Een (nieuw) lcd-scherm kopen? Natuurlijk moet uw nieuwe monitor er mooi uitzien, niet teveel ruimte innemen of juist lekker groot zijn. Maar ook garantiebepalingen en dode pixelbeleid spelen een rol bij de aankoop. We zetten alle belangrijke aspecten op een rijtje, zodat u in de winkel goed beslagen ten ijs komt

Niet alleen is de kwaliteit van de lcd-schermen de afgelopen twee jaar enorm toegenomen, ook het aanbod is flink gestegen, al moeten we hierbij wel een kanttekening plaatsen; fabrikanten van lcd-monitoren zijn er namelijk genoeg, maar er zijn slechts 6 fabrikanten van de lcd-panelen die hierin verwerkt zijn – veel monitoren hebben dus dezelfde panelen. Niettemin kunnen de eigenschappen van de monitoren wel verschillen door de wijze waarop de panelen worden aangestuurd en zijn ingebouwd. Gebruiksdoel Welke monitor u koopt, is onder meer afhankelijk van uw gebruiksdoel. Gaat u het scherm voornamelijk gebruiken voor kantoortoepassingen waarbij u vooral goed voor het scherm zult zitten, dan is bijvoorbeeld de kijkhoek van minder groot belang, evenals een snelle reactietijd. Wel belangrijk zijn een goede verstelbaarheid en eventueel een roteerbaar scherm zodat documenten helemaal op het scherm passen. Gebruikt u voornamelijk grafische toepassingen, dan spelen de kleurweergave en de mogelijkheid deze bij te stellen een grote rol. Een gamer daarentegen zal veel waarde hechten aan de snelheid van de monitor. Design Uiterlijk blijft een kwestie van persoonlijke smaak. Toch heeft het ontwerp op verschillende manieren invloed op de gebruikseigenschappen. Laat u dus niet verleiden door alleen het mooie uiterlijk, maar kijk ook naar de consequenties van het ontwerp. Schermmaat De schermmaat geeft de afmeting van de beeldschermdiagonaal aan in inches. In tegenstelling tot beeldbuismonitoren geeft deze maat altijd de zichtbare beelddiagonaal aan. Minstens zo belangrijk bij de afmetingen van het scherm is de daarbij gebruikte beeldschermverhouding en de resolutie. Kortom, heeft het beeld de traditionele verhouding van 4:3 of is het een breedbeeldscherm met de verhouding 16:9? Resolutie Een vaak onderschat criterium bij de aanschaf is de eigen resolutie van de monitor. Zo heeft een 15 inch lcd-monitor vrijwel altijd een xga-resolutie van 1024x768 pixels. Dit betekent dat het beeld op het scherm altijd uit 1024x768 pixels wordt opgebouwd. Gebruikt een programma een lagere resolutie, dan zal het beeld geïnterpoleerd worden – de beeldpunten van het weer te geven beeld worden dan over meerdere fysieke pixels verdeeld. Afhankelijk van de kwaliteit leidt deze interpolatie tot een minder scherpe weergave. Een ander aspect is de dichtheid van de pixels. Zo hebben vrijwel alle 17, 18 en 19 inch monitoren een resolutie van 1280x1024 (sxga). Een 17 inch scherm heeft dan 0,294 mm grote beeldpunten. Tekst en pictogrammen zijn daarmee erg klein. Pas op een 19 inch monitor wordt de optimale beeldgrootte bereikt. Omgekeerd geredeneerd past op een 17 inch monitor evenveel informatie als op een 19 inch monitor – een kwestie van goede ogen en de juiste kijkafstand dus? Wilt u nog meer kwijt op een monitor, dan zijn er schermen met de uxga resolutie van 1600x1200 pixels bij lcd-schermen van 20 inch of groter. Beeldkwaliteit De beeldkwaliteit hangt af van een groot aantal eigenschappen: Lichtsterkte ofwel luminantie: deze specificatie wordt weergegeven in cd/m2 en bepaalt hoe helder het beeld is. Contrastverhouding ofwel contrast ratio: de verhouding in lichtsterkte tussen een volledig zwart en een volledig wit beeld. Egaliteit: een belangrijke eigenschap van een monitor. De lcd's laten wel of geen licht door dat afkomstig is van achter het paneel gebouwde lampen. Hoe gelijkmatiger dit licht wordt verdeeld, hoe egaler het beeld. Sommige monitoren laten hier nog wel eens een steekje vallen met donkere vlekken. Kijkhoek: als gevolg van de bouwwijze van een lcd-scherm en afhankelijk van de gebruikte technologie verschilt de hoek waarbinnen het beeld goed is te zien en niet van kleur verandert, nogal eens. De beleving hiervan is persoonlijk en afhankelijk van het beoogde gebruik. Reactietijd: belangrijk voor gamers. De snelheid waarmee beelden kunnen wisselen wordt bij lcd's niet bepaald door de verversingsfrequentie van de signaalbron, maar door de snelheid waarmee een enkele pixel aan- en uitgezet kan worden. De gespecificeerde snelheid is meestal de som van de tijd