Vele jaren na de introductie van het fenomeen tablet-pc komt Dell met zijn eerste tablet-pc. Met een Dual Sense tabletscherm, Windows Vista en een energiezuinige Intel processor, doet Dell het meteen goed.

Deze Latitude XT heeft een stevig chassis en een degelijk stoer zakelijk ontwerp. Het deksel en de binnenkant hebben een zwart geborsteld aluminium uiterlijk dat heel goed weerstand biedt tegen vingerafdrukken. Met een gewicht onder de twee kilogram en bescheiden afmetingen van ongeveer A4 formaat en net iets meer dan 3 cm dik is het een redelijk handzaam apparaat. Het bijzonder degelijk aanvoelende draaibare scharnier tovert deze "convertible" werkelijk in een handomdraai om van laptop naar tablet mode.

Aanraakscherm

De tablet functionaliteit van dit notebook zijn indrukwekkend. Dankzij het nieuwe capacitieve aanraakscherm is het eenvoudig om met de vinger windows functies te bedienen. Dit aanraakscherm werkt zeg maar hetzelfde als het touchpad en niet zoals we gewend zijn bij aanraakschermen met druk. Het voordeel is dat de aanraking subtieler kan zijn, nadeel is een lagere precisie, daar je met het druk gevoelige aanraakscherm de neiging hebt om je nagels te gebruiken werkt dat bij het capacitieve scherm juist niet en moet je je vlakke vinger gebruiken. Voordeel van de nieuwe capacitieve aanraakscherm technologie is dat ook multitouch bediening, dat wil zeggen bediening met meer dan één vinger, mogelijk wordt. Helaas zijn er nog geen functies in het notebook ingebouwd die daar gebruik van maken. Nadeel is dat er afhankelijk van de lichtinval en de achtergrond een ruitjes patroon in het scherm te zien is.

Tablet pen

Voor het schrijven en tekenen en het precieze werk, is er de uitstekend vormgegeven, batterijloze pen die met de "traditionele" elektromagnetische tablet functionaliteit werkt. De combinatie is bijzonder prettig bij het schrijven met de pen is er geen last van de hand afdruk op het scherm, dit wordt automatisch onderdrukt. We zouden niet weten waarom maar het is ook mogelijk om één van beide tablet invoer functies uit te schakelen.

Scherm

Het 12,1 inch breedbeeldscherm heeft energiezuinige ledverlichting die zorgt voor een helder scherp en kleurrijk beeld. Met een goede kijkhoek. Het scherm heeft met een sensor ook een automatische dimfunctie waarmee extra energie gespaard kan worden. Het toetsenbord en touchpadmuis werken uitstekend. Bovendien is er nog een dopmuis of trackpoint, zodat het notebook voor iedereen naar wens is te bedienen. De geluidskwaliteit van de enkele speaker is voldoend voor normaal notebook gebruik.

Prestaties

Het notebook wordt aangedreven door een energiezuinige Intel Core 2 Duo processor in ultra low voltage uitvoering in dit geval de U7600 op 1,2 GHz die zijn energiegebruik beperkt tot zo'n 34 watt. Samen met 2 GB geheugen en een ATi Express chipset met geïntegreerde graphics goed voor redelijke prestaties.

SDD of HDD

De XT kan worden geleverd met een solid state disk van 40 of 64 GB of zoals ons testexemplaar met een 120 GB harde schijf. De bescheiden afmetingen en heeft het notebook mede te danken aan het ontbreken van een optische drive. Die zit in een fraai onder het notebook te bevestigen mediabase/dockingslice. Deze maakt het notebook wel 600gram zwaarder en 1,5 cm dikker.

Netwerk

De communicatie mogelijkheden zijn ruim voorzien met gebruikelijke aansluitingen en 11n (draft) draadloos netwerk, bluetooth en optioneel zelfs een ingebouwde hsdpa breedband voorziening, compleet met uitschuifbare antenne. Handig is de met een speciale drukknop uitgevoerde wifi-finder, dat snel een overzicht van de beschikbare netwerken oplevert.

