Met een VPN (Virtual Private Network) kun je je zichtbare ip-adres (tijdelijk) verruilen voor een ip-adres uit ieder gewenst land. Dat kan voor bepaalde doeleinden zeer handig zijn, maar er zitten ook wat nadelen aan vast.

Je internetverbinding wordt trager door VPN’S

Als je op het internet surft met een VPN, wordt al je internetverkeer eerst lang een VPN-server geleid om je ip-adres te verhullen en te vervangen door het ip-adres van die server. Vervolgens wordt je versleutelde verkeer teruggestuurd naar je computer of smartphone. Die reis kost tijd en daar lijdt je internetsnelheid onder.

Hoeveel snelheid je precies verliest is afhankelijk van een hoop factoren. Denk aan de snelheid van die VPN-servers, aan hoeveel andere gebruikers tegelijkertijd op dezelfde server zitten en aan de sterkte van de versleuteling. Een andere belangrijke factor is je afstand naar de server. Als je wilt surfen met een ip-adres uit Nieuw-Zeeland, wordt het internet significant trager dan wanneer je je VPN-locatie instelt op Duitsland. In sommige gevallen zul je de internetvertraging dus niet opmerken, terwijl je internetsnelheid in andere gevallen met de helft of zelfs meer omlaag kan gaan.

Lees ook: Is je VPN langzaam? Deze tips kunnen helpen

VPN’s zijn vaak niet zo privacyvriendelijk als je denkt

VPN’s hebben de reputatie dat ze de privacy van gebruikers verbeteren. Immers, ze verhullen je internetverkeer, waardoor niemand je ’echte’ ip-adres kan herleiden. Nou ja, bijna niemand; de VPN zelf heeft nog wél toegang tot deze informatie.

Veel VPN’s beweren echter dat ze een strikt no-logbeleid hanteren. Oftewel, ze registreren de surfactiviteiten van gebruikers niet. Helaas hanteren niet alle VPN'S zo’n beleid, en komt het ook voor dat diensten beweren van dat ze een no-logbeleid hebben, maar stiekem toch logs bijhouden. Deze logs kunnen ze vervolgens doorverkopen aan derden, of overhandigen aan wetshandhavers, mochten die daarom vragen.

Het is moeilijk om er zeker van te zijn dat dergelijke diensten écht geen gebruikerslogs bijhouden. Wel laten sommige VPN’s onafhankelijke audits uitvoeren om hun claims op dit gebied te bewijzen. Je kunt er dus met enige zekerheid van uitgaan dat diensten die zo’n audit hebben doorstaan, inderdaad zo privacyvriendelijk mogelijk met je gegevens om proberen te gaan.

Sommige sites en diensten blokkeren VPN’s

Steeds meer websites en applicaties proberen de ip-adressen van VPN-servers te blokkeren. Onder meer streamingdiensten als Netflix, Prime Video en Disney+ steken er veel moeite in om achter VPN-ip’s te komen en deze op de zwarte lijst te zetten. Als je van plan bent om met een VPN films te kijken die alleen op, bijvoorbeeld, de Amerikaanse versie van een streamingdienst staan, is er dus een grote kans dat je toegang geblokkeerd wordt. Ook verschillende fora en de meeste privétorrenttrackers proberen zoveel mogelijk VPN-servers te blokkeren, voornamelijk om een ip-banomzeiling en andere vormen van misbruik tegen te gaan.

Het (onbedoeld) misbruiken van VPN’s kan je daarnaast een accountblokkade opleveren. Zo worden deze tools veelal gebruikt om goedkoper abonnementen te kunnen kopen voor bepaalde diensten, zoals YouTube Premium. Dat abonnement kost in onder meer Argentinië een stuk minder dan hier omdat de koopkracht daar lager is. Als je Google laat denken dat je in Argentinië woont door een ip-adres uit dat land te gebruiken, kun je dus flink besparen. Hiermee omzeil je echter de gebruikersvoorwaarden, waardoor Google (en andere bedrijven waarbij dit trucje mogelijk is) je hele account zou kunnen blokkeren als het erachter komt dat je een VPN gebruikt.

©PXimport

Misvattingen over VPN’s wakkeren roekeloosheid aan

Er gaan nogal wat misvattingen rond over VPN’s, waardoor er een hoop mensen zijn die deze diensten gebruiken voor zaken waar ze niet of nauwelijks voor bedoeld zijn. Zo gaan sommige mensen ervanuit dat VPN’s ze beschermen tegen malware en hacks. Daardoor kunnen ze roekeloos worden, door bijvoorbeeld zomaar dingen van internet te downloaden.

