Alternatieve browsers. De browseroorlog is nog altijd in volle gang, en Internet Explorer krijgt er steeds meer concurrenten bij. De dreiging komt niet langer Netscape, maar uit de hoek van de open source gemeenschap. Zijn er voldoende redenen om IE achter te laten en over te stappen op een Mozilla-variant?

"Internet Explorer is nog altijd de meest gebruikte browser, maar helemaal vanzelfsprekend is de keuze voor deze met Windows meegeleverde browser niet. Open sorce-oplossingen als Firebird, K-Meleon en Beonex Communicator worden steeds populairder. Hoewel we het hier over drie verschillende browsers hebben, hebben ze allemaal één ding gemeen: ze behoren allemaal tot de Mozilla-familie. Denkt u echter dat het gaat om drie keer dezelfde browser in een ander jasje, dan hebt u het bij het verkeerde eind. De motor van de drie browsers is weliswaar dezelfde, maar daar houdt de gelijkenis ook wel mee op. Vergelijk het met het chassis van een auto: op dezelfde basis kunnen verschillende modellen gebouwd worden. Oorsprong Toen Microsoft met Internet Explorer de browseroorlog tegen Netscape leek te gaan winnen, besloot het laatste bedrijf een compleet nieuwe browser uit de grond te stampen. Netscape koos daarbij voor een open source-standaard, wat betekende dat het iedereen vrij stond hiervan gebruik te maken. Het resultaat hiervan moest de Mozilla-browser worden, met als basis de compacte en snelle Gecko-engine. Jammer genoeg verliep de ontwikkeling van Mozilla erg stroef, en bleek het resultaat uiteindelijk behoorlijk log. Daarom laten we Mozilla in dit overzicht achterwege en bekijken we drie Mozilla-varianten. Het is andere ontwikkelaars namelijk gelukt om op basis van de Gecko engine browsers voor Windows te ontwikkelen die beter functioneren en gebruiksvriendelijker zijn dan Mozilla zelf. Drie browsers, één motor Waarom zou u Internet Explorer eigenlijk vervangen door een Mozilla-variant? Het voornaamste argument is, dat de laatste kleiner, sneller en veiliger zijn. Helemaal als u nog I0E4 gebruikt: wie van IE4 naar IE6 overschakelt, zal heel wat technische problemen tegenkomen, van een browser die niet meer opstart tot vastlopers. De enige manier om goed over te stappen is door eerst een update uit te voeren naar versie 5.5 en pas dán te kiezen voor IE6 - met de kanttekening dat IE 5.5 inmiddels niet meer officieel te downloaden is. Maar zelfs al hebt u IE6, dan blijven er nog voldoende redenen over om voor een Mozillavariant te kiezen. Wat veiligheid betreft bijvoorbeeld scoren ze aanmerkelijk beter. En dan hebben we het nog niet gehad over het van Opera overgenomen Tabbed Browsing: waar je normaal verschillende websites in een ander venster opent, open je nu alle websites op verschillende tabbladen in hetzelfde venster. Zo hebt u een snel en duidelijk overzicht van alle geopende pagina's. Bovendien tonen de Mozilla-varianten webpagina's sneller door al voordat de hele pagina geladen is direct onderdelen weer te geven. Verder ondersteunen zij volledig alle w3c-standaarden, iets wat helaas niet geldt voor Internet Explorer. Stabiliteit Het belangrijkste voordeel van een Mozilla-variant is evenwel het gebrek aan bugs. De browsers zijn alle drie stabieler, dan Internet Explorer. Bovendien dateert de laatste nieuwe versie van IE al weer van 2001; sindsdien zijn er alleen bugfixes verschenen. Zoals het er nu voor staat, zou het wel eens tot 2006 kunnen duren voor Internet Explorer 7 het daglicht ziet - samen met Windows Longhorn. Daarentegen gaat de ontwikkeling van Mozilla en de browsers die gebruik maken van dezelfde engine wél gestaag verder. Tot slot: kiest u voor een Mozilla-variant, dan beperkt u zich niet tot het Windows-platform; er bestaan ook varianten voor Linux, MacOSX, Solaris, BeOS en bijvoorbeeld FreeBDS. Firebird Firebird wordt vaak omschreven als de uitgeklede versie van de Mozilla-browser, omdat het alleen de browserfunctie van de Mozilla Suite heeft overgenomen. Hierdoor is het programma zelfs kleiner dan de update van Internet Explorer; aangenaam downloaden dus! Handig - maar ook noodzakelijk als u wat meer controle wilt hebben - is dat u de standaardversie van Firebird vlot kunt uitbreiden met verschillende