Lag je vannacht weer te woelen en werd je vanmorgen moe en prikkelbaar wakker? Slecht slapen is een drama: het heeft nadelige gevolgen voor je lichamelijke en mentale gezondheid. Gelukkig kun je zelf de nodige dingen doen (of laten) waardoor je lekkerder slaapt. ID.nl heeft 10 uhm ... slaapverwekkende tips voor je verzameld. Welterusten!

In dit artikel lees 10 dingen die je kunt doen om beter te slapen: 1. Rust en regelmaat | 2. Voldoende beweging | 3. Niet te laat eten | 4. Drink met mate | 5. Geen schermen in de slaapkamer | 6. Goed matras en kussen | 7. Juiste temperatuur |8. Donkere en stille kamer | 9. Ontspanningsoefeningen | 10. Wees niet bang om hulp te zoeken

Lees ook: Waarom goed slapen zo belangrijk is

1. Rust en regelmaat

Niet alleen kinderen gaan goed op rust en regelmaat, wij volwassenen doen het ook veel beter op schema’s. Wanneer je zoveel mogelijk op een vast tijdstip naar bed gaat en opstaat, dan went je lichaam hieraan en zal het in slaap vallen sneller gaan. Een wake-up light dat langzaam aan- en uitgaat kan je hierbij helpen. Houd die vaste tijden ook in het weekend aan en probeer het laatste uur voor slapen vooral ontspannende dingen te doen, neem een warme douche bijvoorbeeld. Doe je graag een powernap overdag? Zet dan je timer op een maximaal een kwartiertje.

2. Voldoende beweging

Wanneer je voldoende slaapt, voel je je actiever, maar andersom werkt het ook: door voldoende te bewegen, slaap je beter. Deze conclusie trekt het onderzoek dat is uitgevoerd door de National Sleep Foundation. Uit een steekproef genomen onder 2600 mannen en vrouwen tussen de 18-85 jaar blijkt dat mensen aanzienlijk beter slapen als ze minstens 150 minuten per week in beweging zijn. Dit zorgt al voor een verbetering van de slaapkwaliteit met 65 procent! Ben je van nature niet zo’n sporter, probeer meer bewegen dan ook in jouw vaste schema te gieten, net als het op tijd naar bed gaan en opstaan. Je slaapt er niet alleen beter door, het is ook nog eens goed voor je gewicht en fitheid en het drukt depressies de kop in.

©Natalia - stock.adobe.com

3. Niet te laat eten

Zo rond een uur of 10 in de avond enorm veel trek in iets hartigs? Laat je niet verleiden door die chipszak of airfryer, want vet eten voordat je gaat slapen is echt funest. Niet alleen qua calorieën, maar je slaapt nu eenmaal slechter in met een volle maag. Toch iets willen eten? Houd het dan bij koolhydraatarm voedsel, een volkoren cracker of boterham, wat noten, dadels of een banaan.

©africa-studio.com (Olga Yastremska and Leonid Yastremskiy)

4. Drink met mate

In de uren voordat je gaat slapen is het verstandig om cafeïne- en alcoholhoudende dranken te laten staan. Van koffie weten we vaak wel dat het een negatief effect op de slaap heeft, maar van alcohol denken we vaak dat we er juist lekker door in slaap vallen: de term slaapmutsje is niet voor niets ingeburgerd. Hoewel alcohol dan misschien wel voor een snelle slaap zorgt, heeft het als bijkomende effect dat je er korter en minder diep door slaapt. Moet je vaak ‘s nachts naar de wc? Stop dan zeker twee uur voor het slapen gaan met drinken.

