Neem afscheid van het maken van aantekeningen in losse Kladblok-bestandjes of losse Word-documenten. Met het gratis OneNote kun je je krabbels overzichtelijk beheren en delen met anderen. Het goed inrichten van OneNote – met de verschillende tabbladen en de structuur – kost even wat tijd, maar met deze tips is het zo gebeurd en heb je voortaan een plek waar alles overzichtelijk terug te vinden is.

Tip 01: OneNote

OneNote is er in verschillende uitvoeringen. Wij richten ons in dit artikel op de gratis versie (OneNote voor Windows 10), die je als app standaard aantreft in Windows 10. Daarnaast is er OneNote (oorspronkelijk bekend als OneNote 2016). Deze uitvoering maakt deel uit van Office 2019 en Microsoft 365, maar is inmiddels ook gratis beschikbaar. Wanneer je Office 2019 of Microsoft 365 installeert, wordt deze versie automatisch op je computer geïnstalleerd. In plaats hiervan kun je OneNote ook los downloaden via deze link (let op: deze link downloadt gelijk een bestand van de Microsoft-site). Zoals je verderop leest, is OneNote er ook voor de telefoon en tablet. Zoals gezegd: wij gaan aan de slag met de OneNote-app die al deel uitmaakt van Windows 10. Open het Startmenu en typ OneNote. Kies OneNote voor Windows 10. Kun je de app niet vinden? Haal deze binnen via de Microsoft Store. Kies Start en typ Microsoft Store. Gebruik de zoekfunctie rechtsboven in het venster om te zoeken naar OneNote voor Windows 10.

©PXimport

Tip 02: De opbouw

OneNote is opgebouwd uit verschillende notitieblokken. Je bepaalt zelf welke blokken je aanmaakt. Bijvoorbeeld een notitieblok met ideeën voor vakantiebestemmingen, een notitieblok voor de administratie en eentje voor de studie. Elk notitieblok krijgt automatisch een eigen kleur. Een notitieblok bestaat uit meerdere tabbladen. Deze heten in OneNote ‘secties’. Het notitieblok ‘Administratie’ is bijvoorbeeld opgebouwd uit ‘2020’, ‘2021’ en ‘2022’. Een sectie kan een of meerdere pagina’s bevatten. Klik op Sectie toevoegen (onder in het venster) om een nieuwe sectie te maken. Kies voor Pagina toevoegen om een pagina aan de actieve sectie toe te voegen. Klik op een lege pagina om deze te voorzien van een naam. Bijvoorbeeld ‘Belasting’ of ‘Abonnementen’. OneNote bewaart alle informatie meteen in de cloud: er is geen aparte knop om de informatie op te slaan. Rechtsboven in het venster vind je het pictogram Status van paginasynchronisatie. Dit pictogram geeft aan of de informatie correct is opgeslagen in de cloud. Op de achtergrond gebruikt OneNote hiervoor OneDrive.

©PXimport

Tip 03: Aantekeningen maken

Zodra je een aantekening maakt (op een pagina), voegt OneNote automatisch de datum en tijd in. Dit gebeurt ook wanneer je op een later moment de aantekening aanvult. Om te zien wanneer een tekst is toegevoegd, klik je erop met de rechtermuisknop. Onderaan het menu lees je de datum en het tijdstip van toevoeging. Boven in hetzelfde menu vind je ook een balk met opmaakopties. Hier kun je onder meer de lettergrootte en -kleur bepalen en opsommingstekens gebruiken. Sommige notities zijn belangrijker dan andere. Bovendien heb je sommige notities ook vaker nodig dan andere. Voor die situaties komt de markeerfunctie goed van pas. Je kunt een notitie voorzien van een label (‘tag’), die je kunt gebruiken om de notitie later snel terug te vinden. Klik met de rechtermuisknop op de tekst die je een tag wilt geven en kies voor Deze notitie markeren (herkenbaar aan de knop met een ster). Selecteer de gewenste categorie, bijvoorbeeld Belangrijk. OneNote plaatst een ster aan het begin van de regel die je hebt gemarkeerd, zodat je deze op een later moment snel kunt terugvinden.

