In een doorsnee woning gaat 15 procent van het totale warmteverlies via ramen en deuren. Inspanningen zoals zonnepanelen of een warmtepomp schieten hun doel deels voorbij als de warmte gewoon via de ramen verdwijnt. Enkelglas is al lang niet meer van deze tijd, maar ook dubbelglas en zelfs drievoudig glas is de afgelopen jaren spectaculair verbeterd. Wil je renoveren op vlak van beglazing, dan maken we je graag wegwijs.

In dit artikel geven we een overzicht van de verschillende soorten hoogrendementsglas. We bekijken ook hoe je het isolerende vermogen van beglazing kunt vergelijken en wat je zoal bespaart met hoogrendementsglas. Hoe weet je welk glas bij jou in de ramen staat? Ook informeren we je over eventuele subsidie die je kunt krijgen van de overheid.

Lees ook: 10 vragen over HR++-glas

Isolerende beglazing bestaat uit twee of drie glasbladen. Een afstandhouder zorgt dat de glasbladen van elkaar gescheiden zijn en in de spouw zit droge lucht of droog gas. Bij panden die gebouwd werden voor 1995 bestaat de beglazing nog uit enkelglas of uit de eerste generatie van dubbelglas. De isolatiewaarde van dat dubbelglas is niet vergelijkbaar met de huidige normen. Destijds was de spouw tussen de glasbladen gewoon gevuld met lucht en was er evenmin sprake van een isolerende coating.  

U-waarde = warmtegeleiding

Om de isolatiekwaliteit van verschillende soorten beglazing te vergelijken, baseert men zich op de warmtegeleiding. Die wordt uitgedrukt in U-waarde. Hoe kleiner deze waarde, hoe kleiner de warmtegeleiding, hoe beter dus de thermische isolatie en hoe lager het energieverbruik. Enkel glas heeft bijvoorbeeld een waarde van 5.5, terwijl drievoudig glas in een kunststof kozijn een U-waarde heeft van 0.4 tot 0.9. 

Onderstaande tabel geeft een goed idee van het verband tussen de U-waarde en warmteverlies via het glas. Veronderstel dat de temperatuur buiten 0°C is en de binnentemperatuur bedraagt 20°C, dan meet je binnen aan het raam de volgende temperaturen. 

Geen koude wand

Behalve het warmteverlies beperken is er nog een bijkomend nut van goede isolerende beglazing: het behaaglijk gevoel. Een grote glaspartij die onvoldoende isoleert, voelt aan als een koude wand. Met hoogrendementsglas kun je in de winter comfortabel dicht bij het raam zitten om een boek te lezen. Bovendien heb je minder risico op condensatie. Ten slotte is het een investering die je onmiddellijk merkt in de energierekening. Per 1 m² enkel glas die je vervangt door hoogrendementsglas, bespaar je elk jaar ongeveer 23 m³ aardgas of 25 liter stookolie. 

©Anna Zheludkova

Hoogrendementsglas

Toch is hoogrendementsglas een vage term, want er vallen meerdere uitvoeringen onder deze noemer. De meest gebruikte variant is HR++glas. Deze beglazing bestaat uit twee glasplaten waartussen isolerend gas zit zoals krypton of argon. Vaak zit er ook een flinterdun metaallaagje aan de binnenkant van de glasplaat als extra isolatie. HR+++glas, of triple glas, is uit drie glasplaten opgebouwd. Tussen deze platen zit isolerend gas en weer zijn die glasplaten voorzien van een coating. Het voordeel van HR+++glas is dat het in de winter de warmte binnen en in de zomer de warmte buiten houdt. HR+++glas zorgt voor de beste isolatie.

HR+++ of HR++

HR+++glas gaat langer mee dan dubbelglas en isoleert beter op akoestisch vlak. Het nadeel is de kost van dit glas. En dan hebben we het niet alleen over de prijs van het glas maar ook over de prijs van nieuwe kozijnen. Triple glas is dikker en per m² minstens tien kilogram zwaarder dan dubbel glas. Bovendien houdt driedubbelglas veel zonlicht vast, waardoor zonnewering bijna altijd onmisbaar is. HR+++glas is duurder door de extra glasplaat en door het feit dat de montage moeilijker is, want de kozijnen moeten aangepast worden om het gewicht te dragen. Als je dus wilt investeren in nieuw glas en HR+++glas past niet in je budget, dan kun je gerust voor HR++glas gaan. Dat is aanzienlijk goedkoper dan drievoudig glas en het isoleert bijna zo goed.

