Oculus heeft met de VR-headset heel wat aandacht gekregen, van een enorm succesvolle Kickstartercampagne tot de overname door Facebook. Na twee ontwikkelaarsheadsets is eindelijk de consumentenvariant op de markt. Is het wachten op de Oculus Rift de moeite waard geweest?

Palmer Luckey, de oprichter van Oculus mag met zekerheid de stichter van de moderne VR-headset genoemd worden. Zonder hem zou er geen Google Cardboard of HTC Vive zijn. De verwachtingen voor de Oculus Rift waren daarom ook zeer hoog: met wat voor headset komt het bedrijf dat deze revolutie veroorzaakt heeft? Lees ook: HTC Vive - Loop door een virtuele wereld.

In tegenstelling tot zijn grote concurrent HTC met de Vive is de Oculus Rift ontworpen om zittend te gebruiken. Later dit jaar zal er een uitbreiding worden gelanceerd waarbij twee speciale controllers en een extra sensor worden geleverd. Deze uitbreiding maakt het mogelijk om net als bij de HTC Vive ook met de Rift rond te lopen.

©PXimport

Naast de headset krijg je een tracking sensor en een Xbox-controller.

De Oculus Rift komt in een zeer luxe verpakking, die je eventueel ook als koffer kunt gebruiken om de VR-headset in te vervoeren of op te bergen. Het karton heeft een soort suède-achtige laag en van binnen zitten twee klemmen waarin de headset netjes vast gezet kan worden. In de koffer vinden we de tracking sensor, een Xbox One Controller met draadloze usb-stick, een kleine afstandsbediening en de Oculus Rift zelf.

Via de setup op de pc wordt je stap voor stap door de installatie begeleid, maar het stelt minder dan bij de Vive het geval is. Het is een kwestie van de apparatuur aansluiten op de usb-poorten en de HDMI-poort, even de Rift voor de sensor houden en je kunt de virtuele wereld binnentreden.

De Rift heeft een ingebouwde koptelefoon. Erg handig, want onze ervaring is dat een losse koptelefoon gemakkelijk van je hoofd glijdt. Het geluid uit de koptelefoon is prima. Het is niet het beste geluid dat we ooit gehoord hebben, maar de kwaliteit zit ver boven een gemiddelde headset. Niks over te klagen dus. Mocht je niet overtuigd zijn, dan zijn ze ook eenvoudig af te koppelen.

©PXimport

De sensor (een IR-camera die IR-LEDs op de headset kan volgen) zet je op je bureau en houdt de beweging van je hoofd in de gaten.

Comfortabele headset

De Rift zelf straalt luxe uit. De voorzijde van de headset is van mat plastic gemaakt, over de zijkanten is de headset afgewerkt met stof. De bandjes die over je hoofd geplaatst worden zijn gemaakt van buigzaam plastic en aan de binnenzijde afgewerkt met een suéde-achtig materiaal. De bandjes zijn op verschillende punten af te stellen, zodat de headset comfortabel en gebalanceerd op je hoofd rust.

Hoewel de Rift met 470 gram slechts 85 gram lichter is dan de Vive, voelt het als een groot verschil. Dit lijkt vooral te wijten aan de kabel. Die van de Rift is voelbaar lichter en trekt dus niet aan je achterhoofd. De afstand tussen de lenzen is af te stellen via een schuifknop aan de onderzijde. Het is helaas niet mogelijk om de lenzen dichter naar je ogen brengen.

©PXimport

De Oculus Rift is met stof afgewerkt en straalt luxe uit.

Net als de HTC Vive biedt de Rift twee oled-schermen op 90 Hz met een totale resolutie van 2160 x 1200 pixels (1080 x 1200 pixels per oog). Toch lijken de pixels in Rift iets fijner en de kleuren iets helderder dan de Vive. Wel heeft de Rift net zoveel last van de zogenoemde 'god rays' of jakobsladders. De lichtstralen op de lenzen van de Rift worden wel iets meer verspreid waardoor het beeld iets waziger lijkt.

Uiteindelijk klinkt het erger dan het is, maar vooralsnog is het wel iets dat we het vermelden waard vinden. Bij een goed spel zal je aandacht er snel weer vanaf getrokken worden.

©PXimport

Je kunt de afstand van de lenzen tot je ogen niet instellen.

Toegankelijke maar gesloten software

Oculus heeft voor de Rift het softwareplatform Oculus Home ontwikkeld. Dit platform installeer je samen met de stuurprogramma's en de wizard die je helpt de Rift te configureren. Oculus Home is te gebruiken op je desktop en als je de headset draagt. Als je het in virtual reality gebruikt, zit je in een animatieachtige woonkamer. Voor je zie je een aantal pictogrammen met beschikbare applicaties. Via de Xbox One-controller of de afstandsbediening kun je applicaties starten.

