Aanmelden op de computer is vaak één van de eerste dingen die we elke dag doen. Toch is het aanmeldscherm niet direct het mooiste of meest informatieve onderdeel van Windows. Telkens je gebruikersnaam en wachtwoord moeten intypen doe je ook alleen maar omdat het ‘moet’. Windows 10 biedt meer dan elke voorgaande versie van Windows opties om het inloggen naar eigen wens aan te passen. Personaliseer het aanmeldscherm in 13 stappen.

Tip 01: Aanmelden graag

Om het gebruik van de computer zo eenvoudig mogelijk te houden, was het lang geleden niet eens nodig met een gebruikersnaam en wachtwoord in te loggen op Windows. Maar die tijd is voorbij. Microsoft wil Windows persoonlijker maken en daarvoor is het nodig dat Windows weet wie er is ingelogd. Daarom is sinds enkele Windows-versies inloggen met een gebruikersnaam en wachtwoord de standaard. Inloggen bestaat bij Windows 10 uit twee delen, er is het Vergrendelingsscherm en Aanmeldingsscherm. De eerst is het scherm dat Windows toont als er niemand is ingelogd of de computer is vergrendeld. Het Aanmeldingsscherm is het scherm dat daarna komt, dat is het scherm waar je de gebruikersnaam en het wachtwoord intoetst. Beide schermen zijn nauw met elkaar verbonden en worden ook wel het aanmeld- of inlogscherm genoemd.

©PXimport

Toegangscontrole

©PXimport

Tip 02: Aanmeldingsopties

Windows 10 kent afhankelijk van de versie én de hardware, verschillende opties om de manier van inloggen en het uiterlijk van het aanmeldscherm aan te passen aan de eigen voorkeur. Neem je een nieuwe computer in gebruik of log je voor de eerste keer in met een nieuw gebruikersaccount, dan stelt de nieuwste versie van Windows 10 je ook een aantal vragen hierover. Je kunt bijvoorbeeld direct kiezen om voortaan in te loggen met een pincode of met biometrische gegevens in plaats van een wachtwoord. Inloggen met een pincode is zelfs de nieuwe standaardmethode, om die te configureren volstaat het op Volgende te klikken en daarna de pincode te kiezen. Je kunt naderhand ook altijd de manier van aanmelden nog wijzigen. Je vindt de optie Aanmeldingsopties in het nieuwe instellingenvenster via Start / Instellingen / Accounts.

©PXimport

Tip 03: Foto

Het eerste onderdeel in het scherm Accounts is Uw info. Hier vind je eigenlijk alleen de optie om de persoonlijke informatie op het aanmeldscherm te verfraaien met een foto. Klik op Camera als je met een webcam een foto wilt maken, klik op Afbeelding zoeken als je een foto of afbeelding wilt gebruiken die al op de computer staat. Selecteer de afbeelding en kies Afbeelding kiezen. De afbeelding die je gebruikt, hoeft geen foto van jezelf te zijn, maar dat maakt het gebruik van de computer bij meerdere accounts wel gemakkelijker.

©PXimport

Tip 04: Wachtwoordopties

De opties voor de manier van aanmelden vind je door aan de linkerkant op Aanmeldingsopties te klikken. De bovenste optie is inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Deze optie zal op veel computers niet beschikbaar zijn. Wel aanwezig is de optie om een pincode in te stellen. Volgens Microsoft is een pincode veiliger dan een wachtwoord omdat het per apparaat wordt ingesteld. Je wachtwoord gebruik je als je met een Microsoft-account inlogt, immers op elk apparaat.

Wil je voortaan inloggen met een pincode, klik dan op Toevoegen onder het kopje Pincode. Voer nu eerst het huidige wachtwoord in en klik dan op Aanmelden. Typ dan twee keer de code in die je voortaan wilt gebruiken om op deze pc in te loggen. De pincode moet minimaal vier cijfers lang zijn en niet in een bepaald patroon hebben: meer cijfers en variatie is beter. Bevestig met OK. Om dit te testen, klik je op Start, daarna op de foto van je account en op Afmelden. Open het aanmeldscherm en zie dat waar eerst Wachtwoord stond, nu Pincode staat. Typ de pincode en druk op Enter om in te loggen.