©PXimport

Tip 04: Elementen invoegen

OneNote kan uiteenlopende onderdelen opslaan in de aantekeningen: bijvoorbeeld schermafbeeldingen, foto’s en video’s. De informatie wordt waar mogelijk automatisch omgezet naar doorzoekbare tekst. Maak je bijvoorbeeld een screenshot van een interessante website en plak je die als afbeelding in een OneNote-aantekening, dan kun je de tekst binnen de afbeelding doorzoeken. Als je een volledige website in een aantekening plakt, wordt bovendien het achterliggende webadres vastgelegd. Alle opties voor het invoegen van elementen vind je op de tab Invoegen. OneNote biedt ook de mogelijkheid om bestanden in te voegen (via de knop Bestand). Wil je niet het oorspronkelijke bestand invoegen, maar alleen de inhoud ervan? Kies dan voor Afdruk. Voornaamste verschil ten opzichte van het invoegen van een bestand is dat je het oorspronkelijke bestand niet meer kunt bewerken vanuit OneNote.

©PXimport

Recente notities

Tip 05: Secties aanpassen

Bestaande secties kun je eenvoudig aanpassen, bijvoorbeeld als je de sectiekleur wilt veranderen of een sectie een andere naam wilt geven. Klik met de rechtermuisknop op een sectie. Wil je een sectie niet meer gebruiken, kies dan voor Sectie verwijderen. Om een bestaande sectie een andere naam te geven, kies je voor Sectienaam wijzigen. Je kunt ook de locatie aanpassen: kies voor Verplaatsen/kopiëren. Een nieuw venster opent. Kies het notitieblok waarnaar de sectie moet worden verplaatst of gekopieerd. Via de knoppen onderin – Verplaatsen en Kopiëren – bepaal je wat er moet gebeuren. Ben je niet tevreden over de tabkleur die automatisch door OneNote is gekozen, kies dan voor Sectiekleur en kies een nieuwe kleur. In de praktijk is het soms handig om vanuit een pagina direct te verwijzen naar een sectie. Bijvoorbeeld vanuit de pagina ‘2021’ naar de sectie ‘Administratie’. In het menu van de rechtermuisknop kies je voor Koppeling naar sectie kopiëren. Vervolgens plak je de koppeling op de gewenste positie binnen de notitie.

©PXimport

Snel via Start

Tip 06: Standaardsjablonen

OneNote leent zich goed voor het bijhouden van allerhande lijstjes, bijvoorbeeld takenlijstjes. De kans is groot dat je hiervoor een specifieke indeling hanteert, die je vaker opnieuw gebruikt. Het is dan handig om de indeling eenmalig te maken en deze vervolgens als standaardsjabloon in te stellen. Dat bespaart tijd bij de volgende keer dat je een vergelijkbare aantekening wilt maken. Stel eerst de aantekening op zoals je hem voortaan als uitgangspunt wilt gebruiken. Klik hierna met de rechtermuisknop op de pagina en kies Instellen als standaardsjabloon.

©PXimport

Tip 07: Sneller met toetsen

Gebruik je het toetsenbord graag, dan kun je sneltoetsen gebruiken om snel aantekeningen in OneNote te maken. Om een nieuwe notitie te maken, druk je op Windows+N. Via de combinatie Ctrl+1 kun je een takenlijstje maken, terwijl je met Ctrl+. een opsomming maakt. Gebruik de toetscombinatie Ctrl+/ om een genummerde lijst te maken. Er zijn nog meer toetscombinaties beschikbaar. Een overzicht hiervan vind je via www.tiny.cc/notekey.

