Reageert Windows op jouw (oude) pc of laptop stroperig? Via allerlei kunstgrepen kun je de boel mogelijk nog wat vlottrekken, maar verwacht geen wonderen. Iets wat écht helpt, is de installatie van een lichtgewicht besturingssysteem. De relatief nieuwe en gratis Linux-distributie CachyOS is hiervoor heel geschikt. Je komt in de overzichtelijke gebruikersomgeving heel wat vertrouwde namen tegen.

CachyOS is tot dusver onderbelicht gebleven. Ten onrechte, want volgens de bekende informatieve website Distrowatch wint dit besturingssysteem in rap tempo terrein. Niet voor niets staat CachyOS inmiddels in de top tien van populairste Linux-systemen.

Opstartbare usb-stick maken

Je hebt van CachyOS een zogeheten image nodig. Hiermee ga je op een later moment de installatie in orde maken. Er bestaan verschillende versies van het besturingssysteem. In dit artikel gaan we aan de slag met de desktopeditie. Surf naar www.cachyos.org/download en klik op Download Desktop Edition / Direct om het iso-bestand op te slaan.

Je kunt CachyOS het beste vanaf een opstartbare usb-stick installeren. Je moet het opslagmedium hiervoor klaarmaken. Er bestaan diverse hulpprogramma’s waarmee dat kan. De ontwikkelaar adviseert balenaEtcher. Dit tooltje is voor Windows, macOS en Linux beschikbaar. Verbind eerst een usb-stick met minimaal 8 GB opslagruimte met een willekeurige computer en start het programma daarna op. Via Flash from file selecteer je in de verkenner het iso-bestand. Klik nu op Select target en vink de usb-stick aan. Bevestig met Select. Je klikt als laatste op Flash om de opstartbare usb-stick te creëren.

Live-omgeving

Het is nu de bedoeling om de beoogde CachyOS-computer met de zojuist gemaakte usb-stick op te starten. Sluit de opslagdrager aan en schakel het systeem in. Druk tijdens de opstartfase op een specifieke toets om het computermenu (BIOS of UEFI) te openen. Vaak is dat F2, maar het kan bijvoorbeeld ook F10, F12 of Delete zijn. Dat verschilt per computer. Het is nu zaak om de usb-stick als eerste opstartschijf te selecteren. Kijk of je een onderdeel als Boot, Boot Priority of iets soortgelijks kunt vinden. Met behulp van de muis of pijltjestoetsen kun je vaak de opstartvolgorde wijzigen. Als dat eenmaal is gelukt, herstart je de computer.

Zodra het menu van CachyOS verschijnt, kies je voor een standaardinstallatie. Dat is doorgaans de bovenste optie. Bevestig vervolgens met Enter. Na even wachten komt de live-omgeving tevoorschijn. Dat is in feite een voorproefje van het besturingssysteem waarin je alvast wat zaken kunt uitproberen. Klik in het welkomstvenster op Launch installer om de definitieve installatie te starten.

Voorafgaand aan de installatie kom je eerst in de live-omgeving van CachyOS terecht.

Installatie uitvoeren

Je controleert in het installatiescherm of de Nederlandse taal is geselecteerd en kiest in het volgende venster de juiste regio. Via Volgende selecteer je de gewenste toetsenbordindeling. Klik verder en bepaal op welke partitie je CachyOS wilt installeren. Wil je met een schone lei beginnen, dan ligt de optie Wis schijf voor de hand. Wijs daarna in het uitrolmenu ext4 aan als bestandssysteem. Daarmee creëer je namelijk een stabiele werkomgeving.

Overigens kun je CachyOS eventueel ook naast Windows installeren. Voor het inrichten van zo’n dualboot-systeem moet je de juiste partitie aan de Linux-distributie toewijzen. Maak een keuze en bevestig met Volgende.

Het besturingssysteem is in allerlei sausjes beschikbaar. Voor deze workshop selecteren we Plasma Desktop, maar het staat je vrij om een ander uiterlijk te kiezen. In het volgende scherm voeg je eventueel extra onderdelen toe, al kan dat ook op een later moment. Laat de standaardinstellingen ongewijzigd en klik wederom op Volgende. Vul nu een naam, gebruikersnaam en computernaam in. Je bedenkt ook een wachtwoord. Via Volgende / Installeer / Install Now wordt de installatie uitgevoerd. Je zet na afloop een vinkje voor Nu herstarten en klikt op Voltooid.