©PXimport

Hallo Windows

©PXimport

Tip 05: Afbeelding

Nog een andere vervanging van het wachtwoord is het afbeeldingswachtwoord. Eigenlijk gaat het erom dat je met de muis een vast patroon trekt over een bepaalde afbeelding. De afbeelding en het patroon kun je zelf kiezen. Klik onder Afbeeldingswachtwoord op Toevoegen. Typ eerst het gewone wachtwoord en klik op OK. Klik vervolgens op Afbeelding kiezen en selecteer een afbeelding. Klik op Openen en bevestig dat dit de goede afbeelding is via Deze afbeelding gebruiken. Daarna moet je drie keer een patroon op de afbeelding trekken met de muis, of met je vingers wanneer er een aanraakgevoelig scherm op de computer zit. Herhaal daarna het patroon tot de installatie van het afbeeldingswachtwoord is gelukt. Bevestig via Voltooien. Je kunt het nieuwe wachtwoord weer testen door je af te melden bij Windows en weer opnieuw in te loggen.

©PXimport

Tip 06: Wel of geen e-mail

Wanneer je inlogt op Windows met een Microsoft-ID, laat Windows 10 behalve de naam van het account ook aanvullende informatie zien. Heel veel is dat nog niet, maar bijvoorbeeld het bijbehorende e-mailadres kan worden weergegeven. Dat kan handig zijn of gewoon leuk, maar het betekent ook dat iedereen die jouw computer ziet wanneer je even bent uitgelogd, jouw mailadres kan aflezen. Wil je dat niet, schakel dan in het scherm Aanmeldingsopties de onderste optie genaamd Accountdetails weergeven op het aanmeldingsscherm uit. Vind je de weergave geen probleem of juist wel handig, maar zie je geen extra informatie bij de accountnaam op het aanmeldscherm, zet deze optie dan juist aan.

©PXimport

Tip 07: Namen verbergen (1)

Om het aanmelden te vergemakkelijken, is na het opstarten van de pc direct te zien welke personen al eens eerder ingelogd zijn geweest op die computer. Dat hoeft niet heel erg te zijn, maar het maakt de beveiliging wel minder sterk. Anders dan Windows 10 Pro, biedt Windows 10 Home geen standaard mogelijkheid die inlognamen te verwijderen of te verbergen. Weghalen kan wel, maar dat moet via het Windows Register. Klik op Start en typ regedit. Druk dan op Enter. Blader nu naar HKEY_LOCAL_MACHINE \ SOFTWARE \ Microsoft \ Windows \ CurrentVersion \ Policies \ System. Dubbelklik op de sleutel dontdisplaylastusername en verander de waarde in 1. Klik op OK om de sleutel te sluiten en de waarde op te slaan. Klik met de rechtermuisknop in het rechterdeel van het venster en kies Nieuw / DWORD (32-bits) waarde. Noem die waarde DontDisplayLockedUserID en geef die als waarde 3. Sluit de Register-editor en meld je af van Windows. Open het aanmeldscherm en je ziet dat alle gebruikersnamen van eerdere sessies zijn verdwenen. Om in te loggen heb je nu én de accountnaam én het wachtwoord nodig.

©PXimport

Voorzichtig met het Windows Register

Tip 08: Namen verbergen (2)