Accuduur

Ook optioneel is de op dezelfde plaats, onder het notebook een extra accu te plaatsen. Deze zogenaamde slate batterij vormt samen met het notebook een fraai strak geheel. Het maakt het notebook een cm dikker en het geheel weegt dan ruim 2,5 kilo. De door ons gemeten batterijtijd van beide configuraties zijn met de standaard batterij van bijna twee tot drie en een half uur. Met de opionele slate batterij wordt dat bijna drie tot vijfeneenhalf uur. Opvallend is dat Dell bij dit notebook een bijzonder compacte en licht lader levert, waar jammer genoeg wel een rechte stekker aan zit, wat voor het tabletgebruik niet erg handig is.PluspuntenMinpuntenConclusie

Een heel fijne tablet-pc met veel gebruiksmogelijkeheden. Wel is hij met twee kilo nog aan de zware kant. Voor wie de Windows Vista handinvoerfunctionaliteit weet te waarderen een goede keus.

Het is logisch dat Microsoft Copilot verankerd zit in Edge. Hierbij gaat de browser steeds verder en verschijnen er steeds meer AI-functies op. Ze zijn minder prominent aanwezig dan bij sommige concurrenten, maar maken alledaagse taken net een tikje slimmer en makkelijker.

AI-gestuurde taalhulpmiddelen

Lezen, luisteren, vertalen of schrijven: Edge schuift steeds meer slimme taalhulpen naar voren. Met een druk op Ctrl+Shift+U laat je een webpagina hardop voorlezen. Een smalle werkbalk verschijnt bovenaan, waarin je niet alleen kunt starten of pauzeren, maar ook de stem en het leestempo naar smaak aanpast. Je hoeft niet de hele pagina voor te laten lezen. Selecteer een passage, klik met de rechtermuisknop en kies Doorgaan met hardop voorlezen vanaf hier. Ook voor vreemde talen hoef je geen externe tools meer aan te spreken. Je laat ofwel een stukje tekst, ofwel de volledige pagina meteen in het Nederlands vertalen. Nog praktischer wordt het wanneer je zelf iets schrijft. Onder Instellingen / Talen kun je Hulp bij schrijven activeren. Vanaf dat moment houdt Edge je spelling en grammatica in de gaten en zie je suggesties direct oplichten in de tekst. Dankzij de ingebouwde Editor, die AI op de achtergrond inzet, worden je zinnen niet alleen foutvrij, maar vaak ook net wat scherper.

AI-themagenerator

Via de Instellingen onder Uiterlijk vind je nu een AI-themagenerator die op basis van een eenvoudige prompt een volledig nieuw thema creëert. Typ bijvoorbeeld een beschrijving van een sfeer, een kleurpalet of zelfs een fantasiebeeld, en binnen een paar minuten staat er een verrassend ontwerp klaar. Heb je geen inspiratie? Dan doet de knop Verras me het werk voor jou en zal de AI iets geheel onverwachts bedenken. Met één klik op Thema toepassen geef je de browser meteen een frisse, persoonlijke uitstraling.

Automatisch tabbladen organiseren

Wie vaak tientallen webpagina's tegelijk open heeft staan, weet hoe onoverzichtelijk die tabs kunnen worden. Met de functie Tabbladen organiseren breng je weer structuur in die chaos. Helemaal linksboven, onder de knop Tabblad actiemenu, vind je de nodige opties. Zo kun je bijvoorbeeld overschakelen naar verticale tabbladen of eerder gesloten tabbladen opnieuw oproepen. In hetzelfde menu duikt ook de functie Tabbladen organiseren op. Als je hierop klikt, verschijnt er een pop-upvenster dat aangeeft welke tabbladen gegroepeerd zullen worden, zodat je browserscherm meteen een stuk overzichtelijker oogt.

