ID.nl logo
Thuisnetwerk: deel al je bestanden
© Reshift Digital
Huis

Thuisnetwerk: deel al je bestanden

Zijn er binnen je huishouden meer laptops of andere apparaten verbonden aan het internet, dan is het handig om een thuisnetwerk aan te maken. Je kunt dan bijvoorbeeld gemakkelijk grote bestanden delen met de apparaten in dat netwerk. In dit artikel leggen we uit hoe je een thuisnetwerk opzet.

Tip 01: Werkgroep

Een ‘thuisgroep’ is een handige manier om binnen Windows-bestanden of een printer via het thuisnetwerkte delen. Echter, biedt Microsoft deze functie (vanaf build 17063) niet langer aan, daarom pakken we het hier anders aan. Overigens vind je in het tekstkader ‘Thuisgroep’ wel nog de nodige instructies, mocht je daar alsnog mee aan de slag willen.

Voordat je gegevens gaat delen, controleer je eerst een aantal instellingen in Windows. Zo zorg je ervoor dat alle betrokken pc’s in dezelfde werkgroep zitten. Dat check je als volgt: klik op Start, tik Configuratiescherm in en start de tool. Kies Systeem en beveiliging / Systeem: je leest de naam af bij Werkgroep. Om die aan te passen klik je op Instellingen wijzigen / Wijzigen en tik je bij Werkgroep de gewenste naam in. Bevestig met OK (2x) en herstart je pc.

©PXimport

Zorg ervoor dat alle betrokken pc’s in dezelfde werkgroep van Windows zitten

-

Thuisgroep

Een ‘thuisgroep’ was altijd de makkelijkste manier om binnen Windows bestanden of een printer via het thuisnetwerk te delen. Inmiddels is deze functie door Microsoft uit Windows gehaald. Het is daardoor niet meer mogelijk om bestanden en printers te delen via Thuisgroep. Je kunt deze dingen echter nog steeds doen met behulp van functies die zijn ingebouwd in Windows 10. Hier lees je bijvoorbeeld hoe je een printer kunt delen en hier hoe je bestanden deelt in Verkenner.

©PXimport

Tip 02: Netwerk

Vervolgens open je via het startmenu van Windows Instellingen en kies je Netwerk en Internet. Werk je via een bekabelde verbinding, klik dan op Ethernet en daarna op de naam van je netwerk, waarna je op de optie Privé klikt. Bij een draadloze connectie klik je op Wi-Fi (in plaats van Ethernet) en selecteer je Bekende netwerken beheren. Klik op de netwerknaam en kies Eigenschappen, waarna je ook hier Privé kiest. De laatste controle: ga opnieuw naar Instellingen en kies Netwerk en Internet / Status / Deelopties. Zorg dat in de rubriek Particulier netwerk de optie Netwerkdetectie inschakelen actief is, evenals Bestands- en printerdeling inschakelen. Vervolgens open je de rubriek Alle netwerken, waar je helemaal onderaan de optie Met wachtwoord beveiligd delenuitschakelen kiest. Bevestig je keuzes met Wijzigingen opslaan.

Tip 03: Data delen

We zijn nu klaar om onze eerste bestanden te delen. Open Verkenner en navigeer naar een map die je via je netwerk wilt delen. Klik die met de rechtermuisknop aan en kies Eigenschappen. Open het tabblad Delen en klik de knop Delen aan. Voor meer deelopties is er nog de knop Geavanceerd delen, maar dat valt buiten het bestek van dit artikel. In het uitklapmenu kies je Iedereen en bevestig je met Toevoegen. In de kolom Machtigingsniveau kun je Lezen desgewenst nog aanpassen in Lezen/schrijven als je wilt dat anderen binnen het netwerk de bestanden ook kunnen aanpassen. En je kunt hier de machtiging eventueel ook weer Verwijderen. Druk op de knop Delen, waarna je meteen het netwerkpad naar de gedeelde map in beeld ziet (\\<computernaam>\<mapnaam>). Als het goed is, komt die zogeheten ‘share’ nu ook beschikbaar via het navigatievenster van de Verkenner, waar je de rubriek Netwerk opent en zo navigeert naar de betreffende pc en map.