Staat niet de Home-versie, maar de Pro- of zelfs de Enterprise-versie van Windows 10 op jouw pc, ook dan kun je in veel gevallen de laatste aanmeldgegevens verbergen. De makkelijkste manier om dit te doen, is met de Group Policy Editor. Klik op Start en typ gpedit.msc en druk dan op Enter. Blader aan de linkerkant met dubbelkliks naar Computerconfiguratie / Windows-Instellingen / Beveiligingsinstellingen / Lokaal Beleid / Beveiligingsopties en dubbelklik dan in het rechterdeel van het venster op Interactief aanmelden: Gebruikersgegevens weergeven wanneer de sessie vergrendeld is. Selecteer in het keuzemenu Geen gebruikersgegevens weergeven en bevestig met OK. Open dan Interactieve aanmelding: gebruikersnaam laatste aanmelding niet weergeven en kies hier voor Ingeschakeld. Bevestig met OK en sluit de Editor voor lokaal groepsbeleid (zoals de Group Policy Editor in het Nederlands heet) af. Meld je af en opnieuw aan bij Windows en je zult zien dat ook bij Windows 10 Pro en Enterprise, de aanmeldgegevens van eerdere sessies nu verborgen zijn.

©PXimport

Tip 09: Spotlight

Behalve veel extra aanmeldingsopties biedt Windows 10 ook mogelijkheden om het aanmeldscherm mooier te maken. Een belangrijke rol daarbij speelt de functie Spotlight. Dit is een Microsoft-dienst die elke dag een nieuwe foto op het aanmeldscherm plaatst. Het is echt fantastisch als je van mooie foto’s van overal ter wereld houdt. Om Spotlight in te schakelen, ga je naar Start / Instellingen / Persoonlijke instellingen / Vergrendelingsscherm en selecteer je bij Achtergrond de optie Windows-spotlight. In het voorbeeldvenster zie je meteen een weergave van de huidige foto van Spotlight op het vergrendelingsscherm. Als je deze Spotlight-foto’s ook op het aanmeldscherm wilt weergeven, dat is het scherm waar je het wachtwoord intypt, kies dan voor Aan bij de optie Achtergrondafbeelding van vergrendelingsscherm weergeven op het aanmeldingsscherm. Om het effect van Spotlight te zien, is even uitloggen voldoende.

©PXimport

Tip 10: Informatie tonen

Behalve een mooie foto kun je ook extra informatie laten weergeven afkomstig uit jouw eigen online leven. Bij de instellingen voor het Vergrendelingsscherm kun je van één specifieke app gedetailleerde informatie op het vergrendelingsscherm laten zien en daarnaast van nog enkele apps wat beperktere informatie. Microsoft noemt dit de App waarvan u de gedetailleerde status wilt weergeven en de Apps waarvan u de snelle status wilt weergeven.

Bij de eerste kun je kiezen uit het Weer, Berichten, Agenda, Mail en Xbox. Hier is maar één keuze mogelijk. Bij de apps voor de snelle, beperktere informatie, kun je meerdere apps kiezen. Door op een plusteken te klikken, kun je een app selecteren of toevoegen. De informatie uit de app komt dan in het vergrendelingsscherm te staan, links onder de datum en tijd. Bijvoorbeeld de actuele weerssituatie en verwachting en het aantal ongelezen e-mails.

©PXimport

Tip 11: Eigen foto’s

Ben je niet gecharmeerd van de Spotlight-foto’s, maar heb je liever eigen foto’s, dan kun je ook die gebruiken. Selecteer dan bij Achtergrond niet Spotlight, maar Afbeelding of Diavoorstelling. Selecteer daarna de foto of de map met foto’s die je wilt gebruiken. Als je voor een diavoorstelling hebt gekozen, kies je het aantal minuten waarna een nieuwe foto wordt getoond en de manier van weergeven op het scherm.

Heb je meer dan één monitor aan de computer gekoppeld, kies dan bij de Gewenste weergave voor de weergave Over meerdere schermen. De foto’s worden dan prachtig over de beeldschermen uitgespreid. Wil je de eigen foto’s zien op alle computers en apparaten die je gebruikt, maak dan een map op OneDrive waar je die foto’s in zet en synchroniseer die map tussen alle apparaten. Nieuwe foto’s hoef je dan maar op één computer aan die map toe te voegen om ze op alle computers te zien. Zo maak je je eigen versie van Spotlight.