5. Geen schermen in de slaapkamer

Uit onderzoek van het Trimbos Instituut komt naar voren dat 80 procent van de Nederlanders met een scherm (telefoon, tablet of laptop) naar bed gaat. Terwijl we eigenlijk best weten dat staren naar zo’n blauw scherm niet slim is voor het slapengaan. Het zijn trouwens ook de prikkels van alle sites, posts, stories en series die je mentaal wakker houden. Ban daarom eens een maandje die schermen uit de slaapkamer en kijk wat het je brengt. Trek desnoods de wifi eruit. Is het voor je werk echt noodzakelijk dat je mobiel op je nachtkastje ligt? Maak dan gebruik van de night modus op je telefoon en gebruik ‘m ook echt alleen om gebeld te kunnen worden.

©DimaBerlin - stock.adobe.com

Lees ook: Razendsnel naar dromenland: 7 gadgets voor als je niet kunt slapen

6. Goed matras en kussen

Zorg dat het met de basis ook goed zit en investeer in een goed matras en kussen. Je voorkomt er nek- en rugklachten mee en daardoor verbetert ook je slaapkwaliteit. Ga bij het uitzoeken van een nieuw bed niet over één nacht ijs en ga zeker een aantal keer proefliggen op verschillende tijdstippen. Veel winkels bieden je de service om het matras een aantal maanden uit te proberen: maak hier zeker gebruik van en wees kritisch. Kijk voor tips ook even naar dit artikel: Da’s relaxed: 10 tips voor de aankoop van het perfecte bed.

Zit het met jouw matras en kussen wel goed, dan is er nog iets wat jou misschien sneller richting dromenland kan brengen: een verzwaringsdeken. Zo’n verzwaarde deken weegt tot wel 15 kilo en zorgt voor een zogenaamde deep pressure therapy: door een zwaar gewicht op je te leggen, krijg je het gevoel geknuffeld te worden en kom je in een kalmere staat terecht. Je wordt minder vaak wakker en ook mensen met ADHD, autisme, chronische pijn en angststoornissen hebben er baat bij.

©IKEA

7. Juiste temperatuur

Vaak lukt slapen niet goed omdat je lichaamstemperatuur nog te hoog is. Dit kan komen door te veel inspanningen voordat je gaat slapen of omdat het in de kamer te warm is. De ideale temperatuur in de slaapkamer is 18 graden. Lukt het met een raam open niet om het er kouder te maken? Overweeg dan airconditioning of verdrijf de warme lucht met een ventilator.

8. Donkere en stille kamer

Een donkere kamer zorgt voor de aanmaak van het voor een goede slaap zo benodigde melatonine en een beetje licht door een spleetje van de gordijnen kan dit al in de war schoppen. Kies daarom voor goed passende, verduisterende raambekleding in de slaapkamer. Met slimme gordijnen kun je dit op afstand regelen en zelfs een timer zetten, zodat je in de ochtend door natuurlijk licht wakker wordt gemaakt. En zodra het gaat schemeren, sluiten de gordijnen vanzelf. Een alternatief voor verduisterende gordijnen kan ook een slaapmasker zijn.

Ook lawaai van de buren of de straat kan zorgen voor een verstoorde nachtrust. Overweeg in dat geval oordoppen, je kunt ze zelfs op maat laten maken. Ook een white noise machine of andere gadget kan je helpen de omgevingsgeluiden te blokkeren.

©IKEA

9. Ontspanningsoefeningen

Hoe meer zen jij bent, des te beter je slaapt. Gelukkig zijn er steeds meer tools en apps op de markt die jou helpen met ontspannen, zodat je sneller in slaap valt en rustiger slaapt. Denk bijvoorbeeld aan de Somnox slaaprobot, Dodow slaaphulp en apps zoals Headspace. Deze laatste leert je door middel van meditatieoefeningen je hoofd leeg te krijgen en je ademhaling te reguleren. Ook fijn om je helemaal te laten ontspannen is een geurdiffuser met etherische oliën.

