ID.nl logo
Hoe kan ik game beelden opnemen?
© Reshift Digital
Huis

Hoe kan ik game beelden opnemen?

Het kan erg leuk zijn om je game beelden te delen met anderen. Zo kun je jouw unieke ervaringen delen met familie, vrienden en eigenlijk heel de wereld als je dat wil. Er zijn erg veel verschillende manieren om dit te doen. Je kan rechtstreeks van je computer opnemen, maar er bestaat ook de mogelijkheid om console games op te nemen. Elke manier heeft zo zijn eigen voor- en nadelen. Leer hier jouw game beelden opnemen.

Wil je mee discussiëren over de nieuwste games, hardware of gewoon iets totaal anders? Op onze nieuwe zustersite Inside.Gamer.nl praat je overal over mee!

In dit artikel komen verschillende software en hardware mogelijkheden voorbij. Ook worden er tips gegeven voor het opnemen van je audio. Dit gaat iets verder dan het maken van een schermvideo.

Rechtstreeks via je pc opnemen

Het rechtstreeks opnemen van je pc beeld is een relatief eenvoudige optie. Er zijn een aantal programma’s die je daarbij kunnen helpen. Een programma die al ruim een decennia deze optie biedt is FRAPS.

FRAPS

FRAPS is begonnen als een tool om screenshots te maken en benchmarks te draaien. Inmiddels kun je er ook je gamebeelden mee opnemen. Met een druk op de knop kun je game-audio, microfoon audio en beeld capturen met dit programma.

Fraps heeft een gratis versie en een betaalde versie. Met de gratis versie kun je alleen korte videobeelden van 30 seconden opnemen met een watermerk. De betaalde versie heeft deze restricties niet. Deze versie kost 33 euro. Wanneer je FRAPS hebt geïnstalleerd krijg je het volgende te zien:

©PXimport

Voordat je jouw gameplay kan opnemen zul je eerst wat instellingen moeten doen. Onder het kopje Movies kun je de instellingen aanpassen voor het opnemen. Allereerst kies je een mapje waar je de footage wil opslaan. Onder Folder to save movies in kies je een map. FRAPS plaatst het opgenomen beeld automatisch in C:\Fraps\Movies, maar je kan ook zelf een map aanmaken.

Daarnaast kies je de Video Capture Hotkey. Hier kan je de knop instellen waarmee je jouw opname start en stopt. Deze staat standaard ingesteld op F9. Ook kun je hier instellen of je met of zonder geluid wil opnemen (Sound Capture Settings) en kies je bij Video Capture Settings met hoeveel frames per seconde je wilt opnemen. De meeste gameplay-video’s worden op 30 of 60 frames per seconde afgespeeld.

Een nadeel aan FRAPS is dat de opgenomen beelden veel ruimte in beslag nemen.

Open Broadcaster Software (OBS)

Een gratis open-source variant voor het opnemen is er in de vorm van Open Broadcaster Software. Dit programma is naast het opnemen van beeld ook geschikt voor livestreaming naar bijvoorbeeld Twitch, YouTube en Facebook. Je kan het programma hier downloaden. Om via OBS gameplay-beelden op te nemen volg je deze stappen:

  • 1. Selecteer Settings linksonder in

  • 2. Klik op Broadcast Settings

  • 3. Kies bij File Path waar je jouw opname wilt opslaan.

  • 4. Klik op OK

  • 5. Open de game die je wilt opnemen en voeg het toe bij Sources

  • 6. Klik op Start Recording

©PXimport

Videokaart software NVIDIA ShadowPlay en AMD Radeon ReLive

Naast dat je via verschillende software beeld kan opnemen van je games bieden de twee videokaart merken ook een mogelijkheid. Zowel met Nvidia ShadowPlay als met de AMD Radeon variant ReLive kun je via je videokaart-driver beelden opnemen. Het voordeel van het gebruiken van deze programma’s is dat deze zijn geoptimaliseerd voor je videokaart. Zo heb je het best mogelijke beeld met de minste prestatieproblemen. Je kan met beide overlays ook live streamen en je frames per seconde bijhouden. Beide programma’s vragen ongeveer 10% meer van je computer qua prestatie.

NVIDIA Shadowplay

Als je over een NVIDIA-videokaart beschikt kun je op deze manier met ShadowPlay opnemen:

    • Start de NVIDIA GeForce Experience applicatie op.
    • Klik rechts bovenin op ShadowPlay
    • Klik de aan en uitknop op groen

©PXimport

Automatisch slaat ShadowPlay de laatste 5 minuten die je gespeeld hebt op. Met Alt+F10 sla je deze 5 minuten op. Via de manual-mode kun je handmatig bepalen wanneer je opname start en eindigt. De toetsencombinatie voor deze functie is Alt+F9. Daarnaast kun je nog wat audio- en video-instellingen aanpassen, zoals de videokwaliteit en het opnemen van je microfoon.