plug-in's en add-ons. In de originele versie zijn de instelmogelijkheden namelijk nogal mager. Belangrijk voordeel is dat Firebird automatisch alle pop-up vensters uitschakelt. Deze optie zit overigens ook in de originele Mozilla Suite, maar werd daar standaard uitgeschakeld. Gelukkig krijgt u hierover wel een waarschuwing via een uitroepteken in de werkbalk, zodat u een pop-up venster makkelijk alsnog kunt openen. Verder is er veel aandacht geschonken aan de vensterruimte waarin de websites verschijnen. Vergeleken met andere browsers kan deze extra ruimte oplopen tot wel 10 procent. Beonex Communicator Bent u bekend met Netscape, dan hebt u direct een goed idee van wat u van Beonex kunt verwachten. Niet alleen lijken de programma's uiterlijk veel op elkaar: maakt u gebruik van een oudere versie van Netscape, dan kunt u ook het profiel probleemloos importeren. Beonex is ook de enige browser in dit artikel die over een eigen mailclient (MailNews) beschikt en verder is uitgerust met een html-editor (Composer) en een chatprogramma (ChatZilla). Dit komt overeen met wat er bij Mozilla zelf wordt meegeleverd. De vergelijking tussen Beonex Communicator en de Mozilla Suite gaat echter maar gedeeltelijk op. Beonex is zeer stabiel en legt de nadruk op privacy en veiligheid, waardoor de browser ook binnen bedrijven kan worden ingezet. Zo verwijdert Beonex bij het afsluiten van Windows automatisch alle cookies en kunt u bepaalde inhoud blokkeren. Ook is MailNews een bijzonder veilige mailclient; mails die in html zijn vormgegeven, worden automatisch omgezet naar de standaard opmaak html, wat betekent dat er alleen met vet en cursief gewerkt wordt en dat MailNews rekening houdt met de indeling van een alinea. Uiteraard kunt u ook kiezen voor onopgemaakte tekst. Beonex beschikt eveneens over een beperkt aantal add-ons, waaronder een spellingchecker (ook in het Nederlands!) - al moet u deze wel handmatig installeren. K-Meleon K-Meleon is uiterlijk een kopie van Internet Explorer, maar dan één die gebruik maakt van de Gecko-engine van Mozilla. Hij is ontwikkeld door de programmeur van WinAmp. K-Meleon kunt u zien als het antwoord van de Windows-gemeenschap op Galeon, de op de Gecko-engine gebaseerde browser voor Linux. Of het een voordeel dan wel een nadeel is dat K-Meleon zo op IE lijkt, is aan u. Wel is het zo dat een aantal overeenkomsten erg ver doorgetrokken is. Denk bijvoorbeeld aan het beheer van de favorieten, wat in de twee andere browsers een stuk gebruikersvriendelijker geregeld wordt. Tabbed Browsing heet hier Layers, wat het vooral in het begin een beetje verwarrend maakt. Hebt u dit eenmaal door, dan werkt het prima. Bij het opstarten van de pc wordt K-Meleon voor een groot deel al in het werkgeheugen geplaatst, waardoor hij sneller opstart dan alle andere browsers. Het nadeel is wel dat u hiermee een deel van uw geheugen opoffert aan een toepassing die u misschien niet altijd geactiveerd hebt. Opvallend is ook de eenvoud waarmee u opdrachten toevoegt of verwijdert in de uitklapbare menu's. Ook het in- en uitschakelen van plug-in's, bijvoorbeeld voor uw IE-favorieten, Opera Hotlist of Netscape bladwijzers is simpel. Ook kunt u websites blokkeren via de proxy-instellingen (hoewel een beetje computerkenner die beveiliging gemakkelijk kan omzeilen). Op PCMweb.nl vindt u een overzicht van de ontwikkeling van de verschillende browser-families. Conclusie Afhankelijk van uw keuze bieden de genoemde browsers een aantal voordelen ten opzichte van Internet Explorer. Een hogere snelheid en minder bugs zijn pluspunten die voor alledrie gelden. Vervolgens is het een kwestie van prioriteiten: wilt u een compacte browser dan kiest u Firebird, kiest u voor veiligheid dan is Beonex een optie en voor een vertrouwd IE-uiterlijk bent u bij K-Meleon aan het beste adres. ***Kader Links Firebird: www.mozilla.org/products/firebird/ Mozilla algemeen: www.mozilla.org, www.mozDev.org Mozilla in het Nederlands: www.mozbrowser.nl/ K-Meleon: http://kmeleon.sourceforge.net/ Beonex Communicator: www.beonex.com/communicator/ Veranderingen Internet Explorer: http://msdn.microsoft.com/ieupdate/ "

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.