We weten het: we leven in de toekomst. En in die toekomst is de kans groot dat we onze boeken steeds vaker digitaal lezen. E-books zijn om meerdere redenen een populaire optie onder lezers, maar ze hebben wel een aantal nadelen ten opzichte van gewone boeken.

Veel mensen die het leuk vinden om te lezen zijn al overgestapt op e-books. Dit zijn digitale boeken die je op een smartphone, tablet, computer of e-reader kunt lezen. Het voordeel van e-books is dat je honderden boeken tegelijkertijd met je mee kunt nemen en dat ze goedkoop zijn in de aanschaf, ten opzichte van reguliere boeken. Echter, fysieke boeken kun je ruiken, voelen en lekker doorheen bladeren. Ze staan mooi op de boekenplank in de woonkamer. De beleving is daardoor toch anders. Dit zijn de vijf (belangrijkste) nadelen van een digitale boekencollectie.

1. Je koopt een licentie, geen boek

Wanneer je een e-book koopt in een digitale winkel, zoals die van Amazon Kindle, dan koop je eigenlijk het boek zelf niet. In plaats daarvan schaf je de licentie voor de digitale versie van dat boek aan, die je alleen kunt gebruiken op een goedgekeurd apparaat of binnen een specifieke app. Dat is veel minder 'romantisch'. Bedrijven die dergelijke licenties verkopen kunnen bovendien die licentie terughalen, ook zonder jouw goedkeuring. Dat is in het verleden bijvoorbeeld al eens bij Kindle-gebruikers gebeurd. Dit kan niet gebeuren wanneer je een drm-vrij e-book zou kunnen kopen.

2. Digitale boeken kun je minder goed delen

Met fysieke boeken op de plank is het voor andere mensen net zo gemakkelijk een boek te lezen als voor jou. Maar wanneer die boeken alleen in een digitale omgeving bestaan, ontstaat er een probleem. Je kunt die licentie namelijk niet zomaar delen met een ander, zonder je apparaat (waar het boek of de app op staat) af te geven. Bij sommige aanbieders van e-books kun je gedeelde of gezinsaccounts aanmaken en zodoende boeken delen, maar dat is allemaal extra gedoe. Het is niet helemaal onmogelijk, maar de spontaniteit van het ontdekken en delen is er wel van af.

©Paolese

3. Je onthoudt minder van een e-book

Uit onderzoek blijkt dat wanneer mensen iets op papier lezen, ze die informatie veel beter vasthouden dan wanneer ze op een schermpje kijken. Dat geldt voor leuke romans, maar natuurlijk ook voor educatie of onderwijsboeken. Ironisch genoeg bereiden we nieuwe generaties voor op lezen vanaf een tablet of computer, door de digitale wereld vroeg te introduceren in hun leven, maar of dat dus het best is, is nog maar de vraag. Bieden we hen de beste kans op succes of maken we het hen juist onbedoeld lastiger? Laten we voorlopig in elk geval nog even fysieke boeken aanhouden …

4. E-books zijn niet decoratief

Iets minder belangrijk is het idee dat e-books geen decoratie in huis kunnen zijn. Fysieke boeken zet je neer op een plank en kun je indelen zoals je wil. Op kleur, op letter, op hoogte – net wat past bij de rest van je interieur. Ze vertellen iets over je interesses, wat je belangrijk vindt en waar je zoal aan denkt. En kunnen daardoor ook een mooi gespreksonderwerp zijn. Door boeken alleen in een digitale wereld te laten bestaan, verdwijnen dat soort kansen. Want je gaat niet meekijken op andermans scherm. En er valt ook geen lol te beleven aan het presenteren van een raster van boekenplaatjes.

©massimo_g - stock.adobe.com

5. De lokale boekenwinkel kan verdwijnen

Zover is het nu nog niet, maar de lokale boekenwinkel kan op ten duur verdwijnen als we allemaal e-books gaan lezen. Zo’n winkel heeft enorm veel charme. Je komt in aanraking met mensen die ook veel lezen, kunt aanbevelingen vragen aan het personeel en kunt er soms ook gewoon lekker lezen. Online winkels zijn misschien handiger, maar hebben ook veel minder karakter. Je klinkt op digitale plaatjes, haalt het boek binnen en begint dan met lezen. Natuurlijk heeft zo’n digitale winkel het voordeel dat je je kunt overgeven aan die onmiddellijke bevrediging, maar ook dat gevoel verdwijnt.

Niet overtuigd ? Hier vind je de populairste e-readers op Kieskeurig👇🏻

Sony PlayStation sluit in maart Bluepoint Games, de studio achter de remake van Demon's Souls.

