Encryptie, ook wel versleuteling genoemd, is misschien wel de belangrijkste schakel als het aankomt op online veiligheid. Onbewust maak je er al gebruik van. Hoe beveiligt encryptie je, en hoe maak je er zelf het beste gebruik van?

Versleuteling vindt overal plaats in ons digitale leven. Het groene slotje als je veilig inlogt op een site in je browser? Dat garandeert dat je gegevens versleuteld worden verstuurd. Wanneer je een WhatsApp-gesprek opent meldt de app dat je gesprek veilig is dankzij versleuteling.

Maar hoe beveiligt versleuteling eigenlijk? In principe wordt de data door elkaar gehusseld, alleen met de goede sleutel is je apparaat in staat de gehusselde gegevens weer uitleesbaar te herstellen. In praktijkvoorbeeld nemen we je smartphone: bij het configureren van je smartphone – of dat nu een iPhone of Android is – moet je een wachtwoord ingeven. Dit kan een wachtwoord, pincode of een ontgrendelpatroon zijn. Dit is een voorbeeld van zo’n sleutel. De gegevens op je telefoon zijn niet uit te lezen totdat je de sleutel ingeeft. Zo kan iemand die je telefoon steelt niet bij de data op je toestel zonder sleutel. Zelfs niet als je de gegevensopslag-chip uit de smartphone zou halen.

Bij gegevensoverdracht, zoals WhatsApp en het groene slotje (https). Zijn er meerdere sleutels, bij zowel de ontvangende apparaten als het apparaat dat verzendt. Als het apparaat dat verzendt zijn eigen versleuteling toepast en de sleutel alleen op een ontvangend apparaat beschikbaar is, dan is er sprake van end-to-end-encryptie.

Alles wordt versleuteld

Versleuteling is essentieel voor beveiliging. Het garandeert dat jij in vertrouwen dingen kunt zeggen tegen anderen, zonder dat advertentieverkopers, overheden of andere stalkers meekijken. Veilige opslag op je smartphone, veilig bankverkeer, medische gegevensoverdracht, DigiD. Overal wordt gewaarborgd dat encryptie ervoor zorgt dat anderen niet zomaar bij de data kunnen.

Ook om bedrijfsgegevens te beschermen is versleuteling belangrijk, door middel van een VPN wordt een versleutelde verbinding gelegd tussen de werkapparatuur en het bedrijfsnetwerk. In gebieden met heftige internetcensuur is versleuteling via VPN of het Tor-netwerk (dat niet alleen dataverkeer versleutelt, maar ook via willekeurige andere gebruikers laat verlopen) is versleuteling essentieel om vrije informatie te vergaren. Zonder dat overheden je kunnen blokkeren of zien wát je kunt doen.

Het is daarom niet gek dat landen als China versleuteling via VPN verbieden en ook Westerse overheden en geheime diensten vaak balletjes opgooien om versleuteling te verbieden of te verzwakken. Verzwakken zou dan moeten gebeuren door overheden een soort ‘hoofdsleutel’ (of achterdeurtje) te geven. Dat klinkt niet onredelijk, maar het gaat ten koste van de veiligheid van iedereen, aangezien er kunstmatig een mogelijke kwetsbaarheid wordt toegevoegd.

©PXimport

Wanneer is versleuteling veilig?

Het husselen van gegevens en het weer ontsleutelen hiervan kost natuurlijk veel meer rekenkracht van de systemen. Maar met de nodige rekenkracht kunnen willekeurige sleutels gegenereerd worden om de data toch uit te lezen, door passwoordkrakers of andere tools die nieuwsgierigen maar wat graag inzetten. Hoe moeilijker het wachtwoord, hoe moeilijker dat kraken wordt.