Drie lekkere Copilot+-laptops

Werk je veel met foto- en videobewerking of andere zware klussen, dan zit je goed met deze ASUS ProArt P16 OLED Copilot+PC H7606WP-RJ129X. Door de combinatie van een AMD Ryzen AI 9-chip en 32 GB werkgeheugen blijf je vlot werken, ook als je tegelijk exporteert, rendert en meerdere programma's open hebt. Het OLED-scherm laat diepe zwarttinten en veel detail in schaduwen zien, en met het touchscreen maak je snel aantekeningen of sleep je makkelijker door je tijdlijn.

De Acer Aspire 14 AI A14-52M-56CK is gemaakt voor dagelijks werk onderweg: compact, 1,4 kg en groot genoeg om comfortabel te typen en te multitasken. De Intel Core Ultra 5-processor en 16 GB geheugen houden Office, veel tabbladen en videobellen soepel, terwijl 512 GB opslag ruimte geeft voor documenten en mediabestanden. Handig is dat Acer het simpel houdt: geen touchscreen, dus je leunt op toetsenbord en touchpad. Met HDMI sluit je snel een extra scherm aan en via de 3,5mm-poort kun je bedraad luisteren of vergaderen zonder gedoe met koppelen.

Wil je een licht en flexibel systeem dat ook als tablet werkt, dan past de Microsoft Surface Pro 11 (wifi 7, 512 GB) echt wat voor jou. Het 13-inch touchscreen en het 2-in-1 ontwerp maken hem handig voor notities, schetsen en werken onderweg, zeker als je een Surface Slim Pen erbij neemt. De Snapdragon X Plus met 45 TOPS is gericht op AI-taken: Copilot kan je helpen met tekst, samenvattingen en het omzetten van een Word-bestand naar een PowerPoint, terwijl de chip tijdens gebruik leert en taken soepeler laat aanvoelen. Reken voor onderweg op een lange adem met een opgegeven accuduur tot 14 uur, en met wifi 7 heb je een snelle draadloze basis als je netwerk dat ondersteunt.

Je zit op de bank en streamt probleemloos een 4K-video op je telefoon, maar zodra je je laptop openklapt om een webpagina te laden, lijkt het alsof de verbinding vastloopt. Ligt het aan de router of aan je computer? In dit artikel leggen we uit waarom wifi-snelheden zo sterk kunnen verschillen per apparaat en wat je eraan kunt doen.

Je betaalt voor een snelle internetverbinding, dus is de verwachting dat elk apparaat in huis die snelheid ook daadwerkelijk haalt. Toch voelt het surfen op je computer soms stroperig aan, terwijl je smartphone ernaast nergens last van heeft. Vaak wordt er direct naar de internetprovider gewezen, maar het probleem zit meestal in de apparatuur zelf. Het verschil in hardware, leeftijd en software tussen mobiele apparaten en computers is namelijk groter dan je denkt. Na het lezen van dit stuk weet je precies waar die vertraging vandaan komt.

Generatiekloof: waarom je laptop vaak achterloopt

Het snelheidsverschil tussen je telefoon en je computer komt vaak neer op een simpele generatiekloof. We vervangen onze telefoons gemiddeld elke twee tot drie jaar, waardoor ze vaak uitgerust zijn met de nieuwste wifi-chips (zoals wifi 6 of 6E). Een laptop gaat vaak veel langer mee, soms wel vijf tot zeven jaar. Hierdoor probeert een verouderde netwerkkaart in je laptop te communiceren met een moderne router, wat resulteert in een lagere maximumsnelheid.

