Als je dacht dat de Amerikanen de enige zijn die luistervinkje spelen met hun PRISM-project dan heb je het mis. Ook je eigen telecomprovider is niet te vertrouwen. KPN, Tele2, T-Mobile en Vodafone zijn door het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) op de vingers getikt vanwege hun iets te ruime analyses van het dataverkeer op hun mobiele netwerken.

Twee jaar geleden schreef Computer Idee al over de misstanden in de dataverkeeranalyse, wat in de telecomwereld bekend staat als packed inspection. Tijdens een persconferentie werd toen door KPN al schaamteloos en vol trots gemeld dat zij als een van de eerste telecomproviders ter wereld precies weten wie WhatsApp gebruikt en met wie deze berichten worden uitgewisseld. Deze gegevens zijn voor KPN vooral interessant om de mobiele tarieven vast te stellen, maar de privacy van zijn klanten werd hiermee wel te grabbel gegooid.

Onderzoek CBP

Vandaag publiceert het CBP zijn definitieve bevindingen van de vier grootste mobiele netwerkaanbieders van Nederland. Tijdens het onderzoek zijn bij alle bedrijven overtredingen van de Wet Bescherming Persoonsgegevens en de Telecommunicatiewet geconstateerd, meldt CBP. De bedrijven bleken op detailniveau gegevens te bewaren over de bezochte websites en gebruikte apps. Dit is in strijd met de wet.

Op basis van de wet moeten dergelijke gegevens na het verzamelen zo snel mogelijk worden verwijderd of onomkeerbaar geanonimiseerd. Het CBP acht het niet noodzakelijk om deze op klantniveau te bewaren. Bovendien werden de klanten niet of onjuist over deze praktijken geïnformeerd, wat ook in strijd is met de wet.

Drie telecomproviders nog steeds in overtreding

Naar aanleiding van het onderzoek door het CBP hebben de telecomproviders inmiddels beterschap beloofd. KPN zou naar aanleiding van dit onderzoek maatregelen hebben getroffen. Het bedrijf heeft aangegeven inmiddels apparatuur te gebruiken die de gegevens na het verzamelen zo snel mogelijk anonimiseert. Als dit klopt, dan heeft de telecomprovider als enige van de grote vier voldoende maatregelen getroffen. De rest maakt er volgens CBP nog een potje van.

Tele2 heeft volgens het rapport van het CBP bijna helemaal geen privacymaatregelen genomen. Dit bedrijf versleutelt wel de gegevens over websitebezoek en appgebruik van zijn klanten, maar deze worden niet zo snel mogelijk onomkeerbaar geanonimiseerd. Het bedrijf bewaart deze gegevens gedurende een jaar. Bovendien gebruikt Tele2 de verzamelde gegevens voor marktonderzoeksdoeleinden, zonder toestemming van de klant. Ook dat mag niet.

T-Mobile is nog altijd in overtreding omdat de e-mailadressen niet zo snel mogelijk worden verwijderd. Daarnaast heeft het bedrijf zijn privacyverklaring wel aangepast, maar deze geeft geen duidelijkheid over de bewaartermijnen.

Vodafone blijkt langer dan noodzakelijk persoonsgegevens te bewaren voor het opsporen en oplossen van problemen in het netwerk, ook wel netwerkmonitoring genoemd. Ook bewaarde dit bedrijf persoonsgegevens met betrekking tot websitebezoek en appgebruik op detailniveau, maar Vodafone zou dit nu niet meer doen.

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.