Je kunt tussen maar liefst zeventien lay-outs kiezen!

Eerste kennismaking

Als de installatie is gelukt, start het zojuist geïnstalleerde Linux-systeem voor het eerst op. Typ het wachtwoord om door te gaan naar het bureaublad. Elke keer dat CachyOS opent, verschijnt er een welkomstvenster. Klik dat nog niet weg, want je hebt hiermee snel toegang tot enkele handige onderdelen. Daar gaan we zo dadelijk mee aan de slag.

Vanaf het prille begin hebben andere personen niet zomaar toegang tot jouw computer.

Wie Windows gewend is, hoeft vermoedelijk niet lang te wennen aan de navigatiestructuur. Klik linksonder op het logo van CachyOS om het startmenu te openen. Hier zijn flink wat applicaties over verschillende categorieën verdeeld. Kies bijvoorbeeld Systeem / Dolphin om een bestandsbrowser te openen. Hier vind je alle lokaal opgeslagen foto’s, video’s, documenten en overige bestanden. Daarnaast bevindt zich in Dolphin ook een prullenbak met verwijderde items.

Verder staan helemaal rechts van de taakbalk diverse systeempictogrammen. Daarmee regel je onder andere het geluid en de netwerktoegang. Via het kleine pijltje komen er nog meer pictogrammen tevoorschijn. Vraag bijvoorbeeld een overzicht van recente meldingen op of pas de energie-opties aan. Tot slot kun je hier ook scherminstellingen wijzigen.

Dolphin is een soort verkenner waarin je alle bestanden kunt terugvinden.

CachyOS bijwerken

Net zoals bij elk besturingssysteem is het belangrijk om de boel regelmatig bij te werken. Hiervoor komt het eerder genoemde welkomstvenster goed van pas. Heb je dat weggeklikt, dan haal je het weer tevoorschijn. Klik in het menu op Systeem en CachyOS Hello. Ga nu naar Programma’s / Aanpassingen en Systeem bijwerken. Na opgave van het juiste wachtwoord checkt een hulpprogramma of er updates zijn. Tik op de J-toets en Enter om het besturingssysteem bij te werken. Je sluit na afloop het venster met Enter.

Vertrouwde tooltjes

Elk besturingssysteem valt of staat met de beschikbare programma’s. Dat zit bij CachyOS wel goed. Er zijn zelfs een aantal nuttige tooltjes voorgeïnstalleerd. Zo gebruik je Cachy Browser om op internet te surfen en VLC Media Player om naar video’s te kijken. Verder vind je in het menu een fotoviewer (Gwenview), tekstverwerker (KWrite) en analyseprogramma (Systeemmonitor).

In Systeemmonitor zie je in hoeverre de processor en het werkgeheugen worden belast.

Je kunt in CachyOS nog veel meer toepassingen installeren. Klik in het welkomstscherm rechtsonder op Programma’s installeren. Er opent een venster met vijftien categorieën. Je klikt voor een categorie op het pijltje om de onderliggende tooltjes te tonen. Op die manier kom je allerlei vertrouwde namen op het spoor. Firefox is bijvoorbeeld een bekende browser, terwijl je met Thunderbird e-mailaccounts kunt beheren. Voor kantoortoepassingen is het LibreOffice-pakket een aanrader. Je komt daarnaast onder andere toepassingen voor e-bookbeheer (Calibre), fotobewerking (GIMP) en videomontages (Kdenlive) tegen. De keuze is reuze!

Wil je iets installeren? Zet dan achter een of meerdere programma’s een vinkje. Je kiest daarna Systeem bijwerken. Typ in het verschenen commandovenster het juiste wachtwoord en bevestig met Enter. Nadat alle programmagegevens zijn opgehaald, druk je achtereenvolgens op de J-toets en Enter. Is de installatie afgerond? Sluit dan met Enter het commandovenster. De freeware nestelt zich automatisch in het startmenu.

Je kunt vanuit CachyOS in één klap diverse bekende programma’s installeren.

Tot slot

In dit artikel komen alleen de basisbeginselen van CachyOS aan bod. Je kunt je ontdekkingstocht natuurlijk op eigen houtje vervolgen, want het besturingssysteem kent verrassend veel mogelijkheden. Bekijk alle onderdelen in het startmenu, zodat je CachyOS goed leert kennen.

