Als er één toepassing is waar de Raspberry Pi in uitblinkt, dan is dat wel als mediaspeler voor muziek. Met dank aan een breed aanbod aan goede en betaalbare dac’s én heel veel mooie softwareoplossingen. Wat heb je nodig?

Netwerkspelers zijn er al volop, maar meestal tegen flinke prijzen en veelal gericht op de audiofiel. Wil je een voordelige optie om muziek naar een versterker met luidsprekers of een setje actieve luidsprekers te streamen? Dan kun je eenvoudig zelf een speler bouwen. De Raspberry Pi heeft dan al snel de beste papieren. Ook wat software betreft, want er is een enorm aanbod. 

Voor het streamen van muziek hoef je overigens zeker niet de nieuwste Raspberry Pi 4 in huis te halen. De systeemeisen zijn doorgaans niet hoog, waardoor je software zoals Volumio ook prima op oudere modellen als de Pi 3B of een Pi Zero W kunt installeren. 

Lees ook:Welke Raspberry Pi kun je het beste kopen?

De analoge geluidsuitgang van de Pi is bruikbaar, maar geeft niet de beste kwaliteit. Dat is prima op te lossen door de Pi via hdmi op een av-receiver aan te sluiten, of door voor een aparte dac te kiezen. Daarmee heb je de geluidskwaliteit volledig zelf in de hand.

Je kunt voor een usb-dac kiezen, maar ook een klein uitbreidingskaartje dat je boven op de 40-pins gpio-header van de Pi klikt. Dat is meestal voordeliger en minder storingsgevoelig dan de usb-bus.

Er is een enorm aanbod van dac’s voor de Pi. In deze serie workshops hebben we er twee gebruikt: de Pirate Audio Line Out en de PiFi DAC+, een goedkope Chinese kloon. Streef je de hoogste kwaliteit na, dan is de riante catalogus van het Zwitserse HifiBerry overigens ook de moeite waarde.

©PXimport

Voor de uiteindelijke geluidskwaliteit ben je natuurlijk nog afhankelijk van de luidsprekers en in iets mindere mate van de versterker. Voor minder dan 20 euro kun je met een klasse d-versterker heel goede resultaten halen, zoals met de TDA7498(E) of TPA3116(d2). Zulke versterkers zijn heel efficiënt en daardoor ook voor een mobiele luidspreker (boombox) met accu’s een optie. 

De toenemende vervorming (thd) bij hogere volumes is iets om met name in de gaten te houden. Goede uitgangsspoelen om de schakelfrequenties van de versterker te filteren gekoppeld aan kwalitatieve condensatoren én flinke buffer-elco’s voor de voedingsspanning dragen zeker ook bij aan de geluidskwaliteit.

Bediening

Voor het bedienen van de Pi als mediaspeler is een webinterface heel gangbaar. Zoals Volumio, waar ook een app van bestaat. Ook kun je een willekeurige Media Player Daemon-client gebruiken dankzij de geïntegreerde mpd-server. Apps voor muziekbediening vind je ook volop voor Squeezebox. Bij intensiever gebruik zal een vast scherm al snel de voorkeur krijgen, zoals het officiële 7inch-touchscreen van de Raspberry Pi Foundation (ongeveer 70 euro).

Als je nog een tablet met bijvoorbeeld Android overhebt, kun je daar ook de webinterface of app op laden. Hangt de tablet op een vaste plek, dan is het handig die vast te zetten met bijvoorbeeld Fully Kiosk Browser & App Lockdown. Andere nuttige uitbreidingen, waar je soms wat voor moet knutselen, zijn een afstandsbediening via infrarood of drukknoppen via de gpio-pinnen van de Pi.

©PXimport

Wil je de Pi puur als ‘domme speler’ inzetten, dan kan dat ook. Met AirPlay, Chromecast of Spotify Connect is het dan niet veel meer dan een bestemming voor je muziek vanaf smartphone, tablet of pc. Ondersteuning voor AirPlay is mogelijk dankzij Shairport Sync.

