Een nieuw smart tv-systeem en een nieuwe beeldprocessor: Panasonic heeft in 2024 flink wat aan zijn tv's veranderd. We zijn dan ook benieuwd of al die veranderingen een stap vooruit betekenen. In deze review bekijken we het nieuwste model: de TV-55Z85AEG.

Panasonic blijft ook bij deze televisie trouw aan zijn ontwerpfilosofie: eenvoudig, misschien zelfs wat ingetogen, maar zeer goed afgewerkt. Het strakke uiterlijk komt door de volledig zwarte afwerking en het ontbreken van designaccenten. Hoewel het oled-scherm slank oogt, is de behuizing aan de achterzijde met 7 cm relatief dik. De tv staat op een centrale voetplaat, jammer genoeg ontbreekt een draaivoet.

We hadden eigenlijk gehoopt om vier HDMI 2.1-poorten aan te treffen, maar net als vorig jaar blijft het helaas bij tweemaal HDMI 2.1 en tweemaal HDMI 2.0. De HDMI 2.1-poorten bieden overigens wel 48Gbps bandbreedte en ondersteunen 4K120, ALLM, HDMI VRR, AMD FreeSync en NVIDIA G-Sync, en ARC/eARC. De nieuwe chipset kan Dolby Vision 4K120-gaming leveren voor X Box Series X-gamers. De input-lag van 5,8ms in 2K120 en 10,3 ms in 4K60 maakt van de Z85A een sterke keuze voor gamers, ook al ondersteunt de tv geen 4K144, wat bij veel concurrenten wel mogelijk is.

©Eric Beeckmans

Panasonic heeft zowel de analoge composietvideo-aansluiting als het dubbele CI+-slot achterwege gelaten, een logische keuze in onze ogen. Wat blijft, zijn drie usb-poorten, een optische digitale audio-uitgang en een hoofdtelefoonaansluiting. Die laatste kan ook dienen voor het aansluiten van een subwoofer, waarbij je dit eenvoudig via het menu instelt. Daarnaast zijn ethernet, wifi en bluetooth aanwezig. Alle aansluitingen zijn zijwaarts gericht, zodat wandmontage zonder belemmering mogelijk is.

Prachtige schaduwnuances

Oled blijft een garantie voor perfect contrast: het echte zwart geeft beelden een knappe diepte die bijna tastbaar is. Met schaduwnuances heeft oled het soms moeilijker, maar dat is absoluut niet het geval op de Z85AEG. Die toonde perfect alle zwartdetails zodat donkere beelden enorm rijk en genuanceerd overkomen.

Wel kiezen we daarbij voor de Professioneel 1- of Filmmaker-modus, al is die laatste wel duidelijk gericht op kijken bij volledige verduistering. Beide beeldmodi leveren uitmuntende resultaten, met prachtige natuurlijke kleuren. Het oledscherm heeft een prima uniformiteit. De strepen in het donkere testbeeld verdwenen volledig nadat we eenmaal 'Schermonderhoud' hadden uitgevoerd.

©Panasonic

Dit paneel heeft geen microlens-laag, dus we verwachten geen top piekhelderheid. Op het 10%-venster meten we 783 nits, en op het volledig witte beeld houd je nog 144 nits over. Dat zijn eerder gemiddelde waardes voor een huidig oledmodel; de concurrenten doen het iets beter. Toch mag je rekenen op erg mooie HDR-beelden. De Z85AEG heeft een kleurbereik van 98% P3, ondersteunt Dolby Vision IQ en HDR10+ Adaptive, en natuurlijk ook HDR10 en HLG. We schakelen over naar de Filmmaker-modus en ook in HDR blijkt die van uitzonderlijke kwaliteit.

De dynamische tonemapping garandeert dat je geen enkel witdetail verliest, en dat kleuren zelfs in heel heldere tinten goed bewaard blijven. Alleen bij uitzonderlijk helder gemasterd materiaal kun je wat heldere nuances verliezen. Net als in SDR toont de tv zeer genuanceerde donkere beelden met erg veel detail. De donkere strandscène uit House of the Dragon die we daarvoor als test gebruiken, wordt zo goed als perfect weergegeven.