Vooral het hulpprogramma Systeeminstellingen is de moeite waard. Hier kun je diverse zaken van de computer naar eigen wens aanpassen. Denk bijvoorbeeld aan het gedrag van de muis, het touchpad, het toetsenbord en de monitor. Je kunt ook de achtergrond, het thema en het lettertype wijzigen. Gebruik bovenaan zo nodig de zoekfunctie om een bepaalde instelling te vinden. Veel computerplezier!

In de Systeeminstellingen pas je talloze zaken naar eigen smaak aan, zoals het kleurenschema.

Vorige week verraste The Pokémon Company ons met de aankondiging dat Pokémon FireRed en LeafGreen naar de Nintendo Switch komen. Deze remakes van de allereerste Pokémon-games komen op Pokémon Day - 27 februari - uit, maar velen vragen zich af wat nou de verschillen tussen de twee titels zijn. Geen paniek: wij leggen het haarfijn voor je uit.

Pokémon FireRed en LeafGreen kwamen in 2004 uit voor de Game Boy Advance, en keren nu dus terug op de Nintendo Switch en de Switch 2. De games zijn los verkrijgbaar voor 19,99 euro per stuk in de Nintendo eShop, maar voordat je dukaten op de virtuele toonbank smijt is het handig om op de hoogte te zijn van de verschillen tussen de twee.

Gelukkig zijn het verhaal en de content van beide games identiek aan elkaar. Er is dus geen uniek gebied in beide games, of een verhaal dat je misloopt wanneer je één van de spellen koopt. Het enige verschil tussen de twee is welke pokémon je tegenkomt en dus in je team kunt stoppen. Hieronder zie je de lijst met welke Pokémon exclusief zijn in hun respectievelijke game.

FireRed

• Ekans

• Arbok

• Oddish

• Gloom

• Vileplume

• Psyduck

• Golduck

• Growlithe

• Arcanine

• Shellder

• Cloyster

• Scyther

• Electabuzz

• Bellossom

• Wooper

• Quagsire

• Murkrow

• Qwilfish

• Scizor

• Delibird

• Skarmory

• Elekid

• Deoxys (Attack Form)

LeafGreen

• Sandshrew

• Sandslash

• Vulpix

• Ninetales

• Bellsprout

• Weepinbell

• Victreebel

• Slowpoke

• Slowbro

• Staryu

• Starmie

• Magmar

• Pinsir

• Marill

• Azumarill

• Slowking

• Misdreavus

• Sneasel

• Remoraid

• Octillery

• Mantine

• Magby

• Azurill

• Deoxys (Defense Form)

Dat je bovenstaande Pokémon alleen in die game tegen kunt komen betekent overigens niet dat je de Pokédex nooit gevuld gaat krijgen. Het is namelijk mogelijk om te ruilen met andere spelers die de andere versie van Pokémon FireRed en LeafGreen hebben, en zo de lijst compleet te maken. Het is bevestigd dat de Nintendo Switch-versies van de spellen ondersteuning krijgen voor online multiplayer.

Dat The Pokémon Company deze ports vorige week al uit de doeken heeft gedaan is opvallend, gezien het bedrijf ook direct aankondigde een Pokémon Presents-livestream uit te zenden op Pokémon Day. Volgens veel fans had de aankondiging van FireRed en LeafGreen daarvoor bewaard kunnen worden, maar wellicht wil het bedrijf niet afleiden van een mogelijke grote aankondiging.

Het is maandag en dat betekent dat er weer een gloednieuwe portie streamtips voor je klaarstaat! Of je nu zin hebt in piraten, thrillers of fantasy, er is voor ieder wat wils. Wij hebben de beste tips van het nieuwe aanbod voor je op een rij gezet, zodat je precies weet wat je deze week niet mag missen.

Paradise (seizoen 2) | Disney+ | 23 februari

De post-apocalyptische politieke thriller Paradise speelt zich af in een ondergrondse bunker ter grootte van een stad in Colorado, drie jaar na ‘doomsday’. De serie volgt Xavier Collins (Sterling K. Brown), een agent van de Amerikaanse geheime dienst, die wordt verdacht wordt van de dood van de president. Om zijn eigen naam te zuiveren en de waarheid te achterhalen, gaat hij op zoek naar antwoorden over wat er werkelijk is gebeurd. Sterling K. Brown is zoals altijd fantastisch en maakt Paradise eigenhandig het kijken waard.