Ook de versleutel-algoritmes zelf moeten goed geprogrammeerd zijn: bij voorkeur zo willekeurig mogelijk en met openbare broncode. Zo kunnen andere experts verifiëren of er geen achterdeurtjes of fouten in de code zitten. Dat maakt diensten als Signal, VeraCrypt, 7-Zip écht betrouwbaar als het aankomt op versleuteling. BitLocker, Microsoft’s tool om schijven en partities te beveiligen via versleuteling, maakt geen gebruik van open source code. Hierdoor valt het nooit écht hard te maken of je data dankzij Bitlocker veilig is.

Zelf aan de slag met versleuteling

Als je meer te weten wilt komen over hoe versleuteling werkt, waarin het allemaal verwerkt zit en hoe je zelf met versleuteling je data beveiligt tegen bijvoorbeeld hackers kun je bij de Tech Academy terecht. De cursusbundel Veilig met encryptie zorgt ervoor dat je alles te weten komt.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.

De PlayStation 6 zou wel eens pas ergens na 2028 uit kunnen komen, zo claimde een analist onlangs. Dat betekent dat we minstens acht jaar met de PlayStation 5 opgescheept zitten. Maar niet getreurd: dat is juist goed nieuws voor de gemiddelde gameliefhebber.

Dat de PlayStation 6 in ontwikkeling is bij Sony, mag voor zich spreken. Nadat een nieuwe spelcomputer is uitgekomen, beginnen consolebedrijven vaak al snel met de research voor diens opvolger. Onderzoek naar de juiste specificaties en features van consoles beslaat vaak meerdere jaren, om nog maar te zwijgen over het maken van afspraken met bedrijven die de componenten daadwerkelijk leveren, en natuurlijk het produceren ervan.

Het is dan ook waarschijnlijk dat de specificaties van de PlayStation 6 al geruime tijd vastliggen, en dat Sony intern ook een schatting heeft gemaakt voor een releaseperiode voor de langverwachte console. Misschien was het bedrijf er zelfs van overtuigd dat het de console volgend jaar uit zou kunnen brengen.

Verlengde levenscyclus

Onlangs meldde MST Financial-analist David Gibson dat Sony nu echter overweegt om de PS6 pas ergens na 2028 te leveren. “Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen.” Dat zou betekenen dat de PS6 misschien pas ergens in 2029 of zelfs later in de winkels ligt.

De eerdere voorspellingen van ingewijden mikten voorheen vooral op eind 2027 of in de loop van 2028, op basis van wanneer de productie oorspronkelijk zou beginnen. De PlayStation 5 kwam in het najaar van 2020 uit, dus dat zou de console al een levenscyclus van ruim zeven jaar geven voordat de opvolger op de markt komt. Dat is in principe een zeer ruime levensloop voor een spelcomputer, en een release in 2027 of 2028 zou dan ook volkomen logisch zijn.

©PXimport

Stijgende RAM-prijzen

Maar de wereld houdt geen rekening met consolereleases, en gezien de huidige ontwikkelingen is de komst van een PlayStation 6 in 2027 of 2028 helemaal niet zo logisch meer. Dat heeft voor een groot deel te maken met de prijzen van RAM (Random Access Memory), die steeds hoger oplopen. RAM is namelijk in grote getale nodig om de alsmaar populairder wordende AI-assistenten als ChatGPT en Gemini draaiende te houden.

Als gevolg daarvan wordt RAM steeds schaarser en dus duurder, en laten spelcomputers nu ook net RAM nodig hebben. In deze periode een nieuwe spelcomputer uitbrengen zou dan ook betekenen dat de prijs van de console mogelijk erg hoog komt te liggen, wat de verkoop niet bepaalt stimuleert. Een dergelijke ‘valse’ start van de levenscyclus van een spelcomputer is iets dat veel bedrijven willen vermijden.