Een VPN is echter niet magisch. Dit virtuele privénetwerk doet niet veel meer dan je internetgebruik verhullen door je ip-adres om te ruilen voor een ander ip-adres. Een VPN kan dus helpen om te verbloemen dát je een torrent downloadt, maar als je daarmee een virus binnensleept, staat de VPN machteloos. Een VPN an sich is dus absoluut geen vervanging voor een virusscanner.

Ook als je inlogt op een website of op internet surft terwijl je bent ingelogd op je Google-account gaan de privacyvoordelen van VPN’s het raam uit. Je accountactiviteit kan dan net zo makkelijk gevolgd worden als zonder VPN, en als een website waarop je bent ingelogd gehackt wordt en de site de gegevens niet voldoende heeft versleuteld, komen deze evengoed in handen van cybercriminelen.

Zelfs als je overal bent uitgelogd, ben je niet zo verborgen als je wellicht denkt. Hoewel je ip-adres is verborgen en je zo niet getraceerd kan worden door je internetprovider, school of werkgever, laat je tijdens het surfen nog genoeg andere sporen achter. Een VPN schakelt trackingcookies bijvoorbeeld niet uit, maar zelfs zonder deze cookies zijn er nog andere device fingerprints die minder makkelijk te deactiveren zijn (zoals je apparaat-ID, tijdzone en browser- en besturingssysteemversie).

Op de website Cover Your Tracks kun je precies zien wat we bedoelen. Deze site is opgezet door de Amerikaanse digitaleburgerrechtenorganisatie EFF en vertelt je precies hoe zichtbaar je bent voor trackers. Je zult merken dat je zelfs met een VPN in een incognitovenster nog enkele identificeerbare sporen achterlaat. De meeste VPN-gebruikers kunnen dus (met wat moeite) alsnog opgespoord worden.

De eerste foto's vanaf de set van de aankomende Amazon Prime Video-serie gebaseerd op Tomb Raider zijn online verschenen.

De foto's werden gedeeld door The Daily Mail en tonen Sophie Turner - bekend van haar rol als Sansa Stark in de hitserie Game of Thrones - in de rol van Lara Croft. Begin dit jaar bracht Amazon al een eerste officiële foto van de actrice als het personage uit. De setfoto's die hieronder zijn te zien zijn niet officieel, maar tonen wel een andere outfit dan die op de officiële foto.

Zoals al langer bekend is, werkt Amazon aan een serie gebaseerd op de Tomb Raider-games. Hoewel nog niet bekend is wanneer de serie op Amazon Prime Video te zien zal zijn, zijn de opnames inmiddels van start gegaan. Het script is geschreven door Phoebe Waller-Bridge – bekend van Fleabag. Ook zijn er diverse andere castleden bekend, waaronder Sigourney Weaver (Avatar, Alien) en Jason Isaacs (The White Lotus).

Meerdere games op komst

Tomb Raider bestaat al sinds de jaren negentig: in de games reist avonturierster Lara Croft de wereld over en neemt ze het op tegen een groot scala aan vijanden. Het personage groeide uit tot een waar icoon en is al meermaals verfilmd – onder andere Angelina Jolie kroop eerder in de huid van Lara.

Fans hoeven niet bang te zijn dat ze de komende jaren geen games ontvangen rondom het personage. Later dit jaar verschijnt Tomb Raider: Legacy of Atlantis, een remake van de allereerste Tomb Raider-game. Voor 2027 staat een compleet nieuwe game gepland met de naam Tomb Raider: Catalyst.

Is de harde schijf of ssd van jouw computer bijna vol? Dikke kans dat je flink wat nutteloze bestanden kunt weggooien. Denk bijvoorbeeld aan duplicaten, tijdelijke gegevens en bekeken filmpjes. Maak daarom schoon schip en creëer zo weer ademruimte voor jouw pc of laptop. In deze workshop bespreken we verschillende opruimmethoden.

Bij gebruik van een nieuwe computer lijkt een schijf van pakweg 500 GB of 2 TB haast oneindig groot. Toch raakt deze opslagdrager sneller vol dan je misschien op voorhand zou verwachten. Naast het bewaren van eigen foto's, video's en documenten halen jouw browser en besturingssysteem ook (ongemerkt) allerlei andere data binnen. Vermoedelijk kun je heel wat overbodige bestanden weggooien. Digitale rommel slokt niet alleen kostbare opslagruimte op, maar vertraagt ook nog eens je computer. Kortom, genoeg reden voor een grondige digitale schoonmaak. 

Systeembestanden opschonen

Er bestaan voor Windows weliswaar allerlei betaalde en gratis opschoonprogramma's, maar die heb je in feite helemaal niet nodig. In Windows 10 en 11 zit tenslotte al een doeltreffend hulpprogramma. Open via de taakbalk of het startmenu de zoekfunctie en typ Schijfopruiming. Zodra je het programma opstart, kies je desgevraagd eerst het schijfstation dat je wilt opruimen. Bevestig in dat geval met OK.