10. Wees niet bang om hulp te zoeken

Nog een laatste advies: zoek altijd hulp als het je met bovenstaande tips zelf niet lukt om je slaappatroon te verbeteren en doorbreken. De huisarts kan je hiervoor doorverwijzen naar een slaaptherapeut of -coach en zij onderzoeken samen met jou waar de oorzaak ligt. Bij een aantal zorgverzekeringen zit deze hulp in het basispakket en in andere gevallen moet je hiervoor aanvullend verzekerd zijn.

Actrice Kristen Bell zal de stem van Amy Rose inspreken in de aankomende vierde Sonic the Hedgehog-film.

Het personage, dat veelvuldig in de Sonic-games voorkomt, had al een gastrolletje aan het einde van de film Sonic the Hedgehog 3. Deze week heeft The Hollywood Reporter onthuld dat het personage in de vierde Sonic-film ingesproken zal worden door Kristen Bell.

Bell heeft al ervaring met stemacteerwerk: ze speelde ook de rol van Princess Anna in de Frozen-films. Verder is ze bekend van series als The Good Place, Veronica Mars en Deadwood. Ze speelde ook de rol van Lucy in de allereerste Assassin's Creed-game.

De vierde Sonic the Hedgehog-film draait vanaf 19 maart 2027 in de bioscoop.

Over de Sonic the Hedgehog-films

De Sonic the Hedgehog-films zijn gebaseerd op het populaire gamepersonage van Sega, een blauwe egel die zijn dierenvrienden probeert te redden en extreem snel kan rennen. De films combineren live-action acteerwerk met computergeanimeerde beelden.

De drie uitgekomen verfilmingen zijn een megasucces: begin 2025 werd al aangekondigd dat de drie Sonic-films bij elkaar meer dan een miljard dollar aan bioscoopopbrengsten hadden gegenereerd.

De films staan mede bekend om hun goedgevulde cast. Zo zijn James Marsden en Jim Carrey te zien, en verlenen onder andere Ben Schwartz, Keanu Reeves en Idris Elba hun stemmen aan computergeanimeerde personages.

Eind 2025 kregen we eindelijk de langverwachte eerste beelden van Tomb Raiders toekomst te zien. Het was al een aantal jaren bekend dat Amazon de franchise met zowel een serie als nieuwe games wilde terugbrengen, maar hoe precies, dat was nog lang giswerk. Nu is bekend dat er maar liefst twee nieuwe games op stapel staan: Tomb Raider: The Legacy of Atlantis en Tomb Raider: Catalyst.

Releasedata van de nieuwe Tomb Raider-games

Tijdens The Game Awards in 2025 werd aangekondigd dat Tomb Raider: The Legacy of Atlantis (een remake van de allereerste Tomb Raider-game uit 1996) in 2026 moet verschijnen. Een geheel nieuwe Tomb Raider-game die zich later in de tijdlijn afspeelt is Catalyst, de game die in 2027 moet verschijnen. Beide spellen komen uit op de PlayStation 5, Xbox Series X en S en pc.

Beide titels worden ontwikkeld door Crystal Dynamics, dat eerder Tomb Raider uit 2013 en Rise of the Tomb Raider uit 2015 maakte. Ook hielp de studio mede-ontwikkelaar Eidos Montréal met de productie van Shadow of the Tomb Raider (2018). De studio Flying Wild Hog (Shadow Warrior, Trek to Yomi) ondersteunt de ontwikkeling van Tomb Raider: The Legacy of Atlantis.

Allemaal in één tijdlijn

Met dit nieuwe Tomb Raider-tijdperk willen Amazon en ontwikkelaar Crystal Dynamics harder dan ooit inzetten op de eenduidige tijdlijn van de franchise. In de allereerste Tomb Raider-game uit 1996 was Lara Croft al een geharde avonturier, en in 2012 begon Crystal Dynamics met het vertellen van haar 'oorsprongsverhaal'. De zogenaamde Survivor-trilogie omvat de games Tomb Raider (2013), Rise of the Tomb Raider (2015) en Shadow of the Tomb Raider (2018), die samen laten zien hoe Lara steeds meer in die rol van de geharde bad-ass groeit.

