Met een VPN (Virtual Private Network) kun je je zichtbare ip-adres (tijdelijk) verruilen voor een ip-adres uit ieder gewenst land. Dat kan voor bepaalde doeleinden zeer handig zijn, maar er zitten ook wat nadelen aan vast.

Je internetverbinding wordt trager door VPN’S

Als je op het internet surft met een VPN, wordt al je internetverkeer eerst lang een VPN-server geleid om je ip-adres te verhullen en te vervangen door het ip-adres van die server. Vervolgens wordt je versleutelde verkeer teruggestuurd naar je computer of smartphone. Die reis kost tijd en daar lijdt je internetsnelheid onder.

Hoeveel snelheid je precies verliest is afhankelijk van een hoop factoren. Denk aan de snelheid van die VPN-servers, aan hoeveel andere gebruikers tegelijkertijd op dezelfde server zitten en aan de sterkte van de versleuteling. Een andere belangrijke factor is je afstand naar de server. Als je wilt surfen met een ip-adres uit Nieuw-Zeeland, wordt het internet significant trager dan wanneer je je VPN-locatie instelt op Duitsland. In sommige gevallen zul je de internetvertraging dus niet opmerken, terwijl je internetsnelheid in andere gevallen met de helft of zelfs meer omlaag kan gaan.

Lees ook: Is je VPN langzaam? Deze tips kunnen helpen

VPN’s zijn vaak niet zo privacyvriendelijk als je denkt

VPN’s hebben de reputatie dat ze de privacy van gebruikers verbeteren. Immers, ze verhullen je internetverkeer, waardoor niemand je ’echte’ ip-adres kan herleiden. Nou ja, bijna niemand; de VPN zelf heeft nog wél toegang tot deze informatie.

Veel VPN’s beweren echter dat ze een strikt no-logbeleid hanteren. Oftewel, ze registreren de surfactiviteiten van gebruikers niet. Helaas hanteren niet alle VPN'S zo’n beleid, en komt het ook voor dat diensten beweren van dat ze een no-logbeleid hebben, maar stiekem toch logs bijhouden. Deze logs kunnen ze vervolgens doorverkopen aan derden, of overhandigen aan wetshandhavers, mochten die daarom vragen.

Het is moeilijk om er zeker van te zijn dat dergelijke diensten écht geen gebruikerslogs bijhouden. Wel laten sommige VPN’s onafhankelijke audits uitvoeren om hun claims op dit gebied te bewijzen. Je kunt er dus met enige zekerheid van uitgaan dat diensten die zo’n audit hebben doorstaan, inderdaad zo privacyvriendelijk mogelijk met je gegevens om proberen te gaan.

Sommige sites en diensten blokkeren VPN’s

Steeds meer websites en applicaties proberen de ip-adressen van VPN-servers te blokkeren. Onder meer streamingdiensten als Netflix, Prime Video en Disney+ steken er veel moeite in om achter VPN-ip’s te komen en deze op de zwarte lijst te zetten. Als je van plan bent om met een VPN films te kijken die alleen op, bijvoorbeeld, de Amerikaanse versie van een streamingdienst staan, is er dus een grote kans dat je toegang geblokkeerd wordt. Ook verschillende fora en de meeste privétorrenttrackers proberen zoveel mogelijk VPN-servers te blokkeren, voornamelijk om een ip-banomzeiling en andere vormen van misbruik tegen te gaan.

Het (onbedoeld) misbruiken van VPN’s kan je daarnaast een accountblokkade opleveren. Zo worden deze tools veelal gebruikt om goedkoper abonnementen te kunnen kopen voor bepaalde diensten, zoals YouTube Premium. Dat abonnement kost in onder meer Argentinië een stuk minder dan hier omdat de koopkracht daar lager is. Als je Google laat denken dat je in Argentinië woont door een ip-adres uit dat land te gebruiken, kun je dus flink besparen. Hiermee omzeil je echter de gebruikersvoorwaarden, waardoor Google (en andere bedrijven waarbij dit trucje mogelijk is) je hele account zou kunnen blokkeren als het erachter komt dat je een VPN gebruikt.

©PXimport

Misvattingen over VPN’s wakkeren roekeloosheid aan

Er gaan nogal wat misvattingen rond over VPN’s, waardoor er een hoop mensen zijn die deze diensten gebruiken voor zaken waar ze niet of nauwelijks voor bedoeld zijn. Zo gaan sommige mensen ervanuit dat VPN’s ze beschermen tegen malware en hacks. Daardoor kunnen ze roekeloos worden, door bijvoorbeeld zomaar dingen van internet te downloaden.

Een VPN is echter niet magisch. Dit virtuele privénetwerk doet niet veel meer dan je internetgebruik verhullen door je ip-adres om te ruilen voor een ander ip-adres. Een VPN kan dus helpen om te verbloemen dát je een torrent downloadt, maar als je daarmee een virus binnensleept, staat de VPN machteloos. Een VPN an sich is dus absoluut geen vervanging voor een virusscanner.

Ook als je inlogt op een website of op internet surft terwijl je bent ingelogd op je Google-account gaan de privacyvoordelen van VPN’s het raam uit. Je accountactiviteit kan dan net zo makkelijk gevolgd worden als zonder VPN, en als een website waarop je bent ingelogd gehackt wordt en de site de gegevens niet voldoende heeft versleuteld, komen deze evengoed in handen van cybercriminelen.

Zelfs als je overal bent uitgelogd, ben je niet zo verborgen als je wellicht denkt. Hoewel je ip-adres is verborgen en je zo niet getraceerd kan worden door je internetprovider, school of werkgever, laat je tijdens het surfen nog genoeg andere sporen achter. Een VPN schakelt trackingcookies bijvoorbeeld niet uit, maar zelfs zonder deze cookies zijn er nog andere device fingerprints die minder makkelijk te deactiveren zijn (zoals je apparaat-ID, tijdzone en browser- en besturingssysteemversie).

Op de website Cover Your Tracks kun je precies zien wat we bedoelen. Deze site is opgezet door de Amerikaanse digitaleburgerrechtenorganisatie EFF en vertelt je precies hoe zichtbaar je bent voor trackers. Je zult merken dat je zelfs met een VPN in een incognitovenster nog enkele identificeerbare sporen achterlaat. De meeste VPN-gebruikers kunnen dus (met wat moeite) alsnog opgespoord worden.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.