De Nederlandse regering heeft aangekondigd om de gasvelden in Groningen al op 1 oktober dit jaar te sluiten. Eerder had Den Haag oktober 2024 vooropgesteld als sluitingsdatum, maar de kraan wordt dus een jaar eerder dichtgedraaid. Wat betekent dat en welke gevolgen heeft dat voor de consument wiens apparaten op de specifieke eigenschappen van het Groningse gas zijn afgestemd?

Sneller dan gedacht komt er een eind aan 60 jaar gaswinning in Nederland en een belangrijke bron van aardgas voor een groot deel van West-Europa. Als reactie op deze beslissing sprongen de Europese gasprijzen zo’n 20 procent omhoog en valt er een alternatief voor het Russische gas weg. De gasputten worden nog niet allemaal ontmanteld, zodat in geval van nood toch opnieuw gas kan worden gewonnen. 

©Robert Hoetink

Adieu Groningen-gas

Bovendien betekent het ook het einde van de rechtstreekse winning van een aardgaskwaliteit waarop alle gastoestellen van Nederland en veel gastoestellen in België zijn ingesteld. Die specifieke gaskwaliteit kennen we onder de naam ‘Groningen-gas’. Toch is er geen reden tot ongerustheid, al is de oplossing die Nederland voorziet helemaal anders dan die van haar zuiderburen. Om de oplossingen en de gevolgen voor de consument beter te begrijpen, moeten we eerst de twee verschillende kwaliteiten van aardgas toelichten.  

Fossiel

Aardgas ontstaat uit restanten van heel oud organisch materiaal (fossielen), zeg maar planten of dieren. Vandaar de term ‘fossiele brandstof.’ Het is een gasmengel dat hoofdzakelijk bestaat uit methaan, stikstof en ethaan. In Nederland en op de Noordzee boort men 3 tot 4 kilometer diep om aardgas te winnen. Wanneer aardgas wordt bovengehaald is dat brandbaar, kleurloos en zelfs reukloos. De typische, indringende geur waaraan we aardgas herkennen, is afkomstig van een geurproduct dat men uit veiligheidsoverwegingen aan het gas toevoegt. Op die manier zijn we in staat om een gaslek te ruiken.

H-gas versus L-gas

Het ene aardgas is het andere niet. In Nederland en België kennen we twee kwaliteiten van aardgas: hoogcalorisch gas (H-gas) en laagcalorisch gas (L-gas). Dat laatste noemen we ook wel Groningen-gas. Het L-gas komt inderdaad uit een reusachtig gasveld uit Slochteren. Toen dat gas eind jaren vijftig werd ontdekt en de winning begin jaren zestig werd uitgerold, werd dit L-gas de standaard voor gasfornuizen en cv-ketels in Nederland en deels in de ons omringende landen. Ook tuinbouw en industrie maken gebruik van dit gas.

Het grote verschil tussen L-gas en H-gas zit hem in het hogere stikstofgehalte van L-gas. Er zit relatief veel onbrandbare stikstof (14 procent) in Groningen-gas. H-gas bevat dus minder stikstof, maar meer methaan. Hierdoor is de calorische waarde van L-gas lager dan die van H-gas. De verbranding levert dus minder energie op. Tenslotte is de druk voor het transport van L-gas (25 mbar) hoger dan voor H-gas. Om in hetzelfde gebied zowel L-gas en H-gas te verdelen, zijn er dus gescheiden leidingnetwerken nodig.

Gasunie

In Nederland is de Gasunie (voluit de Gasunie Transport Services, of GTS) de eigenaar van het landelijke gasnetwerk. De Gasunie zorgt dat al het aardgas in de juiste mix naar de juiste plek gaat. Dat betekent dat 60 procent in de vorm van hoogcalorisch gas naar de industrie in binnen- en buitenland vertrekt, terwijl 40 procent als laagcalorisch Groningen-gas naar midden- en kleinverbruik gaat.

Omdat er steeds minder en uiteindelijk geen L-gas meer wordt geproduceerd, zal de Gasunie dat ondervangen door H-gas te importeren en daar de kwaliteit van aan te passen. In Nederland gaat er dus een kwaliteitsconversie plaatsvinden waarbij men H-gas omzet naar L-gas. In België gaat men voluit voor H-gas en past men indien nodig de betreffende apparaten aan. 

Stikstoffabrieken voor pseudo-Groningen-gas

Om de kwaliteitsconversie uit te voeren, heeft de Gasunie vier installaties verspreid over het land ingericht: Zuidbroek, Ommen, Pernis en Wieringermeer. Ze zullen de kwaliteit van het geïmporteerde hoogcalorische gas verlagen tot die van L-gas. Met deze vier installaties haalt men de stikstof uit gewone lucht en voegt men die toe aan het hoogcalorische gas.

Het resultaat is laagcalorisch gas waarvan de kwaliteit overeenkomt met Groningen-gas. Op die manier produceert zo’n installatie pseudo-Groningen-gas dat geschikt is voor de cv en huishoudelijke kookapparaten. Het is de bedoeling dat de Nederlandse consument tijdens het gebruik niets van die conversie merkt. 

