Aangezien de Sony PlayStation 5 voor de deur staat, is het tijd om de balans op te maken. Wat kun je verwachten van de console en over wat voor specificaties beschikt het apparaat? In dit artikel lees je alles dat je wil weten over de PS5, die 19 november gelanceerd wordt.

Vanaf die dag kunnen we twee versies van de PlayStation 5 in de winkel verwachten (tenminste: wanneer de voorraad dat toelaat): een versie met en een versie zonder disclade. Het verschil moge duidelijk zijn: de eerstgenoemde variant speelt discs af en ondersteunt digitale titels, terwijl de laatstgenoemde alleen digitale games en content ondersteunt. Er zit prijsverschil tussen beide modellen. De discversie kost 499 euro, de versie zonder discopening kost 399 euro.

©PXimport

PlayStation 5: de specificaties

Onder de motorkap komen we flink wat geweld tegen. Neem bijvoorbeeld de processor: een AMD-chip die gebaseerd is op de derde generatie Ryzen-lijn. Het is een zelfgemaakte processor voorzien van acht kernen, gebaseerd op de 7nm Zen 2-microarchitectuur. De kloksnelheid bedraagt 3,5 GHz, maar er is ondersteuning voor een variabele frequentie. Verder is er 16 GB aan werkgeheugen ingebouwd. Dit is gddr6-geheugen met 10 GB die rekent op 560 GB per seconde en 6 GB die rekent op 336 GB per seconde.

De gpu, bedoeld voor de graphics, is dan weer gebaseerd op AMD’s Radeon Navi-microarchitectuur. Dat is in dit geval een custom RDNA 2-chipset. De gpu biedt ondersteuning aan voor de belangrijke technologie ray tracing. Dat wordt hardware- en niet softwarematig geregeld. Die gpu heeft een uitvoer van 10,28 teraflops. Het aantal teraflops staat gelijk aan de rekenkracht van de console. Hoe hoger dat getal, hoe mooier en sneller de beelden weergeven worden. De 36 aanwezige kernen hebben een kloksnelheid van 2,23 GHz, maar ook hier geldt dat er een variabele frequentie is.

Dat klinkt allemaal heel leuk en aardig, maar wat betekent dit nou concreet? De PlayStation 5 is in staat natively games in 4k en op 60 frames per seconde (fps) af te spelen. Ook is er ondersteuning voor beelden in 120 fps, waarschijnlijk dan in een lagere resolutie. De belofte van Sony is dat de PS5 uiteindelijk een resolutie van 8k kan presenteren.

©PXimport

Onze vrienden van Power Unlimited hebben de PlayStation 5 al binnen.

Interne ssd en media

Verder zit aan boord een ssd met een beschikbare ruimte van 825 GB. Waarschijnlijk is dat een schijf van 1 TB, waar allerlei systeembestanden op geïnstalleerd staan. Mocht het te weinig ruimte zijn: je kunt zelf een eigen ssd inbouwen, mocht je dat willen. Ook kun je een usb-schijf gebruiken. De datasnelheden van de interne ssd komt neer op 5,5 GB per seconde voor onbewerkte data, terwijl dat aantal op 8 tot 9 GB per seconde ligt voor gecomprimeerde gegevens.

Een handig aspect die het gebruik van een ssd toelaat is de functie Activities. Hiermee kun je meteen een bepaald level van een game spelen, bijvoorbeeld. Dat regel je vanuit het vernieuwde thuisscherm, dat Sony onlangs presenteerde. Je hoeft in dat geval niet heel het spel in te laden.

De PlayStation biedt verder ondersteuning aan voor 3d-audio en brengt daarvoor ook een speciale headset uit. Dit moet leiden tot een natuurlijk klinkend surroundgeluid, zelfs met een normale headset op. Ook beschikt de PS5 over een 4k blu-ray-discdrive (wanneer je de discversie koopt), waardoor je dus media op schijfjes kunt kopen en in 4k kunt bekijken.

