Encryptie, ook wel versleuteling genoemd, is misschien wel de belangrijkste schakel als het aankomt op online veiligheid. Onbewust maak je er al gebruik van. Hoe beveiligt encryptie je, en hoe maak je er zelf het beste gebruik van?

Versleuteling vindt overal plaats in ons digitale leven. Het groene slotje als je veilig inlogt op een site in je browser? Dat garandeert dat je gegevens versleuteld worden verstuurd. Wanneer je een WhatsApp-gesprek opent meldt de app dat je gesprek veilig is dankzij versleuteling.

Maar hoe beveiligt versleuteling eigenlijk? In principe wordt de data door elkaar gehusseld, alleen met de goede sleutel is je apparaat in staat de gehusselde gegevens weer uitleesbaar te herstellen. In praktijkvoorbeeld nemen we je smartphone: bij het configureren van je smartphone – of dat nu een iPhone of Android is – moet je een wachtwoord ingeven. Dit kan een wachtwoord, pincode of een ontgrendelpatroon zijn. Dit is een voorbeeld van zo’n sleutel. De gegevens op je telefoon zijn niet uit te lezen totdat je de sleutel ingeeft. Zo kan iemand die je telefoon steelt niet bij de data op je toestel zonder sleutel. Zelfs niet als je de gegevensopslag-chip uit de smartphone zou halen.

Bij gegevensoverdracht, zoals WhatsApp en het groene slotje (https). Zijn er meerdere sleutels, bij zowel de ontvangende apparaten als het apparaat dat verzendt. Als het apparaat dat verzendt zijn eigen versleuteling toepast en de sleutel alleen op een ontvangend apparaat beschikbaar is, dan is er sprake van end-to-end-encryptie.

Alles wordt versleuteld

Versleuteling is essentieel voor beveiliging. Het garandeert dat jij in vertrouwen dingen kunt zeggen tegen anderen, zonder dat advertentieverkopers, overheden of andere stalkers meekijken. Veilige opslag op je smartphone, veilig bankverkeer, medische gegevensoverdracht, DigiD. Overal wordt gewaarborgd dat encryptie ervoor zorgt dat anderen niet zomaar bij de data kunnen.

Ook om bedrijfsgegevens te beschermen is versleuteling belangrijk, door middel van een VPN wordt een versleutelde verbinding gelegd tussen de werkapparatuur en het bedrijfsnetwerk. In gebieden met heftige internetcensuur is versleuteling via VPN of het Tor-netwerk (dat niet alleen dataverkeer versleutelt, maar ook via willekeurige andere gebruikers laat verlopen) is versleuteling essentieel om vrije informatie te vergaren. Zonder dat overheden je kunnen blokkeren of zien wát je kunt doen.

Het is daarom niet gek dat landen als China versleuteling via VPN verbieden en ook Westerse overheden en geheime diensten vaak balletjes opgooien om versleuteling te verbieden of te verzwakken. Verzwakken zou dan moeten gebeuren door overheden een soort ‘hoofdsleutel’ (of achterdeurtje) te geven. Dat klinkt niet onredelijk, maar het gaat ten koste van de veiligheid van iedereen, aangezien er kunstmatig een mogelijke kwetsbaarheid wordt toegevoegd.

©PXimport

Wanneer is versleuteling veilig?

Het husselen van gegevens en het weer ontsleutelen hiervan kost natuurlijk veel meer rekenkracht van de systemen. Maar met de nodige rekenkracht kunnen willekeurige sleutels gegenereerd worden om de data toch uit te lezen, door passwoordkrakers of andere tools die nieuwsgierigen maar wat graag inzetten. Hoe moeilijker het wachtwoord, hoe moeilijker dat kraken wordt.

Ook de versleutel-algoritmes zelf moeten goed geprogrammeerd zijn: bij voorkeur zo willekeurig mogelijk en met openbare broncode. Zo kunnen andere experts verifiëren of er geen achterdeurtjes of fouten in de code zitten. Dat maakt diensten als Signal, VeraCrypt, 7-Zip écht betrouwbaar als het aankomt op versleuteling. BitLocker, Microsoft’s tool om schijven en partities te beveiligen via versleuteling, maakt geen gebruik van open source code. Hierdoor valt het nooit écht hard te maken of je data dankzij Bitlocker veilig is.

Zelf aan de slag met versleuteling

Als je meer te weten wilt komen over hoe versleuteling werkt, waarin het allemaal verwerkt zit en hoe je zelf met versleuteling je data beveiligt tegen bijvoorbeeld hackers kun je bij de Tech Academy terecht. De cursusbundel Veilig met encryptie zorgt ervoor dat je alles te weten komt.

Wie in Excel een contactlijst opstelt, merkt al snel dat de kolom met telefoonnummers zich niet altijd gedraagt zoals gehoopt. Zo verdwijnt de eerste 0 vaak vanzelf, waardoor de nummers minder bruikbaar worden. En dan hebben we het nog niet eens over de verwarring die kan ontstaan bij internationale telefoonnummers.