©PXimport

Tip 04: Printer delen

Het is ook vrij eenvoudig om via Windows een lokale (usb-)printer via je netwerk te delen. Ga naar het Configuratiescherm en klik op Apparaten en printers weergeven. Rechtsklik op de printer die je wilt delen en kies Eigenschappen van printer, waarna je het tabblad Delen opent. Mocht je dit tabblad niet te zien krijgen, klik dan eerst op Afdruktaken weergeven, open het menu Printer en kies dan Delen. Je komt op hetzelfde dialoogvenster uit. Klik hier op Opties voor delen wijzigen en plaats een vinkje bij Deze printer delen. Voer een herkenbare naam in voor de printer en bevestig met OK.

Je kunt een andere computer nu op verschillende manieren met de gedeelde printer verbinden. Dat kan bijvoorbeeld vanuit Verkenner, waar je bij Netwerk de pc met de gedeelde printer opent, de printer met de rechtermuisknop aanklikt en Verbinding maken selecteert. Of je opent Apparaten en printers weergeven en je kiest Een printer toevoegen / De printer die ik wil staat niet in de lijst. Vervolgens selecteer je Een gedeelde printer op naam selecteren en ga je via Bladeren naar de gedeelde printer. Klik op Volgende en voer de verdere instructies uit.

©PXimport

Je kunt een andere computer nu op verschillende manieren met de gedeelde printer verbinden

-

Tip 05: Media delen

Het is ook perfect mogelijk allerlei media, zoals muziek, afbeeldingen en video’s over het netwerk te streamen, bijvoorbeeld naar een andere pc of naar een of ander afspeelapparaat met netwerkaansluiting. In Windows gaat dat het makkelijkst als volgt. Start Windows Media Player op en klik bovenaan op Streamen / Mediastreaming inschakelen (2x). Geef de mediaserver een naam. Als het goed is zie je meteen ook de ingeschakelde netwerkapparaten verschijnen, zodat je per apparaat de toestemming kunt geven om media vanaf de mediaserver op je pc te streamen, door een vinkje te plaatsen bij Toegestaan. Bevestig met OK en voeg alle gewenste media toe.

©PXimport

Tip 06: Bureaublad delen

Misschien heb je wel een pc in je netwerk hangen waar een server op draait? En staat die niet meteen in de buurt van de computer waar je doorgaans op werkt? Dan kan het handig zijn als je op die pc de functie Extern bureaublad activeert, zodat je hem via je netwerk kunt overnemen. Dat gaat als volgt. Open de Instellingen van Windows, kies Systeem / Extern bureaublad en zet Extern bureaublad inschakelen op Aan. Wil je de externe toegang beperken tot specifieke gebruikersaccounts, klik dan op Gebruikers selecteren die externe toegang kunnen krijgen tot deze pc, op Toevoegen en voeg de gewenste gebruikers toe. Rond af met OK en met Bevestigen. Om met deze pc te kunnen verbinden, moet je de exacte computernaam kennen: die vind je via Instellingen / Systeem / Info, bij Apparaatnaam.

Nu over naar het apparaat van waaruit je de pc wilt overnemen. Gaat het om een Windows 10-pc, klik dan op Start, tik Verbinding met extern bureaublad in en start deze tool op. Vul de juiste computernaam in en bevestig met Verbinden. Wellicht moet je nu eerst nog een geautoriseerd gebruikers-id opgeven. Zo’n verbinding opzetten kan overigens ook vanaf een mobiel apparaat: zowel voor iOS als Android is hiervoor de gratis app Microsoft Remote Desktop beschikbaar.

