Windows 10 is uit en gratis te downloaden voor iedereen. Althans, als je dat wilt... Want hoewel het nieuwe OS erg mooi is én bovendien gratis, is er ook nog genoeg af te dingen op Windows 10. Is het eigenlijk wel zo'n goed idee om over te stappen? We zetten de voors en tegens voor je op een rijtje.

1. Het is nog niet af

Windows 10 is nog helemaal niet af. Hoewel Microsoft al sinds oktober in publieke bèta werkt aan het besturingssysteem, zijn er nog veel dingen in het OS die nog niet helemaal kloppen. Veel van die dingen zijn cosmetisch: Menu's zien er nog inconsistent uit en de Verkenner is nog praktisch hetzelfde. De belangrijkste dingen, zoals de ondersteuning voor drivers en oudere software, werken wel goed, maar je merkt ook wel dat er nog veel zaken niet helemaal af zijn.

Eén van de dingen waaraan je dat goed merkt, is de Edge-browser. Die heeft op dit moment bijvoorbeeld nog geen ondersteuning voor add-ons of plugins. Dat moet 'later dit jaar' nog komen, zegt Microsoft. Je gaat ook nog een aantal kleine kinderziektes vinden in Windows 10, zoals het feit dat je je bureaubladachtergrond niet meer op shuffle kunt afspelen. Hoewel het systeem over het algemeen stabiel werkt, kan het een reden zijn om nog even te wachten met Windows 10 tot Microsoft zijn zaakjes écht op orde heeft.

2. Windows Media Center ontbreekt

Misschien gebruikte je het nooit, maar sommige mensen zweerden bij het Windows Media Center. De verzamelplek voor alle muziek en films was handig voor wie bijvoorbeeld een thuisserver maakte van het Media Center - dat kon bijvoorbeeld met de PlayStation. Helaas is Windows Media Center uit Windows 10 gesloopt. Volgens Microsoft gebeurt dat omdat te weinig mensen de applicatie gebruikten.

Er zijn alternatieven, maar voor echte fans lijkt het erop dat ze het beste nog bij hun oudere OS kunnen blijven.

3. Er zijn mogelijk compatibiliteitsproblemen

Windows 10 is sinds oktober heel uitgebreid getest door ruim 5 miljoen testers. Maar ondanks dat indrukwekkende aantal is het nnog helemaal niet zeker dat Windowsd 10 werkt op álle systemen. In 99% van de gevallen zal Windows 10 werken zoals het hoort, zonder problemen met drivers of compatibiliteit met software. Maar je zult maar net in die 0,5% zitten en een systeem hebben dat nét niet optimaal draait. Dat je een p[rinter niet kunt installeren omdat de driver op mysterieuze wijze niet werkt. Dan zit je met de gebakken peren...

Hoewel Microsoft beweert dat het overgrote merendeel van de systemen zonder problemen werkt met Windows 10, kan het natuurlijk altijd zijn dat net dat ene programma niet werkt. Als je daar bang voor bent, kun je Windows 10 het beste proberen in een virtuele machine. We leggen je hier uit hoe je dat moet doen.

4. Windows Vista/7/8 blijven nog jaren ondersteund

Microsoft wil je dan wel laten overstappen naar Windows 10, maar dat betekent niet dat Windows 7- of Windows 8-gebruikers helemaal worden genegeerd. Sterker nog, de ondersteuning voor Windows 7 loopt nog door tot in ieder geval 2025, en die van Windows 8 zelfs tot 2028.

Het gaat daarbij om standaard-ondersteuning. Als je het hebt over de échte essentiële ondersteuning, dan kan die nog jaren langer doorlopen. Denk maar eens aan Windows XP: Dat stamt uit 2002, maar pas vorig jaar april werd de ondersteuning definitief stopgezet. Je kunt dus nog enkele jaren mee met Windows 7 zonder dat je hoeft in te zitten over je veiligheid. Zelfs Windows Vista heeft nog jaren ondersteuning

Er zijn echter ook genoeg redenen om wél over te stappen.

5. Er zijn allerlei nieuwe features!

Windows 10 is niet alleen veiliger en moderner, maar heeft ook een flink aantal nieuwe features die erg interessant zijn. Zo is er de vernieuwde taakweergave en de virtuele bureaubladen, waarmee je van Windows 10 een waar productiviteitsmonster kunt maken. Cortana is een andere prettige toevoeging, ook al is ze op dit moment nog niet in het Nederlands beschikbaar. Je kunt in Windows 10 bovendien games vanaf je Xbox streamen naar je pc, wat erg goed werkt.

Tel daarbij een nieuw Actiecentrum op, en het fijne vernieuwde startmenu, en Windows 10 heeft genoeg nieuwe functies om direct uit te proberen.
 

6. Het werkt perfect samen met je mobiele apparaat

Windows 10 wordt een universeel besturingssysteem, dat niet alleen op je desktop, maar ook op je smartphone en tablet, en zelfs op je Xbox moet draaien. Dat heeft een paar voordelen: Het is voor ontwikkelaars makkelijker om apps te ontwikkelen (wat voor meer apps zorgt), en je kunt je Xbox makkelijk streamen naar de pc.

