. Daarnaast is er een automatische opslagfunctie, waardoor je ook nooit je werk verliest. Heel fijn tijdens het schrijven, want dat is wederom een zorg minder.

En dan hebben we het nog niet eens over structuur gehad. Want als Mystory.today je ergens bij kan helpen, dan is het dat wel. Niet alleen kun je binnen de app hoofdstukken aanbrengen en direct aanpassen, ook zijn er aparte secties beschikbaar waarin je personages en plekken uitwerkt. Zo heb je altijd een compleet naslagwerk voor jezelf. Je kunt altijd even snel opzoeken hoe iemand zou reageren of waar iemand het beste in zou zijn. Bovendien is er een kurkbord beschikbaar met persoonlijke labels. Daarmee kun je heel snel specifieke informatie vinden. Je hebt alles in eigen beheer, dus je bent zelf verantwoordelijk voor die labels.

Hoofdstukken, personages, plekken en labels; niets is Mystory.today te gek.

Ook interessant: Microsoft Office te duur? LibreOffice is een uitstekende gratis vervanger

LivingWriter: template

We kunnen ons goed voorstellen dat er een hoop op je af komt met een app als Mystory.today. Dan is de applicatie LivingWriter wellicht het beste alternatief. Dit is een van de jongste apps op deze lijst, maar vergis je niet: dit kan een extreem krachtige tool zijn. Voordat je begint met het uitwerken van je eigen verhaal, kies je een template uit die het beste bij je idee past. Je kunt kiezen uit fictie of non-fictie en je kunt aan de hand van de ideeën van andere schrijvers je eigen concepten uitwerken. Dat doe je dan in een basale tekstverwerker die precies genoeg opties biedt.

Je kunt heel rustig te werk gaan in LivingWriter.

LivingWriter: verhaalbord

LivingWriter maakt onderscheid tussen hoofdstukken en scènes en biedt met de Story Elements-sectie een geweldig overzicht aan van personages, locaties en algemene notities. In de basis lijkt deze app op Mystory.today, maar wat betreft design kunnen beide apps niet verder van elkaar vandaan staan. LivingWriter oogt opgeruimder en overzichtelijker. Verder is het zo dat je met deze software doelen in kunt stellen, zodat je wekelijks een bepaald woordenaantal haalt. De app motiveert je dan om door te gaan wanneer je achterloopt en beloont je wanneer je een doel hebt behaald.

Uniek aan LivingWriter is het verhaalbord. Dit kun je tekstueel regelen en je kunt elementen verplaatsen als dat nodig is. Je kunt ook met contextdiagrammen werken. Dat klinkt een beetje abstract, maar daarmee visualiseer je connecties. Je kunt bijvoorbeeld een situatie in een blok plaatsen en daar personages en conflicten aan koppelen met interactieve lijnen. Zo kun je in elk geval voor jezelf duidelijk maken hoe personages elkaar ontmoeten, waar ze zijn als dat gebeurt en wat er ondertussen speelt, terwijl de ontmoeting plaatsvindt. Dat kost je niet al te veel tijd, energie en tekst.

Een voorbeeld van een simpel diagram met personages en plekken.

Betalen voor tools Novelist en Mystory.today kun je een tijdje gratis uitproberen, maar na verloop van tijd is het de bedoeling dat je een abonnement afsluit om van de opties gebruik te kunnen maken. ChatGPT werkt net even anders, maar is zowel gratis als betaald te gebruiken. LivingWriter is twee weken gratis uit te proberen, maar daarna moet je er ook voor betalen.

Nog meer opties

Vanzelfsprekend zijn er meer opties. Zo is er Pluot. Met deze app werk je personages, scènes en locaties uit. Ook kun je een conflict en de uitkomst daarvan prettig in beeld brengen. Op die manier hoef je tijdens het schrijven nergens over te twijfelen.

Pure Writer is in de basis een no-nonsense en afleidingsvrije schrijversomgeving die het vooral moet hebben van zijn geavanceerde zoekbalk. Zo kun je binnen de tekst snel vinden wat je zoekt, en aanpassingen doen als die nodig zijn. Maar daarvoor kun je net zo goed in Word de toetscombinatie Ctrl+F gebruiken. Zoek je toch iets anders, dan is deze applicatie de overweging waard.

Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
Review Apple Watch Series 11 – Kleine verbeteringen
© Jeroen Boer - ID.nl
Gezond leven

Review Apple Watch Series 11 – Kleine verbeteringen

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

Uitstekend
Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Plus- en minpunten
  • Goed scherm
  • Goede activiteitentracking
  • Goede slaaptracking
  • Batterijduur
  • Zelfde chip als voorganger
  • Weinig vernieuwing

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Uiterlijk is er geen verschil met de vorige Apple Watch.

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Op de achterkant vind je de sensors die onder andere je hartslag detecteren.

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Je vindt alle gegevens in de Watch- en Gezondheid-apps.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

De Apple Watch vraagt je om een herkende activiteit te bevestigen om deze daadwerkelijk als work-out op te slaan.

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

▼ Volgende artikel
Handige tweaks: zo maak je Windows 11 sneller
© ID.nl
Huis

Handige tweaks: zo maak je Windows 11 sneller

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Geen fan van Widgets? Vergeet ze dan niet uit te zetten.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Hoe minder grafische effecten, hoe sneller Windows Verkenner zal aanvoelen.
Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Snoei in de lijst opstartprogramma’s.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

In Taakbeheer zie je ook de invloed die de opstartprogramma’s en -processen hebben.
Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Standaard wordt dit Windows-onderhoud om 2 uur ’s nachts uitgevoerd.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

AppBuster geeft zelf aan welke bloatware het graag zou verwijderen, maar jij beslist.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Op tragere systemen schakel je de zoekindexering beter uit.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Deze opties zijn vooral handig voor wie vergeet deze mappen regelmatig handmatig leeg te maken. 

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Wil je liever van een andere back-up gebruikmaken, dan kun je OneDrive beter uitschakelen.
Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.

Je kunt uiteraard de Gamemodus nog handmatig aanzetten als je een game speelt.