Beeldverwerking

Onder de motorkap zit een nieuwe processor: de HCX Pro AI MkII. Deze past Panasonic toe in de gehele oled-line-up, waaronder ook het topmodel. Je mag daarom rekenen op beeldverwerking van de bovenste plank. En inderdaad: we worden niet teleurgesteld. De nieuwe processor elimineert alvast een van de weinige zwakke punten van zijn voorganger. In zachte kleurovergangen is hij nu wel in staat om hinderlijke kleurstroken weg te werken. Dat doet hij relatief voorzichtig, maar je kunt de 'Vloeiende Schakering'-instellingen wat hoger zetten, mocht dat nodig zijn. Dit soort techniek leidt soms tot detailverlies, maar dat heeft Panasonic zo veel mogelijk weten te vermijden, en dat is een mooie prestatie.

©Eric Beeckmans

Bewegingsscherpte is erg goed op oledschermen, en dat is bij de Z85AEG niet anders. Wie de filmbeelden wat vloeiender wil maken, zonder die storende schokken als de camera beweegt, kan dat met Intelligent Frame Creation realiseren. Kies de stand die jou het best lijkt – Medium leek ons een goed compromis. Ruisonderdrukking, deinterlacing, upscaling – op al die vlakken scoort de tv erg goed. We herkennen wel de typerend zachte aanpak van Panasonic.

Dat beperkt het risico op een overmatig bewerkt beeld, maar bij bronnen van lage kwaliteit met veel ruis moet je de ruisonderdrukking wel een stapje hoger zetten. We adviseren ook de functie 'Resolutie Remasteren' te activeren; dat geeft het beeld wat extra detail. Met de Auto AI-beeldmodus zou de tv zelf al die instellingen aanpassen zoals nodig, maar we vonden het resultaat niet altijd heel overtuigend, ook al kun je zelf de sterkte van het effect bepalen. De True Cinema- of Filmmaker-modus heeft dan ook onze voorkeur.

Geluidskwaliteit

De Z85AEG kreeg een behoorlijke 2.1-audioconfiguratie van in totaal 50 watt. Daar haal je degelijk luisterplezier uit, zolang je de volumeknop onder twee derde van het maximum houdt. Dat levert voldoende volume voor een doorsnee woonkamer, heeft een aangename klank en zelfs een hoorbare portie bas. De tv ondersteunt Dolby Atmos, maar het surroundeffect was matig. Helaas is er ook geen DTS-ondersteuning; op dat vlak heeft de nieuwe chipset geen soelaas gebracht.

©Panasonic

Vergeet niet dat je in dit geval ook geen DTS kunt doorgeven via eARC, en dat is vooral jammer voor wie een uitgebreide (Ultra HD) Blu-ray-collectie heeft. Opgelet wanneer je het volume echt hoog zet: in onze testfragmenten greep de processor dan hard in, waardoor de klank een soort van pompend effect kreeg. Je krijgt wel uitgebreide instellingen om de klank wat bij te sturen, en dat is zeker het proberen waard.

De optie om een subwoofer aan te sluiten is interessant als je er eentje in huis hebt. Dan kost het je niets om te zien of dat de zaak verbetert. Maar wie echt beter geluid wil, kijkt beter onmiddellijk naar een soundbar. Ben je een gamer met meerdere 4K120-bronnen, houd er dan rekening mee dat je een van de HDMI 2.1-poorten verliest omdat die de ARC/eARC-functie voor de soundbar levert.

Fire TV

Na wat bescheiden experimenten vorig jaar schakelt Panasonic dit jaar al zijn modellen over naar Fire TV, het smart-tv-systeem van Amazon. Wat lay-out betref sluit het aan bij de heersende trend. Je ziet zodoende een grote carrousel met gesponsorde content, een rij met pictogrammen voor apps en een aantal functies, en vervolgens talrijke rijen met aanbevelingen. Goed punt: de aanbevelingen komen uit verschillende diensten. En ook de zoekfunctie kan resultaten uit meerdere diensten tonen.