©PXimport

Tip 12: Automatisch inloggen

Wil je helemaal niet aanmelden en wachtwoorden intypen, dan kun je nog steeds ook zonder een gebruikersnaam en wachtwoord Windows 10 gebruiken. Hiervoor moet wel iets aangepast worden. Klik op Start, typ netplwiz en druk op Enter. Je ziet nu de oorspronkelijke omgeving voor het instellen van gebruikersaccounts. Bovenin het scherm staat de optie ingeschakeld dat gebruikers een gebruikersnaam en wachtwoord moeten opgeven om de computer te kunnen gebruiken. Schakel die optie uit door het vinkje weg te halen en op OK te klikken. Typ nu twee keer het wachtwoord van de gebruiker in en bevestig met opnieuw OK. Wanneer je nu Windows 10 opnieuw opstart, zul je automatisch worden ingelogd en meteen het bureaublad te zien krijgen.

©PXimport

Tip 13: Opties synchroniseren

Wanneer je een Microsoft-ID gebruikt als gebruikersnaam, dan kun je een aantal van de aanmeldingsinstellingen van Windows synchroniseren tussen alle Windows-apparaten die je gebruikt. Selecteer je op een apparaat dat je de achtergrond van het aanmeldscherm automatisch wilt laten wisselen, dan gebeurt dat voortaan ook op de andere apparaten. Zo hou je de ervaring meer consistent én hoef je niet op alle apparaten dezelfde instellingen te maken. Je regelt dit via Start / Instellingen / Accounts / Uw instellingen synchroniseren. Zet de optie Instellingen synchroniseren aan en zet ook minimaal de opties Thema, Wachtwoorden en Andere Windows-instellingen aan.

©PXimport

De eerste trailer van Peaky Blinders: The Immortal Man - de film die de Peaky Blinders-serie opvolgt - is online gedeeld.

Eind vorig jaar kwam er al een korte teaser online, maar nu is de eerste volledige trailer te zien, die meer dan tweeënhalve minuut lang is.

Peaky Blinders: The Immortal Man speelt zich af in 1940, net zoals de serie in Birmingham. Daarin speelt de Tweede Wereldoorlog een grote rol. Hoofdpersonage Tommy Shelby heeft gedurende de serie die zich voor de film afspeelt immers last van zijn ervaringen met de Eerste Wereldoorlog, dus de Tweede Wereldoorlog zal ook een grote impact op hem maken.

Tegelijkertijd worstelt hij ook met zijn verleden als leider van de gevreesde Peaky Blinders-bende. Zeker wanneer hij verneemt dat zijn zoon de bende nieuw leven in wil blazen, moet hij uit zijn isolement komen om daar een stokje voor te steken.

Natuurlijk speelt Cillian Murphy weer de rol van Tommy Shelby. Verder zijn ook acteurs als Tim Roth, Barry Keoghan, Rebecca Ferguson en Sophie Rundle te zien. Peaky Blinders: The Immortal Man draait vanaf 6 maart in selecte bioscopen, en is vanaf 20 maart te zien op Netflix.

Vorig jaar werd ook aangekondigd dat Netflix met een nieuwe Peaky Blinders-serie komt, die verdergaat waar de serie eindigt. Om precies te zijn gaat die serie zich in 1953 afspelen, rondom een nieuwe generatie van de Shelby-familie.

Zelfs een royaal bemeten schijf raakt ooit weer vol met bestanden, van freeware en tijdelijke systeembestanden tot foto’s en vergeten downloads. Dat is niet alleen hinderlijk voor jezelf, maar kan ook problemen geven. Hoog tijd dus om schijfruimte vrij te maken en je ruimte voortaan ook beter te beheren.

Wanneer de vrije schijfruimte tot minder dan circa 15 procent van de totale capaciteit zakt, is het hoog tijd om ruimte vrij te maken. Windows heeft namelijk ruimte nodig voor tijdelijke bestanden, updates, caches, herstelpunten en het wisselbestand (pagefile). Een nagenoeg volle schijf dwingt het systeem om voortdurend data te herschikken, wat merkbare vertraging veroorzaakt. Bovendien kan Windows bij ruimtegebrek updates of systeembescherming pauzeren, en ook de (indexering van de) ingebouwde zoekfunctie kan trager werken. Voor ssd’s komt daar nog bij dat de controller eerst oude datablokken moet wissen voordat hij nieuwe kan schrijven, wat bij een nagenoeg volle schijf extra vertraging geeft.