Telefoonnummers die beginnen met nul

Selecteer de cel met het telefoonnummer en ga naar het tabblad Start. Klik bij het onderdeel Getal op het kleine pijltje rechtsonder. In het dialoogvenster Cellen opmaken kies je in de linkerkolom Speciaal en daarna bij Type de optie Telefoonnummer. Let wel: deze optie verschijnt alleen als onderaan bij Locatie de optie Nederlands (standaard) is geselecteerd. Voor Belgische gebruikers geldt dat wanneer hier Locatie: Nederlands (België) staat, de optie Telefoonnummer niet beschikbaar is. Zij moeten dus de locatie wijzigen. Vanaf dan worden ook de voorloopnullen correct weergegeven.

Telefoonnummers formatteren

Wil je alle telefoonnummers op een vaste manier weergeven, bijvoorbeeld als (06) 1234 56 78, 06-1234 78 78 of 06 1234 56 78? Dat kan eenvoudig via het dialoogvenster Cellen opmaken. Kies eerst, zoals hierboven beschreven, de optie Telefoonnummer. Klik daarna links op Aangepast. In het vak Type verschijnt een standaardnotatie met hekjes, zoals 0#########. Deze kun je aanpassen naar een eigen indeling. Enkele voorbeelden: (0#) #### ## ## geeft (06) 1234 56 78,0#-#### ## ## geeft 06-1234 78 78 en 0# #### ## ## geeft 06 1234 56 78. Met de knop Opmaak kopiëren/plakken (het kwastje) kun je deze aangepaste weergave vervolgens toepassen op alle andere cellen. Let op, dit is puur een weergave. Excel behandelt de telefoonnummers nog steeds als getallen. Spaties, haakjes of streepjes maken dus geen deel uit van de waarde zelf. Dat betekent dat berekeningen ermee niet beïnvloed worden, maar dat je bij export of gebruik in andere programma's alleen de kale cijfers terugziet.

Internationale nummers

Bij internationale nummers wordt het landnummer voorafgegaan door het plusteken. Dat plusteken is betrouwbaarder dan een dubbele nul, omdat het internationale toegangsnummer niet in alle landen hetzelfde is. Ook deze weergave stel je in via Aangepast, met behulp van hekjes (#). Zorg ervoor dat je precies evenveel hekjes invult als het telefoonnummer cijfers telt. Vervolgens kun je de gewenste opmaak toevoegen door het plusteken en de spaties in de notatie op te nemen. Bijvoorbeeld +32 # ### ## ## geeft +32 3 456 78 90 en +31 # #### #### geeft +31 6 1234 5678.

In navolging van eerdere berichtgeving heeft ook toonaangevende nieuwswebsite Bloomberg geopperd dat Sony overweegt om de PlayStation 6 intern uit te stellen.

In het artikel wordt gemeld dat Sony zou overwegen om de PlayStation 6 pas in 2028 of 2029 uit te brengen. Dit terwijl Sony zelf in eerste intentie zou hebben gemikt op 2027. "Sony Group Corp overweegt nu om de release van zijn volgende PlayStation-console uit te stellen naar 2028 of zelfs 2029."

Vorige maand claimde MST Financial-analist David Gibson ook al dat Sony de PlayStation 5-levenscyclus wil verlengen en de console pas ergens na 2028 uit te willen brengen. Sony zelf heeft echter nog niet op de geruchten gereageerd - het bedrijf heeft de PlayStation 6 nog niet eens officieel aangekondigd, laat staan een publiekelijke releasedatum genoemd.

Reden voor vertraging

Zoals gemeld zou de voornaamste reden voor een eventuele vertraging alsmaar stijgende prijzen voor en tekorten van geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven zoals Sony hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben. Ook zouden tekorten aan RAM roet in het eten kunnen gooien.

Vooralsnog is echter nog niets bevestigd. Volgens eerdere geruchten wil Sony niet alleen de PlayStation 6 uitbrengen, maar ook een handheldversie om PS6- en PS5-games op te spelen. Zoals gezegd is de PS6 nog niet officieel aangekondigd, dus bevestigd is dit nog niet.

Onlangs schreven we een column over waarom het helemaal geen ramp hoeft te zijn dat de PlayStation 6 nog een aantal jaar op zich laat wachten.

Effecten op andere consoles

Overigens kan de situatie rondom RAM ook effect hebben op consoles van andere bedrijven. De prijzen van bestaande consoles gaan zo nu en dan ook omhoog - in plaats van dat ze omlaag gaan, zoals traditioneel gezien gebeurt - en volgens het Bloomberg-artikel overweegt Nintendo de prijs van de Switch 2 ook omhoog te gooien. Nintendo liet onlangs bij het bekendmaken van diens kwartaalcijfers al weten de RAM-situatie nauwlettend in de gaten te houden.