Daarnaast speelt de manier waarop data wordt verwerkt een grote rol. Een telefoon is geoptimaliseerd voor directe consumptie: apps op de achtergrond worden gepauzeerd om de app die je nú gebruikt voorrang te geven. Een computer werkt anders. Terwijl jij probeert te surfen, kan Windows of macOS op de achtergrond bezig zijn met zware updates, het synchroniseren van clouddiensten of het maken van back-ups. Je laptop snoept dus al bandbreedte weg zonder dat jij het doorhebt, waardoor er voor je browser minder overblijft.

Wanneer je laptop de strijd wél wint

De laptop wint het van de telefoon wanneer de omstandigheden optimaal zijn voor stabiliteit in plaats van pure mobiliteit. Als je beschikt over een moderne laptop met een recente netwerkkaart en je bevindt je in dezelfde ruimte als de router, kan de laptop vaak stabieler grote bestanden binnenhalen.

Dat geldt vooral als je laptop verbonden is met de 5GHz-frequentieband. Deze frequentie is veel sneller dan de oude 2.4GHz-band, maar heeft een korter bereik. Als je dicht bij het toegangspunt zit, profiteert je laptop van zijn krachtigere processor om complexe webpagina's sneller op te bouwen dan een telefoon dat kan, mits de verbinding zelf niet de bottleneck is.

Waarom je telefoon soepeler aanvoelt

Het verschil wordt pijnlijk duidelijk zodra je verder van de wifi-bron af gaat zitten, bijvoorbeeld op zolder of in de tuin. Smartphones zijn vaak agressiever geprogrammeerd om het sterkste signaal te pakken of snel tussen frequenties te schakelen. Veel laptops blijven daarentegen te lang plakken op een zwak 5GHz-signaal of vallen onnodig terug op de trage en vaak overvolle 2.4GHz-band (het zogeheten 'sticky client'-probleem).

Daarnaast hebben smartphones een trucje dat laptops helaas moeten missen: wifi-assist (of een vergelijkbare term). Als de wifi even hapert, gebruikt de telefoon ongemerkt een beetje 4G- of 5G-data om de stroom stabiel te houden. Je laptop heeft die optie meestal niet en laat direct een laadicoontje zien. Hierdoor voelt de telefoon sneller aan, terwijl hij eigenlijk een beetje vals speelt door mobiele data bij te schakelen.

Harde grenzen: wanneer traagheid onvermijdelijk is

Er zijn situaties waarin je laptop de strijd sowieso verliest, ongeacht hoe dicht je bij de router zit. Dit zijn de harde grenzen:

Zo check je of jouw hardware het probleem is

Om te bepalen of je laptop de boosdoener is, moet je eerst kijken naar de verbinding. Klik op het wifi-icoon op je laptop en controleer of je verbonden bent met een 5GHz-netwerk (vaak te zien bij Eigenschappen of netwerkinformatie). Is dat niet het geval en sta je wel dicht bij de router? Dan is je netwerkkaart waarschijnlijk verouderd of staan de instellingen niet goed.

Kijk ook eens kritisch naar je gebruik. Heb je toevallig nog applicaties openstaan zoals Steam, OneDrive of Dropbox? Deze programma's kunnen de verbinding volledig dichttrekken. Op een telefoon gebeurt dit zelden automatisch op de achtergrond. Als je laptop ouder is dan vijf jaar, kan een simpele upgrade met een moderne wifi-usb-dongle het probleem vaak al verhelpen, zonder dat je een hele nieuwe computer hoeft aan te schaffen.

Kortom: leeftijd en software maken het verschil

Dat je telefoon sneller is op wifi dan je laptop, komt meestal doordat telefoons nieuwere netwerkchips hebben en slimmer omgaan met datastromen. Laptops hebben vaak last van zware achtergrondprocessen of blijven hangen op een tragere frequentieband. Daarnaast schakelen telefoons bij zwak wifi soms ongemerkt over op 4G/5G, wat de ervaring vloeiender maakt. Controleer of je laptop op de 5GHz-band zit en sluit zware achtergrondprogramma's af om snelheid te winnen.