ID.nl logo
Smartwatch beveiligen: zo bescherm je je persoonlijke gegevens
© ID.nl
Gezond leven

Smartwatch beveiligen: zo bescherm je je persoonlijke gegevens

Aangezien een smartwatch veel persoonlijke gegevens over je verzamelt, is het handig om over een goede beveiliging na te denken. In dit artikel geven we enkele tips over hoe je een smartwatch veilig kunt gebruiken. Dat begint al bij de keuze voor het merk, maar vergeet ook niet de beveiliging van je smartphone mee te nemen.

Smartwatches zijn handige apparaten die het dagelijks leven kunnen verrijken. Maar ze vormen ook een gevaar wanneer iemand anders ermee aan de haal gaat. Zo bescherm je je persoonlijke gegevens:

  • Kies een betrouwbaar merk uit
  • Vergeet niet je smartphone goed te beveiligen
  • Let op de beveiliging van een wifi-netwerk

Bekijk ook: Waar voor je geld: 5 echt goede smartwatches

Nog niet iedereen heeft er een, maar steeds meer mensen lopen met een smartwatch om hun pols. Vaak om verschillende redenen. Voor de een is het een fashion statement, de ander gebruikt het als uitgebreide fitnesstracker, maar in veruit de meeste gevallen is het een verlengstuk van een smartphone. Vooral vanwege die laatste reden moet je er rekening mee houden dat smartwatches (en in het verlengde daarvan ook fitnesstrackers) een gevaar kunnen vormen voor je privacy. Aangezien een smartwatch steeds vaker verbonden is met het internet (direct of via je smartphone), bestaat de kans dat je data buitgemaakt wordt.

Hoe mooi een smartwatch vaak ook oogt, en hoe toegankelijk die ook is, je moet onthouden dat het een tech-product is. Sterker nog: het product is onderdeel van het Internet of Things, vanwege de constante internetverbinding. Die internetverbinding is een mes dat aan twee kanten snijdt. Want ja, je krijgt toegang tot notificaties, mails, sportoverzichten, het nieuws, loopinstructies, het weer en nog veel meer, maar hackers en kwaadwillende mensen zien daarin een achterdeur naar je persoonlijke data. En het kan nog simpeler: je smartwatch kan gestolen worden. Dan ben je nog verder van huis.

De schuld afschuiven

We willen niemand angst inboezemen. Of ervan weerhouden een smartwatch te kopen. Niet iedereen bij ID.nl snapt de aantrekkingskracht van een verkleinde smartphone op je pols, maar in veel gevallen gaan een hoop dingen een stuk gemakkelijker met een smartwatch. Als eigenaar van zo’n slim horloge ben je echter zelf verantwoordelijk voor het gebruik ervan. Je mag het bedrijven altijd kwalijk nemen als jouw persoonlijke gegevens gelekt worden, maar als er iets in je directe omgeving gebeurt, dan is dat jouw eigen verantwoordelijkheid. Je kunt de schuld niet altijd van je afschuiven.

©Wesley Akkerman | ID.nl

Zet zo veel mogelijk je locatie uit.

Voor het beschermen van je persoonlijke gegevens begin je bij de basis: kies voor een betrouwbaar merk. Een bedrijf als Apple heeft privacy en gegevensbescherming hoog in het vaandel staan, maar dat betekent niet dat er nooit iets misgaat. Google is een bedrijf met een onvermoeibare honger naar data, maar anonimiseert alles. Je moet voor jezelf bedenken welke van de opties het beste bij je past en als het ware ‘de minst kwade’ is. Garmin en Withings scoren vaak goed op het gebied van data, privacy en gegevensbescherming; maar doe vooral zelf onderzoek.

Lees ook: Welk smartwatch-merk heeft het beste fitnessplatform?

Vergeet je smartphone niet

Wanneer je eenmaal een smartwatch uitgekozen hebt, dan is het tijd om maatregelen te treffen op je smartphone. Juist, dat lees je goed. Aangezien je een smartwatch veelal aan een smartphone koppelt, is de beveiliging van het ene apparaat net zo goed (of slecht) als die van de ander. Wil iemand met met jouw gegevens aan de haal, dan heeft diegene vaak slechts toegang tot één van de twee devices nodig. Daarom raden we aan je smartphone en smartwatch altijd allebei op z'n minst up-to-date te houden met de meest recente besturingssysteemupdates.

Vaak krijgen criminelen toegang tot je gegevens via malafide websites en applicaties. Denk daarom aan de tips die we wel vaker geven als het gaat om bescherming van je persoonlijke gegevens op een smartphone of tablet. Bezoek alleen websites die je vertrouwt. En als een browser aangeeft dat er iets niet in de haak is, is het tijd rechtsomkeert te gaan. Hetzelfde geldt voor het gebruik van apps. Hoewel er veilige, externe appwinkels bestaan, is het verstandiger je apps enkel te downloaden uit Google Play en de App Store. Maar blijf ook daar altijd alert; soms glipt er nog weleens iets door het controlesysteem heen.