die nodig is voor een pixel om van zwart naar wit (rising response time) te gaan plus de tijd om van wit naar zwart te gaan (falling). Het kan bij een pixel weliswaar 16 ms duren om volledig heen en weer te gaan, maar slechts weinig toepassingen bevatten zulke extreme overgangen. Alleen voor een gamer die meerdere uren per dag speelt is het de moeite waard het snelste beeldscherm (momenteel ca. 16 ms) aan te schaffen. Voor ander gebruik volstaat een reactietijd van rond de 20 tot 25 ms. Kleur: moderne lcd-schermen (met mva- of pva-technologie) hebben door hun bouwwijze meestal een groter kleurbereik en een grotere helderheid. Dit gaat veelal ten koste van de reactiesnelheid, maar dat is voor beeldbewerking minder van belang. Lcd-schermen voor beeldbewerking hebben een kleurbereik van 16,7 miljoen kleuren en bieden veel mogelijkheden voor onder andere kleurinstelling, kleurfilters en gamma-instelling. Voor een exacte kleurweergave hebt u echter altijd een kleurkalibrator nodig, die de werkelijk weergegeven kleuren meet en de aansturing in het kleurprofiel in de sofware kan aanpassen. Aansluitingen Veel lcd-monitoren hebben nog een traditionele analoge vga-aansluiting. Hoewel dit meestal wel goed werkt, is een digitale dvi-aansluiting zeker aan te bevelen voor wie beschikt over een moderne videokaart. Bij analoge aansturing van de lcd-monitor vindt er namelijk een volslagen overbodige conversie van digitaal naar analoog en weer terug plaats, wat kan zorgen voor een verminderde kwaliteit van het getoonde beeld. Ook ontstaan er soms synchronisatieproblemen die alleen door handmatig bijstellen kunnen worden verholpen. Bij gebruik van dvi is de hele weg die het beeldsignaal aflegt digitaal. Naast een vga- of dvi-aansluiting is er soms een s-video aansluiting aanwezig waarmee beelden van analoge videobronnen, zoals camcorders of tv-tuners, rechtstreeks op de monitor kunnen worden weergegeven. Verstelbaarheid Geen halszaak maar wel een aandachtspunt is de verstelbaarheid van de monitor. Verticaal zijn ze altijd wel min of meer kantelbaar, sommige hebben een draaibare voet zodat u het scherm makkelijk naar u toe kunt draaien. Vaak zijn ze ook in hoogte verstelbaar en soms kan het hele beeld worden geroteerd. Om dit te gebruiken moet er ook zogenaamde 'pivot'-software worden meegeleverd, zodat ook het weer te geven beeld wordt gekanteld. Handig voor kantoortoepassingen. Voeding Een vaak vergeten eigenschap van monitoren is de voeding. Goedkope monitoren hebben vaak een losse externe voeding. Tenzij u losse kabels en voedingsblokken op het bureau geen probleem vindt, genieten de monitoren met ingebouwde netvoeding toch de voorkeur. Extra's Soms kan een leuke extra de keuze voor een monitor wat makkelijker maken. Denk bijvoorbeeld aan geluidsvoorzieningen. Bij sommige monitoren zijn er speakers en een versterker met volumeregeling ingebouwd. Over het algemeen laat de geluidskwaliteit hiervan wel wat te wensen over, maar voor eenvoudige kantoorgeluidjes is het ruim voldoende en kunt u zich een losse speakerset besparen. Andere mogelijke extra's zijn een ingebouwde tv-tuner zodat u met de monitor ook tv kunt kijken, vesa-standaard montagegaten zodat de monitor op een monitorsteun kan worden gemonteerd en een aansluiting voor een Kensington-slot, zodat niet iedereen er met de monitor vandoor kan gaan. Dode pixelbeleid Vrijwel alle lcd-monitoren voldoen aan de ISO13406-2 klasse 2 richtlijn, dat een aantal pixelfoutjes toelaat: afhankelijk van de plaats op het scherm twee tot vijf (sub)pixels. Is een foutloos scherm voor u belangrijk, dan is het zaak daar voor de aankoop aandacht aan te besteden. Sommige leveranciers bieden een nul-dode-pixelgarantie voor een korte periode, bijvoorbeeld een week of een maand na aankoop. Krijgt u die niet expliciet, inspecteer de monitor dan vooraf in de winkel. Garantie De garantie op een lcd-monitor kan uiteenlopen van één tot drie jaar, al dan niet met on-site omruilen- dan wel een carry-in regeling. Omruilen kan betekenen dat u een nieuw exemplaar krijgt maar ook dat u een (gerepareerde) ruilmonitor krijgt. Conclusie Let voor aankoop op de mogelijkheden, grootte, resolutie, kijkhoek en reactiesnelheid van de monitor. Vergeet ook niet om de monitoren in werkende toestand te bekijken en te vergelijken, en let op de afwezigheid van dode (sub)pixels. Onderhandel zonodig over de dodepixelgarantie en de totale garantie.