Tip 07: Bestanden delen

Wissel je frequent bestanden uit tussen twee pc’s in je netwerk, dan kun je hiervoor de ingebouwde deelfunctie van Windows gebruiken. Het kost alleen best wat werk om dat goed in te stellen, zoals je in de voorgaande tips zag. Voor sporadisch gebruik kan het ook prima met een gratis tool als Dukto, een programma dat zich ook op macOS en Linux laat installeren. De werking is heel eenvoudig. Installeer de tool op de pc’s waartussen je bestanden wilt uitwisselen – een kwestie van enkele muisklikken – en start de applicatie op. Bevestig eventueel nog aan de firewall dat u de tool vertrouwt.

Als het goed is verschijnt bovenaan de naam van je eigen pc. Daaronder vind je de namen van de andere netwerk-pc’s waarop je Dukto hebt geïnstalleerd en opgestart. Om nu iets te delen, klik je een computernaam aan en sleep je de gewenste bestanden of mappen naar het Dukto-venster. Of je selecteert de opties Send some files of Send a folder. Standaard komen de bestanden terecht op het bureaublad van de ontvanger. Vind je dat onhandig, ga dan via Settings naar Change folder. Overigens zijn ook de opties Send some text (een zelf in te tikken boodschap) of Send text from clipboard (inhoud van het klembord) beschikbaar.

Met Dukto kun je moeiteloos bestanden delen tussen Windows, macOS en Linux

-

Tip 08: Foto’s delen

Om foto’s (en andere bestanden) snel van je mobiele apparaat naar je pc te krijgen, kun je bijvoorbeeld gebruikmaken van de dienst www.send-anywhere.com, ook beschikbaar in de vorm van een gratis app voor Android en iOS. Je uploadt de bestanden (tot 4 GB) en je klikt op Send. Meteen erna verschijnt een zescijferige code. Ga op je computer binnen tien minuten naar de website van Send Anywhere en voer de code in om de bestanden meteen naar je pc te halen. Bestanden zo van je pc naar je mobiele apparaat overzetten is ook mogelijk.

Een andere goede dienst is WeTransfer, die overigens ook een app heeft voor je smartphone of tablet. Met deze dienst kun je gratis 2 GB aan data versturen. Heb je meer nodig, dan kun je een Pro-abonnement afsluiten van 12 euro per maand. Je kunt dan maar liefst tot 20 GB versturen.

Is het je alleen om fotobestanden te doen, dan is Scan Transfer een handige oplossing. Je installeert de tool op je Windows-pc of je haalt de portable versie op en start het programma. Er wordt nu een lokale webserver opgestart, mogelijk dien je de applicatie de eerste keer even te herstarten. Er verschijnt nu een venster met een of meer ip-adressen: duid hier het interne ip-adres van je pc aan en geef tevens aan of je de foto’s in oorspronkelijke kwaliteit dan wel gecomprimeerd (in jpg) wilt overzetten. Via het knopje met de puntjes bepaal je waar de foto’s worden opgeslagen. Vervolgens scan je de getoonde qr-code in met een geschikte app op je mobiele apparaat. Dit toestel moet zich wel in hetzelfde netwerk als je pc bevinden. Je krijgt nu de pagina van de ScanTransfer-webserver te zien en via Selecteer kies je nu de foto’s die je wilt overzetten. Je hoeft dus geen extra app te installeren op je mobiele apparaat.

Voor het delen van andere bestanden, kan het lonen om te kiezen voor een online opslagdienst. Hiermee bewaar je je waardevolle bestanden op een online server. Een pluspunt is dat wijzigingen op alle aangemelde apparaten worden gesynchroniseerd. Omdat de meeste diensten naast je pc ook andere apparaten ondersteunen, heb je altijd en overal de bijgewerkte versies van bestanden bij de hand. Bekende namen op het gebied van online opslag zijn Google Drive, Microsoft OneDrive en Dropbox.

