De nieuwe Apple MacBook Air heeft voor het eerst een schermformaat van 15,3 inch. Voorgaande modellen hadden kleinere schermen van maximaal 13,6 inch. Apple presenteert ook een Mac Pro 2023, een Mac Studio 2023 en toont de nieuwste macOS-versie (macOS 14). Dit wil je weten over de computeraankondigingen.

De nieuwe Apple-computers zijn voorgesteld op Apple’s jaarlijkse ontwikkelaarsconferentie WWDC op het hoofdkantoor in de Verenigde Staten. Goed om te weten is dat de computers binnenkort in de Nederlandse (web)winkels komen te liggen. Hieronder vind je allereerst de verkrijgbaarheid en adviesprijzen van de computers.

Lees ook:iOS 17, iPadOS 17, watchOS en tvOS aangekondigd: dit is er nieuw

MacBook Air 15,3 inch

De MacBook Air is Apple’s goedkoopste laptop en een minder geavanceerde variant op de MacBook Pro. Traditioneel heeft de MacBook Air ook een kleiner scherm dan de Pro, die er nu met schermen van 14 en 16 inch. De Air beschikt over een 13,6inch-scherm, maar krijgt nu ook een 15,3inch-uitvoering. Die is volgens Apple bedoeld voor wie een lichtgewicht laptop met een groter scherm zoekt en niet per se de krachtigste specificaties van nu nodig heeft. Voor die doelgroep is en blijft de Pro-serie te koop.

De grotere MacBook Air doet qua ontwerp en specificaties veel denken aan de kleinere versie (die ook gewoon te koop blijft). Zo heeft hij een door Apple ontwikkelde M2-processor, een vingerafdrukscanner bij het toetsenbord en een magnetische MagSafe-oplaadaansluiting. De laptop is slechts 11,5 millimeter dik, heeft een hoofdtelefoonaansluiting en twee usb-c-poorten met Thunderbolt 4-ondersteuning. Je kunt er de laptop dus mee opladen, maar ook een extern scherm verbinden, snel data overzetten en meer. Volgens Apple gaat de accu tot achttien uur mee voordat je de oplader moet bakken. In vergelijking met ‘de snelste MacBook Air met Intel-chip’ is het nieuwe, 15inch-model twaalf keer sneller. Althans, dat meldt Apple. Maar die MacBook Air met Intel-chip is al jaren oud, dus het is niet gek dat het nieuwste model een stuk sneller is.

Het scherm van de laptop kan volgens Apple ook lekker fel, zodat je er zonder problemen op kunt werken in de trein of op een goed verlicht kantoor. In het scherm zit bovenin een kleine uitsparing voor de Full-HD-webcam. Zo kun je in hoge resolutie videobellen met vrienden en collega’s. Prettig is en blijft dat de MacBook Air passief gekoeld wordt en daarom geen ventilator heeft. En dus niet zoemt. De MacBook Air 15,3 inch beschikt over maximaal 24 GB werkgeheugen en een ssd van maximaal 2 TB. Het instapmodel heeft minder werk- en opslaggeheugen en kost 1599 euro.

Mac Pro 2023

Met een nieuwe Mac Pro wil Apple grafisch experts op hun wenken bedienen. De computer is nog steeds vrij groot en oogt van de buitenkant identiek aan de oudere versie met een Intel-processor. Het ‘kaasrasp’-ontwerp is behouden, tot vreugde van de een en chagrijn van de ander. Het is de eerste grote Mac Pro-update in vier jaar tijd. En dat merk je. In het nieuwe model zit een splinternieuwe en razendsnelle Apple M2 Ultra-processor. Die bestaat in feite uit twee aan elkaar gekoppelde M2 Max-processors. En die zijn los al heel krachtig. Zo zit er één M2 Max in de nieuwe Mac Studio. De Mac Pro (2023) is dus een beest van een computer.

De computer heeft daarom ook veel geavanceerde aansluitingen. Denk aan acht Thunderbolt 4-poorten om schermen op aan te sluiten of data over te zetten en zes open PCIe 4.0-sloten. Daar kun je als professionele fotograaf bijvoorbeeld SDI-kaarten van camera’s op aansluiten. Ook is de computer voorzien van de nieuwste snufjes, zoals wifi 6E en bluetooth 5.3. Het geheugen van de Mac Pro (2023) is maximaal 192 GB groot. Met die specificaties lijkt geen programma te zwaar. Met de Mac Pro (2023) kun je bijvoorbeeld films in elkaar zetten of games ontwikkelen, zo verklaart Apple.

Het prijskaartje vanaf 8399 euro maakt direct duidelijk dat deze computer niet voor de doorsnee consument bedoeld is. Iets dat ook geldt voor de goedkopere en vernieuwde Mac Studio, die we hieronder uitleggen.  

Mac Studio 2023

Apple komt met een nieuwe Mac Studio, zijn desktopcomputer voor mensen die er hele zware taken op uitoefenen. Bijvoorbeeld tv-programma’s ontwikkelen, aldus Apple zelf. De nieuwe Mac Studio draait in de goedkopere versie op een Apple M2 Max-processor die volgens het bedrijf 25 procent sneller is dan de M1 Max uit de vorige Mac Studio. Een duurdere Mac Studio-variant heeft een compleet nieuwe M2 Ultra-processor, die als gezegd als het ware bestaat uit twee aan elkaar gekoppelde M2 Max-chips. Ook de Mac Studio kan geleverd worden met maximaal 192 GB geheugen – evenveel als de Mac Pro (2023). Dat is vijftig procent meer dan zijn voorganger.

Als gezegd start de Mac Studio (2023) bij 2429 euro. Hiermee is hij weliswaar goedkoper dan de Mac Pro (2023), maar blijft hij waarschijnlijk buiten jouw bereik. Dat is niet erg, want Apple verkoopt andere computers die een veel logischere keuze zijn voor jou als consument. Denk aan de compacte, krachtige en betaalbare Mac Mini en de iMac – een computer met ingebouwd beeldscherm van 24 inch. Lees hier onze review van de Mac Mini of hier onze iMac-review.

macOS 14

Naast nieuwe computers presenteert Apple ook de nieuwste versie van zijn computerbesturingssysteem. Dat is macOS 14. Deze software staats straks standaard op de drie nieuwe computers en komt als gratis update beschikbaar voor moderne bestaande Macs, MacBooks en iMacs. Apple noemt macOS 14 ‘Sonoma.’ Een in het oog springende vernieuwing zijn widgets, als het ware interactieve blokken die je kunt plaatsen op het startscherm van je laptop of computer. Zo zie je snel het weer, de tijd of notities, om maar een paar voorbeelden te geven.

macOS 14 krijgt ook een gaming modus, die eenmaal ingeschakeld de processor (cpu) en grafische processor (gpu) instructies geeft om prioriteit te geven aan de rekenkracht voor de game die je speelt. macOS 14 krijgt daarnaast bewegende screensavers, die het scherm van je laptop of computer opfleuren. Deze functie is optioneel, dus je kunt ook blijven kijken naar een zwart scherm. Wie videobelt, kan in macOS 14 straks kiezen voor Augmented Reality-effecten die je achtergrond beïnvloeden. Zo kun je jezelf professioneler in beeld brengen door de slides van je PowerPoint-voorstelling schuin achter je te projecteren, bijvoorbeeld.

Apple brengt binnenkort een testversie uit van macOS 14 om foutjes te ontdekken en op te lossen. De definitieve update verschijnt vermoedelijk in het najaar voor alle bezitters van een moderne Mac, MacBook en iMac.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.