Philips Hue SpatialAware is een nieuwe functie die lichtscènes afstemt op de indeling van je kamer. In plaats van kleuren 'los' over je lampen te verdelen, gebruikt Hue een ruimtelijke kaart waarbij rekening wordt gehouden met de onderlinge verhouding van je lampen. Het resultaat? De scènes voelen een stuk natuurlijker aan. Hoe zit dat precies, en hoe stel je het in?

Veel Hue-scènes bestaan vooral uit een palet: kleur + helderheid. De app houdt daarbij tot nu toe beperkt rekening met waar je lampen staan en op welke hoogte ze hangen. Het gevolg is dat een staande lamp in de hoek soms dezelfde kleur of felheid krijgt als spots boven de eettafel, terwijl je bij een scène als "zonsondergang" juist een logisch verloop verwacht dat door de ruimte loopt. In de praktijk voelt zo'n scène dan meer als losse lampen die toevallig hetzelfde thema draaien, in plaats van één lichtbeeld dat klopt vanuit een richting of 'bron'.

Je kunt het vergelijken met surround sound. Als je kanalen zonder plattegrond willekeurig aan speakers koppelt, hoor je wel geluid, maar de richting klopt niet. SpatialAware doet voor licht hetzelfde als een goede speakeropstelling voor audio: de plek in de ruimte wordt het uitgangspunt.

Wat SpatialAware anders doet

SpatialAware draait de aansturing om. Je scant je kamer met de camera van je telefoon of tablet, waarbij de Hue-app augmented reality gebruikt om vast te leggen waar je lampen zich bevinden: links of rechts, hoog of laag, plafond of vloer. Op basis daarvan slaat de Hue-app een ruimtelijk model van de kamer op, dat automatisch wordt bijgewerkt als je later lampen toevoegt. Kies je daarna een ondersteunde scène, dan verdeelt Hue kleur en helderheid bewust op basis van die posities. Daardoor krijgen plafondlampen en lampen op ooghoogte niet meer zomaar dezelfde tinten, maar spelen ze een eigen rol in het totale lichtbeeld.

