Het heeft even geduurd, maar eindelijk is het zover: er is een nieuwe versie van de Razer Kraken-headset. Versie 3 om precies te zijn. Razer brengt zelfs vier verschillende versies van versie 3 uit: de Kraken v3 X, de Kraken v3, de Kraken v3 Hypersense en de Kraken v3 Pro. In deze review bekijken we de ’standaard’ Kraken v3.

Razers idee is om de nieuwe Kraken wat van iedere Razer-lijn mee te geven, om zo een headset te maken die niet alleen multi-inzetbaar is, maar ook in de smaak valt bij veel gebruikers. Dat heeft er onder andere voor gezorgd dat de Kraken nu beschikt over de TriForce-drivers die we eerder al in de Blackshark v2 vonden. Ook zit er in de Hypersense- en Pro-versie van de Kraken nieuwe Haptic Feedback-technologie; dat betekent dat de headset mee kan trillen op lage frequenties. Dit is iets wat voorheen alleen in de Nari beschikbaar was.

Vier varianten betekent ook dat je nu een Kraken in verschillende prijsklassen kunt aanschaffen. Het v3 X-model is, met 69,99 euro, het goedkoopst. Daarna volgen met 100 en 130 euro de v3 en de v3 Hypersense en voor de Pro-variant moet je maar liefst 200 euro neertellen. Uiteraard kijken we uitgebreid naar hoe deze headsets zich tot elkaar verhouden, hoe de TriForce-drivers zich gedragen, en zullen we in de aankomende recensie van de Hypersense uiteraard uitgebreid aandacht besteden aan wat het nieuwe Intelligent Haptics-systeem in de praktijk oplevert. Maar laten we eerst eens kijken naar hoe deze nieuwe Kraken v3 aanvoelt.

©PXimport

Bouwkwaliteit

De Kraken v3 heeft zoals gezegd geen haptics aan boord. Desalniettemin is het een behoorlijk potige gameheadset. Vooral de oorschelpen zijn groot en breed. Dat maakt dat ze, ondanks dat ze van plastic zijn gemaakt, heel stevig aanvoelen. De oorkussens zijn eveneens behoorlijk dik, maar niet zo ruim als je wellicht zou verwachten. Ze zijn gemaakt van memory foam en aan de binnenkant bekleed met een zachte, synthetische stof. De stof ademt goed en blijft aardig koel, maar omdat de ruimte voor je oren ietwat beperkt is, kun je geen uren achter elkaar met de headset op zitten.

Ook de hoofdband is uit de kluiten gewassen en dik bekleed. Het verstelmechaniek en de scharnierende verbinding tussen de schelpen en de hoofdband is daarnaast volledig gemaakt van metaal. Dat komt de degelijkheid absoluut ten goede. De Kraken V3 is qua instelopties verder behoorlijk rechttoe rechtaan: hij wordt verbonden middels een niet-loskoppelbare usb-a kabel, er is een volumewiel, een loskoppelbare microfoon en bijbehorende mute-knop. Het is jammer dat de usb-a kabel niet los te koppelen is. Hoewel de Kraken v3 door Razer wordt verkocht als een gameheadset voor Windows-pc’s, is hij ook aan te sluiten op consoles. De anderhalve meter aan kabel is in zo’n geval alleen vaak te kort. Daarnaast is het natuurlijk fijn om de mogelijkheid te hebben een kapotte kabel eenvoudig te vervangen.

In combinatie met PlayStation en Xbox werkt de Kraken v3 zoals je verwacht: plug-and-play, maar zonder alle extra softwaremogelijkheden. Op Mac-pc’s is de Synapse-software nog niet volledig up-to-date en daarom kun je dus geen gebruik maken van alle features van de headset. Wel werkt de integratie van de volumeknop even soepel als op Windows-pc’s.

Zowel de microfoon als het eenvoudige volumewiel springen er positief uit. Het volumewiel reageert naadloos met het systeemvolume van Windows: er zijn helemaal geen vertragingen of haperingen - dat is ook wel eens anders. De microfoon klinkt op zijn beurt behoorlijk overtuigend. Hoewel de klank ietwat dun is, heeft Razer de kenmerkende telefoonachtige toon van menig headsetmicrofoon tot een minimum weten te beperken. 

Dankzij de dikke windkap gaat deze daarnaast ook behoorlijk vergeeflijk om met medeklinkers. Als contentmaker wil je nog steeds een externe microfoon voor serieuze streams of podcasts, maar de HyperClear-microfoon is een van de schappelijkst klinkende headsetmicrofoons die we de afgelopen periode hebben getest.

©PXimport

Klank

De eerste keer dat we met de TriForce-driver in aanraking kwamen, klonk deze voornamelijk “behoorlijk enthousiast”. Daarmee doelden we op een erg aanwezig en onrustig hoog. In de Kraken v3 komen de drivers beter tot hun recht. Wat in ieder geval direct opvalt, is dat het hoog een stuk minder schel klinkt. Veel soorten muziek vertalen dan ook redelijk gebalanceerd op de Kraken v3, maar het lijkt het in de luisterervaring wel te ontbreken aan echte diepte en perspectief. Er is een redelijk ruim en breed stereoveld en dat komt de immersie ten goede. Wel is de Kraken v3, net als veel gameheadsets, behoorlijk baszwaar.

In-game merk je vooral dat de Kraken v3 comfortabel luistert. Je hebt zelden het idee dat elementen onevenredig naar voren komen of dat je iets mist. De zwaarte in het laag maakt dat tussenfilmpjes en in-game ontploffingen behoorlijk overtuigend vertalen, en het hoog is precies en agressief genoeg om ook snelle shooters bij te benen. Zo klinkt de Kraken v3 vooral heel degelijk, maar ontbreekt het aan echte, diepe luisterprecisie. Wel valt de precisie in de lokalisatie aangenaam op. Die zorgt, in combinatie met een uitstekende demping van omgevingsgeluid, voor een groot gevoel van immersie.

De software

Als je het korte specificatieoverzicht bovenaan hebt doorgenomen, heb je zien staan dat de headset volledig compatibel is met Windows-pc’s en beperkt compatibel met Mac en PlayStation. De integratie met Windows verloopt vlekkeloos middels de Razer Synapse-applicatie. In Synapse vind je onder andere twee equalizers: een voor de klank van de headset en een voor de klank van de microfoon. 

Ook kun je hierin de rgb-verlichting personaliseren en vind je THX Spatial Audio. Deze surround sound-achtige codec versterkt de ervaring van ruimtelijkheid. Je kunt aangeven in welke modus Synpase de Spatial Audio moet toepassen: Game, Movie of Music. Bij de Blackshark v2 viel deze surround sound al behoorlijk in de smaak en dat is nu ook het geval: hij brengt een aangename focus op ruimtelijke informatie.

©PXimport

Concluderend

De Kraken v3 is zeer degelijk gebouwd, klinkt oké en heeft een aantal leuke software-opties als je hem gebruikt in combinatie met een Windows-pc. Bovenal maakt dit van de Kraken v3 een prima gameheadset. Ben je op zoek naar een headset die goed geschikt is voor casual gaming en houd je van een gimmick in de vorm van rgb-verlichting en surround sound, dan is de Kraken v3 een goede optie. Hecht je wat minder waarde aan die toevoegingen, dan kun je voor hetzelfde geld een beter klinkende headset op de kop tikken.

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?