Dolby Atmos-geluid maakt films, games en zelfs muziek meeslepender. Maar je hebt er wel een geschikte soundbar of speaker voor nodig. Dolby Atmos FlexConnect belooft je die Atmos-ervaring te geven met minder moeite én minder apparatuur.

Atmos-geluid vind je op veel plaatsen. Bijna alle streamingdiensten bieden het aan, zoals Netflix, Amazon Video, Disney+ en Apple TV. Het is ook present op de meeste Ultra HD blu-rays en veel blu-rays. Muziek in het Atmos-formaat vind je bij Apple Music en Tidal. Ook heel wat games passen het toe.

Wat is Dolby Atmos ook alweer?

Maar wat houdt die Atmos-ervaring ook alweer precies in? In dit artikel kun je er meer over lezen, maar samengevat biedt Dolby Atmos een geluidsbubbel in drie dimensies rond je zitplaats. Geluidseffecten komen van rondom, maar ook van bovenaf.

Denk aan een game of een film waarin een vliegtuig achter je opstijgt en over je heen scheert. Om dan pas op het scherm te verschijnen terwijl het in de verte vliegt. Dat is een voorbeeld van heel dynamisch geluidseffect.

Dolby Atmos zorgt daarnaast ook voor meer beleving. Een romantische scène in een drukke stad wordt ‘echter’, omdat de dialogen van de acteurs omhuld worden door stadsgeluiden. Atmos zorgt er zo voor dat je nog meer in het verhaal of de game-ervaring wordt getrokken. 

Recent zijn steeds meer artiesten begonnen met hun muziek in Atmos aan te bieden, onder meer via Apple Music. Daarbij wordt Atmos vooral gebruikt om een groot podiumgevoel te geven. De verschillende muzikanten krijgen veel meer hun eigen plaats in de geluidsmix. Dat laat de luisterervaring meer lijken op wat je meemaakt in een concertzaal.

Wat doet FlexConnect?

Met Atmos FlexConnect wordt het mogelijk om een Atmos-geluidssysteem te bouwen met twee tot zes draadloze speakers. Wat het nog interessanter maakt, is dat je volgens Dolby die luidsprekers overal waar je maar wilt, kunt plaatsen. Door het afspelen van enkele testgeluiden zal bepaald worden waar die speakers nu exact staan. Elke luidspreker krijgt dan aangepaste geluid aangeleverd. 

©Dolby

Als een speaker verder weg staat, zal het geluid wat harder worden afgespeeld. De tweede speaker die naast je luie stoel op een tafel staat, zal dan in verhouding een lager geluidsniveau krijgen. Dat is een heel eenvoudig voorbeeld. In werkelijkheid doet de Atmos FlexConnect-software veel complexere dingen, onder meer om te zorgen dat geluidseffecten komen vanuit plekken waar geen speaker staat.

Wat Dolby FlexConnect belooft te doen, lijkt heel erg op wat je nu al krijgt met het bijzondere HT-A9-systeem van Sony. Dat bestaat uit vier draadloze speakers (telkens met meerdere luidsprekers per toestel) en een kleine hub je die op dezelfde wijze als een soundbar met een televisie verbindt.

Na een korte meting creëert de Sony een surroundbubbel rond je. Het geheel werkt effectief, maar je hebt niet de totale vrijheid om speakers te plaatsen. De HT-A9 gebruikt geen technologie van Dolby, maar Sony’s eigen 360 Spatial Sound Mapping. Ongeveer gelijktijdig met Atmos FlexConnect werd ook Play-Fi Home Theater aangekondigd. Deze technologie van DTS lijkt echter minder flexibel dan bij Dolby.

Wat heb je eraan?

De lossere aanpak van FlexConnect qua plaatsing van speakers is een stuk makkelijker dan de bestaande manieren om Dolby Atmos-geluid te krijgen. Je hebt maar een beperkt aantal speakers nodig die je ook nog eens kunt neerzetten of ophangen waar je wilt. En enkel als je wil genieten van Atmos-geluid, bijvoorbeeld bij een gamesessie of een filmavond. Op andere momenten mogen die speakers in de kast. Dan zijn de bestaande alternatieven toch een stuk omslachtiger.