Na een korte analyse toont Schijfopruiming een lijst van verschillende soorten gegevens die je kunt wissen. Met de standaardinstellingen blijven overbodige systeembestanden nog op de computer staan. Een gemiste kans! Klik daarom linksonder op Systeembestanden opschonen en kies indien nodig OK.

Oude herstelpunten mogen ook weg

Je opent nu eerst het tabblad Meer opties, waarna je onder Systeemherstel en schaduwkopieën klikt op Opruimen / Verwijderen. Op het laatste systeemherstelpunt na verwijder je daarmee alle oude herstelgegevens. Navigeer naar het tabblad Schijfopruiming.

Je kunt onder meer kopieën van Windows Update, tijdelijke internetbestanden, miniaturen, verouderde stuurprogramma's en de inhoud van de Prullenbak wissen. Dat resulteert al gauw in enkele gigabytes vrije schijfruimte. Klik op een onderdeel om een uitleg te lezen. Draait jouw systeem stabiel, dan kun je in principe alle voorgestelde bestanden weggooien. Vink de gewenste onderdelen aan en kies OK / Bestanden verwijderen. Je start de computer na afloop zo nodig opnieuw op.

Grootste apps wissen

Het loont de moeite om eens kritisch naar alle geïnstalleerde apps te kijken. Sommige toepassingen eisen nogal veel opslagcapaciteit op. Bekijk welke tooltjes de meeste ruimte innemen en verwijder ze naar eigen inzicht van het systeem.

Klik in de taakbalk op Start en open de Instellingen (pictogram van een tandwiel). Ga nu naar Apps. In Windows 10 verschijnt er meteen een programmalijst. Gebruikers van Windows 11 klikken eerst nog op Geïnstalleerde apps. Kies via het uitrolmenu achter Sorteren op: voor Grootte (Windows 10) of Grootte (van groot naar klein) (Windows 11).

Zie je een zwaar programma dat je nooit gebruikt? Klik dan in Windows 11 op het pictogram met de drie puntjes en bevestig met Verwijderen / Verwijderen. Windows 10-gebruikers klikken eerst op de programmanaam en kiezen vervolgens Verwijderen / Verwijderen.

Grondig(er) programma's wissen

Zodra je een programma uit Windows verwijdert, blijven er wellicht nog restjes achter. Deze nutteloze gegevens bevinden zich diep in het systeem en spoor je dus niet zomaar even op. Installeer en verwijder je regelmatig verse freeware? Gebruik dan voortaan Revo Uninstaller Free. Hiermee wis je elk tooltje inclusief digitale rommel van jouw pc of laptop.

De werking van Revo Uninstaller Free is vrij simpel. Selecteer in de lijst een ongewenst programma en kies in de werkbalk De-installeren. Deze opruimtool gaat vervolgens op zoek naar resten. Je kiest hierbij tussen drie niveaus, namelijk Veilig, Middelmatig of Grondig. Maak een keuze en klik op Ja / Doorzoeken. Heeft Revo Uninstaller Free programmasnippers gevonden? Doorloop dan de resterende stappen en verwijder op eigen risico gegevens. Behalve bestanden verwijder je optioneel ook overbodige registersleutels.

Revo Uninstaller Free regelt dat er minder of zelfs helemaal geen programmaresten achterblijven.

Automatisch opruimen

Het mooiste is natuurlijk wanneer het besturingssysteem op eigen houtje rotzooi opruimt. Goed nieuws, want in tegenstelling tot eerdere versies hebben Windows 10 en 11 een automatische opschoonfunctie. Dat werkt onder andere voor het wissen van tijdelijke bestanden en de inhoud van de Prullenbak. Navigeer hiervoor in de Instellingen naar Systeem / Opslag.

Gebruik je nog Windows 10, check dan of het schuifje bij Opslag op Aan staat. Open Slim opslaan configureren of nu uitvoeren en bepaal onder Opslaginzicht wanneer je de boel automatisch wilt opschonen. Kies Elke dag, Elke week, Elke maand of Bij onvoldoende vrije schijfruimte. Geef onder Tijdelijke bestanden ook aan na hoeveel dagen je de prullenbak en de Downloads-map automatisch wilt legen. Kies bijvoorbeeld 14 dagen of 60 dagen.

Opslaginzicht in Windows 11

De automatische opruimfunctie werkt in Windows 11 op soortgelijke wijze. Wanneer de functie Opslaginzicht is uitgeschakeld, zet je het schuifje op Aan. Klik nu op Opslaginzicht. Er verschijnen diverse instellingen. Je zet onder Tijdelijke bestanden opschonen indien nodig een vinkje. In de resterende opties stel je naar eigen behoefte opschoningsschema's voor Opslaginzicht, de Prullenbak en de Downloads-map in.

