Een (nieuw) lcd-scherm kopen? Natuurlijk moet uw nieuwe monitor er mooi uitzien, niet teveel ruimte innemen of juist lekker groot zijn. Maar ook garantiebepalingen en dode pixelbeleid spelen een rol bij de aankoop. We zetten alle belangrijke aspecten op een rijtje, zodat u in de winkel goed beslagen ten ijs komt

Niet alleen is de kwaliteit van de lcd-schermen de afgelopen twee jaar enorm toegenomen, ook het aanbod is flink gestegen, al moeten we hierbij wel een kanttekening plaatsen; fabrikanten van lcd-monitoren zijn er namelijk genoeg, maar er zijn slechts 6 fabrikanten van de lcd-panelen die hierin verwerkt zijn – veel monitoren hebben dus dezelfde panelen. Niettemin kunnen de eigenschappen van de monitoren wel verschillen door de wijze waarop de panelen worden aangestuurd en zijn ingebouwd. Gebruiksdoel Welke monitor u koopt, is onder meer afhankelijk van uw gebruiksdoel. Gaat u het scherm voornamelijk gebruiken voor kantoortoepassingen waarbij u vooral goed voor het scherm zult zitten, dan is bijvoorbeeld de kijkhoek van minder groot belang, evenals een snelle reactietijd. Wel belangrijk zijn een goede verstelbaarheid en eventueel een roteerbaar scherm zodat documenten helemaal op het scherm passen. Gebruikt u voornamelijk grafische toepassingen, dan spelen de kleurweergave en de mogelijkheid deze bij te stellen een grote rol. Een gamer daarentegen zal veel waarde hechten aan de snelheid van de monitor. Design Uiterlijk blijft een kwestie van persoonlijke smaak. Toch heeft het ontwerp op verschillende manieren invloed op de gebruikseigenschappen. Laat u dus niet verleiden door alleen het mooie uiterlijk, maar kijk ook naar de consequenties van het ontwerp. Schermmaat De schermmaat geeft de afmeting van de beeldschermdiagonaal aan in inches. In tegenstelling tot beeldbuismonitoren geeft deze maat altijd de zichtbare beelddiagonaal aan. Minstens zo belangrijk bij de afmetingen van het scherm is de daarbij gebruikte beeldschermverhouding en de resolutie. Kortom, heeft het beeld de traditionele verhouding van 4:3 of is het een breedbeeldscherm met de verhouding 16:9? Resolutie Een vaak onderschat criterium bij de aanschaf is de eigen resolutie van de monitor. Zo heeft een 15 inch lcd-monitor vrijwel altijd een xga-resolutie van 1024x768 pixels. Dit betekent dat het beeld op het scherm altijd uit 1024x768 pixels wordt opgebouwd. Gebruikt een programma een lagere resolutie, dan zal het beeld geïnterpoleerd worden – de beeldpunten van het weer te geven beeld worden dan over meerdere fysieke pixels verdeeld. Afhankelijk van de kwaliteit leidt deze interpolatie tot een minder scherpe weergave. Een ander aspect is de dichtheid van de pixels. Zo hebben vrijwel alle 17, 18 en 19 inch monitoren een resolutie van 1280x1024 (sxga). Een 17 inch scherm heeft dan 0,294 mm grote beeldpunten. Tekst en pictogrammen zijn daarmee erg klein. Pas op een 19 inch monitor wordt de optimale beeldgrootte bereikt. Omgekeerd geredeneerd past op een 17 inch monitor evenveel informatie als op een 19 inch monitor – een kwestie van goede ogen en de juiste kijkafstand dus? Wilt u nog meer kwijt op een monitor, dan zijn er schermen met de uxga resolutie van 1600x1200 pixels bij lcd-schermen van 20 inch of groter. Beeldkwaliteit De beeldkwaliteit hangt af van een groot aantal eigenschappen: Lichtsterkte ofwel luminantie: deze specificatie wordt weergegeven in cd/m2 en bepaalt hoe helder het beeld is. Contrastverhouding ofwel contrast ratio: de verhouding in lichtsterkte tussen een volledig zwart en een volledig wit beeld. Egaliteit: een belangrijke eigenschap van een monitor. De lcd's laten wel of geen licht door dat afkomstig is van achter het paneel gebouwde lampen. Hoe gelijkmatiger dit licht wordt verdeeld, hoe egaler het beeld. Sommige monitoren laten hier nog wel eens een steekje vallen met donkere vlekken. Kijkhoek: als gevolg van de bouwwijze van een lcd-scherm en afhankelijk van de gebruikte technologie verschilt de hoek waarbinnen het beeld goed is te zien en niet van kleur verandert, nogal eens. De beleving hiervan is persoonlijk en afhankelijk van het beoogde gebruik. Reactietijd: belangrijk voor gamers. De snelheid waarmee beelden kunnen wisselen wordt bij lcd's niet bepaald door de verversingsfrequentie van de signaalbron, maar door de snelheid waarmee een enkele pixel aan- en uitgezet kan worden. De gespecificeerde snelheid is meestal de som van de tijd die nodig is voor een pixel