Dat heeft een woordvoerder van Sony aan Bloomberg bevestigd. Door de sluiting zullen ongeveer zeventig werknemers hun baan verliezen. Volgens de woordvoerder is het besluit om de studio te sluiten genomen na "een recente zakelijke beoordeling."

"Bluepoint Games is een enorm getalenteerd team en hun technische expertise heeft exceptionele ervaringen voor de PlayStation-gemeenschap opgeleverd", zo stelde de woordvoerder. "We bedanken ze voor hun passie, creativiteit en vakmanschap."

Hermen Hulst aan het woord

In een bericht die via ResetEra werd gedeeld, liet PlayStation Studios-baas Hermen Hulst - voorheen van de Amsterdamse studio Guerrilla Games - weten dat het besluit werd genomen vanwege "een toenemende uitdagende industrie-omgeving". Aldus Hulst: "Stijgende ontwikkelkosten, een vertraging in de groei van de industrie, veranderingen in het gedrag van spelers en bredere economische tegenwind maken het moeilijker om games duurzaam te bouwen."

Hulst vervolgt: "Om ons in deze realiteit te navigeren moeten we ons aanpassen en moeten we evolueren. We hebben goed gekeken naar ons bedrijf om er zeker van te zijn dat we hedendaags leveren, terwijl we ook klaar zijn voor de toekomst. Daarom zullen we Bluepoint Games in maart sluiten."

Hij eindigde zijn bericht met het volgende: "Ik weet dat dit moeilijk nieuws is om te horen, maar ik ben zeker van de richting die we hebben gekozen. Creativiteit, innovatie en het bouwen van onvergetelijke ervaringen voor spelers blijven de kern van PlayStation Studios. We hebben een robuuste line-up voor het fiscale jaar 2026, en hebben de komende maanden veel om naar uit te kijken."

Over Bluepoint Games

Bluepoint werd in 2021 overgenomen door Sony Interactive Studio. Daarvoor werkten de bedrijven al veel samen, en de studio stond vooral bekend om hun expertise bij het creëren van remakes en remasters. Denk aan de remake van Demon's Souls die tegelijk uitkwam met de PlayStation 5, maar ook God of War Collection, de remake van Shadow of the Colossus en Uncharted: The Nathan Drake Collection.

Vorig jaar bleek al dat Sony een liveservicegame die ontwikkeld werd door Bluepoint had geannuleerd. Volgens geruchten ging het om een liveservicegame gesitueerd in het God of War-universum.

Sony heeft de afgelopen jaren meer studio's gesloten. In 2024 sloten bijvoorbeeld Firesprite, Firewalk en Neon Koi hun deuren.

De prijzen van NVMe-chips voor ssd's zijn flink aan het stijgen. Ben je van plan om je laptop van een grotere opslagcapaciteit te voorzien? Dan is dit het moment om te kijken waar je de beste deal kunt vinden. Wij vonden op Kieskeurig.nl een vijftal NVMe-ssd's, met uiteenlopende prijzen. Wees er snel bij, want deze prijzen kunnen snel verder stijgen.

Samsung 990 PRO 2 TB NVMe SSD

Met de Samsung 990 PRO 2 TB NVMe SSD kun je je computer of spelconsole voorzien van een extra snelle opslagoplossing. Deze M.2‑module maakt gebruik van de PCIe 4.0‑interface en haalt sequentiële leessnelheden tot 7.450 MB/s en schrijfsnelheden tot 6.900 MB/s. Volgens Samsung liggen de willekeurige lees‑ en schrijfsnelheden 40 % en 55 % boven die van de vorige 980 PRO, waardoor de drive geschikt is voor data‑intensieve toepassingen zoals videobewerking, 3D‑ontwerp of gaming.

Het energiemanagement is volgens Samsung verbeterd: de ssd levert ruim 50 % meer prestaties per watt ten opzichte van zijn voorganger. Om je systeem stabiel te houden, beschikt de controller over slimme temperatuurbeheersing en een slanke heatsink zodat oververhitting en lawaaierige ventilatoren worden vermeden. Deze NVMe‑schijf werkt in pc’s en consoles en is ook geschikt voor de PlayStation 5. Verder ondersteunt de Samsung Magician‑software het monitoren van de schijftemperatuur en het kopiëren van gegevens.