Het Chromecast-protocol blijkt lastiger na te bouwen, dan ben je beter af met de Chromecast Audio-dongle die helaas niet meer wordt gemaakt. Spotify Connect is eenvoudig mogelijk dankzij de librespot-bibliotheek. Met Raspotify krijg je het snel aan de praat. Je kunt dan vanaf elke Spotify-app de Pi als afspeelapparaat kiezen. Maar uitgebreidere toepassingen als Volumio en moOde zijn eigenlijk interessanter: ze bieden integratie voor AirPlay en Spotify, maar ook heel veel meer.

Indexering

Ga je vooral je eigen muziek beluisteren, dat is het belangrijk dat de tags goed staan en albumcovers aanwezig zijn. Software deelt albums doorgaans in op basis van die tags en niet op basis van de map waarin muziek wordt gevonden. Bij Logitech Media Server zorgt een goede indexering er bovendien voor dat het bladeren op bijvoorbeeld jaar van uitgave of op genre goed werkt.

Een mooi programma voor het indexeren is Beets. Je kunt muziek vanuit bijvoorbeeld je folder met geripte of gedownloade muziek doorzoeken en gevonden albums netjes in de uiteindelijke muziekmap zetten met alle correcte tags. Als een album te veel afwijkt kun je het bij dit proces overslaan of bijvoorbeeld handmatig een album selecteren of opzoeken in de achterliggende muziekdatabase.

Onder Windows kun je MusicBrainz Picard gebruiken. Soms is naderhand nog een kleine aanpassing nodig. Vooral naar de albumartiest kijkt de software soms anders. Bij Logitech Media Server was het bijvoorbeeld nodig om in te stellen dat het tpe2-veld als albumartiest moet worden behandeld.

Nu heb je alle hardware en software in huis om muziek met je Raspberry Pi te streamen. In een ander artikel gaan we dieper in op hoe dit werkt met het eerder aangehaalde Volumio. Lees daarover hier meer.

Philips Hue SpatialAware is een nieuwe functie die lichtscènes afstemt op de indeling van je kamer. In plaats van kleuren 'los' over je lampen te verdelen, gebruikt Hue een ruimtelijke kaart waarbij rekening wordt gehouden met de onderlinge verhouding van je lampen. Het resultaat? De scènes voelen een stuk natuurlijker aan. Hoe zit dat precies, en hoe stel je het in?

Veel Hue-scènes bestaan vooral uit een palet: kleur + helderheid. De app houdt daarbij tot nu toe beperkt rekening met waar je lampen staan en op welke hoogte ze hangen. Het gevolg is dat een staande lamp in de hoek soms dezelfde kleur of felheid krijgt als spots boven de eettafel, terwijl je bij een scène als "zonsondergang" juist een logisch verloop verwacht dat door de ruimte loopt. In de praktijk voelt zo'n scène dan meer als losse lampen die toevallig hetzelfde thema draaien, in plaats van één lichtbeeld dat klopt vanuit een richting of 'bron'.

Je kunt het vergelijken met surround sound. Als je kanalen zonder plattegrond willekeurig aan speakers koppelt, hoor je wel geluid, maar de richting klopt niet. SpatialAware doet voor licht hetzelfde als een goede speakeropstelling voor audio: de plek in de ruimte wordt het uitgangspunt.

Wat SpatialAware anders doet

SpatialAware draait de aansturing om. Je scant je kamer met de camera van je telefoon of tablet, waarbij de Hue-app augmented reality gebruikt om vast te leggen waar je lampen zich bevinden: links of rechts, hoog of laag, plafond of vloer. Op basis daarvan slaat de Hue-app een ruimtelijk model van de kamer op, dat automatisch wordt bijgewerkt als je later lampen toevoegt. Kies je daarna een ondersteunde scène, dan verdeelt Hue kleur en helderheid bewust op basis van die posities. Daardoor krijgen plafondlampen en lampen op ooghoogte niet meer zomaar dezelfde tinten, maar spelen ze een eigen rol in het totale lichtbeeld.