Lees ook: Review Amazon Fire TV - smart tv-systeem ook op Panasonic-televisies

©Panasonic

Opvallend: Prime Video, de eigen dienst van Amazon, krijgt wel erg veel prioriteit. Het app-aanbod is uitstekend als je grote streamingdiensten zoekt. Voor lokale apps is er nog wat werk te verrichten. De Nederlandse markt krijgt wel Videoland, Kijk, NLZiet, Ziggo Go en KPN iTV, maar de Belgische markt komt er bekaaid vanaf. Daar is momenteel geen enkele app beschikbaar. Panasonic belooft echter beterschap.

De Panasonic afstandsbediening blijft een erg traditioneel en opvallend groot apparaat. Hij is wat afgerond, maar de layout van de toetsen is niet veranderd. Die is echter prima, en met een uitstekende toetsaanslag is hij fijn in gebruik. Numerieke toetsen, afspeeltoetsen, een D-pad, sneltoetsen voor apps – het is er allemaal. De 'My App'-toets kun je koppelen aan een app naar keuze; gamers kunnen die bijvoorbeeld binden aan het Game Dashboard.

©Eric Beeckmans

Conclusie

Als we Panasonic wat betreft de TV-55Z85AEG ergens terecht op moeten wijzen, dan is het op het lokale app-aanbod in Fire TV. Het nieuwe smart-tv-systeem moet dat nog uitbreiden, vooral voor België, waar geen enkele lokale app beschikbaar is. Ook de privacy-opties kunnen beter. Die zijn nu rommelig en niet allemaal opgesteld in het Nederlands. Waar we wél bijzonder tevreden over zijn, is de beeldkwaliteit. De tv levert zeer goede beeldverwerking en een uitstekende kalibratie vanuit de fabriek, met een bijzondere pluim voor de prachtige hoeveelheid schaduwnuances.

Ook in HDR mag je rekenen op topbeeld. De audiokwaliteit volstaat, al vinden we het jammer dat Panasonic geen DTS ondersteunt op dit model. Fire TV is – ondanks de groeipijnen – wel vlot in gebruik en bevat in elk geval alle belangrijke internationale streaming-apps. Goede punten krijgt Fire TV voor de zoekfunctie. Gamers zullen blij zijn met de zeer lage input-lag en uitgebreide gamefeatures.

Blind typen gaat in het begin traag, maar levert je al snel meer snelheid, minder fouten en rust in je schouders en polsen op. Het goede nieuws: je kunt het gratis leren met slimme, toegankelijke websites. We bespreken welke tools het best werken, hoe je ze instelt en hoe je in een paar weken resultaat boekt.

Blind typen betekent dat je zonder te kijken naar het toetsenbord typt en elke vinger een vaste uitgangspositie en taak geeft. Dat is nu relevanter dan ooit, omdat je waarschijnlijk veel achter een scherm werkt en met toetsenbordtaken uren kunt winnen als je foutloos en ontspannen tikt. Bovendien verlaag je het risico op klachten wanneer je je werk afwisselt en je werkplek goed instelt. In Nederland geldt als ideaal dat je beeldschermwerk regelmatig afwisselt en dat je, als je veel met een laptop werkt, een los toetsenbord en scherm moet kunnen gebruiken. Daarmee ontlast je nek, schouders en polsen, en maak je van elk typemoment een rustige herhalingsoefening. Blind typen draait niet alleen om snelheid; je houding en rust bepalen of je het volhoudt. Met onze tips zet je die basis goed neer, zodat elke oefening daarna effect heeft en je je voortgang betrouwbaar kunt bijhouden.