om van zwart naar wit (rising response time) te gaan plus de tijd om van wit naar zwart te gaan (falling). Het kan bij een pixel weliswaar 16 ms duren om volledig heen en weer te gaan, maar slechts weinig toepassingen bevatten zulke extreme overgangen. Alleen voor een gamer die meerdere uren per dag speelt is het de moeite waard het snelste beeldscherm (momenteel ca. 16 ms) aan te schaffen. Voor ander gebruik volstaat een reactietijd van rond de 20 tot 25 ms. Kleur: moderne lcd-schermen (met mva- of pva-technologie) hebben door hun bouwwijze meestal een groter kleurbereik en een grotere helderheid. Dit gaat veelal ten koste van de reactiesnelheid, maar dat is voor beeldbewerking minder van belang. Lcd-schermen voor beeldbewerking hebben een kleurbereik van 16,7 miljoen kleuren en bieden veel mogelijkheden voor onder andere kleurinstelling, kleurfilters en gamma-instelling. Voor een exacte kleurweergave hebt u echter altijd een kleurkalibrator nodig, die de werkelijk weergegeven kleuren meet en de aansturing in het kleurprofiel in de sofware kan aanpassen. Aansluitingen Veel lcd-monitoren hebben nog een traditionele analoge vga-aansluiting. Hoewel dit meestal wel goed werkt, is een digitale dvi-aansluiting zeker aan te bevelen voor wie beschikt over een moderne videokaart. Bij analoge aansturing van de lcd-monitor vindt er namelijk een volslagen overbodige conversie van digitaal naar analoog en weer terug plaats, wat kan zorgen voor een verminderde kwaliteit van het getoonde beeld. Ook ontstaan er soms synchronisatieproblemen die alleen door handmatig bijstellen kunnen worden verholpen. Bij gebruik van dvi is de hele weg die het beeldsignaal aflegt digitaal. Naast een vga- of dvi-aansluiting is er soms een s-video aansluiting aanwezig waarmee beelden van analoge videobronnen, zoals camcorders of tv-tuners, rechtstreeks op de monitor kunnen worden weergegeven. Verstelbaarheid Geen halszaak maar wel een aandachtspunt is de verstelbaarheid van de monitor. Verticaal zijn ze altijd wel min of meer kantelbaar, sommige hebben een draaibare voet zodat u het scherm makkelijk naar u toe kunt draaien. Vaak zijn ze ook in hoogte verstelbaar en soms kan het hele beeld worden geroteerd. Om dit te gebruiken moet er ook zogenaamde 'pivot'-software worden meegeleverd, zodat ook het weer te geven beeld wordt gekanteld. Handig voor kantoortoepassingen. Voeding Een vaak vergeten eigenschap van monitoren is de voeding. Goedkope monitoren hebben vaak een losse externe voeding. Tenzij u losse kabels en voedingsblokken op het bureau geen probleem vindt, genieten de monitoren met ingebouwde netvoeding toch de voorkeur. Extra's Soms kan een leuke extra de keuze voor een monitor wat makkelijker maken. Denk bijvoorbeeld aan geluidsvoorzieningen. Bij sommige monitoren zijn er speakers en een versterker met volumeregeling ingebouwd. Over het algemeen laat de geluidskwaliteit hiervan wel wat te wensen over, maar voor eenvoudige kantoorgeluidjes is het ruim voldoende en kunt u zich een losse speakerset besparen. Andere mogelijke extra's zijn een ingebouwde tv-tuner zodat u met de monitor ook tv kunt kijken, vesa-standaard montagegaten zodat de monitor op een monitorsteun kan worden gemonteerd en een aansluiting voor een Kensington-slot, zodat niet iedereen er met de monitor vandoor kan gaan. Dode pixelbeleid Vrijwel alle lcd-monitoren voldoen aan de ISO13406-2 klasse 2 richtlijn, dat een aantal pixelfoutjes toelaat: afhankelijk van de plaats op het scherm twee tot vijf (sub)pixels. Is een foutloos scherm voor u belangrijk, dan is het zaak daar voor de aankoop aandacht aan te besteden. Sommige leveranciers bieden een nul-dode-pixelgarantie voor een korte periode, bijvoorbeeld een week of een maand na aankoop. Krijgt u die niet expliciet, inspecteer de monitor dan vooraf in de winkel. Garantie De garantie op een lcd-monitor kan uiteenlopen van één tot drie jaar, al dan niet met on-site omruilen- dan wel een carry-in regeling. Omruilen kan betekenen dat u een nieuw exemplaar krijgt maar ook dat u een (gerepareerde) ruilmonitor krijgt. Conclusie Let voor aankoop op de mogelijkheden, grootte, resolutie, kijkhoek en reactiesnelheid van de monitor. Vergeet ook niet om de monitoren in werkende toestand te bekijken en te vergelijken, en let op de afwezigheid van dode (sub)pixels. Onderhandel zonodig over de dodepixelgarantie en de totale garantie.

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.