Wanneer zie je het meeste effect

Heb je maar een paar Hue-lampen in je kamer, dan is het effect heel beperkt. Maar heb je in je kamer meerdere lampen op verschillende posities en hoogtes staan en/of hangen, dan is SpatialAware wel een mooie toepassing. Denk aan een woonkamer met plafondspots, een staande lamp naast de bank, een ledstrip achter het tv-meubel en sfeerverlichting in een kast. Dan valt er echt iets 'ruimtelijks' te verdelen en zie je sneller dat de scène als één geheel aanvoelt.

Bij scènes die op de natuur geïnspireerd zijn, zie je het verschil vaak als eerste, omdat dit soort scènes draait om een geleidelijke overgang. Denk aan het idee van een horizon: aan de ene kant warm en dieper van kleur, alsof de zon net ondergaat, en richting plafond juist lichter en koeler, zoals een heldere lucht. Zonder ruimtelijke logica kan zo'n verdeling op willekeur lijken, waardoor de sfeer niet helemaal klopt. Met SpatialAware kan Hue dat verloop koppelen aan de posities van je lampen, zodat de kleuren zich logischer verdelen en de scène als één geheel voelt.

©Philips Hue

Zo stel je Hue SpatialAware in

Open in de Hue-app de kamer waarin je SpatialAware wilt gebruiken en start de scan. De app begeleidt je terwijl je de ruimte filmt, zodat de posities van je lampen worden vastgelegd. Daarna sla je het ruimtelijke model op. Voeg je later lampen toe of verplaats je ze, dan scan je die kamer opnieuw zodat de kaart weer klopt.

Voor welke scènes kun je SpatialAware gebruiken?

Op dit moment werkt SpatialAware met ongeveer de helft van alle 'geremasterde' scènes uit de Scene Gallery. De nadruk ligt op natuur-scènes (bijvoorbeeld Savanna Sunset, Lake Placid en Mountain Breeze). Het belangrijkste om te onthouden: niet elke scène krijgt meteen SpatialAware. In de app hoort per scène zichtbaar te zijn of de functie wordt ondersteund.

©Philips Hue

Dit heb je nodig

SpatialAware werkt alleen samen met de Hue Bridge Pro. Daarnaast heb je een smartphone of tablet nodig waarop de Hue-app geïnstalleerd is (downloaden voor iOS | downloaden voor Android), zodat er een scan gemaakt kan worden. Zonder die scan is er geen ruimtelijke kaart en kan SpatialAware niets verdelen.

Wat zie je in de praktijk?

De winst zit vooral in samenhang: scènes ogen netter en meer 'zoals bedoeld', omdat hoogte en positie van je lampen meetellen. Kleur en licht worden daardoor logischer verdeeld. Plafondlicht en sfeerverlichting zitten elkaar minder in de weg, omdat ze niet meer automatisch dezelfde tinten en felheid toebedeeld krijgen.

Hue SpatialAware: praktijkvoorbeeld

Op de foto (klik erop om hem groot te openen) zie je boven de Lake Mist-scène zonder SpatialAware en daaronder dezelfde scène mét SpatialAware. Als je kijkt naar de thumbnail van het scènevoorbeeld links onderin, dan zie je dat het voorbeeld in de onderste afbeelding beter klopt met wat je in de kamer ziet: de kleuren zijn verdeeld alsof je naar een horizon kijkt. Onderaan zitten warmere, oranje tinten, die geleidelijk opschuiven naar blauwere tonen richting 'lucht'.