Het grootste voordeel is straks echter het Actiecentrum, dat je kunt koppelen aan je smartphone. Op die manier krijg je alle notificaties van je smartphone binnen op je computer, en je kunt er zelfs op reageren met je toetsenbord. Die dienst, genaamd Continuum, maakt het werken met zowel een telefoon als een desktop wel erg aantrekkelijk. Moet je natuurlijk wel eerst een Windows-smartphone voor hebben, maar het kopen daarvan wordt juist ook weer aantrekkelijk door deze functie.
 

7. Microsoft blijft aan Windows 10 werken

Windows 10 is 'de laatste versie van Windows', zegt Microsoft zelf. Dat betekent in de praktijk dat Microsoft nog heel vaak met updates voor het OS komt. Het gaat daarbij niet om beveiligingsupdates, maar ook om nieuwe features die het werken allemaal weer wat makkelijker maken.

Dat betekent dat het op dit moment niet uitmaakt hoeveel functies er nog ontbreken. Die worden na een tijdje toch vanzelf toegevoegd. Alles dat nu nog niet werkt (zoals de plugins in Edge) worden na verloop door Microsoft bij het besturingssysteem toegevoegd.
 

8. Het overstappen is kinderlijk eenvoudig

Vroeger was het overstappen naar een nieuw besturingssysteem een logistieke nachtmerrie. Als je bestanden backuppen, een kopie maken van je schijf, het nieuwe OS vers installeren, bestanden weer terugzetten, en ondertussen maar hopen dat er niks mis gaat. Bij Windows 10 wordt dat proces eindeloos veel simpeler. Het enige dat je hoeft te doen is op 'upgraden' te klikken, en een taal uit te kiezen.

Tijdens het overstappen blijven al je documenten intact, en komen ze zelfs op dezelfde plaats op je bureaublad te staan. Ook programma's en de instellingen daarvan werken gewoon als vanouds in Windows 10, wat het overstappen een aangename verrassing maakt. Uiteraard moet je wel al je bestanden backuppen voor de zekerheid, maar als alles gaat zoals het hoort heb je geen enkel probleem met overstappen. Dus waarom zou je dat niet doen?
 

9. Het is gratis!

Microsoft begint in te zien dat het niet aantrekkelijk is om tegenwoordig nog te betalen voor een besturingssysteem. De gratis Linux-alternatieven kunnen zich tegenwoordig makkelijk meten aan Windows en zijn allang niet meer voor de whizzkids, en Apple geeft upgrades van zijn besturingssysteem ook gratis weg. Zelfs Google probeert een stukje van de markt te veroveren met het eveneens 'gratis' Chrome OS. Waarom zou je dan nog betalen voor een besturingssysteem.

Windows 10 wordt daarom gratis - mits je binnen 12 maanden upgrade. Als je dat ná 29 juli 2016 doet, moet je alsnog geld betalen voor Windows, dus is het zaak binnen dat jaar over te stappen. Ook na die tijd hoef je niet te betalen voor Windows 10, zowel eenmalig als in abonnementsvorm.

Waar Microsoft zijn geld dan mee wil verdienen? Met name uit Office 365-abonnementen, waarvan het bedrijf hoopt dat veel mensen ze gaan afsluiten. Ook pakt Microsoft 30% van de aankoopprijs van apps in de Store, wat bij een groot aanbod een heel lucratief verdienmodel is.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.

Wanneer Sony met een nieuwe set premium oordoppen op de proppen komt, dan moet je opletten. Dit Japanse merk is namelijk al jaren marktleider als het gaat om geluidskwaliteit en actieve ruisonderdrukking. Met zijn prijs van 300 euro mikt de fabrikant wederom op het hogere segment, al is dit wel minder dan de adviesprijs van zijn voorganger.

De Sony WF-1000XM6 volgen de XM5 op die het Japanse bedrijf zo’n 2,5 jaar geleden uitbracht. Dat is een flinke periode in het land der oordoppen (of technologie in het algemeen). Daar waar veel fabrikanten inzetten op jaarlijkse releases en complete productgroepen beperkte stappen voorwaarts maken, is het fijn om te zien dat een elektronicaproducent het nog aandurft langer te wachten tussen verschillende uitgaven. Dan heb je tenminste wat te melden of te vertellen.

Met deze versie zet Sony in op een betere noise cancelling, audioweergave, gesprekskwaliteit en ergonomie. Daarnaast brengt de fabrikant stabielere bluetooth-connectiviteit, Google Gemini-integratie en een hogere mate van milieuvriendelijkheid. Zo zijn de antennes langer gemaakt, waardoor de oortjes niet snel de verbinding verliezen, ook niet in drukkere omgevingen zoals een vliegtuig of trein. Dat hebben we aan den lijve ondervonden de afgelopen weken.