Tot slot is het goed om te weten dat nagenoeg elke PlayStation 4-game op de PlayStation 5 te spelen is. We zeggen bewust ‘nagenoeg’, omdat er een handjevol titels bestaan die niet op de nieuwe console gespeeld kunnen worden. Dit zijn:

• DWVR
• Afro Samurai 2: Revenge of Kuma Volume One
• TT Isle of Man – Ride on the Edge 2
• Just Deal With It!
• Shadow Complex Remastered
• Robinson: The Journey
• We Sing
• Hitman Go: Definitive Edition
• Shadwen
• Joe’s Diner

Bovendien is en blijft het mogelijk games te spelen via de PlayStation Now-dienst. Dat is een gamestreamingdienst waarmee je toegang krijgt tot een grote selectie PlayStation-games. Dat moet het gemis van uitgebreide backwards compatibility enigszins opvangen, ook al dien je hier wel maandelijks 9,99 euro voor te betalen. Je kunt helaas niet zomaar een PS3-schijfje in de discopening doen en die game spelen.

©PXimport

De controller

Niet geheel onbelangrijk: de controller. Het is voor het eerst dat Sony drastische veranderingen doorvoert aan zijn PlayStation-controller, die tot nu toe altijd DualShock-controllers genoemd werden. De vernieuwde controller heet DualSense en heeft een aantal interessante dingen aan te bieden.

Aan de indeling van de knoppen is weinig veranderd. De gebruikelijke knoppen zitten nog steeds op dezelfde plek, waardoor je dus geen grote overstap hoeft te maken. Wel is de controller dit keer forser en is er verbeterde haptische feedback aanwezig. Daardoor voelt de DualSense toch anders aan tijdens het spelen. Bovendien zijn er nu adaptieve triggers, net als op Xbox. Daardoor kun je zelf bepalen hoeveel gas je geeft in een racegame bijvoorbeeld, omdat de triggers verschillende drukniveaus ondersteunen. Verder zit er een microfoon ingebouwd.

De PlayStation 5 biedt overigens eveneens ondersteuning aan voor PlayStation 4-controllers, maar alleen wanneer je een PS4-game op het systeem speelt. Dat kan via een download, maar ook wanneer je dus de discversie hebt en je je PS4-verzameling voornamelijk fysiek houdt.

Thuis koffie van restaurantkwaliteit? De Philips Café Aromis 8000-serie belooft het. In deze review lees je of deze volautomaat de hype waarmaakt. Van perfect melkschuim tot minimaal onderhoud: ontdek waarom dit apparaat je lokale barista overbodig maakt, zelfs met gewone supermarktbonen!

Je kent het vast: je zit in je favoriete koffietentje, neemt een eerste slok van de cappuccino die je hebt besteld en valt even stil. De temperatuur, het mondgevoel, die volle smaak… alles lijkt te kloppen. En dan denk je aan de koffie thuis. Die is prima, of in elk geval best oké. Maar daar blijft het dan ook bij.

Dat dacht ik tenminste. Tot ik de Philips Café Aromis 8000-serie op mijn aanrecht installeerde en mijn keuken stante pede in een soort hippe koffiebar veranderde. De installatie van deze fraaie machine behelst niet meer dan een stekker in het stopcontact, water in het reservoir en een dosis verse koffiebonen bovenin. That’s it. Daarna kan het feest beginnen.

Hoewel de term 'restaurantkwaliteit' vaak niet meer dan een loze marketingkreet is, maakt dit apparaat dat woord opeens bizar concreet. Dat zit 'm in heel basale dingen: de koffie is direct op de juiste temperatuur (niet dat lauwe net-niet) en de smaak is vol en romig, zonder die nare bittere nasmaak. Dit apparaat lijkt bovendien precies te snappen wat jij wil; zonder dat je zelf als een bezetene aan de knoppen hoeft te draaien, staat er binnen de kortste keren een meer dan fatsoenlijke kop koffie voor je neus. Wat een topding!