©Crystal Dynamics

De bedoeling is in principe altijd geweest dat de Survivor-trilogie een voorloper vormt op de originele games, al werd daar nog vaak over gediscussieerd door fans. Sommigen vinden bijvoorbeeld dat de sfeer van de modernere games niet goed overeenkomt met de originele titels. Desalniettemin gaat Amazon door met het plan, zo werd al aangekondigd in 2021, waar in een speciale video het volgende werd gezegd over de aankomende Tomb Raider-game:

"Het bevat alle elementen die de Tomb Raider-reeks een van de meest geprezen franchises in gaming heeft gemaakt. Spelers besturen een zelfverzekerde en multidimensionale heldin in een omgeving waarin verkenning en creatief routes vinden wordt beloond. Er zijn duizelingwekkende puzzels om op te lossen en er is een grote variatie aan vijanden om het tegen op te nemen."

©Crystal Dynamics

Tomb Raider: Legacy of Atlantis

Tomb Raider: The Legacy of Atlantis lijkt dit duidelijk te moeten maken. De game is dus een remake van het spel waar de franchise mee begon, met gemoderniseerde gameplay en visuals. Het verhaal rondom het krachtige artefact de Scion blijft intact, al gaat de verhaalvertelling in deze versie van het spel wat anders dan in 1996.

Dit biedt de ontwikkelaar ook genoeg kansen om het avontuur waar het voor Lara allemaal begon te koppelen aan de Survivor-delen, en dus het tijdperk tussen nieuw en oud te overbruggen. De dinosauriërs uit het origineel zijn dus nog gewoon aanwezig, al is dat nu met veren. Want we moeten wel rechtdoen aan de geschiedenis.

Tomb Raider: Catalyst

Dus wat betekent dat voor Tomb Raider: Catalyst, de andere game die tijdens The Game Awards voor het eerst getoond werd? Catalyst is eigenlijk een soort schone lei voor Tomb Raider, met een verhaal dat zich na alle voorgaande games, boeken, comics en series - ja, daar komen we later nog op - afspeelt.

De voorgaande verhalen worden wel als 'canon' (lees: onderdeel van de geschiedenis in deze tijdlijn) beschouwd. Dat kunnen we opmaken uit de onthullingstrailer van het spel, waarin gerefereerd wordt aan de gebeurtenissen uit Tomb Raider (2013) en de eerste Tomb Raider-game - alsmede Legacy of Atlantis dus.

Het spel speelt zich af in het noorden van India, in de nasleep van een cataclysmische gebeurtenis waardoor verschillende geheimen uit de geschiedenis plotseling geopenbaard zijn. Lara Croft en zo ongeveer iedere andere schattenjager in de wereld gaat dus op pad naar het gebied om de geheimen en rijkdommen van weleer te ontdekken. Aan Lara de taak om te zorgen dat de soms gevaarlijke mythische voorwerpen uit de verkeerde handen blijven, wat volgens de website voor een verhaal bomvol 'vertrouwen en verraad' zorgt.

De start van een trilogie?

Het is goed mogelijk dat Catalyst het eerste deel is van een gloednieuwe Tomb Raider-trilogie. In maart 2024 vond er bij het South by Southwest-filmfestival (SXSW) een panel plaats waarin (zo ontdekte het Tomb Raider fan-account Society of Raiders) Dimitri Johnson aan het woord kwam.

©Crystal Dynamics

Johnson, een producent van onder andere de eerste Sonic the Hedgehog-film, heeft een deal gesloten met Amazon Studios voor het ontwikkelen van televisieseries, onder andere romdom Tomb Raider. In het panel over transmedia - oftewel het gebruiken van een IP (intellectual property) via verschillende mediums, waaronder live-action films, series, animatie en games - zei hij het volgende:

"Er is een franchise waar we aan werken waar ik niet te diep op in kan gaan. En dit is een groot experiment voor ons - de studio's en het gamebedrijf waar we werken aan animatie, live-action films, live-action televisie en een trilogie aan games die gebouwd zijn in Unreal 5. Daarbij kijken we naar een manier om de assets die voor de game gebruikt worden toe te passen om de productie van de live-action producties te ondersteunen."

©Amazon

De precieze franchise waar het om gaat wordt niet genoemd, maar gezien zijn betrokkenheid bij de live-action serie valt aan te nemen dat het om Tomb Raider gaat. Hij heeft dus mogelijk bevestigd dat Cataclysm het startschot is van een nieuwe Tomb Raider-trilogie.

Amazon en Crystal Dynamics lijken hier ook naar te hinten met de trailer van het spel. Na een lange monoloog van een antagonist over hoe de 'legende van Lara Croft tot een einde moet komen' stelt de avonturier zelf dat ze nog maar net begonnen is. Dat kan uiteraard een knipoog zijn naar haar langverwachte terugkeer, maar het lijkt erop dat Amazon hard op Tomb Raider gaat inzetten.

©Crystal Dynamics

De stem van Lara Croft

In de nieuwe games krijgt Lara een nieuwe stemactrice. Alix Wilton Regan - bekend van rollen in Mass Effect 3, Cyberpunk 2077 en Assassin's Creed: Origins - gaat het stokje overnemen van Camilla Luddington, die het personage vertolkte in de Survivor-trilogie. Na de aankondiging dat Regan de rol op zich gaat nemen, plaatste Luddington een emotioneel bericht op haar Instagram-account:

"Ik wil jullie laten weten dat ik van de fans heb gehouden. Het was een ongelooflijke eer om Lara Croft te spelen en ze blijft altijd onderdeel van mij uitmaken. De Survivor-trilogie bood mij een decennium aan avontuur dat ik nooit ga vergeten. Ik kan niet trotser zijn op wat we hebben gecreëerd. Zoals altijd ontvangt de nieuwe actrice een ongelooflijke gift door in haar laarzen te mogen stappen."

Gameplay van de nieuwe Tomb Raider

Van Legacy of Atlantis hebben we al wat gameplay - mogelijk gemaakt door Unreal Engine 5 - kunnen zien met de onthullingstrailer. Daaruit blijkt dat Lara net zo acrobatisch is als in de oorspronkelijke PlayStation-games - iets wat in de Survivor-trilogie minder aan bod kwam. In de trailer zien we in ieder geval dat Lara zich niet simpelweg omhoog drukt tijdens het klimmen, maar haar iconische 'cirkelmethode' nog altijd onder de knie heeft. Verder zijn er beelden te zien van het klimmen, een puzzel en de valstrikken die je in de verschillende tombes te wachten staan. Ook kregen we een glimp van de gunplay in het spel. Lara heeft haar twee vertrouwde pistolen, en kan die al ontwijkend en springend loslaten op dinosauriërs.

Van Catalyst is nog geen gameplay getoond, al onthult de cinematische trailer mogelijk wel een paar gameplaymogelijkheden. Denk aan de grijphaak die Lara op Spider-Man-achtige wijze aan haar pols heeft hangen, en die ze schijnbaar ook tijdens gevechten kan inzetten om vijanden af te leiden of uit te schakelen. Ook zien we haar een lamp kapotschieten om voor verwarring te zorgen, en daar een voordeel uit halen. Wellicht wordt de combat en stealth dus wel uitgebreid met mechanieken rondom lichtinval. Veel meer is er nog niet op te maken, al zijn er in de afgelopen jaren wellicht al een paar details naar buiten gekomen.

©Crystal Dynamics

Eerdere geruchten

Deze nieuwe Tomb Raider-games zijn al jaren in ontwikkeling, en er zijn in die tijd ook een flink aantal geruchten opgedoken rondom Catalyst. Niets is bevestigd, dus houd een korreltje zout bij de hand.

Het is de insider V Scooper en journalist Gregory Felipe namelijk ter ore gekomen dat de nieuwe Tomb Raider-game een soort Ubisoft-achtige open wereld-game betreft. V Scooper deelde eerder ook al details over het verhaal van Catalyst, die op basis van de onthulling goed overeenkomen.

Volgens V Scooper heeft Lara naast 'gebruikelijke Lara bewegingsmethodes' toegang tot een motor en parachute om zich door het noorden van India te begeven. Daarbij hint hij naar verschillende confrontaties met dieren als luiaarden en tijgers in gebieden als jungles, bergen en woestijnen.

©Crystal Dynamics

Felipe had het voor die berichten ook al over een motor waarmee Lara zich door de map kan verplaatsen. Daarbij had hij het ook over companions met unieke vaardigheden, en dat er bekende personages uit de vorige game terugkeren.

Het spel bevat volgens Felipe vijf Far Cry-achtige vijanden, die volgens hem bestaan uit de stereotiepe rijke man, een misdaadbaas en een duo van twee broers. Lara zelf zou daarbij toegang krijgen tot een skilltree met magische skills. Nogmaals: dit zijn allemaal geruchten. Geen van deze gameplayelementen is tot nu toe bevestigd en er kan in de tijd sinds de rapportage van alles veranderd zijn.

©Crystal Dynamics

De Tomb Raider-serie met Sophie Turner

Tomb Raider en Lara Croft zijn uiteraard game-iconen, maar de franchise is al geruime tijd ook onderdeel van het Hollywoodlandschap. In 2001 en 2003 kwamen respectievelijk de films Lara Croft: Tomb Raider en Lara Croft: Tomb Raider - The Cradle of Life uit. Ondanks de sterrenkracht van Angelina Jolie als Lara Croft waren de films niet bijster succesvol, dus het duurde tot 2018 totdat Lara weer op het witte doek verscheen. Ook met Alicia Vikander in de hoofdrol wist Tomb Raider niet veel indruk te maken als film.

Enfin, we geven niet op. In 2024 kwam Netflix met de animatieserie Tomb Raider: The Legend of Lara Croft - waarvan een tweede en laatste seizoen in 2025 verscheen. Deze serie volgt Lara Croft na de Shadow of the Tomb Raider-game, en overbrugt dus het tijdperk van de Survivor-trilogie en de originele games. Helaas werd ook de animatieserie niet bijster goed ontvangen. Een prima tussendoortje, maar niets om over naar huis te schrijven.

©Netflix

Maar Hollywood - en specifiek Amazon in dit geval - weet niet van ophouden. Er wordt namelijk ook al sinds eind 2023 gewerkt aan een live-action Tomb Raider-serie door Fleabag-maker Phoebe Waller-Bridge, die op een nog onbekend moment op Amazon Prime Video verschijnt. Het heeft even mogen duren voordat de serie in productie ging, maar begin 2026 was het eindelijk zover. In februari kwamen de eerste setfoto's van de serie naar buiten.

Daarbij werd ook bekendgemaakt dat Sophie Turner (van Game of Thrones- en X-Men-faam) de rol van de iconische avonturier op zich neemt. Ze wordt vergezeld door onder anderen Martin Bobb-Semple als Lara's compagnon Zip, Alien-actrice Sigourney Weaver als Evelyn Wallis, Harry Potter-ster Jason Isaacs als Atlas DeMornay en Bill Paterson (Fleabag) als Winston - Lara's butler. Het is nog niet geheel duidelijk hoe de live-action serie in de Tomb Raider-tijdlijn past, en details over het verhaal zijn momenteel nog schaars. Zodra er meer duidelijkheid is, lees je dat uiteraard in dit overzicht.