De eerste keer dat je virtual reality-porno kijkt is een vreemde gewaarwording. Opwindend is het aanvankelijk niet echt te noemen; je voelt namelijk dezelfde misselijkheid zoals je in virtuele achtbanen voelt, en de verwondering over VR blijft. Toch gelooft de seksentertainmentindustrie heilig in virtual reality-porno. Het levert betere kwaliteit porno op, én er is veel geld in te verdienen. We spraken daarom met Ian Paul van 's werelds grootste pornostudio Naughty America, over de vraag of pornografie VR écht populair gaat maken.

Click here to read this article in English.

Omdat we vinden dat we ons werk goed moeten doen hebben we vooraf uitgebreid onderzoek gedaan naar virtual reality-porno door een Gear VR op ons hoofd te zetten, en hoewel we nog niet onverdeeld enthousiast waren zien we de voordelen van een immersive gesimuleerde seks-scène wel in. Het ontbreekt nog aan genoeg pixels op de headsets, en door de bolling van de lenzen zit er een naakte reuzin van een vrouw bovenop een gespierd mannelijk lichaam dat overduidelijk niet van mij is. Maar awkward als de eerste VR-porno-ervaring is weet Paul zeker dat het een gigantische industrie gaat worden die porno helemaal op z'n kop gaat zetten.
 

Porno geeft doorslag

Hij trekt graag parallellen met andere vormen van media-dragers waarin de porno-industrie een beslissende rol heeft gespeeld. In de jaren 80 werd er gevochten tussen Betamax en VHS. Toen de grote Amerikaanse pornostudio's er unaniem voor kozen om hun films op die laatste uit te brengen, verdween Betamax als sneeuw voor de zon. Hetzelfde gebeurde 8 jaar geleden met de strijd tussen HD-DVD en BluRay. De porno-industrie koos wederom voor dat laatste.
 

Porno was doorslaggevend in de strijd tussen Betamax en VHS, en BluRay en HD-DVD

Porno gaat bij VR niet meteen doorslaggevend zijn, "maar wel van onschatbaar belang", denkt Paul. "Denk je maar eens in. Je kunt straks twee headsets kopen: eentje waarop je porno kunt kijken en eentje waarop dat niet kan. Welke kies je?"
 

Meer mogelijkheden

Het is de reden dat Paul in Barcelona is op het Mobile World Congress. Naughty America heeft er (helaas) geen stand, maar dat is niet Pauls punt. Hij wil spreken met makers van VR-brillen om te kijken naar de mogelijkheden om porno toe te staan in de app-winkels, want dat is op dit moment een groot obstakel. Hij wil vooral naar Samsung, dat met de Gear VR de populairste headset van het moment in handen heeft.

"Het is nog veel te moeilijk om nu porno te kijken op een VR-bril", vertelt hij aan PCM. "Je moet video's downloaden, op de telefoon plaatsen, er naartoe navigeren..." In een ideale wereld kan Naughty America een eigen app maken en abonnees nieuwe video's voorschotelen, of het desnoods via de browser mogelijk maken. Maar dat kan nu nog niet. Kijkers zijn nu nog overgeleverd aan een lastig, omslachtig proces waar alleen iemand met héél veel nood mee aan de gang wil.
 

Hardcore fans

Alleen de echte fans betalen nog voor porno - en al helemaal voor VR

Alleen echte fans willen die moeite nu doen, en het zijn die 'echte fans' dien een belangrijke factor zijn voor Naughty America. Dat wordt, net als andere grote studio's, al jaren geteisterd door de grote hoeveelheden gratis 'tube-sites' als PornHub en Xvideos, die korte filmpjes gratis aanbieden. Daar heeft het overgrote deel van de kijkers genoeg aan, en dat merken studio's: niemand betaalt meer voor porno.

Behalve bij virtual reality. Daar zit volgens Paul wel degelijk een verdienmodel. "De tube-sites gaan dit hard voelen", zegt hij bijna grijnzend. De kijkers willen op dit moment vooral kwaliteit zien, zegt hij. Dat betekent: hoge productiewaarden, filmen in 4K, lange video's met bekende actrices, en dat bieden de tube-sites niet.
 

Lastig verkrijgbaar

Minder dan 10% van Naughty America's video's is op dit moment in virtual reality, al zegt Paul dat het de stappen wel onder de knie heeft. "We weten hoe we het moeten maken. Nu moeten we zien hoe we dat moeten uitbreiden, verbeteren, en tot waardig verdienmodel kunnen omtoveren.
 

VR-porno is alleen nog verkrijgbaar als je betaalt

Er zijn op dit moment nog maar weinig plekken waar je VR-porno kunt downloaden. Naast Naughty America is VirtualRealPorn.com er daar één van, die zich specifiek op het genre richt. Er is ook een homoseksueel alternatief: VirtualRealGay.com, maar dat is een stuk minder populair. Beide sites hanteren een abonnementsmodel waarbij je maandelijks geld betaalt voor toegang. Video's zijn dan te downloaden en op een smartphone te plaatsen.