©Sander van der Werf

Vloeibaar gas

Het H-gas dat Nederland voor haar kwaliteitsconversie importeert, komt binnen als LNG (liquefied natural gas). Dat vloeibaar gemaakte aardgas wordt getransporteerd en opgeslagen bij een temperatuur van -162 graden Celsius. Het volume van LNG is 600 maal kleiner dan van aardgas bij een normale temperatuur en normale druk. Dus 1 liter LNG levert 0,6m³ aardgas op. Zodra LNG weer aardgas is geworden, pompt de terminal het in het Nederlandse gastransportnet en gaat het op weg naar de eindgebruiker.

©aerial-drone - stock.adobe.com

België gaat voor H-gas

In België volgt men de omgekeerde oplossing. De omschakeling begon daar in 2018 en loopt door tot 2024. Hier stapt men resoluut over van L-gas naar H-gas, en daarom heeft men dus geen stikstoffabrieken nodig. Stapsgewijs wordt in de zomerperiode een groep gebruikers gecontacteerd. De omschakelingscampagne betreft 1,6 miljoen particulieren en bedrijven. Dat betekent dat hun verwarmingsketels, boilers, fornuizen, kachels, kookplaten, convectoren en sierhaarden worden nagekeken door een erkend technicus. Toestellen die dateren van na 1978 zijn over het algemeen compatibel met rijk gas en kunnen met een eenvoudige aanpassing goed en veilig blijven werken. Oudere toestellen zullen vervangen moeten worden. In de meeste gevallen wordt die controle gedaan tijdens de verplichte tweejaarlijkse controle van de verwarmingsketel.  

Zelfde factuur

Wat Nederland en België gemeen hebben, is dat er op de factuur voor de consument niets verandert. Je leest daar wel hoeveel kubieke meter gas je verbruikt, maar je betaalt per eenheid energie in kWh en niet per kubieke meter gas. Als je dus evenveel energie verbruikt, betaal je hetzelfde bedrag als vóór de omschakeling.

Wil jij jouw huis verduurzamen?

Met een prijs van 139 euro is de Yale Linus L2 Lite zeker niet het goedkoopste slimme slot dat je momenteel kunt kopen, maar binnen dit segment hoort hij wel bij de meest betaalbare keuzes. Omdat het om een afgeslankte variant van de eerder geteste Linus L2 gaat, ligt de vraag voor de hand wat je precies inlevert ten opzichte van dat uitgebreidere model.

Als het om slimme sloten gaat, dan kun je het vaak best gek en duur maken. Dat bewijst bijvoorbeeld de Nuki Smart Lock Ultra (die zijn hoge prijs van 350 euro wel meer dan waard is trouwens). Maar wat nou als je dat te veel geld vindt, of simpelweg niet vindt opwegen tegen wat je ervoor terugkrijgt? Dan kom je al gauw uit bij modellen als de Aqara U200 Lite, Nuki Smart Lock Go of de nieuwe Yale Linus L2 Lite, een slim slot dat afgeleid is van de duurdere (zie hieronder) Yale Linus L2 uit 2024.

De voorganger: de Yale Linus L2 ⤵️

Net als bij de Nuki Smart Lock Go lever je hier iets in op de totale ervaring, al gaat het vooral om luxe die je kunt missen. De Yale Linus L2 Lite heeft geen ingebouwde wifi, werkt met wegwerpbatterijen in plaats van een oplaadbare accu en wordt niet standaard geleverd met een NFC-tag zoals de Yale Dot. Dat scheelt duidelijk in de kosten. Daar staat tegenover dat je vrijwel dezelfde appfuncties krijgt als bij het duurdere L2-model, inclusief bediening op afstand via Matter en Thread.

Lees ook: Matter uitgelegd: de nieuwe standaard voor een zorgeloos slim huis

©Wesley Akkerman

Matter over Thread

Vooral dat laatste kan ervoor zorgen dat de Yale Linus L2 Lite in de smaak valt; hier in elk geval wel. Want wanneer je een Thread Border Router in huis hebt, zoals een Apple Homepod of een Google TV Streamer, dan kun je het slot gewoon op afstand bedienen en dus openen of sluiten terwijl je niet thuis bent. Dat verloopt wel via een app van derden, zoals Apple Woning of Google Home, maar dat voelt eerder als een kleine omweg dan als een echt nadeel. Dat scheelt flink in de kosten, omdat je zo niet vastzit aan de optionele wifi-module van Yale, die met 83 euro behoorlijk aan de prijs is.

Er zijn naast deze wifi-module overigens nog andere accessoires waarmee de Yale Linus L2 Lite zich laat combineren. Zo is er een los verkrijgbaar keypad van 136 euro, waarmee je het slot kunt ontgrendelen via een vingerafdruk. Ook kun je werken met de eerder genoemde Yale Dot: een aparte NFC-tag die je per drie stuks koopt voor 30 euro en waarmee je het slot eenvoudig opent en sluit.