Android en Google Play zijn al lang niet meer het Wilde Westen van weleer, maar dat betekent niet dat het gevaar volledig geweken is. In dit artikel lees je daar meer over.

©Wesley Akkerman | ID.nl

Dergelijke persoonlijke gegevens gaan niemand wat aan.

Rekening houden met externe factoren

Je smartphone is overigens niet de enige externe factor die roet in het eten kan gooien. Je moet je ook bewust zijn van het wifi-netwerk waar je een smartwatch mee verbindt. Dan bedoelen we niet het openbare netwerk waar je contact mee wil maken, want als het goed is doe je dat al niet meer. Je weet tenslotte dat die verbindingen onbetrouwbaar en gevaarlijk zijn. Nee, we bedoelen de netwerken bij jou of je vrienden thuis. Zijn die wel goed beschermd met recente beveiligingstechnieken en wachtwoorden? En hoe zit het met andere slimme apparaten die gekoppeld zijn, zoals lampen en tv’s?

Een veilig thuisnetwerk?

Een up-to-date en goed geïnstalleerd wifi-systeem is het halve werk

Zodra iemand voornemens is binnen te dringen, dan gaat diegene op zoek naar allerlei openingen. Dat kan dus ook een slecht beveiligde mediaspeler zijn die je voor een paar euro uit China hebt laten overkomen (en vaak volstaat met malware). Verder moet je je afvragen of een constante verbinding met een externe server wel nodig is en of je bepaalde gegevens met allerhande apps en diensten moet blijven delen. Loop dus geregeld verleende apprechten na en haal weg wat je niet meer gebruikt. Gebruik je een app al een tijdje niet meer? Dan kun je hem beter helemaal verwijderen.

Smartwatch beveiligen

Natuurlijk wil je niet dat iedereen zomaar je smartwatch kan ontgrendelen. En dus doe je er goed aan een vergrendelscherm in te stellen. Veel smartwatches bieden bovendien een soort draagbescherming aan, zoals de Pixel Watch 2 en Apple Watch Series 9. Op het moment dat je het horloge draagt, is er weinig aan de hand. Dan kun je apps openen, berichten lezen en routes opzoeken. Maar zodra je hem afdoet (de smartwatch herkent dat moment), gaat het slot erop. Wil je dan iets checken of een app gebruiken, dan moet je een pincode invoeren of patroon tekenen. Eigenlijk net als op je smartphone.

©Wesley Akkerman | ID.nl

Een goede schermbeveiliging is belangrijk.

En – wederom net als op je smartphone – zorg ervoor dat je niet 24/7 je locatie deelt. Het is een handige functie voor wanneer je buiten sport of een route wandelt, maar heb je dat echt nodig wanneer je gewoon thuis op de bank zit? Het maakt het voor anderen (ook bedrijven) alleen maar gemakkelijker om te achterhalen waar je bent of woont. Afhankelijk van de manier waarop je een smartwatch gebruikt, kan het handig zijn hem op bepaalde momenten uit te schakelen. Gebruik je hem bijvoorbeeld puur voor het sporten in de gym? Zet hem thuis dan gewoon uit – veel beter voor je privacy.

Privacybeleid lezen

Tot slot sluiten we af met niet de minste, maar wel de vervelendste tip: het privacybeleid lezen. Lees het beleid van de fabrikant van de smartwatch én de maker van de software. Koop je bijvoorbeeld een Samsung Galaxy Watch 6, dan maak je gebruik van Wear OS van Google. Gevolg: je moet twee van die oneindige en ondoorgrondelijke documenten doornemen. Maar, dan weet je wel waar je aan toe bent. Al kan de taal soms bewust onbegrijpelijk gemaakt zijn door moeilijke juridische termen. Het is echter het enige waarmee je je goed kunt voorbereiden op het gebruik van een smartwatch.

▼ Volgende artikel
Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken
Huis

Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

View post on X

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

▼ Volgende artikel
Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5
© Ayo man | Law of God
Huis

Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

In dit artikel

je leest wat DDR4 en DDR5 precies van elkaar onderscheidt, wanneer je dat verschil in snelheid en energieverbruik echt merkt en waarom het voordeel van DDR5 ten opzichte van DDR4 bij gamen vaak beperkt blijft. Ook leggen we uit waarom DDR4 niet automatisch meer de goedkope keuze is, waarom je DDR4 en DDR5 niet kunt uitwisselen en wat dat betekent voor upgraden bij laptops en desktops. Tot slot lees je hoe je op Windows en Mac snel checkt of je meer RAM nodig hebt.

Lees ook: RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Het verschil tussen RAM en opslag

Veel mensen halen werkgeheugen (RAM) en opslaggeheugen (SSD of HDD) door elkaar, terwijl ze iets heel anders doen: RAM is het korte-termijngeheugen waarin de gegevens staan van programma's die je nú gebruikt, waardoor je met meer RAM makkelijker en sneller tussen meerdere apps schakelt, maar zodra je de computer uitzet is dit geheugen weer leeg. Opslaggeheugen is juist het lange-termijngeheugen waarop je foto's, documenten en andere bestanden blijven staan, ook als er geen stroom is.

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.