Ook de importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump op producten die buiten de Verenigde Staten worden gemaakt doorvoert, zorgen voor veel onzekerheid. Eerder moesten de prijzen van diverse spelcomputers, waaronder de PlayStation 5, al stijgen om dit op te vangen. Trump is – unieke politieke ontwikkelingen buiten beschouwing gelaten – de komende jaren nog aan de macht, dus ook dat maakt het uitbrengen van een nieuwe console bepaald geen veilige onderneming. De komende jaren een console lanceren is kortom dus een gigantisch risico, dat Sony volgensgeruchten zo klein mogelijk wil houden.

Trage consolegeneratie

Sony hoopt wellicht dat de economie eind dit decennium kalmeert. Dat zou echter wel betekenen dat we nog meerdere jaren op de komst van de PlayStation 6 moeten wachten. Wat mij betreft is dat niet iets om over te treuren, maar juist goed nieuws. Het geeft ontwikkelaars namelijk de kans om echt alles uit de PlayStation 5 te halen. Een kans die ze hopelijk met beide handen aangrijpen.

Hoewel de PS5 in november van 2020 uitkwam – ruim vijf jaar geleden – heb ik nog altijd het gevoel dat deze consolegeneratie nog maar net is begonnen. De generatie kwam sowieso vrij traag op gang, omdat deze middenin de coronapandemie viel. Dat was ook voor spelontwikkelaars een ingewikkelde tijd waarin halsoverkop naar thuiswerkmogelijkheden gekeken moest worden, waardoor veel games die in ontwikkeling waren vertraging op liepen.

Sony’s eigen game-line-up is de afgelopen vijf jaar ook wat karig geweest. Dat heeft deels te maken met een focus op liveservicegames, waarbij diverse projecten die bij Sony’s meest prominente studio’s in ontwikkeling waren uiteindelijk werden geannuleerd. Denk bijvoorbeeld aan de The Last of Us-multiplayergame die na jaren productie in de prullenbak werd gegooid.

Daarbij is de ‘cross-generation’-periode van deze generatie uitzonderlijk lang. Nog altijd komen diverse games niet alleen op PlayStation 5, maar ook op PlayStation 4 uit. Nu is dat iets wat in de toekomst alleen maar vaker voor zal komen – de grenzen tussen consolegeneraties vervagen en daarmee is het ook makkelijker om de prestaties van games terug of juist op te schalen.

Toch zorgt het er ook voor dat er onder gamers een gevoel groeit dat nog lang niet het uiterste uit de PS5 is gehaald. Er is méér met dat apparaat mogelijk, vooral met de bestaande PS5 Pro in het achterhoofd. Een verlengde levenscyclus voor de console geeft ontwikkelaars de kans om een aantal schitterende spellen af te leveren in de laatste jaren van de spelcomputer – de ontwikkeltijd van games wordt immers ook steeds langer. Met toppers als Grand Theft Auto 6, The Witcher 4 en Intergalactic: The Heretic Prophet nog in het verschiet, is er meer dan genoeg potentie om het de komende jaren uit te zingen met de PS5.

Niet zonder risico’s

Natuurlijk brengt het uitstellen van een consolelancering ook risico’s met zich mee, zowel voor Sony als voor de consument. Het is namelijk helemaal niet zeker dat de wereldeconomie er eind dit decennium beter voor staat. Daarnaast zet het Sony voor een moeilijke keuze: gooit het jaren aan research voor de PS6 weg om de console eind dit decennium met moderne specificaties uit te kunnen brengen, of behoudt het simpelweg de huidige specs zodat deze op release mogelijk al deels zijn verouderd?

De eventuele keuze om de PlayStation 6 uit te stellen zal dan ook niet over één nacht ijs gaan. Het is aan de goedbetaalde mensen in topposities binnen het bedrijf om die knoop door te hakken. Maar puur vanuit mijn eigen, egoïstische liefde voor games gezien, heb ik er totaal geen moeite mee om nog een jaar of drie, vier op de PlayStation 5 te spelen. Laat maar eens zien wat die console nog kan, en blaas ons in 2029 of 2030 weg met een nieuwe consolegeneratie die écht een flinke technologische stap zet!