Basisbegrippen, houding en toetsenbord

Begin met een neutrale zithouding en een toetsenbord dat recht voor je ligt. Plaats het ongeveer een handbreedte van de tafelrand, houd je onderarmen iets schuiner dan horizontaal en laat je polsen ontspannen rusten. Zet je scherm op armlengte en recht voor je, zodat je niet draait met je romp. Met deze basis voorkom je onnodige spierspanning in polsen en ellebogen. Werk je op Windows 11 en wil je accenten en speciale tekens makkelijk invoeren, voeg dan een extra toetsenbordindeling toe via Instellingen / Tijd en taal / Taal en regio / Taalopties / Een toetsenbord toevoegen, bijvoorbeeld United States-International(afbeelding 2). Op de Mac voeg je een invoerbron toe via Systeeminstellingen / Toetsenbord / Tekstinvoer / Wijzig en kies je de gewenste indeling; via het invoermenu wissel je snel van lay-out. Door dit nu te regelen, voorkom je later frustratie wanneer je in de tools tekst met accenten of speciale tekens oefent.

Starten met TypingClub

Je zet je eerste echte stappen in TypingClub, omdat die site je vanaf de basis begeleidt en je voortgang bewaart zonder dat je meteen een account hoeft te maken. Open de site en klik op Get Started om de introductielessen te starten; wil je je resultaten opslaan, kies dan Sign up of Login. Volg de aanwijzingen op het scherm en let vooral op de hand- en vingerplaatsing die continu in beeld komt. Herhaal een les totdat je vijf sterren haalt; de korte, speelse opbouw houdt je aandacht vast en bouwt ritme op.

Sla lessen niet over, want elk nieuw teken verankert een stukje spiergeheugen. Gebruik de ingebouwde terugkijkfunctie om je foutenpatroon te zien en doe het wat rustiger aan als je accuratesse onder 95 procent zakt. Na elke sessie noteer je woorden per minuut en nauwkeurigheid in een apart document. Dit maakt je vooruitgang zichtbaar, en het werkt motiverend. Door nu deze basisserie af te ronden, kun je daarna met meer variatie werken en je zwakke letters apart versterken, zonder terug te vallen in oude, onhandige vingerpatronen.

Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Gerichte herhaling met Keybr

Wanneer de basis staat, schakel je over naar Keybr om je spiergeheugen aan te scherpen. Keybr maakt oefenreeksen die veelvoorkomende letterovergangen laten terugkeren, waardoor je automatisch extra herhaling krijgt op wat nog onwennig is. Je begint in de standaardstand met woorden zonder leestekens. Werk niet langer dan twintig minuten aaneen; korte, vaak herhaalde sessies leveren meer op dan een enkele lange. Wat je eerder in TypingClub leerde over vingerposities, verfijn je hier door de herhalingen op lastige letterparen, zoals ui, ou of ct. Die precisie maakt de overstap naar vrije tekst straks makkelijker, waar je leestekens en hoofdletters in een natuurlijke cadans wilt meenemen.

Lees ook: 5 ergonomische toetsenbordsets voor minder dan 100 euro

Testen, gamen en oefenen met Ratatype

Nu je letters en basisritme hebt, voeg je afwisseling en Nederlandse woordenschat toe met Ratatype. Klik op Toets jouw snelheid voor een snelle nulmeting, of kies bij Kies de cursus de Nederlandse versie en klik Start nu met typen. De lessen zijn gratis en Nederlandstalig, met uitleg en oefeningen die aansluiten op onze toetsenbordindeling.

Ratatype biedt ook spelmodi en, na het afronden van een cursus, een optioneel certificaat, handig als je je vaardigheid wilt aantonen bij een sollicitatie. Houd er rekening mee dat er in de gratis stand daglimieten voor tests kunnen gelden en dat een certificaat een kleine vergoeding kost.

Door nu om de zoveel tijd een test te doen en de Nederlandse cursus te doorlopen, voeg je lokale woordpatronen en leestekens toe aan je automatisme. Daarmee ben je klaar voor de laatste stap: echte teksten.

Monkeytype en 10FastFingers

In deze fase oefen je vloeiende zinnen, afwisselende woordlengtes en echte leestekens. Open het Engelstalige Monkeytype en kies boven de test Quote om doorlopende zinnen te typen, of zet Punctuation aan in de standaardmodus. Klik voor Nederlands op Change / Words filter. Onder Language typ je Dutch, klik je op Dutch en klik je op Set en onderaan op OK voor een nog natuurlijker ritme.