Wanneer zie je het meeste effect

Heb je maar een paar Hue-lampen in je kamer, dan is het effect heel beperkt. Maar heb je in je kamer meerdere lampen op verschillende posities en hoogtes staan en/of hangen, dan is SpatialAware wel een mooie toepassing. Denk aan een woonkamer met plafondspots, een staande lamp naast de bank, een ledstrip achter het tv-meubel en sfeerverlichting in een kast. Dan valt er echt iets 'ruimtelijks' te verdelen en zie je sneller dat de scène als één geheel aanvoelt.

Bij scènes die op de natuur geïnspireerd zijn, zie je het verschil vaak als eerste, omdat dit soort scènes draait om een geleidelijke overgang. Denk aan het idee van een horizon: aan de ene kant warm en dieper van kleur, alsof de zon net ondergaat, en richting plafond juist lichter en koeler, zoals een heldere lucht. Zonder ruimtelijke logica kan zo'n verdeling op willekeur lijken, waardoor de sfeer niet helemaal klopt. Met SpatialAware kan Hue dat verloop koppelen aan de posities van je lampen, zodat de kleuren zich logischer verdelen en de scène als één geheel voelt.

©Philips Hue

Zo stel je Hue SpatialAware in

Open in de Hue-app de kamer waarin je SpatialAware wilt gebruiken en start de scan. De app begeleidt je terwijl je de ruimte filmt, zodat de posities van je lampen worden vastgelegd. Daarna sla je het ruimtelijke model op. Voeg je later lampen toe of verplaats je ze, dan scan je die kamer opnieuw zodat de kaart weer klopt.

Voor welke scènes kun je SpatialAware gebruiken?

Op dit moment werkt SpatialAware met ongeveer de helft van alle 'geremasterde' scènes uit de Scene Gallery. De nadruk ligt op natuur-scènes (bijvoorbeeld Savanna Sunset, Lake Placid en Mountain Breeze). Het belangrijkste om te onthouden: niet elke scène krijgt meteen SpatialAware. In de app hoort per scène zichtbaar te zijn of de functie wordt ondersteund.

©Philips Hue

Dit heb je nodig

SpatialAware werkt alleen samen met de Hue Bridge Pro. Daarnaast heb je een smartphone of tablet nodig waarop de Hue-app geïnstalleerd is (downloaden voor iOS | downloaden voor Android), zodat er een scan gemaakt kan worden. Zonder die scan is er geen ruimtelijke kaart en kan SpatialAware niets verdelen.

Wat zie je in de praktijk?

De winst zit vooral in samenhang: scènes ogen netter en meer 'zoals bedoeld', omdat hoogte en positie van je lampen meetellen. Kleur en licht worden daardoor logischer verdeeld. Plafondlicht en sfeerverlichting zitten elkaar minder in de weg, omdat ze niet meer automatisch dezelfde tinten en felheid toebedeeld krijgen.

Hue SpatialAware: praktijkvoorbeeld

Op de foto (klik erop om hem groot te openen) zie je boven de Lake Mist-scène zonder SpatialAware en daaronder dezelfde scène mét SpatialAware. Als je kijkt naar de thumbnail van het scènevoorbeeld links onderin, dan zie je dat het voorbeeld in de onderste afbeelding beter klopt met wat je in de kamer ziet: de kleuren zijn verdeeld alsof je naar een horizon kijkt. Onderaan zitten warmere, oranje tinten, die geleidelijk opschuiven naar blauwere tonen richting 'lucht'.

