Zijn er binnen je huishouden meer laptops of andere apparaten verbonden aan het internet, dan is het handig om een thuisnetwerk aan te maken. Je kunt dan bijvoorbeeld gemakkelijk grote bestanden delen met de apparaten in dat netwerk. In dit artikel leggen we uit hoe je een thuisnetwerk opzet.

Tip 01: Werkgroep

Een ‘thuisgroep’ is een handige manier om binnen Windows-bestanden of een printer via het thuisnetwerkte delen. Echter, biedt Microsoft deze functie (vanaf build 17063) niet langer aan, daarom pakken we het hier anders aan. Overigens vind je in het tekstkader ‘Thuisgroep’ wel nog de nodige instructies, mocht je daar alsnog mee aan de slag willen.

Voordat je gegevens gaat delen, controleer je eerst een aantal instellingen in Windows. Zo zorg je ervoor dat alle betrokken pc’s in dezelfde werkgroep zitten. Dat check je als volgt: klik op Start, tik Configuratiescherm in en start de tool. Kies Systeem en beveiliging / Systeem: je leest de naam af bij Werkgroep. Om die aan te passen klik je op Instellingen wijzigen / Wijzigen en tik je bij Werkgroep de gewenste naam in. Bevestig met OK (2x) en herstart je pc.

©PXimport

Thuisgroep

©PXimport

Tip 02: Netwerk

Vervolgens open je via het startmenu van Windows Instellingen en kies je Netwerk en Internet. Werk je via een bekabelde verbinding, klik dan op Ethernet en daarna op de naam van je netwerk, waarna je op de optie Privé klikt. Bij een draadloze connectie klik je op Wi-Fi (in plaats van Ethernet) en selecteer je Bekende netwerken beheren. Klik op de netwerknaam en kies Eigenschappen, waarna je ook hier Privé kiest. De laatste controle: ga opnieuw naar Instellingen en kies Netwerk en Internet / Status / Deelopties. Zorg dat in de rubriek Particulier netwerk de optie Netwerkdetectie inschakelen actief is, evenals Bestands- en printerdeling inschakelen. Vervolgens open je de rubriek Alle netwerken, waar je helemaal onderaan de optie Met wachtwoord beveiligd delenuitschakelen kiest. Bevestig je keuzes met Wijzigingen opslaan.

Tip 03: Data delen

We zijn nu klaar om onze eerste bestanden te delen. Open Verkenner en navigeer naar een map die je via je netwerk wilt delen. Klik die met de rechtermuisknop aan en kies Eigenschappen. Open het tabblad Delen en klik de knop Delen aan. Voor meer deelopties is er nog de knop Geavanceerd delen, maar dat valt buiten het bestek van dit artikel. In het uitklapmenu kies je Iedereen en bevestig je met Toevoegen. In de kolom Machtigingsniveau kun je Lezen desgewenst nog aanpassen in Lezen/schrijven als je wilt dat anderen binnen het netwerk de bestanden ook kunnen aanpassen. En je kunt hier de machtiging eventueel ook weer Verwijderen. Druk op de knop Delen, waarna je meteen het netwerkpad naar de gedeelde map in beeld ziet (\\<computernaam>\<mapnaam>). Als het goed is, komt die zogeheten ‘share’ nu ook beschikbaar via het navigatievenster van de Verkenner, waar je de rubriek Netwerk opent en zo navigeert naar de betreffende pc en map.

©PXimport

Tip 04: Printer delen

Het is ook vrij eenvoudig om via Windows een lokale (usb-)printer via je netwerk te delen. Ga naar het Configuratiescherm en klik op Apparaten en printers weergeven. Rechtsklik op de printer die je wilt delen en kies Eigenschappen van printer, waarna je het tabblad Delen opent. Mocht je dit tabblad niet te zien krijgen, klik dan eerst op Afdruktaken weergeven, open het menu Printer en kies dan Delen. Je komt op hetzelfde dialoogvenster uit. Klik hier op Opties voor delen wijzigen en plaats een vinkje bij Deze printer delen. Voer een herkenbare naam in voor de printer en bevestig met OK.