Speel met de testduur, bijvoorbeeld zestig seconden, zodat je zowel tempo als uithoudingsvermogen traint. Wissel dit af met de Nederlandstalige test bij 10FastFingers via Typing Test. Klik daar op het groene hokje met English en kies Dutch. Wat je net in Ratatype aan Nederlands ritme opdeed, verfijn je hier door variatie in zinsbouw en leestekens. Zo sluit je oefening aan op alledaags schrijfwerk.

Je persoonlijke vierwekenplan naar merkbaar resultaat

Je traint het best met korte, consequente sessies. In week 1 werk je dagelijks tien tot vijftien minuten in TypingClub: start met Get Started en herhaal elke les tot vijf sterren, waarbij je het scherm niet verlaat voordat je accuraatheid boven 95 procent ligt. In week 2 ga je dagelijks tien minuten naar Keybr en houd je de standaardinstellingen aan. In week 3 wissel je drie keer per week Ratatype-lessen in de Nederlandse cursus af met twee keer Monkeytype Quote van zestig seconden. Sluit elke training af met één 10FastFingers-meting op Dutch. In week 4 voer je de intensiteit licht op. Elke week borduurt voort op de vorige: eerst oefen je nauwkeurigheid en houding, dan herhaling, daarna realistische tekst. Zo groeit je snelheid zonder dat je foutpercentage omhoogschiet.

Meten, finetunen en volhouden

Daalt de accuraatheid meerdere dagen onder 95 procent, dan schuif je de nadruk tijdelijk naar langzamere Keybr-reeksen met foutloze herhalingen, of pak een paar leuke typespelletjes mee. Heb je last van stijfheid of vermoeide ogen, verkort je sessies en wissel schermwerk af met korte pauzes. Door hier consequent in te blijven, maak je van blind typen een vaardigheid die elke dag tijd oplevert.

Gratis naar sneller, rustiger en foutloos typen

Alles begint met een goede houding en de juiste toetsenbordindeling. Vanaf dan kun je het basisritme onder de knie krijgen, je spiergeheugen verfijnen en voortdurend testen. Door te blijven oefenen met realistische zinnen en regelmatig een minuutmeting te doen, maak je in vier weken een duidelijke sprong in snelheid én nauwkeurigheid. De logische vervolgstap is onderhoud: drie tot vijf keer per week tien minuten oefenen, afwisselend in Keybr en Monkeytype, en wekelijks één officiële meting. Zo blijft je winst niet tijdelijk, maar groeit je vaardigheid door.

Actrice Kristen Bell zal de stem van Amy Rose inspreken in de aankomende vierde Sonic the Hedgehog-film.

Het personage, dat veelvuldig in de Sonic-games voorkomt, had al een gastrolletje aan het einde van de film Sonic the Hedgehog 3. Deze week heeft The Hollywood Reporter onthuld dat het personage in de vierde Sonic-film ingesproken zal worden door Kristen Bell.

Bell heeft al ervaring met stemacteerwerk: ze speelde ook de rol van Princess Anna in de Frozen-films. Verder is ze bekend van series als The Good Place, Veronica Mars en Deadwood. Ze speelde ook de rol van Lucy in de allereerste Assassin's Creed-game.

De vierde Sonic the Hedgehog-film draait vanaf 19 maart 2027 in de bioscoop.

Over de Sonic the Hedgehog-films

De Sonic the Hedgehog-films zijn gebaseerd op het populaire gamepersonage van Sega, een blauwe egel die zijn dierenvrienden probeert te redden en extreem snel kan rennen. De films combineren live-action acteerwerk met computergeanimeerde beelden.

De drie uitgekomen verfilmingen zijn een megasucces: begin 2025 werd al aangekondigd dat de drie Sonic-films bij elkaar meer dan een miljard dollar aan bioscoopopbrengsten hadden gegenereerd.

De films staan mede bekend om hun goedgevulde cast. Zo zijn James Marsden en Jim Carrey te zien, en verlenen onder andere Ben Schwartz, Keanu Reeves en Idris Elba hun stemmen aan computergeanimeerde personages.