Leessnelheid: tot 7.450 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 6.900 MB/s

WD Black SN770 2 TB NVMe SSD

De WD Black SN770 2 TB NVMe SSD is een M.2‑ssd die is bedoeld om je laptop of desktop een turboboost te geven. Het model ondersteunt de PCIe Gen 4‑interface en levert leessnelheden tot 5.150 MB/s. WD noemt een 20 % hogere energie‑efficiëntie in vergelijking met de vorige generatie, zodat je systeem minder energie verbruikt tijdens intensieve sessies. Voor gamers is er een speciale ‘gamingmodus’ in het WD Black‑dashboard: hiermee kun je de piekprestaties optimaliseren en tegelijkertijd de status van de schijf in de gaten houden.

De fabrikant benadrukt dat de drive dankzij thermische technologie consistent presteert, zelfs wanneer je langdurig speelt of grote bestanden verwerkt. Het compacte M.2‑formaat maakt hem geschikt voor moderne moederborden en laptops. Doordat de SN770 zowel voor pc als laptop is geformatteerd, kun je hem zonder speciale aanpassingen installeren.

Leessnelheid: 5.150 MB/s
Schrijfsnelheid: 4.850 MB/s

Kingston FURY Renegade 2 TB NVMe SSD

De Kingston FURY Renegade 2 TB NVMe is ontworpen voor gebruikers die hun pc of gameconsole willen uitrusten met veel opslag en hoge snelheden. Deze M.2‑drive maakt gebruik van een Gen 4x4‑NVMe‑controller en 3D‑TLC‑NAND; hierdoor zijn sequentiële lees‑ en schrijfsnelheden tot 7.300 MB/s en 7.000 MB/s mogelijk.

Kingston meldt bovendien dat de drive maximaal 1.000.000 IOPS haalt, wat van belang is bij multitasking of het laden van grote games. Om de prestaties stabiel te houden bij langdurige belasting, heeft Kingston een low‑profile grafeen‑aluminium warmtegeleider ontwikkeld. Voor de PlayStation 5 is een uitvoering met geïntegreerde heatsink beschikbaar; deze extra koellaag helpt de schijf koel te houden wanneer je console continu wordt belast. Met een capaciteit van 2 TB heb je genoeg ruimte voor games en multimediabestanden, en de M.2‑vormfactor maakt hem geschikt voor moderne moederborden.

Leessnelheid: tot 7.300 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 7.000 MB/s

Seagate FireCuda 520N 2 TB NVMe SSD

De Seagate FireCuda 520N 2 TB NVMeis een compacte NVMe‑schijf die speciaal is ontworpen voor handheld gamingapparaten en ultracompacte pc’s. Met een M.2 2230‑vormfactor past hij in handheld consoles zoals de Steam Deck en de ASUS ROG Ally. De drive gebruikt een PCIe Gen4 x4‑interface en levert sequentiële leessnelheden tot ongeveer 5.000 MB/s en schrijfsnelheden tot 3.200 MB/s.

Het door Seagate opgegeven uithoudingsvermogen vermeldt voor de 2 TB‑versie een schrijflast van 660 TBW, wat duidt op de hoeveelheid data die je in de levensduur kunt wegschrijven. Dankzij het compacte formaat en de bijbehorende 5‑jaar garantie is de drive bedoeld als duurzame upgrade voor draagbare systemen. Je hoeft daarbij geen adapters te gebruiken omdat de drive rechtstreeks in het M.2‑2230‑slot past, wat montage vereenvoudigt. Met 2 TB aan opslagruimte is er voldoende ruimte voor games, apps en systeemupdates op een handheld platform.

Leessnelheid: tot 5.000 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 3.200 MB/s

SanDisk SN7100 2 TB NVMe SSD

De SanDisk SN7100 2 TB NVMe SSD richt zich op gamers en professionals die behoefte hebben aan hoge bandbreedte. In zijn 2 TB‑uitvoering gebruikt deze M.2 2280‑drive een PCIe 4.0 x4‑interface met NVMe 1.4‑protocol. Volgens een review haalt hij sequentiële leessnelheden tot 7.250 MB/s en schrijfsnelheden tot 6.900 MB/s, terwijl de random leesprestaties tot 1.000 K IOPS en de random schrijfprestaties tot 1.400 K IOPS reiken. De SN7100 combineert een BiCS8 TLC‑flashgeheugen met een host‑memory‑buffer (HMB), waardoor de drive DRAM‑loos is maar toch hoge prestaties levert. De review benadrukt dat de schijf energiezuinig is en gericht is op langdurig gebruik. Op Kieskeurig wordt vermeld dat deze SSD geschikt is voor zowel pc’s als gameconsoles en een opslagcapaciteit van 2 TB heeft. Daardoor kun je hem gebruiken in een desktop, laptop of console zonder dat je extra configuratie nodig hebt.

Leessnelheid: tot 7.250 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 6.900 MB/s