Je kunt een andere computer nu op verschillende manieren met de gedeelde printer verbinden. Dat kan bijvoorbeeld vanuit Verkenner, waar je bij Netwerk de pc met de gedeelde printer opent, de printer met de rechtermuisknop aanklikt en Verbinding maken selecteert. Of je opent Apparaten en printers weergeven en je kiest Een printer toevoegen / De printer die ik wil staat niet in de lijst. Vervolgens selecteer je Een gedeelde printer op naam selecteren en ga je via Bladeren naar de gedeelde printer. Klik op Volgende en voer de verdere instructies uit.

©PXimport

Tip 05: Media delen

Het is ook perfect mogelijk allerlei media, zoals muziek, afbeeldingen en video’s over het netwerk te streamen, bijvoorbeeld naar een andere pc of naar een of ander afspeelapparaat met netwerkaansluiting. In Windows gaat dat het makkelijkst als volgt. Start Windows Media Player op en klik bovenaan op Streamen / Mediastreaming inschakelen (2x). Geef de mediaserver een naam. Als het goed is zie je meteen ook de ingeschakelde netwerkapparaten verschijnen, zodat je per apparaat de toestemming kunt geven om media vanaf de mediaserver op je pc te streamen, door een vinkje te plaatsen bij Toegestaan. Bevestig met OK en voeg alle gewenste media toe.

©PXimport

Tip 06: Bureaublad delen

Misschien heb je wel een pc in je netwerk hangen waar een server op draait? En staat die niet meteen in de buurt van de computer waar je doorgaans op werkt? Dan kan het handig zijn als je op die pc de functie Extern bureaublad activeert, zodat je hem via je netwerk kunt overnemen. Dat gaat als volgt. Open de Instellingen van Windows, kies Systeem / Extern bureaublad en zet Extern bureaublad inschakelen op Aan. Wil je de externe toegang beperken tot specifieke gebruikersaccounts, klik dan op Gebruikers selecteren die externe toegang kunnen krijgen tot deze pc, op Toevoegen en voeg de gewenste gebruikers toe. Rond af met OK en met Bevestigen. Om met deze pc te kunnen verbinden, moet je de exacte computernaam kennen: die vind je via Instellingen / Systeem / Info, bij Apparaatnaam.

Nu over naar het apparaat van waaruit je de pc wilt overnemen. Gaat het om een Windows 10-pc, klik dan op Start, tik Verbinding met extern bureaublad in en start deze tool op. Vul de juiste computernaam in en bevestig met Verbinden. Wellicht moet je nu eerst nog een geautoriseerd gebruikers-id opgeven. Zo’n verbinding opzetten kan overigens ook vanaf een mobiel apparaat: zowel voor iOS als Android is hiervoor de gratis app Microsoft Remote Desktop beschikbaar.

Tip 07: Bestanden delen

Wissel je frequent bestanden uit tussen twee pc’s in je netwerk, dan kun je hiervoor de ingebouwde deelfunctie van Windows gebruiken. Het kost alleen best wat werk om dat goed in te stellen, zoals je in de voorgaande tips zag. Voor sporadisch gebruik kan het ook prima met een gratis tool als Dukto, een programma dat zich ook op macOS en Linux laat installeren. De werking is heel eenvoudig. Installeer de tool op de pc’s waartussen je bestanden wilt uitwisselen – een kwestie van enkele muisklikken – en start de applicatie op. Bevestig eventueel nog aan de firewall dat u de tool vertrouwt.