De beste Atmos-ervaring wordt geleverd door een opstelling met 9 of meer speakers én een subwoofer. Die luidsprekers moeten idealiter geplaatst worden op de posities die Dolby voorschrijft. Voor de vier speakers die in de hoogte moeten gepositioneerd worden (de zogenaamde hoogtekanalen), is dat in een woonkamer een uitdaging in veel woningen. Je moet werken met speakers in het plafond, hoog op de muur of met speciale speakers die boven op je gewone luidsprekers geparkeerd worden.

Daarna moet alles afgeregeld worden met een kalibratiefunctie op een AV-receiver. Zo’n surroundopstelling is behoorlijk duur. Het goedkoper houden dan 2000 - 3000 euro is uitdagend, met iets betere speakers en receiver kom je snel aan het dubbele. Een toegewijde thuisbioscoop op basisniveau start aan 20.000 euro – en the sky is the limit.

©Philips TPV

Atmos-soundbars zijn heel wat eenvoudiger en goedkoper. Ze gebruiken speciale software om de ingebouwde luidsprekers aan te sturen alsof ze deel zijn van een echte Atmos-opstelling met losse speakers. Dat gebeurt volledig automatisch. Gelukkig maar, want de achterliggende algoritmes zijn behoorlijk complex. 

Toch hebben ook Atmos-soundbars hun beperkingen. Niet iedereen vindt het leuk om een groot toestel bij de tv te plaatsen. De best presterende soundbars komen vaak met draadloze speakers. Ook die moet je een plaats geven.

Wat heb je nodig?

Het is nog wachten op concrete producten die Dolby Atmos FlexConnect ondersteunen. Dolby heeft wel al onthuld hoe die producten er gaan uitzien en werken. De bedoeling is duidelijk dat het instellen eenvoudig is en dat je veel vrijheid krijgt.

Atmos FlexConnect instellen zal via de televisie gebeuren. Het is logisch, want het scherm is waar de actie gebeurt. Daar worden alle geluidseffecten op afgestemd. Wel is het niet door Dolby verkondigd is of FlexConnect een functie wordt op (nieuwe) tv’s of dat je een extra kastje gebruikt dat je met de tv verbindt. Misschien wordt het wel beide. Het tweede laat namelijk toe om bestaande televisies ook FlexConnect mee te geven. 

©Dolby

Op de recente IFA '23-beurs was er een demonstratie met een tv-toestel met FlexConnect ingebouwd. In dit geval ging het om een televisie van TCL, de fabrikant die als eerste FlexConnect zal ondersteunen met producten. Tijdens de IFA-demo werd de tv draadloos gekoppeld met twee draadloze speakers van TCL. Het ging om toestellen met meerdere speakers ingebouwd. De testtonen die werden afgespeeld om te ontdekken waar de luidsprekers stonden, werden opgepikt door een microfoon in de tv.            

Wanneer is FlexConnect er?

Zal Dolby FlexConnect overtuigend surround bieden? Daarvoor is het wachten op concrete producten. Die worden in de loop van 2024 verwacht, als de volgende generatie televisietoestellen opduiken. Sony’s HT-A9 – dat dus geen FlexConnect gebruikt, maar iets gelijksoortigs – geeft al op intrigerende wijze aan dat deze aanpak misschien wel opvallende resultaten kan produceren.

Ben je op zoek naar een grote computermonitor met een hoge beeldverversingsfrequentie? Wij vonden vijf betaalbare modellen voor je op Kieskeurig.nl. Zulke monitoren zijn bij uitstek geschikt voor foto- en videobewerking maar komen goed van pas bij fanatiek gamen, want hoe lager de responstijd, des te soepeler het beeld is.

