Fabrikanten van 8K-televisies waarschuwen voor de gevolgen van nieuwe Europese energielabels, die 1 maart 2023 ingaan voor tv's met een oled- of micro-led-scherm of 8K-schermresolutie. Volgens merken als Samsung zijn de energielabels zó streng dat het bijna onmogelijk wordt om nieuwe 8K's te lanceren.

De Europese Unie voerde in maart 2021 nieuwe, strengere energielabels voor televisies in. Die zijn meer gebaseerd op het daadwerkelijk stroomverbruik van de televisie. Grotere televisies met een 4K-scherm die sinds 2021 op de markt gebracht zijn, hebben bijna allemaal het laagste energielabel: G. Onder het oude energielabel was dat bijna altijd A, waardoor het leek alsof de tv’s heel energiezuinig waren.

Televisies met een 8K-scherm werden voorlopig uitgezonderd van de strengere energielabels. Fabrikanten hebben twee jaar langer de tijd gekregen om 8K-tv’s energiezuiniger te maken, waarna de strengere energielabels per 1 maart 2023 ook voor dit type televisie gelden. Merken weten dus wat er komen gaat, maar trekken een paar maanden voor de ingang van de energielabels aan de bel.

Lees ook: Dit zijn de 10 beste televisies van nu (oktober 2022)

Samsung waarschuwt

Brancheorganisatie 8K Association – waar veel bekende makers van 8K-tv’s bij aangesloten zijn – waarschuwt dat 8K-tv’s simpelweg meer stroom verbruiken dan het laagste energielabel (G) toestaat. Wat zou betekenen dat ze niet in aanmerking komen voor een energielabel, en daarom niet op de Europese markt mogen verschijnen. Het stroomverbruik van 8K-tv’s terugdringen is volgens 8K Association lastig omdat een 8K-tv veel meer pixels heeft dan een 4K-tv, en die pixels vergen stroom.

Samsung is de bekendste verkoper van 8K-televisies. Tegenover de website FlatspanelHD zeggen Samsung-woordvoerders dat het merk mogelijk op tijd kan voldoen aan de strengere Europese energielabels, maar dat zeker niet eenvoudig is. Om die beweringen te staven, rekende de website FWD uit hoeveel stroom een willekeurige moderne Samsung 8K nu verbruikt. De Samsung 65QN900B heeft een stroomverbruik van 289 watt. Wil Samsung na 1 maart een opvolger van deze televisie uitbrengen, dan mag die maximaal 113 watt stroom verbruiken. Dat is een daling van zestig procent, om alsnog uit te komen op het laagste energielabel.

©Rens Blom

Eind dit jaar overleg

De 8K Association zegt dat als er niets verandert, het goed mogelijk is dat er per 1 maart 2023 geen nieuwe 8K-tv’s meer in Europa uitkomen. De branchevereniging hoopt daarom dat de Europese Unie nog eens wil kijken naar de nieuwe energielabels voor 8K-tv’s. Dat gaat al gebeuren. Eind dit jaar vindt er een evaluatie plaats van de 2023 Energy Efficiency Index (EEI). Mogelijk verandert de Europese Unie de eisen voor 8K-tv’s, om fabrikanten enigszins tegemoet te komen.

Andere beeldmodus

Een andere mogelijkheid is dat fabrikanten het stroomverbruik per beeldmodus aanpassen. De Europese Unie baseert zijn energielabels namelijk op de beeldmodus waarin de televisie vanuit de doos aangaat. Die modus moet dus energiezuinig zijn. Een andere modus mag meer stroom verbruiken, mits je bij het overschakelen van de beeldmodus een duidelijke melding in beeld krijgt dat het stroomverbruik omhoog gaat.

Wil je films en series ervaren zoals de regisseur het bedoelde? Dan kun je tegenwoordig niet meer om Dolby Atmos heen. Deze populaire audiotechniek wordt gezien als de grootste sprong voorwaarts sinds de uitvinding van surround sound. In dit artikel leggen we je uit wat het precies is en hoe je jouw huiskamer omtovert tot een driedimensionale geluidsstudio.

Dolby Atmos is de huidige gouden standaard voor bioscoopgeluid en verovert in rap tempo ook de Nederlandse huiskamers. Waar traditioneel surroundgeluid je slechts omringt met geluid op oorniveau, voegt deze techniek een serieuze nieuwe dimensie toe: hoogte. Hierdoor vliegen helikopters daadwerkelijk óver je hoofd en klinkt regen levensecht. We leggen hieronder in begrijpelijke taal uit hoe het werkt en wat je ervoor nodig hebt.

Op zoek naar het beste geluid bij jouw films en series? Check Kieskeurig.nl!

Van vaste kanalen naar bewegende objecten

Om te begrijpen wat Dolby Atmos zo uniek maakt, moeten we eerst kijken naar hoe surroundgeluid vroeger werkte. Bij traditionele systemen, zoals 5.1 of 7.1, is het geluid kanaal-gebaseerd. De geluidsmixer in de studio beslist dat een bepaald geluidseffect uit de speaker linksachter moet komen. Als jij die speaker niet precies goed hebt staan, klopt het effect niet helemaal.