Ruimtevreters vinden

Als je de computer vrijwel dagelijks gebruikt, belanden er door de jaren heen mogelijk heel wat grote bestanden op het systeem. Dat kunnen bijvoorbeeld omvangrijke video's, audiotracks, ziparchieven en images van besturingssystemen zijn. Staan deze gegevens niet in de standaard Downloads-map, dan verwijdert Windows ze niet automatisch. Ga daarom zelf op zoek naar overbodige ruimtevreters.

WizTree legt pijlsnel de grootste bestanden bloot, zodat je ze eenvoudig kunt verwijderen. Voor particulier gebruik is dit programma gratis. Na een vlotte installatie start je dit Nederlandstalige programma op. Wijs linksboven achter Selecteren: het gewenste schijfstation aan. Op veel computers is dat de C-schijf. Enkele seconden nadat je op Scannen hebt geklikt, verschijnen er in het onderste deelvenster een heleboel gekleurde blokken. Kijk hier goed naar! De grootste blokken vertegenwoordigen namelijk de omvangrijkste bestanden.

Zodra je op zo'n blok klikt, wordt in het linkerdeelvenster de bijbehorende locatie geopend. Zie hier om wat voor gegevens het gaat. Wie weet kom je zo bestanden op het spoor die bij nader inzien wel weg kunnen. Dat kan rechtstreeks vanuit WizTree. Klik met de rechtermuisknop op een bestandsnaam en kies Verwijderen.

Ontdubbelen

Het is natuurlijk zinloos om op hetzelfde systeem dubbele bestanden te bewaren. Toch gebeurt dat regelmatig, bijvoorbeeld bij het overzetten van beeldmateriaal of het beheren van een forse muziekcollectie. Ontdek met DupeGuru eenvoudig of jouw computer dubbele gegevens bevat. Dit kleine tooltje is beschikbaar voor Windows, macOS en Linux.

Kies tijdens de installatie de Nederlandse taal en start het programma op. Het is belangrijk dat je de zoekopties zorgvuldig invult. Wil je naar alle bestanden speuren, dan selecteer je achter Toepassingsmodus: de optie Standaard. Je kunt als alternatief ook Muziek of Beeld selecteren. Bedenk goed welke optie je bij Onderzoeks type kiest. Zo zoek je bijvoorbeeld op basis van een identieke bestandsnaam of dezelfde inhoud naar duplicaten. Voor muziek kijkt DupeGuru onder meer naar identieke titels of metadata (tags). Klik eventueel op Meer opties om diverse parameters naar je hand te zetten.

Voeg linksonder via het plusteken een map of schijfpartitie toe. Je kunt ook meerdere bestandslocaties aanwijzen. Bedenk wel dat het zoekproces dan waarschijnlijk iets langer duurt. Klik rechtsonder op Onderzoeken om het scanproces te starten. Na afloop zie je hoeveel doublures de freeware heeft gevonden. Wil je de gevonden dubbele bestanden direct verwijderen? Zet dan voor de juiste items een vinkje en klik vervolgens op Acties / Verplaats de gemarkeerde bestanden naar de prullenbak.

Gewiste data redden

Ben je iets te rigoureus te werk gegaan en kun je een belangrijk bestand nergens meer vinden? Staat het ook niet in de Prullenbak? Geen paniek, want mogelijk kun je die dierbare foto of dat actuele document nog terughalen. Ondanks dat het betreffende bestand niet meer in Windows zichtbaar is, staat het misschien nog wel op de harde schijf. Alleen wanneer de gegevens door andere data zijn overschreven, is het bestand definitief weg.

Recuva is een bekend herstelprogramma voor Windows. Laat je niet verleiden om de betaalde versie te kopen, want de gratis editie voldoet prima. Er verschijnt eerst een soort stappenplan. Klik op Volgende en geef aan wat voor bestandstype je wilt herstellen, zoals Afbeeldingen, Muziek, Documenten, Video's of Alle bestanden. Selecteer in de volgende stap de map of het schijfstation waar het verloren bestand tot voor kort stond. Heb je geen idee? Kies dan Ik weet het niet zeker. Via Volgende vink je optioneel de optie Uitvoerig Scannen inschakelen aan. Je vergroot daarmee de slagingskans, al duurt het scanproces aanmerkelijk langer. Klik op Start.

Na even wachten komt er een nieuw venster met resultaten tevoorschijn. Soms zijn er van afbeeldingen voorvertoningen zichtbaar. Zie je de verloren gegevens? Plaats voor de juiste bestandsnamen één of meer vinkjes en klik op Terughalen. Je selecteert nu een opslaglocatie, waarna je bevestigt met OK.

Recuva is een laatste redmiddel om per ongeluk verwijderde gegevens terug te toveren.