Als het goed is verschijnt bovenaan de naam van je eigen pc. Daaronder vind je de namen van de andere netwerk-pc’s waarop je Dukto hebt geïnstalleerd en opgestart. Om nu iets te delen, klik je een computernaam aan en sleep je de gewenste bestanden of mappen naar het Dukto-venster. Of je selecteert de opties Send some files of Send a folder. Standaard komen de bestanden terecht op het bureaublad van de ontvanger. Vind je dat onhandig, ga dan via Settings naar Change folder. Overigens zijn ook de opties Send some text (een zelf in te tikken boodschap) of Send text from clipboard (inhoud van het klembord) beschikbaar.

Tip 08: Foto’s delen

Om foto’s (en andere bestanden) snel van je mobiele apparaat naar je pc te krijgen, kun je bijvoorbeeld gebruikmaken van de dienst www.send-anywhere.com, ook beschikbaar in de vorm van een gratis app voor Android en iOS. Je uploadt de bestanden (tot 4 GB) en je klikt op Send. Meteen erna verschijnt een zescijferige code. Ga op je computer binnen tien minuten naar de website van Send Anywhere en voer de code in om de bestanden meteen naar je pc te halen. Bestanden zo van je pc naar je mobiele apparaat overzetten is ook mogelijk.

Een andere goede dienst is WeTransfer, die overigens ook een app heeft voor je smartphone of tablet. Met deze dienst kun je gratis 2 GB aan data versturen. Heb je meer nodig, dan kun je een Pro-abonnement afsluiten van 12 euro per maand. Je kunt dan maar liefst tot 20 GB versturen.

Is het je alleen om fotobestanden te doen, dan is Scan Transfer een handige oplossing. Je installeert de tool op je Windows-pc of je haalt de portable versie op en start het programma. Er wordt nu een lokale webserver opgestart, mogelijk dien je de applicatie de eerste keer even te herstarten. Er verschijnt nu een venster met een of meer ip-adressen: duid hier het interne ip-adres van je pc aan en geef tevens aan of je de foto’s in oorspronkelijke kwaliteit dan wel gecomprimeerd (in jpg) wilt overzetten. Via het knopje met de puntjes bepaal je waar de foto’s worden opgeslagen. Vervolgens scan je de getoonde qr-code in met een geschikte app op je mobiele apparaat. Dit toestel moet zich wel in hetzelfde netwerk als je pc bevinden. Je krijgt nu de pagina van de ScanTransfer-webserver te zien en via Selecteer kies je nu de foto’s die je wilt overzetten. Je hoeft dus geen extra app te installeren op je mobiele apparaat.

Voor het delen van andere bestanden, kan het lonen om te kiezen voor een online opslagdienst. Hiermee bewaar je je waardevolle bestanden op een online server. Een pluspunt is dat wijzigingen op alle aangemelde apparaten worden gesynchroniseerd. Omdat de meeste diensten naast je pc ook andere apparaten ondersteunen, heb je altijd en overal de bijgewerkte versies van bestanden bij de hand. Bekende namen op het gebied van online opslag zijn Google Drive, Microsoft OneDrive en Dropbox.

©PXimport

Tip 09: Chatberichten

Vind je het wel leuk om af en toe een gesprekje op te zetten met je huisgenoten terwijl je met z’n allen aan het computeren bent? Je kunt dan een publieke messenger- of chatservice inzetten, maar wie zich daar privacygewijs niet zo lekker bij voelt is beter af met BeeBEEPbeschikbaar voor Windows, macOS, Linux en in een portable editie).

Start BeeBEEP als administrator op. Standaard verschijnt je Windows-account als gebruiker, je kunt die naam eventueel aanpassen. Mocht er een firewallpop-up opduiken, geef BeeBEEP dan toegang tot je thuisnetwerk. Als het goed is verschijnen de namen van de andere aangemelde gebruikers meteen in het overzichtsvenster, is dit niet zo, klik van op Search Users. Om te starten met chatten, klik je op de naam van de gebruiker. Je kunt ook emoticons gebruiken, en via de knop Toon bestandsoverdrachtspaneel kun je zelfs bestanden versturen. Standaard worden de berichten veilig versleuteld. Je kunt eventueel een wachtwoord instellen zodat alleen gebruikers die met hetzelfde wachtwoord bij BeeBEEP zijn aangemeld, met jou kunnen communiceren. Is iemand afwezig, dan ontvangt die je bericht zodra die zich opnieuw bij BeeBEEP aanmeldt.