The Bluff | Amazon Prime Video | 25 februari

The Bluff speelt zich af in de late negentiende eeuw in de Caraïben. Ercell Bodden (Priyanka Chopra Jonas) heeft haar piratenleven achter zich gelaten en leidt een rustig gezinsleven op een afgelegen plek op de Kaaimaneilanden. Wanneer haar voormalige, moordlustige bemanning haar opspoort om gestolen goud terug te eisen onder leiding van de wraakzuchtige Captain Connor (Karl Urban), wordt ze genoodzaakt haar oude trukendoos tevoorschijn te halen om haar familie te beschermen.

Bridgerton (seizoen 4 - deel 2) | Netflix | 26 februari

Het blijft een ietwat gekke trend, dat uitbrengen van nieuwe seizoenen in 'delen'. Enfin, de conclusie van Bridgerton seizoen 4 waltst deze week onze levens in. Het verhaal over Benedict en zijn relatie met de huishoudster Sophie, terwijl hij de mysterieuze 'Lady in Silver' eigenlijk ook zeer interessant vindt, wordt voortgezet. Zet je dus maar weer schrap voor een flinke dosis drama.

Girl Taken (seizoen 1) | SkyShowtime | 26 februari

Tiener Lily (Tallulah Evans) loopt op een avond weg van huis en neemt een lift aan van haar ogenschijnlijk charmante leraar Rick Hansen (Alfie Allen). Hansen kidnapt haar en weet haar vijf jaar gevangen te houden. Haar moeder Eve (Jill Halfpenny) en tweelingzus Abby (Delphi Evans) zijn na een eindeloze zoektocht radeloos geworden. Geen zorgen, dat is geen spoiler, de serie richt zich namelijk vooral op de naweeën van Lily’s kidnapping en volgt haar terwijl ze moet leren omgaan met haar trauma’s en moet wennen aan een wereld die jarenlang zonder haar is doorgegaan.

Monarch: Legacy of Monsters (seizoen 2) | Apple TV+ | 27 februari

Zeg nou even eerlijk: er is praktisch niets *cooler* dan een kaiju, toch? Dat snappen ze bij Apple TV dondersgoed, dus deze week kunnen we zowel de King of Monsters als zijn primatische aardsrivaal weer zien. Godzilla én Kong zijn van de partij in het tweede seizoen van Monarch: Legacy of Monsters, waarin ook Kurt Russell en zijn zoon Wyatt Russell terugkeren. De serie volgt mensen door de geschiedenis van onze wereld die te maken krijgen met de titanische monsters. Wie teleurgesteld was in de hoeveelheid schermtijd die de kaiju's in het eerste seizoen ontvingen kan gerust een klein sprongetje maken: de wezens komen in dit vervolg namelijk nog vaker aan bod. Als je het aantal kaiju verdubbeld, moet de schermtijd dat ook, niet? Dat is simpele wiskunde.

The ‘Burbs (seizoen 1) | SkyShowtime | 27 februari

The ‘Burbs is een gemoderniseerde versie van de gelijknamige cultklassieker met Tom Hanks uit de jaren tachtig en speelt zich af in de idyllische buitenwijk Hinkley Hills. Een jong koppel Rob (Jack Whitehall) en Samira Fisher (Keke Palmer) verhuizen naar Robs ouderlijk huis. Hun rustige leven wordt al snel op zijn kop gezet wanneer een mysterieuze man intrekt in het huis aan de overkant van de straat. Tijdens haar zwangerschapsverlof, wanneer ze veel tijd alleen thuis doorbrengt, raakt Samira bevriend met een bont gezelschap excentrieke buren. Samen gaan ze op onderzoek uit en komen ze steeds dichter bij de duistere waarheden over hun buurman en hun stad. 

Lord of the Rings: The War of the Rohirrim | Netflix | 28 februari

The War of the Rohirrim is gebaseerd op een van de appendices van The Lord of the Rings en speelt zich zo’n tweehonderd jaar voor de gebeurtenissen van de boeken af. De film volgt Héra, de dochter van de legendarische koning van Rohan, Helm Hammerhand. Een adellijke Dunlending biedt zijn zoon Wulf aan als huwelijkskandidaat voor Héra. Haar afwijzing leidt tot een gevecht tussen hem en Helm, dat onbedoeld uitmondt in een moord. Om zijn vader te wreken begint Wulf een oorlog en worden Helm, Héra en haar broers geforceerd hun koninkrijk te verdedigen. The War of the Rohirrim is een vermakelijke toevoeging aan de verfilmingen van Tolkiens werk en is voor Lord of the Rings-fans zeker het kijken waard, al is hij met een speeltijd van twee uur en een kwartier wel een tikkeltje aan de lange kant.