Een grote hoofdtelefoon of heel discrete oordoppen: wat moet je kiezen? Die vraag kun je niet zomaar snel even beantwoorden. Veel hangt af van wat je wilt gaan doen. Tijd voor een 'hoorcollege' van ID.nl.

🎧 In dit artikel ontdek je alles over de verschillen tussen hoofdtelefoons en oortjes en in-ears. Welke soorten hoofdtelefoons zijn er? | Welke oortjes zijn er? | Wat zijn de voordelen en nadelen van hoofdtelefoons en oortjes? | Wanneer kies je welke type?

Misschien heb je ook wel oren naar het artikelWat is het verschil tussen een hoofdtelefoon, oortjes en TWS?

‘Personal listening’. Zo wordt het luisteren via een koptelefoon ook wel eens aangeduid. Deze benaming geeft meteen het grote verschil met muziek via speakers weer. Alleen jij hoort de muziek (of film- en gamegeluid). Perfect voor onderweg of thuis als je niemand anders wilt storen. Ook op het werk of in de sportschool is het handig dat enkel jij je muziek hoort, toch?

Persoonlijk luisteren kan op twee manieren: via een koptelefoon of via oortjes (ook wel: IEM of in-ear monitors, in-ears of oordoppen). Wellicht kun je je bij die beide termen iets voor de geest halen. In de praktijk is de variëteit enorm: van piepkleine oortjes die je bijna niet ziet tot grote studiokoptelefoons waar je echt niet naast kunt kijken.

Welke koptelefoons zijn er?

Hoofdtelefoons kun je op verschillende manieren opdelen. Een manier is kijken naar de pasvorm en naar hoe de oorkussens zijn gevormd. Als de oorkussens klein zijn en op je oren zelf rusten, spreek je van on-ears. Ze passen letterlijk op je oorschelpen. On-ear hoofdtelefoons zijn wat kleiner dan over-ears, waardoor ze in de smaak vallen bij mensen die niet graag met iets groot rondlopen. Ze zijn vaak ook iets lichter. Vaak kun je dit type koptelefoon opvouwen, waardoor opbergen en/of meenemen makkelijk is.

De meeste hoofdtelefoons zijn echter over-ears: de oorkussens passen rond je oorschelpen. Bijgevolg ogen deze type koptelefoons iets forser en robuuster. Ze zitten doorgaans ook wel stabieler op je hoofd.

Kijk niet alleen naar de vorm, maar óók naar de functies en techniek!

Een andere manier van hoofdtelefoons opdelen is kijken naar hun functie. Zo heb je hifi-hoofdtelefoons die eerder voor thuis bedoeld zijn en inzetten op geluidskwaliteit, DJ-koptelefoons die heel robuust gebouwd zijn en meestal ontworpen zijn voor clubmuziek, studiokoptelefoons met een neutralere geluidsweergave en mobiele koptelefoons die ontworpen zijn om onderweg te gebruiken.

Het zijn vooral die laatste die je met of zonder kabel (bluetooth) kunt krijgen. De drie andere soorten zijn bijna altijd met een kabel. Gamingheadsets zijn een aparte categorie: ze kunnen draadloos of bekabeld zijn, uitgerust met (virtueel) surround, hebben een microfoon voor het chatten, en zijn soms echt gemaakt voor een bepaalde console of de pc.

En dan zijn er nog allerlei technische zaken die een verschil maken. Een open of gesloten design bijvoorbeeld. Bij het eerste zijn de drivers of luidsprekers in de koptelefoon open aan de achterkant. Dat geeft een grootse en gedetailleerde weergave, maar je hoort wel veel omgevingsgeluid. De meeste koptelefoons zijn daarom gesloten. De bassen zijn dan wat intenser en je bent afgesloten van het lawaai rondom je. Er zijn ook verschillende soorten speakers, maar exotische technieken (elektrostaten en planar-magnetic) vind je enkel bij duurdere hifi-hoofdtelefoons.

©Sennheiser

Welke oortjes zijn er?

 Ook oortjes kun je op verschillende manieren indelen. Zo heb je toestellen die losser in je oor hangen. De Apple AirPods zijn daar een voorbeeld van. Wie niet graag iets echt in zijn oor steekt, vindt dit type comfortabeler. Dergelijke oortjes voelen heel licht aan; na een tijd heb je niet door dat je ze draagt. 