Voor veel acteurs in het genre is het nog lastig om hun draai te vinden, al zijn er pornosterren zoals Ela Darling die zich alleen nog exclusief op VR-porno richten.
 

Technische obstakels

"We blijven experimenteren, bijvoorbeeld met orgies in 360 graden"

Er zijn echter nog genoeg obstakels te overwinnen als het gaat om het produceren van deze specifieke soort porno. Op dit moment is dat namelijk nog redelijk eenduidig: Er bestaan praktisch alleen Point-of-View-video's, waarbij de actrice vóór je het meeste werk doet. Bovendien zijn video's nog niet écht in VR: er worden alleen nog video's gemaakt in 180 graden. "Het is op dit moment nog niet echt interessant om porno te kijken waarbij je achter je een muur ziet", zegt Paul.

In de toekomst moet dat wel veranderen. "Dan gaan we bijvoorbeeld orgies filmen", gooit Paul een creatief balletje op. Dat gaat niet makkelijk, want het filmen in VR is een omslachtige taak. "Je moet eerst een video opnemen, stoppen, bekijken of het goed is, en dan weer verder gaan."
 

Experimentele fase

Dat maakt dat VR-porno op het moment nog in de experimentele fase zit. Naughty America zoekt nog naar de juiste verdienmodellen, de juiste manier van filmen, welke hardware er beschikbaar is... Alles wordt nog onderzocht. Paul wil bewust niets zeggen over het filmproces, want dat zou de concurrentie wel eens vooruit kunnen helpen - en Naughty America is op dit moment één van de weinige die serieus met VR bezig is.
 

"VR is de toekomst van porno"

Er is natuurlijk altijd het risico dat er op het verkeerde paard gewed wordt, en dat virtual reality een niche blijft die niet aanslaat. Maar dat gelooft Paul niet: "Er is een reden dat Facebook Oculus heeft overgenomen. Als Mark Zuckerberg er zo achter staat, dan zegt dat natuurlijk wel wat."

Wel is er één ding duidelijk: Het moet toegankelijker worden voor gebruikers om het te kijken. "Als je het een keer hebt geprobeerd, wil je niet anders", zweert Paul. Voorlopig worden wij er nog niet warm of koud van. Maar we houden de ontwikkeling graag in de gaten. Paul doet dat ook: "Uiteindelijk moet porno niet te onderscheiden zijn van het echte werk." Daar wachten we dan maar geduldig op.

De plastic simkaart die we decennialang met een pinnetje uit onze telefoon peuterden, wordt steeds minder vanzelfsprekend: eSIM wint snel terrein (maar veel providers leveren nog altijd een fysieke simkaart als je dat wilt). Het belangrijkste verschil zit in de activering van je nummer en in hoe snel je kunt wisselen tussen toestellen of abonnementen.

Wat is eSIM precies?

Je kunt een eSIM het beste vergelijken met een programmeerbare chip die al in je telefoon zit. Waar een traditionele simkaart een fysieke sleutel is die je in een slot steekt, werkt eSIM als een slot dat je opent met een digitale code. In plaats van een kaartje te verwisselen, download je een profiel van je provider. Dat doe je meestal via de app van je provider of door een qr-code te scannen. In veel gevallen ben je binnen enkele minuten online, al kan de werkwijze per provider verschillen.

Providers in Nederland die eSIM ondersteunen

KPN, Odido en Vodafone ondersteunen eSIM al jaren, maar de fysieke simkaart is daar nog niet verdwenen. Vaak kun je bij het bestellen kiezen tussen eSIM en een plastic sim. Kies je voor eSIM, dan activeer je die meestal via de provider-app of met een qr-code/voucher.

Ook verschillende prijsvechters en virtuele providers bieden inmiddels eSIM aan, zoals Simyo, Youfone en Simpel. Hollandsnieuwe doet dit sinds november 2025 aan bestaande klanten; nog niet aan nieuwe klanten. Wil je zeker weten wat er kan, zoek dan op de site of in de app van je provider op eSIM. Je ziet dan snel wat de mogelijkheden zijn en of je bijvoorbeeld al kunt kiezen voor eSIM en of je nog zelf kunt kiezen tussen eSIM en een fysieke sim.

©hadrian - ifeelstock - stock.adobe.com

Toestellen die klaar zijn voor eSIM

De kans dat jouw telefoon eSIM ondersteunt, is het grootst bij modellen van de laatste jaren. Bij Apple kun je al sinds de iPhone XS (2018) eSIM gebruiken en Google Pixel-toestellen ondersteunen eSIM ook al een tijd. Bij sommige middenklassers van Xiaomi en Motorola is eSIM ook mogelijk. Tegelijk geldt: in het lagere segment is eSIM nog niet overal vanzelfsprekend, en bij telefoons van voor grofweg 2022 kom je het vaker niet tegen. Even checken in de specificaties (of in de instellingen bij 'simbeheer') voorkomt gedoe.