AOC C27G2ZE/BK

Als je op zoek bent naar een nieuwe - en gebogen - 27‑inch-monitor met 240 Hz verversingssnelheid, valt de AOC C27G2ZE/BK op door zijn combinatie van snelheid en schermgrootte. Dit gebogen scherm gebruikt een VA‑paneel, wat zorgt voor een hoog statisch contrast van 3000:1. De Full‑HD‑resolutie (1920 × 1080) maakt het mogelijk om met een gemiddeld computersysteem te spelen zonder dat de grafische belasting extreem wordt.

Dankzij een responstijd van 0,5 ms kun je snelle games spelen zonder merkbare vertraging. Het scherm heeft een 1500R‑kromming voor een natuurlijke kijkhoek. Voor synchronisatie met de grafische kaart is AMD FreeSync aanwezig, en de monitor beschikt over meerdere HDMI‑ en DisplayPort‑aansluitingen, zodat je eenvoudig verschillende apparaten kunt aansluiten.

Verder zijn er ingebouwde instellingen voor een kruisvormige richtlijn, verschillende beeldmodi en flikkervrije achtergrondverlichting. Je kunt het scherm kantelen voor een fijne kijkhoek, maar hoogte‑ of draaibaarheid is bij dit model niet mogelijk. Voor audio‑doorgave is er een 3,5 mm‑uitgang zodat je je hoofdtelefoon direct kunt aansluiten.

HP OMEN 27s

De HP OMEN 27s is een 27‑inch Full‑HD‑ gamingmonitor die zich richt op gamers die een hoge verversingssnelheid zoeken met een toegankelijk formaat. Het IPS‑paneel biedt een brede kijkhoek en geeft kleuren gelijkmatig weer. Met een resolutie van 1920 × 1080 pixels en een verversingssnelheid van 240 Hz kunnen beelden vloeiend worden weergegeven. Volgens de specificaties bedraagt de responstijd 1 ms, waardoor je snelle actie kunt volgen met minimale vertraging. Het scherm is compatibel met NVIDIA G‑SYNC om tearing te voorkomen. Je kunt de monitor kantelen en in hoogte verstellen, wat bijdraagt aan een ergonomische opstelling. Aan aansluitingen ontbreekt het niet: er zijn twee HDMI 2.0‑poorten, een DisplayPort 1.4 en een usb‑hub.

De ingebouwde RGB‑verlichting aan de achterkant kun je via software aanpassen om het uiterlijk van je werkplek aan te passen. Er zijn geen ingebouwde luidsprekers, maar er is wel een 3,5 mm‑aansluiting voor een hoofdtelefoon. Deze monitor is bedoeld voor gebruik vanaf 2023; het ontwerp gebruikt dunne randen zodat je hem eventueel naast een tweede scherm kunt zetten. Met zijn matte afwerking is reflectie beperkt, en de monitor is voorzien van flikkervrije techniek om vermoeide ogen te voorkomen.

Lenovo Y27f‑30

Met de Lenovo Y27f‑30 krijg je een 27‑inch monitor gericht op gamers en multimedia. Het IPS‑paneel combineert Full‑HD‑resolutie (1920 × 1080) met een verversingssnelheid van 240 Hz voor soepel beeld. De responstijd 0,5 is ms, zodat snelle acties zonder motion blur worden weergegeven. Het scherm ondersteunt HDR‑content en heeft een helderheid tot 400 nits, waardoor beelden dynamischer worden ervaren. Met een kleurdekking van 99 % sRGB en 1,07 miljard kleurtinten is het paneel geschikt voor gaming en lichte fotobewerking.

De monitor beschikt over twee HDMI 2.0‑poorten, een DisplayPort 1.4 en een usb‑hub. Er zijn geïntegreerde luidsprekers en een hoofdtelefoonaansluiting, zodat je zonder extra accessoires geluid kunt beluisteren. De hoogte‑ en kantelinstelling maken een ergonomische opstelling mogelijk, en via VESA‑montage kun je hem ook aan een arm bevestigen.

