Beveiliging van smartphones is erg belangrijk, en sommige bedrijven weten daar munt uit te slaan door hun verder onopvallende telefoons te verpakken in een extra security-jasje. Dat lijkt in sommige gevallen, zoals dat van de Katim, echter vooral een wassen neus. Tijdens de MWC-beurs pakte het bedrijf erachter flink uit met het toestel, dat we eens nader bestudeerden.

Bedrijven die pronken met ingewikkeld klinkende termen zoals 'MDM managed platform certificates' en 'crypto card based PKI identity credentials' klinken voor ons vooral als goede marketeers, maar het zegt niet meteen iets over de veiligheid van een apparaat. Sterker nog, in veel gevallen verbloemt zulke taal dat het product eigenlijk niets anders is dan een wassen neus. Dat lijkt ook bij de Katim het geval - al moeten we ook eerlijk bekennen dat de makers van het apparaat zo weinig informatie willen geven dat we niets zeker kunnen zeggen.
 

Securitybedrijf

De 'Katim' is een telefoon die wordt gebouwd door DarkMatter, een beveiligingsbedrijf uit de Verenigde Arabische Emiraten dat onder andere security-pakketten voor bedrijven en overheden verkoopt. 'Katim' is Arabisch voor 'stilte', wat volgens DarkMatter de essentie van de eerste telefoon van het bedrijf is. Het is een telefoon die 'gebouwd is rondom veiligheid', waarbij encryptie en veilige opslag de boventoon voeren.
 

'Classified'

Veel informatie over de telefoon is zogenaamd 'classified'

Hoe dat precies zit, wil Katim 'om veiligheidsredenen' niet vertellen. De website en flyers van het bedrijf zeggen bij de meeste aspecten van de telefoon dat verdere informatie 'classified' is, een mooie manier om te verbloemen dat die informatie niet mag worden gegeven. Je moet als klant dan ook maar raden wat 'multilevel tamper protection and detection' betekent, of 'Shield Mode'.

De Katim maakt echter nog van veel meer beveiligingsaspecten gebruik waar je stevige vraagtekens bij kunt zetten.
 

Encryptie

De Katim maakt gebruik van 'military grade encryption', een opgeklopte marketingterm die simpelweg betekent dat data met AES-256 is opgeslagen op het apparaat, niet veel anders dan met de meeste Android-toestellen. Die encryptie wordt ook toegevoegd op 'berichten die je met de telefoon verzendt', maar daar zitten 2 belangrijke kanttekeningen aan: dat gaat alleen met DarkMatters eigen berichten-app, én het bedrijf wil niet zeggen hoe die werkt.

Wie anno 2017 zijn eigen crypto maakt voor een chat-app moet van heel goede huize komen. Dat zagen we een paar jaar geleden al bij Telegram, de 'beveiligde' chat-app die achteraf zo leek als een mandje bleek te zijn. Bestaande encryptie, zoals axolotl van Open Whisper Systems (dat door Signal én WhatsApp wordt gebruikt) is oneindig veel veiliger en ook beproefder. DarkMatter wil niet zeggen van welk protocol de Katim gebruik maakt, maar hint er sterk naar dat dat een eigen standaard is. Het bedrijf levert een eigen app mee, Katim Messenger, waarmee je met collega's kunt praten, en een app genaamd Katim Engage, een eigen soort sociaal netwerk.
 

Geen unieke features

Andere 'security features' van de telefoon zijn onder meer 'tweestapsverificatie om te unlocken', wat bij de Katim niets meer betekent dat je de vingerafdrukscanner en een pincode tegelijk kunt gebruiken (in plaats van één van de twee), en een 'secure boot' met een protected bootloader wat alleen inhoudt dat je er geen custom ROMs op kunt installeren. Dat zijn geen unieke features. Je ziet ze niet standaard terug op veel andere telefoons, maar het is voor een gemiddelde IT-afdeling verre van moeilijk zulke maatregelen te implementeren door de sourcecode van Google een klein beetje aan te passen.
 

Verborgen kosten

DarkMatter wil niet zeggen wat de Katim moet kosten

Waar het toestel in ieder geval voor DarkMatter interessant wordt is de 'full-featured device management'-optie. Wat die precies inhoudt wil DarkMatter nog niet zeggen, maar het gaat in ieder geval om 'een persoonlijke manier om de beveiliging van je apparaat te regelen.' Dat wordt een betaalde dienst waarbij je van een afstandje een toestel kunt wipen of traceren. Net zoals de Katim-apps kost ook dat pakket extra geld.
 

Geheime meetings

Uniek en opvallend is een klein schuifje aan de zijkant van de telefoon. Daarmee kun je in één keer de microfoon en camera van de telefoon uitschakelen, handig voor als je naar 'top secret meetings' gaat en je bang bent dat hackers je afluisteren. We vermoeden dat iemand die daar echt reëel bang voor is überhaupt geen telefoon meeneemt naar een meeting, waardoor het knopje vooral als een gimmick voelt, maar leuk bedacht is het wel.

©PXimport

En dan is er nog de feature die moet beschermen tegen 'juice jacking', waarbij het besturingssysteem wordt afgescheiden van de hardware wanneer je het toestel oplaadt. Of zoiets. Hoe dat precies werkt, is wederom 'classified', en bovendien kun je je afvragen of gebruikers voor wie juicejacking een serieus probleem is hun telefoon echt in een willekeurige laadpaal zouden stoppen.
 

Leuke hardware

Eerlijk is eerlijk, de telefoon is qua hardware niet verkeerd. Het apparaat ziet er strak uit, met een fraaie aluminium achterkant. Het apparaat wordt aangestuurd door een Snapdragon 821, het 5,2"-scherm heeft een full-HD-reslutie, en met 4GB RAM en 64 GB opslaggeheugen kun je er heel wat op kwijt. Als je puur daar op af gaat, dan zou het toestel echter niet méér dan 500 euro moeten kosten, maar over de kosten weten we niks.
 

Onbekende kosten

Het is dan ook des te veelzeggender dat DarkMatter niet wil zeggen wat de telefoon gaat kosten. De vage uitleg gaat over "enterprise-klanten" die de telefoons "als securitypakketten kopen" die "speciaal zijn toegespitst op de wensen van de klant", wat blijkbaar in de praktijk betekent dat er niet eens een prijsindicatie kan worden gegeven. Of dat nu 700 euro is, of 1700, het kan misschien wel allebei - en gezien de geheimzinnigheid gokken we op het laatste.

De markt voor beveiligings-apps en apparaten is enorm, maar lucratief is het bij lange na niet. Dat was wel te zien aan een toestel als de Blackphone die weliswaar volledig op prive is gericht, maar in de praktijk geen verkoopsucces bleek te zijn. Of de Katim dat wel wordt, valt nog maar te bezien - maar vooralsnog lijkt het er op dat DarkMatter het apparaat vooral goed weet te verkopen.

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?