©Philips

Duurdoenerij niet nodig

Erg prettig is het feit dat de machine enorm vergevingsgezind is. Hippe koffiesnobs vertellen je doorgaans dat je zonder exclusieve bonen van 30 euro per kilo nergens bent. Onzin, blijkt nu. Zelfs met een zak supermarktbonen en een pak volle melk (lang houdbaar werkt het best!) tovert dit ding een resultaat tevoorschijn waar je u tegen zegt. Hij weet echt het maximale uit elke boon te persen. Luxe zonder dat je boodschappenlijstje ingewikkeld of overdreven duur wordt, ik hou ervan.

En dan de melk. Vaak is dat thuis niet meer dan een zielig laagje luchtbelletjes dat na tien seconden als sneeuw voor de zon verdwijnt. Hier niet. Dit schuim is stevig, rijk en blijft dapper overeind staan. M'n ochtendcappuccino heb ik dan ook spontaan heilig verklaard, maar de echte verrassing is wat mij betreft de optie 'Melange'. Die is gloeiend heet, heeft de ideale verhouding tussen melk en koffie (puristen verklaren me voor gek) en maakt me elke keer weer instant gelukkig. Ik was aanvankelijk wat sceptisch over dit soort voorgeprogrammeerde recepten, maar deze verhouding is zo perfect afgestemd dat het elke keer weer aanvoelt als een echte traktatie.

©Philips

'Wat willen jullie drinken?'

Bezoek over de vloer? Kom maar door met de bestellingen! Vroeger hoopte ik stiekem op de keuze voor zwart (want: geen gedoe met melk), nu draai ik mijn hand niet meer om voor een latte of espresso macchiato. Sterker nog, ik nodig mensen nu vol enthousiasme uit om een kopje koffie te komen doen, en de reacties zijn elke keer unaniem: "Wauw, lekkere koffie!" 

Het mooie is dat je specifieke voorkeuren van je bezoek niet elke keer opnieuw hoeft in te voeren. Dankzij de gebruikersprofielen heeft iedereen in huis zijn eigen 'knop'. De een wil de latte met extra melk, de ander wil 'm juist sterker: dat kun je allemaal opslaan. En de machine verrast ook in de breedte. Waar ik zelf inmiddels min of meer verslaafd ben aan de Red Eye (een pittige boost voor de korte nachten), scoor ik bij mijn dochter punten met de 'Babychino'-functie: alleen warm melkschuim. Lekker voor het slapen gaan. 

Voor de liefhebbers zitten er trouwens nog allerlei cold brew-opties in het assortiment. Niet helemaal mijn ding – koffie kan me niet heet genoeg – maar fijn dat het kan als de smaak (of het bezoek) daarom vraagt.

©Eelko Rol

Geen schoonmaak-nachtmerries

Dan het onderhoud. We kennen de horrorverhalen van schimmelende slangetjes in volautomaten en hopeloos verkalkte zetgroepen. De Café Aromis 8000 is wat dat betreft een verademing. Water bijvullen, bakje met koffiepucks legen en (belangrijk!) de melkhouder gewoon even omspoelen onder de kraan (schijnt zelfs in de vaatwasser te kunnen). Geen ingewikkeld gedoe; de machine spoelt zichzelf krachtig door bij het opstarten en afsluiten. Het ding staat er, hij werkt en zeurt verder niet om aandacht. Had ik al gezegd dat dit een topding is?

O, en er is een app. Is die noodzakelijk? Neuh. Is het lekker? Ja! Via de app kun je de machine alvast aan het werk zetten terwijl je zelf nog even je mail checkt in bed. Je weet: technologie is op zijn best als het je luiheid faciliteert, en dat heeft Philips hier goed begrepen.