Maar ook met meer dan 15 procent vrije ruimte blijft schijfopruiming zinvol, al zal dit dan weinig invloed hebben op de (systeem)prestaties. Een opgeruimde schijf zonder oude downloads, dubbele bestanden en ongebruikte apps biedt namelijk meer overzicht, je vindt sneller wat je zoekt en ook je back-ups worden kleiner en sneller. Bovendien kunnen oude documenten, browserdata en caches gevoelige informatie bevatten, waardoor opruimen ook je privacy ten goede komt.

Opslaganalyse

Voor je begint met opruimen, controleer je eerst hoeveel vrije schijfruimte je nog hebt en welke bestanden de meeste ruimte gebruiken. Klik in Verkenner in het navigatievenster op Deze pc om meteen te zien hoeveel ruimte er op elk station nog vrij is.

Wil je weten welke bestandscategorieën de meeste ruimte innemen, open dan Instellingen in Windows en kies Systeem / Opslag. Bovenaan zie je hoeveel ruimte op je systeempartitie in gebruik is. Daaronder toont Windows verschillende categorieën, zoals Geïnstalleerde apps, Tijdelijke bestanden en E-mailberichten, telkens met de hoeveelheid ingenomen ruimte. Klik op Meer categorieën weergeven voor alle categorieën. Let op: bij categorieën als Documenten, Afbeeldingen, Video’s en Muziek controleert Windows enkel de standaardmappen, zoals C:\Users\<accountnaam>\Afbeeldingen. Klik op een categorie voor meer details en voor mogelijke verwijderacties.

Analyse met TreeSize Free

De ingebouwde opslaganalyse beperkt zich tot de systeemschijf, terwijl je vaak ook het ruimteverbruik op andere partities of schijven wilt zien. Dit kan met een tool als TreeSize Free (www.kwikr.nl/treesize2). Start de app als administrator, open het tabblad Start en kies bij Selecteer map het station of de map. Na de scan verschijnen de (sub)mappen en bestanden in het bovenste venster, met onder meer hun grootte, aantal mappen en bestanden, en het opslagpercentage binnen de bovenliggende map. Je kunt op elke kolomkop klikken om te sorteren. Via de knoppenbalk bepaal je wat in het onderste deelvenster wordt getoond. Klik bijvoorbeeld op Grootte om elke (sub)map weer te geven als een rechthoek waarvan het oppervlak overeenkomt met de gebruikte schijfruimte, zodat je meteen ziet welke mappen het grootst zijn. Je kunt ook kiezen voor Aantal bestanden of Percentage. De Personal-versie (gratis proefversie van 14 dagen, daarna 27 euro) biedt ten opzichte van de Free-versie extra functies, zoals wizards om snel de grootste, oudste of dubbele bestanden te vinden.

Schijfopruiming

Met een tool als TreeSize kun je makkelijker overtollige opslagverbruikers vinden en ze verplaatsen of verwijderen, maar dit handmatig doen kost tijd. Het kan ook ‘semiautomatisch’ via de ingebouwde tool Schijfopruiming, die Microsoft helaas steeds minder prominent maakt. Typ schijf in het startmenu, open Schijfopruiming en kies het station dat je wilt opruimen. Na bevestiging met OK verschijnt een lijst met items die je kunt selecteren en verwijderen via OK / Bestanden verwijderen, zoals Windows Update opschonen, Tijdelijke internetbestanden en Prullenbak. Je ziet ook telkens hoeveel ruimte elk item inneemt.

Met de knop Systeembestanden opschonen start je een nieuwe scan, met op het extra tabblad Meer opties twee knoppen Opruimen: een om overbodige programma’s te verwijderen en een om oude herstelpunten te wissen. Verder in dit artikel komen we op deze onderdelen terug.

