Vele jaren na de introductie van het fenomeen tablet-pc komt Dell met zijn eerste tablet-pc. Met een Dual Sense tabletscherm, Windows Vista en een energiezuinige Intel processor, doet Dell het meteen goed.

Deze Latitude XT heeft een stevig chassis en een degelijk stoer zakelijk ontwerp. Het deksel en de binnenkant hebben een zwart geborsteld aluminium uiterlijk dat heel goed weerstand biedt tegen vingerafdrukken. Met een gewicht onder de twee kilogram en bescheiden afmetingen van ongeveer A4 formaat en net iets meer dan 3 cm dik is het een redelijk handzaam apparaat. Het bijzonder degelijk aanvoelende draaibare scharnier tovert deze "convertible" werkelijk in een handomdraai om van laptop naar tablet mode.

Aanraakscherm

De tablet functionaliteit van dit notebook zijn indrukwekkend. Dankzij het nieuwe capacitieve aanraakscherm is het eenvoudig om met de vinger windows functies te bedienen. Dit aanraakscherm werkt zeg maar hetzelfde als het touchpad en niet zoals we gewend zijn bij aanraakschermen met druk. Het voordeel is dat de aanraking subtieler kan zijn, nadeel is een lagere precisie, daar je met het druk gevoelige aanraakscherm de neiging hebt om je nagels te gebruiken werkt dat bij het capacitieve scherm juist niet en moet je je vlakke vinger gebruiken. Voordeel van de nieuwe capacitieve aanraakscherm technologie is dat ook multitouch bediening, dat wil zeggen bediening met meer dan één vinger, mogelijk wordt. Helaas zijn er nog geen functies in het notebook ingebouwd die daar gebruik van maken. Nadeel is dat er afhankelijk van de lichtinval en de achtergrond een ruitjes patroon in het scherm te zien is.

Tablet pen

Voor het schrijven en tekenen en het precieze werk, is er de uitstekend vormgegeven, batterijloze pen die met de "traditionele" elektromagnetische tablet functionaliteit werkt. De combinatie is bijzonder prettig bij het schrijven met de pen is er geen last van de hand afdruk op het scherm, dit wordt automatisch onderdrukt. We zouden niet weten waarom maar het is ook mogelijk om één van beide tablet invoer functies uit te schakelen.

Scherm

Het 12,1 inch breedbeeldscherm heeft energiezuinige ledverlichting die zorgt voor een helder scherp en kleurrijk beeld. Met een goede kijkhoek. Het scherm heeft met een sensor ook een automatische dimfunctie waarmee extra energie gespaard kan worden. Het toetsenbord en touchpadmuis werken uitstekend. Bovendien is er nog een dopmuis of trackpoint, zodat het notebook voor iedereen naar wens is te bedienen. De geluidskwaliteit van de enkele speaker is voldoend voor normaal notebook gebruik.

Prestaties

Het notebook wordt aangedreven door een energiezuinige Intel Core 2 Duo processor in ultra low voltage uitvoering in dit geval de U7600 op 1,2 GHz die zijn energiegebruik beperkt tot zo'n 34 watt. Samen met 2 GB geheugen en een ATi Express chipset met geïntegreerde graphics goed voor redelijke prestaties.

SDD of HDD

De XT kan worden geleverd met een solid state disk van 40 of 64 GB of zoals ons testexemplaar met een 120 GB harde schijf. De bescheiden afmetingen en heeft het notebook mede te danken aan het ontbreken van een optische drive. Die zit in een fraai onder het notebook te bevestigen mediabase/dockingslice. Deze maakt het notebook wel 600gram zwaarder en 1,5 cm dikker.

Netwerk

De communicatie mogelijkheden zijn ruim voorzien met gebruikelijke aansluitingen en 11n (draft) draadloos netwerk, bluetooth en optioneel zelfs een ingebouwde hsdpa breedband voorziening, compleet met uitschuifbare antenne. Handig is de met een speciale drukknop uitgevoerde wifi-finder, dat snel een overzicht van de beschikbare netwerken oplevert.

Accuduur

Ook optioneel is de op dezelfde plaats, onder het notebook een extra accu te plaatsen. Deze zogenaamde slate batterij vormt samen met het notebook een fraai strak geheel. Het maakt het notebook een cm dikker en het geheel weegt dan ruim 2,5 kilo. De door ons gemeten batterijtijd van beide configuraties zijn met de standaard batterij van bijna twee tot drie en een half uur. Met de opionele slate batterij wordt dat bijna drie tot vijfeneenhalf uur. Opvallend is dat Dell bij dit notebook een bijzonder compacte en licht lader levert, waar jammer genoeg wel een rechte stekker aan zit, wat voor het tabletgebruik niet erg handig is.PluspuntenMinpuntenConclusie

Een heel fijne tablet-pc met veel gebruiksmogelijkeheden. Wel is hij met twee kilo nog aan de zware kant. Voor wie de Windows Vista handinvoerfunctionaliteit weet te waarderen een goede keus.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.