Dolby Atmos gooit dit concept overboord en introduceert object-gebaseerde audio. In plaats van geluid naar een specifieke luidspreker te sturen, plaatst de geluidstechnicus een geluidsobject (zoals een zoemende bij of een overvliegend vliegtuig) op een specifieke coördinaat in een driedimensionale ruimte. Jouw apparatuur berekent vervolgens razendsnel welke speakers op welk moment moeten worden aangestuurd om dat geluid exact op die plek in jouw kamer te laten horen.

©ER | ID.nl

De magie van hoogtekanalen

Het meest hoorbare verschil dat Dolby Atmos biedt ten opzichte van eerdere systemen is de toevoeging van hoogte. Omdat geluid nu als een object in de ruimte wordt behandeld, ben je niet meer beperkt tot geluid van links, rechts, voor of achter. Het geluid kan nu ook van boven komen. In bioscopen zie je hiervoor vaak speakers die fysiek aan het plafond hangen. Thuis is dat voor veel mensen geen optie, en daarom zijn er slimme alternatieven ontwikkeld.

Veel moderne soundbars en speakersystemen maken gebruik van zogenaamde 'upfiring drivers'. Dat zijn luidsprekers die schuin omhoog zijn gericht. Ze sturen het geluid naar je plafond, waarna het weerkaatst richting jouw luisterpositie. Onze hersenen interpreteren die weerkaatsing alsof het geluid daadwerkelijk van boven komt, waardoor je in een complete bubbel van geluid zit.

Hardware en content voor de beste ervaring

Om thuis van Dolby Atmos te kunnen genieten, heb je wel geschikte apparatuur en content nodig. Allereerst moet de bron, zoals een film of serie op Netflix, Disney+ of een Blu-ray, beschikken over een Dolby Atmos-audiotrack. Vervolgens moet je televisie of mediaspeler in staat zijn om dat signaal door te geven, meestal via een HDMI eARC-aansluiting.

Tot slot heb je het audiosysteem zelf nodig. Dat kan een uitgebreide AV-receiver zijn met losse speakers, maar tegenwoordig zijn er ook zeer capabele soundbars die de Atmos-ervaring indrukwekkend weten te simuleren. Zelfs smartphones en koptelefoons bieden tegenwoordig ondersteuning voor een virtuele variant van Atmos, waarbij softwarematige trucs worden gebruikt om ruimtelijkheid te creëren in een stereo-omgeving.

Julian Gerighty, de regisseur van de The Division-games bij de Franse ontwikkelaar en uitgever Ubisoft, is vertrokken bij het bedrijf en gaat aan de slag bij concurrent Electronic Arts, om precies te zijn bij Battlefield Studios.

Gerighty heeft jarenlang gewerkt bij Ubisoft-studio Massive Entertainment. Hij was een van de regisseurs van The Division en vervolg The Division 2, en nam de regie voor Star Wars Outlaws helemaal op zich. In 2023 werd hij uitgeroepen tot de producent van de gehele The Disivion-reeks.

Gerighty gaat aan de slag bij Battlefield Studios, de ontwikkelaar van Electronic Arts die - de naam zegt het al - verantwoordelijk is voor de Battlefield-reeks. Afgelopen jaar is er nog een nieuw deel in die populaire shooterserie uitgekomen. Battlefield 6. Het is niet bekend wat zijn rol daarin precies wordt.

The Division

Ubisoft en Massive Entertainment werken ondertussen aan The Division 3. In de The Division-games werken spelers samen in teamverband om het tegen vijandelijke, computergestuurde facties op te nemen in Amerikaanse steden die uiteen zijn gevallen nadat een dodelijke pandemie om zich heen heeft geslagen. De eerste The Division speelde zich in New York City af, het vervolg in Washington D.C.

Over de derde The Division-game is nog weinig bekend. Ubisoft heeft echter geprobeerd fans gerust te spellen. "We gaan (Gerighty) missen en we blijven de wereld die hij mede heeft gecreëerd nog jaren naar spelers brengen. Onze spelers hoeven zich geen zorgen te maken: onze teams die deze wereld samen met Julian hebben opgebouwd zijn er nog steeds, en zullen deze vooruit dragen met onveranderde ambitie in de vorm van The Division 2, The Division 2: Survivors, The Division Resurgence The Division 3."

Ubisoft heeft ook laten weten dat Yannick Banchereau en Mathias Karlson aan The Division blijven werken. Massive-oudgediende Magnus Jansen gaat werken aan de Survivors-update voor The Division 2 die eerder is aangekondigd en later dit jaar moet verschijnen.

Ontslagen

Overigens werd eerder deze week een herstructurering van Massive Entertainment aangekondigd, waarbij mogelijk tientallen werknemers hun baan kunnen verliezen. Het is niet bekend of het vertrek van Gerighty daar direct aan is gekoppeld, maar dat lijkt onwaarschijnlijk.