FreeSync‑Premium‑Pro‑ondersteuning helpt synchronisatieproblemen met AMD‑grafische kaarten te voorkomen. Een opvallende extra is dat het scherm volgens de specificaties overklokt kan worden tot 280 Hz, mocht je grafische kaart dat ondersteunen. Omdat de rand dun is, kun je meerdere schermen naast elkaar plaatsen voor een groter werkoppervlak.

Samsung 27 Odyssey OLED G8 G81SF

Voor wie een 240Hz‑verversingssnelheid combineert met hoge resolutie, heeft Samsung de Odyssey OLED G8 G81SF. Deze 27‑inch monitor gebruikt een QD‑OLED‑paneel en biedt een 4K‑resolutie van 3840 × 2160 pixels. Door de verversingssnelheid van 240 Hz en het OLED‑paneel krijg je een combinatie van scherpe pixels en vloeiend beeld.

De monitor is gecertificeerd voor DisplayHDR TrueBlack 400, wat inhoudt dat donkere tinten diep zwart zijn terwijl lichte delen helderder ogen. Het scherm heeft een antireflectiecoating, en Samsung gebruikt een “Dynamic Cooling System” om het OLED‑paneel op een constante temperatuur te houden. FreeSync Premium Pro is ingebouwd om haperingen te voorkomen. Qua aansluitingen is er één DisplayPort 1.4‑poort, een HDMI 2.1‑poort en een usb-c-aansluiting met 65 W‑voeding, zodat je een laptop kunt opladen terwijl je beeldscherm gebruikt.

De monitor ondersteunt CoreLighting+ aan de achterkant: door middel van een lichtstrip kun je de verlichting aanpassen aan de inhoud op je scherm. Je kunt het scherm in hoogte verstellen en kantelen; daarnaast is er een geïntegreerde standaard met kabelbeheer. Het OLED‑paneel heeft een dichtheid van 166 PPI voor scherpe tekst. Samsung levert ook een afstandsbediening zodat je toegang krijgt tot ingebouwde apps en streamingdiensten via Smart Hub.

ASUS ROG Swift PG27AQDM

De ASUS ROG Swift PG27AQDM is een 27‑inch gaming‑monitor met QHD‑resolutie (2560 × 1440 pixels) en een OLED‑paneel. Ondanks dat ASUS het scherm als 27 inch aanduidt, heeft het feitelijk een diagonaal van 26,5 inch, maar door de dunne rand valt dit nauwelijks op. Met een verversingssnelheid van 240Hz en een responstijd van 0,03 ms biedt dit model een van de snelste paneelreacties in zijn klasse.

Het OLED‑paneel kan diepe zwartwaarden produceren en volgens de specificaties geeft het 1,073 miljard kleuren weer. De monitor ondersteunt zowel NVIDIA G‑SYNC als AMD FreeSync, zodat je de weergave kunt synchroniseren met bijna elke moderne grafische kaart. Voor verbinding zijn er DisplayPort 1.4, twee HDMI‑poorten en een usb‑hub. Het scherm kan in hoogte worden versteld, gedraaid en gekanteld, en het is geschikt voor VESA‑montage.

Om inbranden te voorkomen gebruikt ASUS een speciale warmteafvoer en automatische helderheidsaanpassingen. De behuizing is voorzien van een rondom lopende RGB‑strip die je naar wens kunt instellen. Met een standaard die een handvat heeft, is het scherm gemakkelijk te verplaatsen. Het relatief hoge energiegebruik van een OLED‑gamingmonitor is aanwezig; er is echter een ECO‑modus. Deze monitor is vooral bedoeld voor veeleisende gamers of professionals die vloeiende bewegingen en hoge contrastwaarden zoeken.

Euro Truck Simulator 2 bestaat al sinds 2012, maar veertien jaar na dato lijkt het vrijwel zeker dat de game - net als nevengame American Truck Simulator - binnenkort ook op moderne consoles als de PlayStation 5 en Xbox Series X en S speelbaar wordt. Wat de releasedatum van beide games op PS5 en Xbox is, dat is de vraag.