©Philips

Conclusie? Dit is meer dan een keukenapparaat; het is een stukje levensgeluk. Je hoeft niet meer te kiezen tussen gemak (dag Senseo!) en smaak. De Philips Café Aromis 8000 bewijst dat je dat perfecte koffiemomentje gewoon thuis kunt creëren. Zonder barista-cursus, zonder gedoe, maar mét die gelukzalige stilte na de eerste slok.

Enige minpuntje is wellicht de prijs, want die is met 999 euro best fors. Maar reken maar uit: een cappuccino kost tegenwoordig al snel 4 euro, dus met 250 gloeiend hete geluksmomentjes thuis heb je deze machine er al uit. Dat moet je jezelf gewoon gunnen.

Marc-Alexis Côté, die voorheen de Assassin's Creed-gamefranchise bij Ubisoft overzag, heeft dat bedrijf nu aangeklaagd.

Afgelopen oktober werd aangekondigd dat Côté vertrokken was bij het bedrijf. Dat gebeurde rond dezelfde tijd als dat Ubisoft de Assassin's Creed-franchise onderbracht onder Vantage Studios, een nieuwe dochteronderneming die het samen met Tencent heeft opgericht. Côté heeft decennialang aan de Assassin's Creed-franchise gewerkt en stond de laatste jaren aan het hoofd van de populaire spellenreeks.

Côté zou toen Assassin's Creed naar Vantage Studios ging een aanbod van Ubisoft hebben gekregen om een andere leidende positie binnen het bedrijf aan te nemen. Côté liet kort daarna publiekelijk weten dat deze positie niet vergelijkbaar was met zijn eerdere werk.

De aanklacht

Nu klaagt Côté Ubisoft dus aan, zo meldt CBC Radio Canada. Volgens hem zou hij de rol van 'Head of Production' aangeboden hebben gekregen binnen Ubisoft nadat Assassin's Creed binnen Vantage Studios werd ondergebracht, gevolgd door een mogelijke positie als 'Creative House'.

Volgens Côté zou hij daardoor leiderschap krijgen over "tweederangs" Ubisoft-franchises. Aangezien hij daarvoor de Assassin's Creed-franchise overzag, voelde dit voor hem als een wezenlijke stap terug.

Côté nam naar eigen zeggen twee weken vrij om over deze situatie te reflecteren. Aan het einde van die periode zou Ubisoft hebben geëist dat hij een besluit moest maken en besloot Côté dat dit een onacceptabele situatie was, en een "ontslag in vermomming". Hij eiste dan ook ontslagvergoeding, waarna hij te horen kreeg dat hij niet meer op werk hoefde te komen en Ubisoft aankondigde dat hij was vertrokken.

Volgens Côté heeft Ubisoft geclaimd dat hij vrijwillig is vertrokken, zodat men geen ontslagvergoeding hoefde te betalen. Côté eist nu twee jaar aan loon als ontslagvergoeding en 75.000 dollar aan schadevergoeding vanwege machtsmisbruik en schade aan zijn reputatie. In totaal komt dat neer op meer dan 1,3 miljoen dollar. Ook wil hij dat het concurrentiebeding komt te vervallen.

Vantage Studios en Assassin's Creed

Ubisoft richtte vorig jaar samen met het Chinese Tencent de dochteronderneming Vantage Studios op. Daar zijn de drie belangrijkste Ubisoft-franchise in ondergebracht, namelijk Assassin's Creed, Far Cry en Rainbow Six. Ook de ontwikkelteams die aan deze reeksen werken maken nu onderdeel uit van Vantage Studios.

De Assassin's Creed-franchise is al jarenlang een van de belangrijkste gamereeksen van de Franse uitgever Ubisoft. In de spellen gebruiken spelers parkour, stealth en gevechten om diverse exotische locaties uit de geschiedenis te verkennen. Het meest recente deel is het vorig jaar uitgekomen Assassin's Creed Shadows.