©Wesley Akkerman

Meer in contact

Net als bij het vorige model maakt Sony gebruik van memory foam als oortips (het deel dat in je gehoorgang zit). Die hebben als grote voordeel dat ze zich aanpassen aan de vorm van de opening en dus altijd strak en goed zitten. In de doos zitten verschillende opties. Bij ons zit de een net te los, terwijl het formaat daarna juist net wat strak zit. Daardoor kan langer dan twee uur luisteren wat oncomfortabel worden. Maar ze vallen in elk geval niet zomaar uit je oren.

Deze keer kijkt Sony ook naar het ontwerp. De Sony WF-1000XM6-oortjes zijn wat langwerpiger en steken iets verder uit je oren dan z'n voorganger, waardoor je moet oppassen wanneer je een T-shirt of trui uittrekt. Het oppervlak is wat ruwer en dat helpt daadwerkelijk bij de fysieke bediening; het voelt alsof je wat meer in contact bent met de bediening. Muziek pauzeren, actieve ruisonderdrukking activeren – het gaat allemaal erg soepel. Je hoeft ze niet hard in te drukken.

Grammy-winnende engineers

Daarnaast is het fijn dat deze dopjes nog steeds acht uur meegaan op een volle accu. Dat is met actieve ruisonderdrukking aan. Zet je die uit, dan mag je daar nog een paar uur bij optellen. Met de oplaadcase erbij kun je rekenen op 24 tot 30 uur. Dat is misschien niet superveel in vergelijking met sommige concurrenten, maar die zitten dan ook niet boordevol allerlei extra microfoons (vier stuks in dit model) en speciaal ontwikkelde drivers.

©Wesley Akkerman

De drivers zijn natuurlijk medeverantwoordelijk voor het geluid, maar de samenwerking met allerlei gerenommeerde studio's en muziekproducenten helpt daar vanzelfsprekend ook bij. Sony heeft zich laten leiden door een team van Grammy-winnende en Grammy-genomineerde engineers, waaronder Randy Merrill (die werkte met Ed Sheeran), Chris Gehringer (Lady Gaga) en Michael Romanowski (Alicia Keys). Dat zijn niet de minste namen, maar wat merk je daarvan?

Naast je in de kamer

Nou, het grootste compliment dat we een set oordoppen kunnen geven: je hebt de equalizer niet nodig om goed en wel – en in de hoogste kwaliteit! – van je digitale muziek te genieten. De audio klinkt warm, vol en persoonlijk. Dat gaat niet ten koste van de hogere regionen of het middenveld, waardoor die helderheid en nuance bewaakt blijft. Soms lijkt het net alsof iemand op een drumstel naast je in de kamer speelt, zo dichtbij klinken de nummers.

Als je wilt, dan kun je wel een equalizer op de soundstage loslaten. Je kunt dan kiezen uit verschillende profielen, zelf een instelling beheren of Sony het werk uit handen laten nemen. Dan stelt de (helaas soms wat onoverzichtelijke) app de equalizer in op basis van jouw eigen gehoor. Hier kan dat nog weleens ten koste gaan van het basgeluid, waardoor we dat maar achterwege laten, maar het is fijn dat het kan. Het maakt de Sony WF-1000XM6 breed inzetbaar.

©Wesley Akkerman

Gevoel, beleving, emotie

En daar blijft het niet bij qua audio. Want je kunt streamen in hoge resoluties dankzij de LDAC-audiocodec en anders leunen op DSEE Extreme (een algoritme van Sony dat de muziek in kwaliteit opschaalt). Verder is nieuw in deze set dat je audio wat verder weg kunt laten klinken, alsof je in een café of je eigen woonkamer zit. Dat is een vreemde maar oorstrelende ervaring die je moet beleven om het te begrijpen.

We snappen uiteindelijk wel waarom Sony deze functie introduceert. Het kan bijvoorbeeld helpen bij de concentratie. Wij hebben vooral gemerkt dat je er een huiselijk gevoel aan kunt overhouden wanneer je kilometers hoog in de lucht hangt in een vliegtuig, omdat het net lijkt alsof je naar je eigen audioset thuis op de achtergrond luistert. Het gaat hier niet om de beste geluidskwaliteit, maar om een gevoel, een emotie, een beleving. En die is helemaal oké.

Tot slot kijken we nog even naar de actieve ruisonderdrukking. Die is beter dan ooit. Zo hebben we bijna niets van de vliegtuigmotoren gehoord tijdens een recente reis naar Barcelona en komt er ook weinig tot geen geluid vanuit het OV je gehoorgang in. Bepaalde plotselinge hoge tonen komen nog weleens door, maar die blijven moeilijk filterbaar. Al met al is dit wederom een mooie stap voorwaarts, helemaal als je je écht even wilt afsluiten van je omgeving.

Sony WF-1000XM6 kopen?

Het zal ongetwijfeld niemand verbazen, maar dat maakt zo’n beoordeling niet minder waardevol: de Sony WF-1000XM6 is een regelrecht schot in de roos. Qua audiokwaliteit en -beleving hebben we nog niet beter gehoord. Soms klinkt het net alsof de muziek live naast je wordt gespeeld. Het comfort en de app kunnen nog wel beter, maar de grandioze actieve ruisonderdrukking en de fysieke bediening maken een hoop goed. Dit is je volgende set oordopjes!