Normaal wordt de elektriciteit die de zonnepanelen op je dak hebben geproduceerd op jaarbasis weggestreept tegen de elektriciteit die je hebt opgemaakt. Dit is het zogenoemde salderen. Enkele energieleveranciers doen dat nu per maand, wat eigenlijk altíjd ongunstig is. Hoewel consumentenorganisaties tegen zijn, staat nu nog niet letterlijk in de wet dat het niet mag. We leggen uit waarom het ongunstig is en wat je kunt doen als jouw energieleverancier dit ook gaat doen.

Na elk contractjaar kijkt een energieleverancier wat je aan elektriciteit hebt teruggeleverd. Dat wordt afgetrokken van de stroom die je hebt afgenomen, ook wel salderen genoemd. Dit gebeurt in de regel na elk jaar. We schreven eerder hoe dat werkt en hoe de salderingsregel er in de toekomst uit gaat zien. Sommige energieleveranciers wijken af van de norm en salderen per maand of kwartaal. Wees daar alert op, want in vrijwel alle gevallen is het ongunstig. Het wordt ook niet altijd duidelijk aangegeven!

Een bekend voorbeeld uit de praktijk is Budget Energie. Per 1 juli biedt het klanten met een variabel tarief een terugleververgoeding van 50% van het leveringstarief per kWh. Deze saldering vindt maandelijks plaats met de tarieven van de betreffende maand. Uit de prijsinformatie wordt dit niet direct duidelijk.

Waarom is salderen per maand ongunstig?

Salderen op maandbasis is in vrijwel alle situaties ongunstig. Ook als je, zoals bij Budget Energie, een (in de huidige markt) relatief hoge terugleververgoeding krijgt. In de zonnige maanden wek je namelijk meestal veel meer stroom op dan je verbruikt. In de winter is dat andersom, en verbruik je juist meer dan je opwekt. Bij saldering op jaarbasis kun je het hogere verbruik in de winter in feite wegstrepen tegen het overvloed aan stroom in de zomer. Het energienet zou je als een soort buffer kunnen zien, waar het teveel aan stroom in zonnige periodes wordt opgeslagen, zodat je dat in de donkere maanden ‘gratis’ kunt opmaken. Bij saldering op maandbasis kan dat niet meer. In de zomer krijg je dan een relatief lage vergoeding voor die stroom, terwijl je in de donkere maanden de volle prijs gaat betalen, omdat je nog nauwelijks opwek hebt. Dat is extra pijnlijk als je je huis elektrisch verwarmt met bijvoorbeeld een warmtepomp.

©Colby Lysne

Wetswijziging

Onder meer de Consumentenbond en de Autoriteit Consument & Markt (ACM) vinden dat salderen op jaarbasis moet plaatsvinden en niet bijvoorbeeld per maand of kwartaal. Maar dit staat nog niet letterlijk zo in de wet. Minister Rob Jetten van Klimaat en Energie heeft aangeven dat hij de Energiewet graag wil aanpassen, zodat het nog duidelijker is dat saldering op jaarbasis verplicht is. Zolang dat niet is gebeurd zegt Budget Energie in ieder geval door te gaan met salderen per maand.

Terugleververgoeding

Maandelijks salderen doet minder ‘pijn’ als een redelijke terugleververgoeding wordt vastgesteld. Maar ook hier geeft de Energiewet nog geen duidelijkheid. De ACM stelde eerder dat de vergoeding minimaal 70% van het kale leveringstarief moet zijn. Dat wordt echter pas bekrachtigd in de nieuwe energiewet die in 2025 ingaat. Daar maken veel energieleveranciers misbruik van door nu nog een veel lagere vergoeding te geven. Controleer daarom uiteraard ook steeds goed de terugleververgoeding als je op jaarbasis (en bij jaarlijkse saldering!) meer stroom levert dan afneemt.

Wat kun je doen?

Wat kun je zelf doen om zekerheid te hebben over saldering? Om te beginnen raden we je aan om duidelijkheid te krijgen over de manier waarop de salderingsregel wordt toegepast door jouw energieleverancier. Als je een variabel contract hebt, moet je dit extra goed in de gaten houden. De tarieven en voorwaarden kunnen namelijk na elke maand veranderen. Weliswaar gebeurt dat in de regel maar twee keer per jaar, maar door de huidige marktsituatie wijken veel energieleveranciers daar van af.

Overweeg je om over te stappen? Bij een variabel contract teken je een overeenkomst voor onbepaalde tijd. Dan kun je altijd maandelijks opzeggen zonder boete. Heb je nog een vast contract, dan kun je na de contractperiode overstappen. Let goed op de einddatum, want meestal ga je automatisch over van een vast naar een variabel contract. Let daarnaast ook goed op de tarieven voor teruglevering en of er per maand, kwartaal of jaar gesaldeerd wordt. Reken alles goed door, zodat je zeker weet dat je bij een partij terechtkomt die uiteindelijk het gunstigst voor jouw situatie is.

©Looker_Studio - stock.adobe.com

Haalbaarheid jaarlijks salderen

Nu bij steeds meer woningen de daken vol liggen met zonnepanelen, valt de haalbaarheid van jaarlijks salderen natuurlijk wel te betwisten. Woningen ‘dumpen’ in de zomer immers massaal stroom, wat zelfs tot overbelasting van het net kan leiden, om het in de winter weer ‘gratis’ af te kunnen nemen. Het energienet wordt als een soort buffer gebruikt. Zélf je overvloedige zonnestroom opslaan in een thuisbatterij lijkt een goed alternatief. Maar je kunt niet genoeg opslaan om de winter door te komen. Sterker nog, bij de meeste batterijen wordt de volledige capaciteit op een bewolkte dag al aangesproken. Er zijn overigens ook andere manieren om je zonnestroom optimaal te benutten.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.