Dat zie je vooral terug in de verdeling over de lampen. In de bovenste versie lijkt het alsof vooral één ledstrip de scène draagt, waardoor de rest van de verlichting minder meedoet. In de onderste versie vormen de lichtpunten meer één geheel: het licht boven en achter de deur links is nu bijvoorbeeld één duidelijke kleur in plaats van dat het bestaat uit meerdere losse tinten. Dat oogt rustiger en gelijkmatiger. Tegelijk voelt die onderste versie ook wat koeler, waardoor Lake Mist misschien niet de meest uitgesproken scène is om het verschil te demonstreren, maar je ziet wel goed wat SpatialAware doet: het maakt van losse kleuren een verdeling die beter past bij het idee achter de scène.

©Philips Hue

Privacy en veiligheid

Voor SpatialAware scan je je kamer met de camera. Die 3D-scan wordt vervolgens opgeslagen in de Hue-app. Of de kaart volledig lokaal blijft of ook opgeslagen wordt in de cloud hebben wij niet kunnen achterhalen. Ga er dus niet automatisch vanuit dat alles op je telefoon blijft. Als voorzorgsmaatregel kun je de Hue-app alleen cameratoegang geven op het moment dat je de scan doet en daarna kijken in iOS of Android of je die permissie weer wilt beperken. Kan er gevoelige informatie in beeld komen (bijvoorbeeld post, documenten of een whiteboard) tijdens het scannen? Berg dat dan even weg tot na je scan.  

JBL brengt met de BandBox-serie zijn eerste audioproducten uit die specifiek gericht zijn op het maken van muziek. De BandBox Solo en Trio zijn bluetooth-speakers die tegelijkertijd functioneren als versterker voor instrumenten. De opvallendste toevoeging is het gebruik van kunstmatige intelligentie om audiosporen in realtime te scheiden, wat het meespelen met bestaande nummers makkelijker moet maken.

De kern van de nieuwe serie is de zogeheten 'Stem AI'-technologie. Hiermee kunnen gebruikers specifieke onderdelen van een liedje, zoals de zang, drums of gitaar drums in realtime op het apparaat zelf kunt isoleren of verwijderen uit elk nummer. Voor muzikanten biedt dit praktische voordelen: je kunt een gitaarpartij isoleren om precies te horen hoe deze gespeeld wordt, of de partij juist wegdraaien om zelf mee te spelen over de originele begeleiding.

Voor één muzikant

De instapversie is de BandBox Solo, een compacte speaker met een vermogen van 18 watt RMS. Het apparaat beschikt over één ingang die geschikt is voor een gitaar of microfoon. Gebruikers kunnen via de JBL One-app diverse digitale versterkers en effecten zoals reverb, chorus en phaser instellen, waardoor externe effectpedalen in veel gevallen overbodig zijn. Daarnaast functioneert de Solo als audio-interface: via de usb-c-aansluiting koppel je hem aan een laptop om direct opnames te maken in muziekproductiesoftware (DAW).

Voor meerdere muzikanten tegelijk

Voor wie meer aansluitmogelijkheden of volume nodig heeft, is er de BandBox Trio. Dit model levert 135 watt vermogen en is uitgerust met een ingebouwde vierkanaalsmixer. Hierdoor is het mogelijk om met meerdere mensen tegelijk te spelen, bijvoorbeeld een zanger en twee instrumentalisten. De Trio onderscheidt zich verder door een verwisselbare accu die tot tien uur speeltijd biedt en een LCD-scherm voor directe feedback. Ook heeft dit model meer fysieke knoppen, zodat je het geluid tijdens het spelen kunt aanpassen zonder direct de app erbij te hoeven pakken.

Prijs en beschikbaarheid

De JBL BandBox Solo en Trio zijn vanaf februari verkrijgbaar. De BandBox Solo heeft een adviesprijs van 249,99 euro. De grotere BandBox Trio kost 599,99 euro. Een belangrijk detail voor vroege kopers is dat de 'looper'-functie, waarmee je laagjes muziek over elkaar opneemt, bij lancering nog niet beschikbaar is; deze wordt volgens JBL pas in oktober via een update toegevoegd.