Wil je toch een bekende chatdienst gebruiken? WhatsApp, Telegram en Signal zijn op dit moment drie grote spelers die privacy (naar buiten toe althans) hoog in het vaandel hebben. De apps verschillen van elkaar, maar hebben ook zeker overeenkomsten. Ze zijn allemaal te downloaden via Google Play en de App Store.

©PXimport

Tip 10: Audio streamen

Via de ingebouwde Windows Media Player kun je weliswaar allerlei mediabestanden streamen, maar eigenlijk kan het nog eenvoudiger, althans voor audio. Surf hiernaartoeen download, installeer en start de applicatie. Als je nu een audiofragment starten (dat mag ook een YouTube-clip zijn), dan vind je Stream What You Hear als het goed is automatisch terug op elke upnp/dlna-player die met je lokale netwerk is verbonden (zoals Windows Media Player op die andere pc). Na een korte buffering kun je op deze manier de audio beluisteren. Standaard stuurt de tool de audiostream als mp3 door (48000 Hz, 192 kbps), maar ook het wav-formaat is mogelijk. Je stelt dit in door te rechtsklikken op het programma-icoontje in het systeemvak van Windows en Settings te kiezen. Veel luistergenot!

©PXimport

De aankomende nieuwe Xbox-machine van Microsoft geeft wat Epic Games betreft vanaf de dag van release meteen toegang tot de digitale pc-winkel Epic Games Store.

Dat meldde Epic Games Store-hoofd Steve Allison aan Game File. Daarmee lijkt hij zo goed als te bevestigen dat de Epic Games Store toegankelijk wordt op de aankomende nieuwe Xbox, die volgens eerdere berichten meer richting een pc neigt in een consolejasje.

"We zijn zeker van plan om op de nieuwe Xbox-hardware aanwezig te zijn, aangezien ze ons vertellen dat ze dat verwelkomen - tenzij hun beleid gaat veranderen. We gaan er vanaf dag één bij zijn."

De nieuwe Xbox is in feite een pc

Microsoft bevestigde eerder al dat de volgende Xbox veel eigenschappen zal delen met pc's. Zo zouden er meerdere gamewinkels op beschikbaar komen naast de Xbox Store zelf - net zoals de vorig jaar uitgekomen ROG Xbox Ally dus. Daarmee is ook de hoop ontstaan dat er op het apparaat pc-winkels van andere partijen, zoals Steam en de Epic Games Store, beschikbaar komen. Uit bovenstaande quote blijkt dus dat Epic Games dat in ieder geval wel ziet zitten.

Naast digitale winkels van derde partijen is het aannemelijk dat ook de Xbox Store zelf aanwezig is op het apparaat. Het zou de keuze via welke winkel games gekocht worden dus bij de consument zelf leggen. Voor zover bekend is Microsoft ook bezig met een manier om Xbox Series- en Xbox One-games speelbaar te krijgen op de nieuwe Xbox via backward compatibility.

Begin dit jaar kwamen er geruchten naar buiten dat de nieuwe Xbox-interface zou draaien op de Full Screen Experience van de Xbox pc-app, dat onderdeel uitmaakt van Windows. De volgende Xbox zou volgens geruchten draaien op de AMD Magnus APU, die CPU en GPU in één chip combineert.

Eerder deze week hintte AMD al naar de mogelijkheid dat de nieuwe Xbox in 2027 uitkomt. Officieel heeft Microsoft op moment van schrijven de nieuwe machine nog niet onthuld, en er is dus ook geen releasedatum bekend.

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl