Lag je vannacht weer te woelen en werd je vanmorgen moe en prikkelbaar wakker? Slecht slapen is een drama: het heeft nadelige gevolgen voor je lichamelijke en mentale gezondheid. Gelukkig kun je zelf de nodige dingen doen (of laten) waardoor je lekkerder slaapt. ID.nl heeft 10 uhm ... slaapverwekkende tips voor je verzameld. Welterusten!

In dit artikel lees 10 dingen die je kunt doen om beter te slapen: 1. Rust en regelmaat | 2. Voldoende beweging | 3. Niet te laat eten | 4. Drink met mate | 5. Geen schermen in de slaapkamer | 6. Goed matras en kussen | 7. Juiste temperatuur |8. Donkere en stille kamer | 9. Ontspanningsoefeningen | 10. Wees niet bang om hulp te zoeken

Lees ook: Waarom goed slapen zo belangrijk is

1. Rust en regelmaat

Niet alleen kinderen gaan goed op rust en regelmaat, wij volwassenen doen het ook veel beter op schema’s. Wanneer je zoveel mogelijk op een vast tijdstip naar bed gaat en opstaat, dan went je lichaam hieraan en zal het in slaap vallen sneller gaan. Een wake-up light dat langzaam aan- en uitgaat kan je hierbij helpen. Houd die vaste tijden ook in het weekend aan en probeer het laatste uur voor slapen vooral ontspannende dingen te doen, neem een warme douche bijvoorbeeld. Doe je graag een powernap overdag? Zet dan je timer op een maximaal een kwartiertje.

2. Voldoende beweging

Wanneer je voldoende slaapt, voel je je actiever, maar andersom werkt het ook: door voldoende te bewegen, slaap je beter. Deze conclusie trekt het onderzoek dat is uitgevoerd door de National Sleep Foundation. Uit een steekproef genomen onder 2600 mannen en vrouwen tussen de 18-85 jaar blijkt dat mensen aanzienlijk beter slapen als ze minstens 150 minuten per week in beweging zijn. Dit zorgt al voor een verbetering van de slaapkwaliteit met 65 procent! Ben je van nature niet zo’n sporter, probeer meer bewegen dan ook in jouw vaste schema te gieten, net als het op tijd naar bed gaan en opstaan. Je slaapt er niet alleen beter door, het is ook nog eens goed voor je gewicht en fitheid en het drukt depressies de kop in.

©Natalia - stock.adobe.com

3. Niet te laat eten

Zo rond een uur of 10 in de avond enorm veel trek in iets hartigs? Laat je niet verleiden door die chipszak of airfryer, want vet eten voordat je gaat slapen is echt funest. Niet alleen qua calorieën, maar je slaapt nu eenmaal slechter in met een volle maag. Toch iets willen eten? Houd het dan bij koolhydraatarm voedsel, een volkoren cracker of boterham, wat noten, dadels of een banaan.

©africa-studio.com (Olga Yastremska and Leonid Yastremskiy)

4. Drink met mate

In de uren voordat je gaat slapen is het verstandig om cafeïne- en alcoholhoudende dranken te laten staan. Van koffie weten we vaak wel dat het een negatief effect op de slaap heeft, maar van alcohol denken we vaak dat we er juist lekker door in slaap vallen: de term slaapmutsje is niet voor niets ingeburgerd. Hoewel alcohol dan misschien wel voor een snelle slaap zorgt, heeft het als bijkomende effect dat je er korter en minder diep door slaapt. Moet je vaak ‘s nachts naar de wc? Stop dan zeker twee uur voor het slapen gaan met drinken.

5. Geen schermen in de slaapkamer

Uit onderzoek van het Trimbos Instituut komt naar voren dat 80 procent van de Nederlanders met een scherm (telefoon, tablet of laptop) naar bed gaat. Terwijl we eigenlijk best weten dat staren naar zo’n blauw scherm niet slim is voor het slapengaan. Het zijn trouwens ook de prikkels van alle sites, posts, stories en series die je mentaal wakker houden. Ban daarom eens een maandje die schermen uit de slaapkamer en kijk wat het je brengt. Trek desnoods de wifi eruit. Is het voor je werk echt noodzakelijk dat je mobiel op je nachtkastje ligt? Maak dan gebruik van de night modus op je telefoon en gebruik ‘m ook echt alleen om gebeld te kunnen worden.

©DimaBerlin - stock.adobe.com

Lees ook: Razendsnel naar dromenland: 7 gadgets voor als je niet kunt slapen

6. Goed matras en kussen

Zorg dat het met de basis ook goed zit en investeer in een goed matras en kussen. Je voorkomt er nek- en rugklachten mee en daardoor verbetert ook je slaapkwaliteit. Ga bij het uitzoeken van een nieuw bed niet over één nacht ijs en ga zeker een aantal keer proefliggen op verschillende tijdstippen. Veel winkels bieden je de service om het matras een aantal maanden uit te proberen: maak hier zeker gebruik van en wees kritisch. Kijk voor tips ook even naar dit artikel: Da’s relaxed: 10 tips voor de aankoop van het perfecte bed.

Zit het met jouw matras en kussen wel goed, dan is er nog iets wat jou misschien sneller richting dromenland kan brengen: een verzwaringsdeken. Zo’n verzwaarde deken weegt tot wel 15 kilo en zorgt voor een zogenaamde deep pressure therapy: door een zwaar gewicht op je te leggen, krijg je het gevoel geknuffeld te worden en kom je in een kalmere staat terecht. Je wordt minder vaak wakker en ook mensen met ADHD, autisme, chronische pijn en angststoornissen hebben er baat bij.

©IKEA

7. Juiste temperatuur

Vaak lukt slapen niet goed omdat je lichaamstemperatuur nog te hoog is. Dit kan komen door te veel inspanningen voordat je gaat slapen of omdat het in de kamer te warm is. De ideale temperatuur in de slaapkamer is 18 graden. Lukt het met een raam open niet om het er kouder te maken? Overweeg dan airconditioning of verdrijf de warme lucht met een ventilator.

8. Donkere en stille kamer

Een donkere kamer zorgt voor de aanmaak van het voor een goede slaap zo benodigde melatonine en een beetje licht door een spleetje van de gordijnen kan dit al in de war schoppen. Kies daarom voor goed passende, verduisterende raambekleding in de slaapkamer. Met slimme gordijnen kun je dit op afstand regelen en zelfs een timer zetten, zodat je in de ochtend door natuurlijk licht wakker wordt gemaakt. En zodra het gaat schemeren, sluiten de gordijnen vanzelf. Een alternatief voor verduisterende gordijnen kan ook een slaapmasker zijn.

Ook lawaai van de buren of de straat kan zorgen voor een verstoorde nachtrust. Overweeg in dat geval oordoppen, je kunt ze zelfs op maat laten maken. Ook een white noise machine of andere gadget kan je helpen de omgevingsgeluiden te blokkeren.

©IKEA

9. Ontspanningsoefeningen

Hoe meer zen jij bent, des te beter je slaapt. Gelukkig zijn er steeds meer tools en apps op de markt die jou helpen met ontspannen, zodat je sneller in slaap valt en rustiger slaapt. Denk bijvoorbeeld aan de Somnox slaaprobot, Dodow slaaphulp en apps zoals Headspace. Deze laatste leert je door middel van meditatieoefeningen je hoofd leeg te krijgen en je ademhaling te reguleren. Ook fijn om je helemaal te laten ontspannen is een geurdiffuser met etherische oliën.

10. Wees niet bang om hulp te zoeken

Nog een laatste advies: zoek altijd hulp als het je met bovenstaande tips zelf niet lukt om je slaappatroon te verbeteren en doorbreken. De huisarts kan je hiervoor doorverwijzen naar een slaaptherapeut of -coach en zij onderzoeken samen met jou waar de oorzaak ligt. Bij een aantal zorgverzekeringen zit deze hulp in het basispakket en in andere gevallen moet je hiervoor aanvullend verzekerd zijn.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.