Je kunt ook opruimprofielen maken, waarbij telkens andere onderdelen worden opgeschoond. Druk op Windows-toets+Ren voer cleanmgr /sageset:<n>uit (vervang <n> door een willekeurig profielnummer, bijvoorbeeld 1), zet de gewenste vinkjes en bevestig met OK. Herhaal dit voor een ander profiel (zoals cleanmgr /sageset:<n+1>). Voer Schijfopruiming later opnieuw uit met een bestaand profiel via bijvoorbeeld cleanmgr

De-junking

Er bestaan ook gratis tools die zich richten op het opsporen en verwijderen van tijdelijke en andere ongewenste bestanden (junk). Zulke tools zijn niet strikt noodzakelijk, maar wel handig om in één keer alle webbrowsers en andere applicaties schoon te maken. Maak vooraf wel een systeemherstelpunt: klik in het startmenu op Een herstelpunt maken en volg de instructies.

Bekende tools zijn CCleaner (www.ccleaner.com) en het opensource BleachBit (www.bleachbit.org). We nemen hier BleachBit als voorbeeld. Na het opstarten zie je in het linkervenster de onderdelen die kunnen worden opgeschoond, met rechts telkens een korte toelichting. Selecteer de gewenste items, zoals Google Chrome, Microsoft Edge, Microsoft Office en Systeem, en klik op Voorvertonen om te zien wat er precies wordt verwijderd en hoeveel ruimte dat oplevert. Je kunt ook met rechts op een item klikken en hier Voorvertonen kiezen om direct te zien hoeveel schijfruimte je ermee vrijmaakt. Bevestig met Opruimen om het opschoonproces te starten.

Programma’s verwijderen

Er is zoveel goede freeware dat je waarschijnlijk al regelmatig een gratis programma uitprobeert en installeert. Zulke programma’s kosten wel schijfruimte. Gebruik je een applicatie niet langer, dan verwijder je die bij voorkeur. Dat kan via Instellingen / Apps / Geïnstalleerde apps. Klik op het knopje met drie puntjes naast de app en kies Verwijderen (twee keer). Oudere of complexere toepassingen haal je weg via het Configuratiescherm met Een programma verwijderen.

Een nadeel van de Windows-procedures is dat je slechts één toepassing tegelijk verwijdert en niet altijd alle sporen meeneemt. Gratis alternatieven als IObit Uninstaller (www.kwikr.nl/uninst) en het opensource Bulk Crap Uninstaller (www.bcuninstaller.com) ondersteunen batchverwijdering en ruimen grondiger op. Omdat IObit nogal opdringerig is, focussen we hier op BCU, gericht op iets gevorderde gebruikers.

BCU

Installeer BCU en start het programma. De eerste keer verschijnt een wizard die je in een zevental stappen door de initiële configuratie leidt; de voorgestelde opties kun je gerust laten staan. Daarna zie je een lijst met gedetecteerde programma’s die je kunt sorteren op bijvoorbeeld Naam, Installatiedatum of Grootte.

Met de Ctrl- of Shift-toets selecteer je meerdere ongewenste programma’s tegelijk, waarna je op De-installeer (stil) klikt. In het dialoogvenster dat volgt kun je het verwijderproces eventueel nog aanpassen, of zelfs kiezen voor De-installatie simuleren. Na bevestiging kun je eventueel nog aangeven welke programma-onderdelen je alsnog wilt behouden. BCU maakt automatisch een herstelpunt en zoekt na afloop naar restanten, zoals registersleutels, die je desgewenst kunt laten verwijderen. Via Help / Help openen krijg je toegang tot een uitgebreide Engelstalige handleiding.

Bloatware

De kans is groot dat Windows al vooraf geïnstalleerd was toen je je pc of laptop kocht. In dat geval heeft de fabrikant waarschijnlijk flink wat ‘crapware’ oftewel ‘bloatware’ toegevoegd, zoals proefversies en extra software naast de standaard Windows-apps. Je kunt deze handmatig verwijderen zoals eerder beschreven, maar er bestaan ook gratis tools die zich specifiek op bloatware richten.