©PXimport

Tip 09: Chatberichten

Vind je het wel leuk om af en toe een gesprekje op te zetten met je huisgenoten terwijl je met z’n allen aan het computeren bent? Je kunt dan een publieke messenger- of chatservice inzetten, maar wie zich daar privacygewijs niet zo lekker bij voelt is beter af met BeeBEEPbeschikbaar voor Windows, macOS, Linux en in een portable editie).

Start BeeBEEP als administrator op. Standaard verschijnt je Windows-account als gebruiker, je kunt die naam eventueel aanpassen. Mocht er een firewallpop-up opduiken, geef BeeBEEP dan toegang tot je thuisnetwerk. Als het goed is verschijnen de namen van de andere aangemelde gebruikers meteen in het overzichtsvenster, is dit niet zo, klik van op Search Users. Om te starten met chatten, klik je op de naam van de gebruiker. Je kunt ook emoticons gebruiken, en via de knop Toon bestandsoverdrachtspaneel kun je zelfs bestanden versturen. Standaard worden de berichten veilig versleuteld. Je kunt eventueel een wachtwoord instellen zodat alleen gebruikers die met hetzelfde wachtwoord bij BeeBEEP zijn aangemeld, met jou kunnen communiceren. Is iemand afwezig, dan ontvangt die je bericht zodra die zich opnieuw bij BeeBEEP aanmeldt.

Wil je toch een bekende chatdienst gebruiken? WhatsApp, Telegram en Signal zijn op dit moment drie grote spelers die privacy (naar buiten toe althans) hoog in het vaandel hebben. De apps verschillen van elkaar, maar hebben ook zeker overeenkomsten. Ze zijn allemaal te downloaden via Google Play en de App Store.

©PXimport

Tip 10: Audio streamen

Via de ingebouwde Windows Media Player kun je weliswaar allerlei mediabestanden streamen, maar eigenlijk kan het nog eenvoudiger, althans voor audio. Surf hiernaartoeen download, installeer en start de applicatie. Als je nu een audiofragment starten (dat mag ook een YouTube-clip zijn), dan vind je Stream What You Hear als het goed is automatisch terug op elke upnp/dlna-player die met je lokale netwerk is verbonden (zoals Windows Media Player op die andere pc). Na een korte buffering kun je op deze manier de audio beluisteren. Standaard stuurt de tool de audiostream als mp3 door (48000 Hz, 192 kbps), maar ook het wav-formaat is mogelijk. Je stelt dit in door te rechtsklikken op het programma-icoontje in het systeemvak van Windows en Settings te kiezen. Veel luistergenot!

©PXimport

▼ Volgende artikel
Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken
Huis

Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

View post on X

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

▼ Volgende artikel
Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5
© Ayo man | Law of God
Huis

Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

In dit artikel

je leest wat DDR4 en DDR5 precies van elkaar onderscheidt, wanneer je dat verschil in snelheid en energieverbruik echt merkt en waarom het voordeel van DDR5 ten opzichte van DDR4 bij gamen vaak beperkt blijft. Ook leggen we uit waarom DDR4 niet automatisch meer de goedkope keuze is, waarom je DDR4 en DDR5 niet kunt uitwisselen en wat dat betekent voor upgraden bij laptops en desktops. Tot slot lees je hoe je op Windows en Mac snel checkt of je meer RAM nodig hebt.

Lees ook: RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Het verschil tussen RAM en opslag

Veel mensen halen werkgeheugen (RAM) en opslaggeheugen (SSD of HDD) door elkaar, terwijl ze iets heel anders doen: RAM is het korte-termijngeheugen waarin de gegevens staan van programma's die je nú gebruikt, waardoor je met meer RAM makkelijker en sneller tussen meerdere apps schakelt, maar zodra je de computer uitzet is dit geheugen weer leeg. Opslaggeheugen is juist het lange-termijngeheugen waarop je foto's, documenten en andere bestanden blijven staan, ook als er geen stroom is.

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.