Dat is anders bij in-ears die echt in je oren worden geduwd. Aan het uiteinde van elk toestel heb je doppen of tips gemaakt uit een zacht materiaal zoals silicon of schuim. Deze duw je wat samen als je de in-ears in je oor stopt, zodat je een goede afdichting krijgt. Dit zorgt ook voor optimale bassen. Als je een bepaald dopmateriaal niet leuk vindt, dan kun je die doppen altijd vervangen door een ander soort. Bij de meeste in-ears krijg je drie of vier paren van deze doppen. Elk paar is een ander maat. Oren (dus ook de oorschelpen en de openingen naar je oorkanalen) zijn bij elk mens anders. 

Bekabeld oortjes verliezen fors terrein ten opzichte van draadloze oordoppen of TWS (True Wireless). Maar je kunt zeker nog in-ears met kabel vinden, vooral budgettoestellen en meer audiofiele modellen. Deze hifi-oortjes kunnen zelfs vele honderden en zelfs duizenden euro’s kosten. Het ultieme zijn audiofiele modellen of in-ears bedoeld voor muzikanten waarbij er doppen op maat worden gemaakt. Deze oortjes zien er vaak heel chique uit. 

Oortjes zijn de populaire keuze in de sportschool. Je hebt dan ook veel modellen die zweetbestendig zijn en extra goed blijven zitten. 

Op technisch vlak is er een kloof tussen oortjes met één luidspreker of met meerdere. Je hebt zelfs in-ears waarin 18 speakers of meer worden gepropt – een echt technisch huzarenstukje. Meerdere speakers zijn echter niet per se beter.

©Teufel

Hoofdtelefoon of in-ears? 

Beide types hebben voor- en nadelen. Maar de belangrijkste reden om het ene type of het andere te kiezen is toch wat jij comfortabel vindt. Losse oortjes vinden veel mensen het makkelijkste om lang te dragen. Maar bij het sporten of als je moet rennen om je bus te halen vallen ze snel uit. In-ears met dopjes zijn op dat vlak beter – maar het vergt oefening om ze zonder nadenken juist aan te brengen.

Sommige bekabelde oortjes lussen het snoer achter het oor door. Zo blijven ze beter op hun plaats. Maar niet iedereen vindt het gevoel van iets achter het oor aangenaam. Hetzelfde met koptelefoons: ze kunnen heel comfortabel zijn, maar anderen vinden iets groot op hun hoofd en haar niet lekker zitten. 

Bij het sporten zijn on-ear hoofdtelefoons en draadloze oordoppen de beste keuze. Ze blijven het best zitten en beperken de warmteontwikkeling. Dat laatste is meteen ook de reden waarom dit de beste toestellen zijn om mee naar het strand te nemen. 

Lees ook: Waterdichte koptelefoon (of oortjes) kopen? Hier moet je op letten

©Philips

Geluidskwaliteit en ervaring

Op gebied van geluidskwaliteit kunnen zowel hoofdtelefoons als in-ears het ultieme bieden, daar zit het verschil niet. Wel is de ervaring net wat anders. Het contrast is het grootst tussen een open hifi-hoofdtelefoon en een in-ear met doppen. Het eerste zal live-muziek en klassieke werken heel meeslepend en gedetailleerd weergave. Maar zo’n open hoofdtelefoon kun je eigenlijk thuis in een stille ruimte opdoen. In-ears kunnen wat ingesloten klinken, de muziek zal minder alsof het op een groot podium afspeelt weerklinken. Maar goede oordoppen bezorgen je wel een heel directe en intense luisterervaring.

©Philips

Voor onderweg

Tijdens het pendelen of op reis is een over-ear koptelefoon of zijn draadloze oordoppen de beste optie. Eentje kiezen die uitgerust is met ruisonderdrukking is voor onderweg een echte aanrader, want dan zul je het minst gestoord worden door lawaai rondom je. Dat is ook een handige eigenschap in een lawaaierige open kantoor.

Kortom, je moet misschien vooraf iets meer nadenken om de juiste keuze te maken. Maar als je een paar knopen doorhakt, eindig je wel met een koptelefoon of oortjes die je met plezier zult gebruiken.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.