Encryptie, ook wel versleuteling genoemd, is misschien wel de belangrijkste schakel als het aankomt op online veiligheid. Onbewust maak je er al gebruik van. Hoe beveiligt encryptie je, en hoe maak je er zelf het beste gebruik van?

Versleuteling vindt overal plaats in ons digitale leven. Het groene slotje als je veilig inlogt op een site in je browser? Dat garandeert dat je gegevens versleuteld worden verstuurd. Wanneer je een WhatsApp-gesprek opent meldt de app dat je gesprek veilig is dankzij versleuteling.

Maar hoe beveiligt versleuteling eigenlijk? In principe wordt de data door elkaar gehusseld, alleen met de goede sleutel is je apparaat in staat de gehusselde gegevens weer uitleesbaar te herstellen. In praktijkvoorbeeld nemen we je smartphone: bij het configureren van je smartphone – of dat nu een iPhone of Android is – moet je een wachtwoord ingeven. Dit kan een wachtwoord, pincode of een ontgrendelpatroon zijn. Dit is een voorbeeld van zo’n sleutel. De gegevens op je telefoon zijn niet uit te lezen totdat je de sleutel ingeeft. Zo kan iemand die je telefoon steelt niet bij de data op je toestel zonder sleutel. Zelfs niet als je de gegevensopslag-chip uit de smartphone zou halen.

Bij gegevensoverdracht, zoals WhatsApp en het groene slotje (https). Zijn er meerdere sleutels, bij zowel de ontvangende apparaten als het apparaat dat verzendt. Als het apparaat dat verzendt zijn eigen versleuteling toepast en de sleutel alleen op een ontvangend apparaat beschikbaar is, dan is er sprake van end-to-end-encryptie.

Alles wordt versleuteld

Versleuteling is essentieel voor beveiliging. Het garandeert dat jij in vertrouwen dingen kunt zeggen tegen anderen, zonder dat advertentieverkopers, overheden of andere stalkers meekijken. Veilige opslag op je smartphone, veilig bankverkeer, medische gegevensoverdracht, DigiD. Overal wordt gewaarborgd dat encryptie ervoor zorgt dat anderen niet zomaar bij de data kunnen.

Ook om bedrijfsgegevens te beschermen is versleuteling belangrijk, door middel van een VPN wordt een versleutelde verbinding gelegd tussen de werkapparatuur en het bedrijfsnetwerk. In gebieden met heftige internetcensuur is versleuteling via VPN of het Tor-netwerk (dat niet alleen dataverkeer versleutelt, maar ook via willekeurige andere gebruikers laat verlopen) is versleuteling essentieel om vrije informatie te vergaren. Zonder dat overheden je kunnen blokkeren of zien wát je kunt doen.

Het is daarom niet gek dat landen als China versleuteling via VPN verbieden en ook Westerse overheden en geheime diensten vaak balletjes opgooien om versleuteling te verbieden of te verzwakken. Verzwakken zou dan moeten gebeuren door overheden een soort ‘hoofdsleutel’ (of achterdeurtje) te geven. Dat klinkt niet onredelijk, maar het gaat ten koste van de veiligheid van iedereen, aangezien er kunstmatig een mogelijke kwetsbaarheid wordt toegevoegd.

©PXimport

Wanneer is versleuteling veilig?

Het husselen van gegevens en het weer ontsleutelen hiervan kost natuurlijk veel meer rekenkracht van de systemen. Maar met de nodige rekenkracht kunnen willekeurige sleutels gegenereerd worden om de data toch uit te lezen, door passwoordkrakers of andere tools die nieuwsgierigen maar wat graag inzetten. Hoe moeilijker het wachtwoord, hoe moeilijker dat kraken wordt.

Ook de versleutel-algoritmes zelf moeten goed geprogrammeerd zijn: bij voorkeur zo willekeurig mogelijk en met openbare broncode. Zo kunnen andere experts verifiëren of er geen achterdeurtjes of fouten in de code zitten. Dat maakt diensten als Signal, VeraCrypt, 7-Zip écht betrouwbaar als het aankomt op versleuteling. BitLocker, Microsoft’s tool om schijven en partities te beveiligen via versleuteling, maakt geen gebruik van open source code. Hierdoor valt het nooit écht hard te maken of je data dankzij Bitlocker veilig is.

Zelf aan de slag met versleuteling

Als je meer te weten wilt komen over hoe versleuteling werkt, waarin het allemaal verwerkt zit en hoe je zelf met versleuteling je data beveiligt tegen bijvoorbeeld hackers kun je bij de Tech Academy terecht. De cursusbundel Veilig met encryptie zorgt ervoor dat je alles te weten komt.

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.