De voordelen van eSIM

Het grootste voordeel van eSIM is flexibiliteit, zeker als je reist. Ga je buiten de Europese Unie op vakantie, dan kun je vaak een reis-eSIM bundel kopen bij aanbieders zoals Airalo of Holafly en die direct downloaden. Je eigen nummer kun je intussen blijven gebruiken, bijvoorbeeld voor WhatsApp, terwijl je data via de reisbundel loopt.

Ook voor twee nummers op één telefoon is eSIM handig. Veel telefoons kunnen meerdere eSIM-profielen opslaan. Meestal kun je één of twee lijnen tegelijk actief houden (dat verschilt per model), maar het wisselen tussen werk en privé gaat in elk geval makkelijker dan met kaartjes.

De nadelen van eSIM

Esim maakt wisselen eenvoudiger, maar gaat niet altijd probleemloos. Het overzetten naar een nieuwe telefoon werkt vaak via de provider-app of via opnieuw activeren met een qr-code. Soms zit daar een extra beveiligingsstap tussen, of moet je eerst een nieuw profiel aanvragen. Dat kan betekenen dat je niet in één minuut klaar bent, zeker niet als je ook nummerbehoud of een overstapdatum hebt.

Er is nog een punt waar je pas aan denkt als het misgaat. Als je scherm kapot is, kun je niet altijd 'even' je simkaart in een andere telefoon stoppen om bereikbaar te blijven. Dan moet je eerst bij je provider inloggen om je eSIM-profiel op een ander toestel te activeren. Dat lukt meestal wel, maar het vraagt wél dat je toegang hebt tot je accounts.

Stappenplan: overstappen op eSIM

Begin met het simpelste: controleer of jouw telefoon eSIM ondersteunt. Dat doe je in de specificaties van het model of in de instellingen, waar je vaak 'mobiel netwerk' of 'simbeheer' vindt.

Houd je inloggegevens bij de hand. Bij eSIM draait alles om jouw account bij de provider: de app, je wachtwoord en soms een extra verificatie via sms of een authenticator. Zonder die toegang wordt activeren onnodig lastig.

Denk ook even aan die authenticator-apps. Als je bij een toestelwissel opnieuw moet inloggen en je 2FA zit op het oude toestel, kun je jezelf tijdelijk buitensluiten. Een back-up of overdracht van je authenticator scheelt stress op het moment dat je nummer net omschakelt.

Tot slot: zet je oude verbinding pas uit als je zeker weet dat de nieuwe werkt. Heb je nog een fysieke simkaart, laat die dan actief tot bellen, sms en data via de nieuwe activatie probleemloos lopen. Stap je over met nummerbehoud, dan  kan er bovendien een afgesproken omschakelmoment zijn waar je rekening mee moet houden.

Vanaf vandag biedt KLM tijdens diverse Europese vluchten gratis wifi aan voor Flying Blue-leden.

Dat kondigde het bedrijf gisteren aan. Ongeveer de helft van de Europese vluchten van de luchtvaartmaatschappij binnen Europa heeft vanaf vandaag gratis wifi. In de komende jaren moet er gratis, onbeperkt internet beschikbaar komen in alle A321neo's, E2 's en een deel van de B737-800's.

Internet tijdens KLM-vluchten was al een tijdlang beschikbaar, maar voorheen moesten passagiers een wifipas kopen om daar gebruik van te maken. Wifi is nu dus gratis in een gedeelte van de Europese vluchten, maar daar is wel een lidmaatschap op Flying Blue voor nodig. Dit lidmaatschap is echter geheel gratis af te sluiten.

Entertainment naar eigen invulling

Bij Europese vluchten zijn er geen entertainmentschermen aanwezig. Het is dan ook niet mogelijk om bijvoorbeeld films te bekijken via een scherm op de achterkant van passagiersstoelen. Dankzij de gratis wifi kunnen passagiers zichzelf toch vermaken tijdens vluchten. Zo kan men wifi gebruiken om op eigen apparaten (zoals laptops of smartphones) te e-mailen, internetten, muziek te luisteren, gamen of films te streamen.

"We luisteren goed naar wat onze passagiers belangrijk vinden en gratis internet stond al een tijdje op hun wensenlijst", zo stelt Stephanie Putzeist van de klantbeleving van KLM. "Met deze stap maken we de reis binnen Europa persoonlijker en comfortabeler: iedereen kan zijn vlucht op zijn eigen manier invullen en verbonden blijven. We zijn verheugd dat we dit nu voor onze passagiers mogelijk maken."