Printers zijn in grofweg twee categorieën in te delen, namelijk inkjet en laser. Wat zijn precies de voor- en nadelen? Hoe werken ze? En als je moet kiezen, inkjetprinter of laserprinter, welke kun je dan het beste kopen?

Vroeger maakten printers enorm veel kabaal. Deze dot-matrix printers hamerden letterlijk de inkt op het papier. Inmiddels maken printers geen contact meer met het oppervlak. Zowel inkjet- als laserprinters deponeren de inkt (of toner) van een afstandje. Dit werkt stiller en sneller.

De printkop van een inkjet bevat heel dunne ‘spuitmondjes’ die hele kleine druppels inkt (minder dan een derde van de breedte van een menselijk haar) op het papier afschieten. Moderne printers zijn daarin héél nauwkeurig: ze kunnen tot wel 1.200 puntjes per 2,54 centimeter (1200 dots per inch, dpi) op papier zetten. Dat is toch knap van zo’n compacte printer. Maar het kan nóg gedetailleerder.

Naast inkjetprinters bestaan namelijk ook laserprinters, en deze werken heel anders. In de printer zit een trommel die gemagnetiseerd wordt. Vervolgens ‘tekent’ een laserstraal de gewenste letters en afbeeldingen hier op, en op elke plek waar de straal de trommel raakt, wordt de lading omgekeerd. 

Dit betekent dat vervolgens een speciaal poeder, ‘toner’ genoemd, blijft plakken op de plek waar de straal de trommel heeft geraakt. De rest blijft leeg. Vervolgens wordt de trommel over het papier gerold en wordt de toner erop gelegd. De poederinkt zou er zomaar weer afvallen, als de pagina hierna niet door twee warme persrollen zou lopen. Hiermee wordt de toner gefixeerd. Dit is ook de reden dat een pagina warm aanvoelt als hij uit een laserprinter komt.

©PXimport

Voor- en nadelen

Inkjet- en laserprinters hebben hun eigen voor- en nadelen. Een laserprinter drukt tekst op een veel hogere snelheid en kwaliteit af dan een inkjetprinter. Lasers kunnen een hogere resolutie afdrukken, omdat ze niet gehinderd worden door inktdikte. Er is ook minder kans op vlekken omdat de toner droog is en snel gefixeerd wordt. 

Bij een inkjet-afdruk is de inkt vaak nog nat als hij uit de printer komt, en moet je daar dus even voorzichtig mee omgaan. Als je dunner papier gebruikt of een pagina erg vol bedrukt, kan de natte inkt de pagina ook doen krullen.

Verder zijn de kosten per pagina met een laserprinter lager. Daar staat weer tegenover dat een laserprinter niet geschikt is voor het afdrukken van foto’s. Je kunt hierin ook geen fotopapier stoppen: de toner hecht niet goed op een glad oppervlak.

Als je veel foto’s wilt afdrukken is een inkjet-printer daarom de enige keuze. Een laserprinter kán het wel, en met een hogere dpi, maar de afbeelding is dan vaal en de afdrukkwaliteit is nooit zo levendig als een inktafdruk.

Het afdrukken van een foto op A4 papierformaat duurt doorgaans tussen de anderhalf en drie minuten op een inkjet, wat natuurlijk veel langer is dan de enkele seconden van zelfs een kleurenlaserprint. Dat is te danken aan de veel hogere doorvoersnelheid van het lasersysteem.

©PXimport

Kleur of zwart/wit

Wellicht denk je dat een laserprinter alleen monochroom kan printen (dus zwart-wit). Dat is niet het geval, al zijn kleurenlaserprinters aanmerkelijk duurder. Deze zijn eigenlijk alleen interessant voor de zakelijke markt. Ze worden bijvoorbeeld gebruikt voor interne rapporten met grafieken of illustraties, niet aan glossy fullcolour brochures. 

Als je verwacht vooral veel tekst te moeten printen (bijvoorbeeld een dikke scriptie, een boek of heel veel correspondentie) dan zou een laserprinter op de lange termijn goedkoper kunnen zijn.

Overigens is ook een kleureninkjet-printer in staat om alleen zwartwit te printen, waardoor je alleen de goedkopere zwarte inktreservoirs gebruikt. Denk er wel aan dit in de instellingen van je computer of smartphone te selecteren. Dit spaart uiteindelijk ook een boel geld.

Prijsverschil inkjet en laser

Inkjet-printers zijn tenslotte doorgaans goedkoper in de aanschaf dan laserprinters. Dit komt omdat de fabrikant zijn geld verdient met de inkt. Daarom zijn inkjet-cartridges relatief duur en is de afdrukprijs per pagina relatief hoog. Laserprinters zijn daarentegen juist duur in de aanschaf. Hoewel een tonercartridge op zich ook niet goedkoop is, gaat deze veel langer mee met dus een veel lagere prijs per afdruk.

Het zal soms lastig zijn om in te schatten hoe duur een afdruk precies is, omdat er cartridges met verschillende inktcapaciteit op de markt zijn. Om dit goed te vergelijken is er de ISO-IEC 24711 standaard. Op de websites van fabrikanten kun je hiermee exact zien hoeveel afdrukken je uit een inkjetcartridge haalt. 

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.