Dit proces is het zelfde bij AMD Radeon ReLive. Deze dien je ook te installeren en aan te zetten. Vervolgens neem je met een shortcut je beeld op.

Console games opnemen via Elgato of Roxio

Ben je niet in bezit van een goede game-pc, maar speel je liever op een Xbox One of Playstation 4? Dan is het nog steeds heel goed mogelijk om jouw spelervaringen op te nemen.

Via zogeheten capture-devices is het mogelijk om beelden op te nemen. Dit zijn losstaande hardware producten die je tussen jouw console en laptop of desktop plaatst. Deze methode werkt overigens ook gewoon voor de pc. Je hebt zowel interne als externe capture-cards. De interne sluit je in een PCI-E slot aan op je pc. De externe variant is te gebruiken via usb en hdmi. Denk erom: je laptop of computer moet wel over enige processorkracht beschikken om de software te kunnen draaien en om het beeld op te nemen.

Opnemen via een Elgato capture-card

Voor dit artikel nemen we het capturen met een Elgato capture card op een Playstation 4 als voorbeeld.

Je hebt dus allereerst een capture-card nodig. Dit is een apparaat die je apart moet aanschaffen. Je hebt veel verschillende opties. Elgato en Roxio zijn enkele bekende merken in dit veld. Je sluit eerst je Playstation 4 aan op je pc/laptop via hdmi-out en usb. Vervolgens sluit je de Elgato aan op je console via de hdmi-in. Zo stuurt de Elgato jouw gamebeeld via de Playstation 4 naar je laptop of pc.

©PXimport

Schakel allereerst om op te nemen de HDCP-setting uit op je Playstation 4. Dit is een bescherming tegen het uitzenden van video en audio. Deze staat standaard aan op je PS4. Doe het volgende op je Playstation 4 om dit uit te schakelen: Instellingen / Systeem / ‘HDCP inschakelen’ uitvinken.

Je hebt voor het opnemen van beeld een externe opslag nodig. Dit moet een laptop of desktop zijn, want je moet namelijk ook software kunnen draaien van de capture-card. Hier pas je bijvoorbeeld instellingen aan voor de videokwaliteit en audio en start of stop je de recording.

Wanneer je het programma geïnstalleerd hebt krijg je dit te zien:

©PXimport

Klik links onder op het rode Record knopje om de opname te starten.

Opnemen van audio

Het opnemen van beeld is leuk, maar met jouw stem erbij kan je het nog persoonlijker maken. Er zijn verschillende manieren om dit te doen.

Wanneer je via pc opneemt kun je ervoor kiezen om via software als FRAPS of ShadowPlay gelijk je microfoon op te nemen. Dit kan de microfoon van je headset zijn. Wij raden echter aan als je echt kwaliteit stemgeluid wilt opnemen om voor een aparte microfoon te kiezen.

Daarnaast zijn er zat audioprogramma’s beschikbaar om je stemgeluid mee op te nemen. Wij raden Audacity aan. Dit is een gratis geluidsbewerkingsprogramma om geluidbestanden te bewerken en op te nemen.

Om op console je stemgeluid op te nemen kun je gewoon je microfoon aansluiten op je desktop of laptop die verbonden is met je console. Zo kun je via hier externe audio opnemen via je microfoon.

Tips:

  • Denk er om dat je genoeg opslagruimte hebt om de beelden op te slaan.
  • Pas je beelden aan op het platform (Youtube, Twitch etc…)
  • Upgraden van je computer wellicht nodig om tegelijkertijd te spelen en op te nemen
  • Gebruik editing-software als Adobe Premier of Sony Vegas Pro om je beelden te bewerken
▼ Volgende artikel
Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken
Huis

Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

View post on X

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

▼ Volgende artikel
Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5
© Ayo man | Law of God
Huis

Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

In dit artikel

je leest wat DDR4 en DDR5 precies van elkaar onderscheidt, wanneer je dat verschil in snelheid en energieverbruik echt merkt en waarom het voordeel van DDR5 ten opzichte van DDR4 bij gamen vaak beperkt blijft. Ook leggen we uit waarom DDR4 niet automatisch meer de goedkope keuze is, waarom je DDR4 en DDR5 niet kunt uitwisselen en wat dat betekent voor upgraden bij laptops en desktops. Tot slot lees je hoe je op Windows en Mac snel checkt of je meer RAM nodig hebt.

Lees ook: RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Het verschil tussen RAM en opslag

Veel mensen halen werkgeheugen (RAM) en opslaggeheugen (SSD of HDD) door elkaar, terwijl ze iets heel anders doen: RAM is het korte-termijngeheugen waarin de gegevens staan van programma's die je nú gebruikt, waardoor je met meer RAM makkelijker en sneller tussen meerdere apps schakelt, maar zodra je de computer uitzet is dit geheugen weer leeg. Opslaggeheugen is juist het lange-termijngeheugen waarop je foto's, documenten en andere bestanden blijven staan, ook als er geen stroom is.

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.