Een daarvan is O&O AppBuster (www.kwikr.nl/appbuster). De app toont alle gedetecteerde programma’s en geeft per item in de kolom Recommendation een aanbeveling om het al dan niet te verwijderen. Kies je vervolgens de optie Computer, dan verdwijnen de geselecteerde apps ook bij toekomstige Windows-accounts. Beantwoord de vraag om eerst een herstelpunt te maken met Yes.

Voor iets gevorderde gebruikers is er Bloatware Removal Utility (www.kwikr.nl/bru). Klik op de groene Code-knop en kies Download ZIP. Pak het archief uit, navigeer naar de map, klik met rechts op Bloatware-Removal-Utility.bat en kies Als administrator uitvoeren. Dit start een PowerShell-script dat de aanwezige applicaties oplijst. Via Toggle Suggested Bloatware krijg je suggesties voor te verwijderen apps. Laat in het Options-menu de standaardinstellingen staan, zodat automatisch ook een herstelpunt wordt gemaakt. Selecteer de ongewenste items, klik op Remove Selected en bevestig met Y in het PowerShell-venster.

Dubbele bestanden

Na verloop van tijd stapelen zich niet alleen overtollige bestanden op, maar vaak ook dubbele exemplaren. Wanneer je deze opspoort en verwijdert, moet je er zeker van zijn dat het echt om exacte kopieën gaat en dat het systeem of andere applicaties ze niet nodig hebben, wat geregeld voorkomt.

Handmatig dubbele bestanden opruimen is haast onmogelijk, maar met een hulpmiddel als het gratis opensource dupeGuru (https://dupeguru.voltaicideas.net) lukt dat wel. Installeer de app en start deze bij voorkeur als administrator. Met het plusknopje onderaan voeg je de mappen toe die je wilt laten analyseren. De Toepassingsmodus laat je bij voorkeur staan op Standaard, tenzij je specifiek dubbele muziek- of beeldbestanden zoekt. Bij Onderzoekstype kies je wellicht Bestandsnaam, maar je kunt ook Inhoud (duurt langer) of Mappen selecteren.

Je kunt direct op Onderzoeken klikken, rechtsonder, maar via Meer Opties pas je indien gewenst eerst zoekfilters aan. Zo kun je bijvoorbeeld Negeer bestanden kleiner dan x KB instellen om je op grote ruimtevreters te concentreren. Na de scan toont dupeGuru alle mogelijke dubbele bestanden met een zekerheidspercentage. Via Acties kun je geselecteerde bestanden kopiëren, verplaatsen of verwijderen. Nogmaals, wees hierbij wel voorzichtig.

Extra ruimte

We belichten graag nog enkele specials: onderdelen die vaak over het hoofd worden gezien, maar waarmee je toch flink wat schijfruimte kunt winnen.We doelen hier niet op allerlei ‘optimizer tools’ en ‘registry cleaners’, die zelden extra ruimte of betere systeemprestaties opleveren en soms zelfs schade veroorzaken. Wat wél merkbaar ruimte kan besparen is het uitschakelen van de sluimerstand. Tijdens deze energiemodus wordt de inhoud van het werkgeheugen opgeslagen in het verborgen systeembestand C:\hiberfil.sys voordat de pc wordt afgesloten. Dit bestand kan tot zo’n 75 procent van het totale RAM-geheugen groot zijn. Kun je zonder sluimerstand, open dan de Opdrachtprompt als administrator en voer powercfg -h off uit (h staat voor hibernation). Na bevestiging verdwijnt hiberfil.sys. Met de parameter -on kun je de sluimerstand desgewenst later weer inschakelen.

Ook door systeemherstelpunten te verwijderen kun je tijdelijk veel ruimte vrijmaken. Druk op Windows-toets+R en voer systempropertiesprotection uit. In het venster Systeemeigenschappen open je het tabblad Systeembeveiliging, klik je op Configureren en daarna op Verwijderen en Doorgaan. Zodra het kan, kun je via de knop Maken opnieuw een herstelpunt creëren.