De eerste indicatie dat Euro Truck Simulator 2 en American Truck Simulator naar de PlayStation 5 en moderne Xbox-consoles komt, verscheen vorig jaar, toen winkelpagina’s voor het spel op de respectievelijke platformen werden gevonden. Vlak daarna werd tijdens de Future Games Show tijdens Gamescom bevestigd dat het spel inderdaad onderweg is naar de platformen. 

Navigatieproblemen

Een half jaar later hebben we nog steeds geen indicatie van wanneer Euro Truck Simulator 2 op de consoles staat te verschijnen. Wel is direct aangekondigd dat ook American Truck Simulator naar de PS5 en Xbox Series-consoles komt. Daarbij biedt de Road To Consoles Dev Talk-video die ontwikkelaar SCS Software een paar maanden terug uitbracht ook inzicht in de productietijdlijn van de ports. Zo is onthuld dat er al vijf jaar wordt gewerkt aan de technologie die nodig is om de games draaiende te krijgen.

Waarom duurt dat zo lang?

Zoals eerder al werd benoemd is Euro Truck Simulator 2 uitgebracht in 2012. De game werd niet met consoles in het achterhoofd ontwikkeld, en zeker niet voor apparaten die pas veertien jaar in de toekomst verschenen. Het herschrijven van de code, zodat die ook nog eens precies hetzelfde werkt op consoles en met nieuwe besturing, vergt dan ook veel tijd. 

Daarmee komen we ook bij de hamvraag: waarom port de ontwikkelaar een game uit 2012 überhaupt? Vooral omdat de game sindsdien nog altijd voorzien wordt van nieuwe content en updates. SCS Software onderhoudt en verbetert Euro Truck al jaren en brengt ook nog altijd dlc met nieuwe voertuigen, gebieden en customization-opties uit. Euro Truck Simulator 2 is dus wel de definitieve truck-simulatiegame te noemen, ondanks dat deze 14 jaar oud is. 

©SCS Software

Maar de manier waarop dlc in de game verwerkt is zorgt volgens Jakub Mráz - Console Producer bij SCS - voor complicaties tijdens het porten. Neem bijvoorbeeld de Scandinavië-dlc, die Denemarken, Noorwegen en Zweden aan het spel toevoegt. Dat toevoegen aan een game op consoles is een logistieke uitdaging waar de ontwikkelaar over na moet denken.

Ook de kwaliteitscontrole die de platformen vereisen, het uitdenken van een nieuwe marketingcampagne: alles heeft invloed op de release van het spel op de PlayStation 5 en Xbox Series-consoles.

Over Euro Truck Simulator 2

Het spreekt redelijk voor zich, maar Euro Truck Simulator 2 is dus een game die het rondkarren in een truck van duizenden kilo’s simuleert. Klinkt simpel, maar gaat dieper dan verwacht. Je rijdt rond door een wat kleinere versie van Europa - op een schaal van 19:1 - waar je met je truck goederen vervoert, om zo te sparen voor nieuwe trucks, upgrades, en customization-opties. Op het bezorgen van spullen zit ook een timer, en het is vanzelfsprekend dat de goederen in goede staat moeten verkeren bij aankomst. 

©SCS Software

Met genoeg vermogen wordt het uiteindelijk ook mogelijk om een netwerk aan bezorgers op te zetten en aan te sturen, en hoe meer opdrachten je voltooit, hoe meer delen van Europa open voor je gaan. In de afgelopen jaren heeft SCS Software veel landen, steden en dergelijke gebieden toegevoegd aan Euro Truck Simulator 2 middels betaalde dlc, en oude omgevingen gratis opgekrikt naar moderne kwaliteitsmaatstaven. 

Nederland in Euro Truck Simulator 2

Ook Nederland is inmiddels van een upgrade voorzien in de pc-versie van Euro Truck Simulator 2. Zo kunnen spelers Rotterdam, Amsterdam, de Europort, Groningen en Eindhoven bezoeken via verschillende wegen. Naast bijbehorende snelwegen is ook de Afsluitdijk en omgeving in beeld gebracht middels de update.