©Wesley Akkerman

Nooit meer voor een gesloten deur

Gebruik je geen accessoires en heb je ook geen toegang tot Matter, dan voelt de Yale Linus L2 Lite al snel wat beperkt aan (zoals elk slim slot op dat moment zou doen). In dat geval bedien je de draaiknop aan de binnenkant via bluetooth, wat betekent dat je altijd in de buurt moet zijn. Ook wanneer je even iets wil instellen dan moet je je bluetooth activeren. Dat is wat onhandig en omslachtig, zeker wanneer je die verbinding standaard uit hebt staan.

Gelukkig werkt de Yale Linus L2 Lite met cilinders die beschikken over een paniekfunctie. Dat betekent dat je het slot altijd vanaf de buitenkant kunt opendraaien, mocht er een probleem zijn (dan moet je cilinder dit wel ondersteunen, iets om vooraf dus goed te controleren). Dit is en blijft een fijne back-up, zeker wanneer bluetooth onverhoopt een keer hapert of wanneer de batterijen leeg zijn. In de praktijk gebeurt dat zelden, maar het idee dat je nooit echt buitengesloten raakt, stelt gerust.

Geen DoorSense, maar wel KeySense

In de app vind je een reeks functies die het dagelijks gebruik net wat slimmer maken. Zo kun je eenvoudig tijdelijke digitale sleutels aanmaken voor gasten, de plantenwatergever, huishoudelijke hulp, familie of zelfs de postbode — en die toegang net zo makkelijk weer intrekken. In één oogopslag zie je bovendien wie het slot wanneer heeft bediend. Ook automatisch ontgrendelen zodra je aan komt lopen behoort tot de mogelijkheden. Wat hier wel ontbreekt, is DoorSense: de functie die laat zien of de deur daadwerkelijk open of dicht is.

In plaats daarvan is er KeySense, een functie waarmee je bepaalt hoe de fysieke knop op de Yale Linus L2 Lite zich gedraagt. Je kunt kiezen voor direct vergrendelen of juist een korte vertraging instellen; veel meer opties zijn er niet. Het voelt eerlijk gezegd wat als een marketingnaam voor iets dat je van zo'n knop eigenlijk standaard zou verwachten, maar dat terzijde. Positief is in elk geval dat je zelf invloed hebt op hoe die fysieke bediening reageert.

©Wesley Akkerman

Yale Linus L2 Lite kopen?

Daarnaast vallen nog een paar praktische zaken op. De Yale Linus L2 Lite is niet bijzonder snel en draait het slot rustig aan, maar daar staat tegenover dat hij opvallend stil is. Aan de buitenkant hoor je hem vrijwel niet. Handmatig bedienen en installeren verlopen gelukkig soepel: het monteren kost je grofweg tien minuten (aan uitpakken ben je waarschijnlijk meer tijd kwijt). Juist daardoor voelt dit slimme slot, als retrofitoplossing, prettig en laagdrempelig in gebruik.

Al met al biedt de Yale Linus L2 Lite in de praktijk verrassend veel. Wie behoefte heeft aan extra functies, kan terecht bij een uitgebreider model zoals de Linus L2. Maar gebruikers die vooral een betrouwbaar en eenvoudig smart lock zoeken, zitten goed met de Linus L2 Lite. Zeker als je al beschikt over een Thread Border Router en de verbinding via Matter kunt laten lopen, werkt alles zoals je mag verwachten. Het prijskaartje van 139 euro voelt daarbij nét wat aan de hoge kant, waardoor dit slot vooral aantrekkelijk wordt zodra hij ergens met korting wordt aangeboden.

De film gebaseerd op de Helldivers-gamefranchise zal op 10 november 2027 in première gaan. Daarbij heeft acteur Jason Momoa een hoofdrol te pakken.

Dat meldt Deadline. Veel details over de film zijn er verder nog niet, behalve dus dat Momoa - bekend van Aquaman en Game of Thrones - er in speelt, en dat Fast and Furious-regisseur Justin Lin de regie op zich neemt.

De verfilming van Helldivers werd vorig jaar aangekondigd, maar sindsdien is het vrij stil rondom de film. Wel maakte Lin eerder al duidelijk dat hij de Helldivers-film wil gebruiken als excuus om bekende acteurs op het witte doek op gewelddadige wijze aan hun einde te laten komen.

Over Helldivers

Helldivers is een multiplayershooterfranchise waarin spelers in teamverband buitenaardse wezens doden om Super Earth te beschermen. Men krijgt in het ruimteschip allerlei missies voorgeschoteld, zoals het vernietigen van een nest aan buitenaardse wezens of het vergaren van data, en reist vervolgens af naar planeten om die missies te klaren.

Vooral het in 2024 verschenen Helldivers 2 is een blijvend succes en wordt nog altijd met nieuwe content ondersteund. De game kwam eerst op PlayStation 5 en pc uit, maar is inmiddels ook speelbaar op Xbox Series-consoles.

PlayStation-verfilmingen

Steeds meer PlayStation-franchises worden de laatste jaren verfilmd, en er staan er nog veel meer op de planning. Zo zijn er films gebaseerd op Uncharted en Gran Turismo gemaakt, en series rondom The Last of Us en Twisted Metal. Ook is er een film rondom de Horizon-franchise in de maak en komt er een serie rondom God of War.