Dat zie je vooral terug in de verdeling over de lampen. In de bovenste versie lijkt het alsof vooral één ledstrip de scène draagt, waardoor de rest van de verlichting minder meedoet. In de onderste versie vormen de lichtpunten meer één geheel: het licht boven en achter de deur links is nu bijvoorbeeld één duidelijke kleur in plaats van dat het bestaat uit meerdere losse tinten. Dat oogt rustiger en gelijkmatiger. Tegelijk voelt die onderste versie ook wat koeler, waardoor Lake Mist misschien niet de meest uitgesproken scène is om het verschil te demonstreren, maar je ziet wel goed wat SpatialAware doet: het maakt van losse kleuren een verdeling die beter past bij het idee achter de scène.

©Philips Hue

Privacy en veiligheid

Voor SpatialAware scan je je kamer met de camera. Die 3D-scan wordt vervolgens opgeslagen in de Hue-app. Of de kaart volledig lokaal blijft of ook opgeslagen wordt in de cloud hebben wij niet kunnen achterhalen. Ga er dus niet automatisch vanuit dat alles op je telefoon blijft. Als voorzorgsmaatregel kun je de Hue-app alleen cameratoegang geven op het moment dat je de scan doet en daarna kijken in iOS of Android of je die permissie weer wilt beperken. Kan er gevoelige informatie in beeld komen (bijvoorbeeld post, documenten of een whiteboard) tijdens het scannen? Berg dat dan even weg tot na je scan.  

JBL brengt met de BandBox-serie zijn eerste audioproducten uit die specifiek gericht zijn op het maken van muziek. De BandBox Solo en Trio zijn bluetooth-speakers die tegelijkertijd functioneren als versterker voor instrumenten. De opvallendste toevoeging is het gebruik van kunstmatige intelligentie om audiosporen in realtime te scheiden, wat het meespelen met bestaande nummers makkelijker moet maken.

De kern van de nieuwe serie is de zogeheten 'Stem AI'-technologie. Hiermee kunnen gebruikers specifieke onderdelen van een liedje, zoals de zang, drums of gitaar drums in realtime op het apparaat zelf kunt isoleren of verwijderen uit elk nummer. Voor muzikanten biedt dit praktische voordelen: je kunt een gitaarpartij isoleren om precies te horen hoe deze gespeeld wordt, of de partij juist wegdraaien om zelf mee te spelen over de originele begeleiding.

Voor één muzikant

De instapversie is de BandBox Solo, een compacte speaker met een vermogen van 18 watt RMS. Het apparaat beschikt over één ingang die geschikt is voor een gitaar of microfoon. Gebruikers kunnen via de JBL One-app diverse digitale versterkers en effecten zoals reverb, chorus en phaser instellen, waardoor externe effectpedalen in veel gevallen overbodig zijn. Daarnaast functioneert de Solo als audio-interface: via de usb-c-aansluiting koppel je hem aan een laptop om direct opnames te maken in muziekproductiesoftware (DAW).

Voor meerdere muzikanten tegelijk

Voor wie meer aansluitmogelijkheden of volume nodig heeft, is er de BandBox Trio. Dit model levert 135 watt vermogen en is uitgerust met een ingebouwde vierkanaalsmixer. Hierdoor is het mogelijk om met meerdere mensen tegelijk te spelen, bijvoorbeeld een zanger en twee instrumentalisten. De Trio onderscheidt zich verder door een verwisselbare accu die tot tien uur speeltijd biedt en een LCD-scherm voor directe feedback. Ook heeft dit model meer fysieke knoppen, zodat je het geluid tijdens het spelen kunt aanpassen zonder direct de app erbij te hoeven pakken.

Prijs en beschikbaarheid

De JBL BandBox Solo en Trio zijn vanaf februari verkrijgbaar. De BandBox Solo heeft een adviesprijs van 249,99 euro. De grotere BandBox Trio kost 599,99 euro. Een belangrijk detail voor vroege kopers is dat de 'looper'-functie, waarmee je laagjes muziek over elkaar opneemt, bij lancering nog niet beschikbaar is; deze wordt volgens JBL pas in oktober via een update toegevoegd.