Wachtwoordbeveiliging

Tip 08: Van scan naar tekst

OneNote kan een flink aantal ‘bronnen’ omzetten naar getypte tekst. Dat is handig, omdat de tekst hiermee doorzoekbaar wordt. Dat werkt ook in combinatie met een foto en een telefoon. Gebruik Google Play of de App Store om de app Microsoft Lens te downloaden. Open de app op de telefoon en selecteer Document. Maak nu een foto van het document dat je toegankelijk wilt maken in OneNote. Als de foto is gelukt, bevestig je via Confirm en kies je Done. De app vraagt waar de foto moet worden opgeslagen. Kies hier voor OneNote. Standaard worden nieuwe foto’s opgeslagen in de sectie met snelle notities, maar je kunt deze locatie ook aanpassen. Klik op de locatie om een nieuw venster te openen en een alternatieve locatie te selecteren. Klik op Save. De foto wordt opgeslagen en is nu toegankelijk via OneNote. Je kunt de pagina snel opvragen via de sectie Recente notities en van hieruit verder bewerken.

©PXimport

Tip 09: Schrift naar tekst

Gebruik je OneNote in combinatie met een stylus (pen) of maak je foto’s van handgeschreven notities? In OneNote kun je ook handgeschreven tekst omzetten naar getypte tekst. Open de handgeschreven notitie (of foto) in OneNote. Klik op de tab Tekenen. Klik op de knop Lassoselectie en selecteer nu het gedeelte handgeschreven tekst dat je wilt omzetten. Kies hierna voor de knop Handschrift naar tekst. Je vindt deze knop op dezelfde tab. Een vergelijkbare functie is ook handig als je van een geschetste afbeelding (bijvoorbeeld een vierkant of cirkel) een ‘digitale’ vorm wilt maken. Selecteer de getekende vorm via de eerdergenoemde knop Lassoselectie en klik hierna op de knop Handschrift naar vorm. Via dezelfde tab kun je ook meteen vormen tekenen. Klik op de knop Vormen en kies tussen lijnen, basisvormen en diagrammen. Je kunt de intelligentie van OneNote ook gebruiken om eenvoudige wiskundige berekeningen uit te voeren. Gebruik de stylus om een formule uit te schrijven of maak een foto van een handgeschreven formule. Selecteer de formule en klik op de knop Wiskunde op de tab Tekenen. OneNote berekent de uitkomst van de formule.

©PXimport

Tip 10: Gesproken notities

Je hoeft je niet te beperken tot getypte tekst bij het maken van aantekeningen binnen OneNote. In plaats van getypte tekst kun je gesproken notities gebruiken, die je bijvoorbeeld opneemt met de telefoon of met de microfoon van de laptop. Open de tab Invoegen en klik op Audio. De opname begint meteen, bijvoorbeeld in het geval van de laptop via ingebouwde microfoon. Boven in de balk vind je de knoppen om de opname te stoppen en pauzeren. Om op een later tijdstip snel bepaalde segmenten in een opname terug te vinden – bijvoorbeeld als je een opname maakt van een lang overleg – kun je tijdens de opname aantekeningen typen. Doe dat in hetzelfde vak als de opname wordt gemaakt. OneNote onthoudt de tijdstippen waarop je de aantekening hebt gemaakt binnen de opname en plaatst een afspeelknop naast elk ‘hoofdstukje’. Bij het afspelen kun je hiermee snel naar het specifieke segment springen. Bij lange opnames kun je tijdens het afspelen de knoppen gebruiken om in één keer 5 minuten terug te spoelen. Via de knop ernaast kun je de opname 15 seconden terugspoelen.

©PXimport

Tip 11: Opnieuw afspelen

Heb je een schets gemaakt in OneNote – of bijvoorbeeld een schema tijdens een overleg – dan is het soms handig om terug te halen hoe de schets oorspronkelijk is opgebouwd. OneNote houdt bij de tekening is opgebouwd, zodat je dit op een later moment kunt terugspoelen. Open de tab Beeld en klik op Opnieuw afspelen. Selecteer nu in de aantekening het gebied dat opnieuw moet worden afgespeeld. Voor een volledig overzicht sla je het selecteren van de aantekening over en klik je op Alles op de pagina opnieuw afspelen.

©PXimport

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.