Oculus Home is in tegenstelling tot Steam een gesloten platform waar alleen door Oculus goedgekeurde apps beschikbaar zijn. Deze werkwijze kun je vergelijken met die van Apple en de App Store. De een zal dit op prijs stellen, omdat er zo geen wildgroei aan slecht functionerende apps ontstaat, de ander geeft de voorkeur aan een open platform.

©PXimport

Oculus Home is de software waarmee je VR-spellen kunt kopen en opstarten en is zowel in de virtuele wereld als op je desktop te gebruiken.

Oculus geeft duidelijk de voorkeur aan perfectie en dat zien we op verschillende punten terug in de probleemloze ervaring die we tijdens de test ondervonden. Een spel start je direct en zonder problemen op en met een druk op de Xbox Homeknop zit je weer in je virtuele woning.

Overigens is het niet zo dat je geen spellen van andere distributiesystemen kunt gebruiken met de Rift. In Oculus Home kun je aangeven dat je applicaties van buitenaf toestaat en zo dus ook gebruik kunt maken van bijvoorbeeld Steam-games. Helaas werkt het niet andersom. Je kunt dus niet met de Vive de Oculus Store gebruiken. Er was een hack te downloaden die dit wel mogelijk maakte, maar daar heeft Oculus snel een stokje voor gestoken.

VR heeft hoge systeemeisen

Virtual reality is een nieuwe techniek waar de huidige generatie grafische chips flink moeite mee hebben. De minimale eis is een recente Core i5-processor, 8 GB werkgeheugen in combinatie met een NVIDIA GeForce GTX 970 of AMD Radeon R9 290x. De nieuwe GTX 1000-serie van NVIDIA ligt gelukkig bijna in de winkel. Deze nieuwe serie is ontworpen met VR in het achterhoofd. Volgens de gpu-bouwer kan deze nieuwe GPU zelf 70 procent prestatiewinst voor VR-games halen. De goedkopere NVIDIA GeForce GTX 1070 zal volgens de specificaties gehakt maken van de huidige topmodellen zoals de GTX 980Ti en zelfs de onoverwinnelijke Titan X. Dat betekent dat je straks voor ongeveer vierhonderdvijftig euro een kaart kunt krijgen die met gemak alle VR-games kan verwerken.

Conclusie

De Oculus Rift is een zeer gemakkelijk te installeren en comfortabele virtual reality headset. Het heeft een stuk minder te kampen met bugs dan de HTC Vive door het gesloten karakter van het distributieplatform Oculus Home. Zodra we applicaties buiten Oculus Home gebruikten, stuitten we wel op kleine problemen. Dat geeft direct weer waarom Oculus gekozen heeft voor een gesloten platform. Dankzij het gewicht, fijnere beeldscherm en het gebruiksgemak kun je met de Rift uren ongestoord gamen, zonder dat de headset ongemakkelijk aan gaat voelen. Alles bij elkaar biedt Oculus met de Rift een geweldige zittende virtual reality-ervaring. Ondanks het gemis van roomscale behoudt de Rift een kleine voorsprong op de concurrentie.

Meta zou in de loop van dit jaar gezichtsherkenningstechnologie aan diens slimme brillen willen toevoegen.

Dat claimt The New York Times van bronnen te hebben vernomen. De gezichtsherkenningstechnologie zou ergens later dit jaar naar de slimme Ray-Ban- en Oakley-brillen van het bedrijf komen.

Volgens The New York Times zouden de brillen met de technologie gezichten in de omgeving kunnen identificeren via de ingebouwde camera. Daar zouden de brillen profielen van socialmediaplatforms van Meta, zoals Facebook en Instagram, voor gebruiken. Vervolgens zouden dragers van de bril informatie over de persoon in kwestie krijgen.

Logischerwijs zorgt het gerucht voor wat ophef rondom privacy. Meta zou dan ook nog overwegen dat het alleen mogelijk wordt om de technologie in te zetten bij mensen waar de drager een connectie mee heeft op social media. Maar het is nog niet uitgesloten dat Meta er voor kiest dat met de bril ook vreemden herkend kunnen worden via openbare profielen.

Het lijkt waarschijnlijk dat de functie er komt; The New York Times citeert een interne memo van Meta waarin te lezen valt dat het een goed moment is om de functie te lanceren gezien de huidige politieke onrust. Dit omdat veel organisaties die bezwaar zouden maken tegen dergelijke technologie, het te druk zouden hebben met andere problemen. Meta zelf heeft het gerucht aan The New York Times bevestigd noch ontkend.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.