©Youril

©DS | ID.nl

Vacuümglas is dunner en lichter

Daarnaast is er ook vacuümglas dat uit slechts twee glasplaten bestaat met daartussen een microspouw van slechts 0,1 mm. De glasbladen zijn, afhankelijk van de uitvoering, 3 tot 6 mm dik en één van de glasbladen is voorzien van een speciale isolerende coating. Deze beglazing is maar liefst vier keer dunner dan triple glas en weegt maar een derde van drievoudig glas. Dit heeft eigenlijk vooral voordelen. De U-waarde is slechts 0.4 tot 0.7 en de totale dikte van de beglazing (dus alle lagen samen) bedraagt tussen de 6,7 en 11,7 mm. Vacuümglas heeft een goede geluidsreductie en door de geringe dikte is het ideaal om te plaatsen in bestaande kozijnen. Vacuümglas is wel duur. Gemiddeld betaal je 245 euro per vierkante meter exclusief btw. Het heeft een lange levensduur (25 jaar getest); daarom wordt er 15 jaar garantie op gegeven. Bovendien neemt de isolatiewaarde door de tijd niet af, in tegenstelling tot traditioneel isolatieglas.  

Zonwerend glas

Zonwerend glas is een buitenbeentje. Het is een oplossing voor wie veel licht in huis wil, maar de warmte van de zon wilt buitenhouden. Het is hoogrendementsglas waarop een laagje metaaloxide is aangebracht. Zonwerend glas heeft bijna dezelfde dikte als gewoon hoogrendementsglas en daarom past het zonder problemen in bestaande ramen, zodat het uitstekend bruikbaar is voor renovaties. Dit glas heeft eigenlijk alleen maar zin bij ramen die zuid, zuid-oost of oost-west zijn georiënteerd.  

Subsidie

Op de website van ISDE kun je subsidie aanvragen om een deel van de kosten te dekken. Ruw gerekend neemt men aan dat je op die manier ongeveer 15 procent van de factuur kunt terugkrijgen. Het loont de moeite om even na te denken of je de renovatie van de beglazing kunt combineren met een andere maatregel om de woning te verduurzamen. De subsidie van de Rijksoverheid voor twee maatregelen is het dubbele van die voor één maatregel, maar je moet beide maatregelen wel binnen de twee jaar laten uitvoeren. Een voorbeeld daarvan is HR++glas laten plaatsen en een zonneboiler installeren. 

Je komt in aanmerking voor de hoogste subsidiëring als je triple glas of vacuümglas in nieuwe kozijnen laat plaatsen. Die subsidiëring is drie keer zo hoog als voor HR++glas.

Guy Ritchie werkt aan een nieuwe serie voor Amazon Prime Video: Young Sherlock. Daar is nu de eerste trailer van uitgebracht.

De serie speelt zich af rond 1870 in Oxford en is gebaseerd op het boek Young Sherlock Holmes van Andy Lane. Zoals de naam al weggeeft draait het om een nog jonge Sherlock Holmes - de speurneus is in deze serie nog maar 19 jaar oud.

De regie is zoals gezegd in handen van Guy Ritchie, de Britse filmmaker die eerder al de Sherlock Holmes-films met Robert Downey Jr. in de titulaire rol maakte. Verder is hij vooral bekend van gangsterfilms als Lock, Stock & Two Smoking Barrels en Snatch.

De rol van Sherlock wordt gespeeld door Hero Fiennes Tiffin, die eerder al in After speelde. Ook Natasha McElhone (Californication, The Truman Show) en Joseph Fiennes - de broer van Ralph Fiennes - hebben rollen.

Young Sherlock staat vanaf 4 maart op Amazon Prime Video. Bekijk hieronder de eerste trailer.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.