Acuut

Bij acute schijfnood kun je overwegen de schijfinhoud te comprimeren. Windows biedt hier standaard tools voor. Open de Verkenner, klik met rechts op de gewenste stationsletter en kies Eigenschappen. Plaats op het tabblad Algemeen een vinkje bij Dit station comprimeren om schijfruimte te besparen. Bevestig met OK en geef aan of je dit ook op alle onderliggende mappen wilt toepassen. De compressie start dan meteen. Je kunt het vinkje later weer weghalen om de data te decomprimeren. Compressie kun je ook via de opdrachtprompt starten, uitgevoerd als administrator. Met:

compact /compactos:always

comprimeer je een aantal Windows-systeembestanden, wat enkele gigabytes ruimte kan opleveren. Met:

/compactos:never

maak je dit ongedaan. .Ook afzonderlijke mappen kun je op deze manier comprimeren met:

compact.exe /c /s:<pad_naar_map>

waarbij /s ook submappen meeneemt. Vervang /c (compress) door /u (uncompress) om bestanden weer te decomprimeren. Houd er rekening mee dat het automatisch decomprimeren van bestanden bij gebruik een licht prestatieverlies kan veroorzaken, vooral op oudere pc’s.

Cloudopslag

Een extra tip voor wie de synchronisatiefunctie van cloudopslagdiensten als Google Drive of Microsoft OneDrive gebruikt: je kunt instellen dat lokale bestanden enkel verwijzingen zijn naar de exemplaren in de cloud. Pas wanneer je zo’n bestand opent, wordt het tijdelijk gedownload en op je systeem beschikbaar. Dit bespaart veel ruimte, maar het betekent wel dat je data fysiek alleen in de cloud staan en dat je een internetverbinding nodig hebt om nog niet gedownloade bestanden te openen.

In Microsoft OneDrive bijvoorbeeld stel je dit als volgt in. Klik op het OneDrive-pictogram in het systeemvak van de taakbalk, klik op het tandwielpictogram en kies Instellingen. Ga onderaan naar Geavanceerde instellingen en klik op Schijfruimte vrijmaken bij Bestanden op aanvraag. Bevestig met Doorgaan. Je herkent de verwijzingen aan een wolkicoontje; een wit bolletje met vinkje betekent tijdelijk offline opgeslagen, een groen bolletje wijst op altijd lokaal beschikbaar.

Proactief

Tot nu toe hebben we ons vooral gericht op tools en technieken om overtollige bestanden gericht op te sporen en te verwijderen, maar je kunt ook proactiever te werk gaan. Een handig hulpmiddel daarvoor vind je in de Instellingen van Windows. Kies Systeem / Opslag en klik bij Opslagbeheer op Opslaginzicht. Plaats een vinkje bij Windows probleemloos laten werken door […], zodat tijdelijke bestanden voortaan automatisch worden opgeschoond. Je kunt ook de optie Gebruikersinhoud automatisch opschonen activeren.

Bij Opslaginzicht uitvoeren bepaal je zelf wanneer deze functie actief wordt. De standaardinstelling Bij weinig vrije schijfruimte lijkt ons prima. Daarnaast kun je instellen dat bestanden in de prullenbak automatisch worden verwijderd zodra ze langer dan een instelbaar aantal dagen (tussen 1 en 60) aanwezig zijn. Voor bestanden in de map ‘Downloads’ geldt hetzelfde: ook die kunnen automatisch verdwijnen na een bepaald aantal dagen ongeopend te zijn gebleven. Tot slot kun je, aanvullend op wat we in het kaderstuk schreven, instellen dat bestanden uit OneDrive alleen nog online beschikbaar blijven als je ze gedurende een instelbaar aantal dagen niet hebt geopend. Klik op Opslaginzicht nu uitvoeren om de ingestelde opruimacties meteen te starten.