Als er één toepassing is waar de Raspberry Pi in uitblinkt, dan is dat wel als mediaspeler voor muziek. Met dank aan een breed aanbod aan goede en betaalbare dac’s én heel veel mooie softwareoplossingen. Wat heb je nodig?

Netwerkspelers zijn er al volop, maar meestal tegen flinke prijzen en veelal gericht op de audiofiel. Wil je een voordelige optie om muziek naar een versterker met luidsprekers of een setje actieve luidsprekers te streamen? Dan kun je eenvoudig zelf een speler bouwen. De Raspberry Pi heeft dan al snel de beste papieren. Ook wat software betreft, want er is een enorm aanbod. 

Voor het streamen van muziek hoef je overigens zeker niet de nieuwste Raspberry Pi 4 in huis te halen. De systeemeisen zijn doorgaans niet hoog, waardoor je software zoals Volumio ook prima op oudere modellen als de Pi 3B of een Pi Zero W kunt installeren. 

Lees ook:Welke Raspberry Pi kun je het beste kopen?

De analoge geluidsuitgang van de Pi is bruikbaar, maar geeft niet de beste kwaliteit. Dat is prima op te lossen door de Pi via hdmi op een av-receiver aan te sluiten, of door voor een aparte dac te kiezen. Daarmee heb je de geluidskwaliteit volledig zelf in de hand.

Je kunt voor een usb-dac kiezen, maar ook een klein uitbreidingskaartje dat je boven op de 40-pins gpio-header van de Pi klikt. Dat is meestal voordeliger en minder storingsgevoelig dan de usb-bus.

Er is een enorm aanbod van dac’s voor de Pi. In deze serie workshops hebben we er twee gebruikt: de Pirate Audio Line Out en de PiFi DAC+, een goedkope Chinese kloon. Streef je de hoogste kwaliteit na, dan is de riante catalogus van het Zwitserse HifiBerry overigens ook de moeite waarde.

©PXimport

Voor de uiteindelijke geluidskwaliteit ben je natuurlijk nog afhankelijk van de luidsprekers en in iets mindere mate van de versterker. Voor minder dan 20 euro kun je met een klasse d-versterker heel goede resultaten halen, zoals met de TDA7498(E) of TPA3116(d2). Zulke versterkers zijn heel efficiënt en daardoor ook voor een mobiele luidspreker (boombox) met accu’s een optie. 

De toenemende vervorming (thd) bij hogere volumes is iets om met name in de gaten te houden. Goede uitgangsspoelen om de schakelfrequenties van de versterker te filteren gekoppeld aan kwalitatieve condensatoren én flinke buffer-elco’s voor de voedingsspanning dragen zeker ook bij aan de geluidskwaliteit.

Bediening

Voor het bedienen van de Pi als mediaspeler is een webinterface heel gangbaar. Zoals Volumio, waar ook een app van bestaat. Ook kun je een willekeurige Media Player Daemon-client gebruiken dankzij de geïntegreerde mpd-server. Apps voor muziekbediening vind je ook volop voor Squeezebox. Bij intensiever gebruik zal een vast scherm al snel de voorkeur krijgen, zoals het officiële 7inch-touchscreen van de Raspberry Pi Foundation (ongeveer 70 euro).

Als je nog een tablet met bijvoorbeeld Android overhebt, kun je daar ook de webinterface of app op laden. Hangt de tablet op een vaste plek, dan is het handig die vast te zetten met bijvoorbeeld Fully Kiosk Browser & App Lockdown. Andere nuttige uitbreidingen, waar je soms wat voor moet knutselen, zijn een afstandsbediening via infrarood of drukknoppen via de gpio-pinnen van de Pi.

©PXimport

Wil je de Pi puur als ‘domme speler’ inzetten, dan kan dat ook. Met AirPlay, Chromecast of Spotify Connect is het dan niet veel meer dan een bestemming voor je muziek vanaf smartphone, tablet of pc. Ondersteuning voor AirPlay is mogelijk dankzij Shairport Sync.

Het Chromecast-protocol blijkt lastiger na te bouwen, dan ben je beter af met de Chromecast Audio-dongle die helaas niet meer wordt gemaakt. Spotify Connect is eenvoudig mogelijk dankzij de librespot-bibliotheek. Met Raspotify krijg je het snel aan de praat. Je kunt dan vanaf elke Spotify-app de Pi als afspeelapparaat kiezen. Maar uitgebreidere toepassingen als Volumio en moOde zijn eigenlijk interessanter: ze bieden integratie voor AirPlay en Spotify, maar ook heel veel meer.

Indexering

Ga je vooral je eigen muziek beluisteren, dat is het belangrijk dat de tags goed staan en albumcovers aanwezig zijn. Software deelt albums doorgaans in op basis van die tags en niet op basis van de map waarin muziek wordt gevonden. Bij Logitech Media Server zorgt een goede indexering er bovendien voor dat het bladeren op bijvoorbeeld jaar van uitgave of op genre goed werkt.

Een mooi programma voor het indexeren is Beets. Je kunt muziek vanuit bijvoorbeeld je folder met geripte of gedownloade muziek doorzoeken en gevonden albums netjes in de uiteindelijke muziekmap zetten met alle correcte tags. Als een album te veel afwijkt kun je het bij dit proces overslaan of bijvoorbeeld handmatig een album selecteren of opzoeken in de achterliggende muziekdatabase.

Onder Windows kun je MusicBrainz Picard gebruiken. Soms is naderhand nog een kleine aanpassing nodig. Vooral naar de albumartiest kijkt de software soms anders. Bij Logitech Media Server was het bijvoorbeeld nodig om in te stellen dat het tpe2-veld als albumartiest moet worden behandeld.

Nu heb je alle hardware en software in huis om muziek met je Raspberry Pi te streamen. In een ander artikel gaan we dieper in op hoe dit werkt met het eerder aangehaalde Volumio. Lees daarover hier meer.

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.