Dankzij gps kunnen foto's van locatiegegevens worden voorzien. Zo zie je altijd waar je de foto hebt gemaakt. Met een smartphone is dat gemakkelijk, maar hoe doe je dat met je fototoestel als die geen gps heeft? Zijn deze gegevens ook weer te wissen als je de locatie niet openbaar wilt maken?

Tip 01: Smartphone

Fotografeer je regelmatig met je smartphone? Dan bevatten veel van je foto's nu waarschijnlijk al locatiegegevens. In de telefoon zit namelijk een gps-ontvanger, zodat bekend is waar jij je bevindt. De locatie kan zodoende automatisch aan elke foto die je neemt worden toegevoegd. Het kan wel zijn dat je deze mogelijkheid nog moet aanzetten. We beginnen even met de iPhone. Ga naar de app Instellingen en blader omlaag naar Privacy en kies Locatievoorzieningen. In iOS 7 en lager worden er locatiegegevens in foto's weggeschreven als de schakelaar bij Camera groen is. Gebruik je niet de standaard camera-app maar een andere app, dan moet je daar hetzelfde voor doen. Draai je iOS 8, dan zijn de schakelaars er niet meer. Kies hier achter Camera de optie Bij gebruik van app of Altijd. Verder moet helemaal boven in het scherm de schakelaar Locatievoorzieningen aanstaan, want anders staat deze functionaliteit volledig uit.

©PXimport

Tip 01 Je geeft zelf aan of locatiegegevens in je foto's terechtkomen.

Tip 02: Camera-apps

Fotografeer je weleens met een andere app dan de standaard camera-app van je iPhone? Zelfs als je de handeling uit de eerste tip hebt uitgevoerd, kan het gebeuren dat er geen locatiegegevens worden weggeschreven. In elke camera-app kan een optie zitten waarmee je het wegschrijven van locatiegegevens inschakelt. Roep in de camera-app daarom het scherm op met de app-instellingen om dit te controleren. Ga op zoek naar een optie die met locatiegegevens te maken heeft en zet die aan. Vaak wordt het geotagging genoemd.

Als je een Android-toestel hebt, schakel je het wegschrijven van locatiegegeven altijd in via de app-instellingen van de app die je gebruikt. Open de camera-app die je gebruikt, open de instellingen en zoek naar een begrip als Locatiegegevens of Geotags. Ook bij Android moet je nu zorgen dat in de algemene instellingen van je smartphone de locatiebepaling aan blijft staan. Zet je deze uit, dan kan de camera-app ook niet meer bepalen waar je bent.

©PXimport

Tip 02 Ook in camera-apps kan een locatieoptie zitten.

Tip 03: Plattegrond

Locatiegegevens zitten natuurlijk niet voor niets in foto's. We willen er ook wat mee doen. Om te zien waar je gefotografeerd hebt, start je op een iPhone de app Foto's op. Tik linksonder op Foto's. Je foto's worden nu geordend op datum. Eerst per jaar en elke keer dat je op het vlak met miniaturen tikt, wordt de tijdspanne korter. Boven de miniaturen zie je locatienamen staan. Tik je erop, dan verschijnt een plattegrond met de foto's die er gemaakt zijn. Foto's worden gegroepeerd en naarmate je verder inzoomt, zie je steeds beter op welke plek groepjes of individuele foto's gemaakt zijn. Op een Android-apparaat hangt het van het merk af waar je de locaties ziet. Op een smartphone van Samsung start je de app Galerij, tik je in de kopregel op Albums en kies je voor Locaties. Wil je snel en gemakkelijk een overzicht van al je foto's op een plattegrond hebben, dan kun je op een iPhone de gratis app Picture-Map Free gebruiken en op een Android-telefoon de gratis app PhotoMap.

©PXimport

Tip 03 Op een plattegrond zie je waar gefotografeerd is.

Tip 04: Camera

Zo nu en dan wordt een gewone fotocamera van een gps-ontvanger voorzien. Helaas is het nog steeds niet zo dat alle recente camera's erover beschikken. Heeft jouw camera het wel, dan worden je foto's net als bij de smartphone automatisch van locatiegegevens voorzien. Je moet de optie wel altijd even aanzetten via het menu van de camera. In tegenstelling tot een smartphone houdt een camera niet continu bij waar je bent. Schakel je het toestel in, dan kan het zijn dat je eventjes moet wachten tot de gps je locatie heeft bepaald. Dit zie je bijvoorbeeld aan een pictogram op het scherm of aan een gekleurd lampje. Fotografeer je te vroeg, dan is niet of niet nauwkeurig genoeg bekend waar je bent. Het kan zijn dat een camera via het menu de mogelijkheid biedt om ook je positie te verversen wanneer de camera is uitgeschakeld, maar dat verkort wel sterk de batterijduur.

©PXimport

Tip 04 Er bestaan ook camera's met ingebouwde gps.

Tablets

Een groeiend aantal mensen fotografeert met een tablet. Niet alleen thuis, maar ook onderweg. Android-tablets hebben vrijwel altijd gps aan boord, zodat foto's - net zoals bij een smartphone - eenvoudig van locatiegegevens te voorzien zijn. Bij de iPad ligt dit anders. Heb je een model dat is voorzien van mobiel internet, dan is alles in orde. Heb je echter het model met alleen wifi, dan weet de iPad alleen waar je bent zolang je met een draadloos netwerk bent verbonden. Dus fotografeer je buiten het bereik van netwerken, dan is jouw locatie niet bekend en is niet te zien waar je hebt gefotografeerd.

Tip 05: Via wifi

Heeft jouw camera geen gps aan boord, maar beschikt het toestel wel over wifi? Dan stelt de fabrikant een gratis app beschikbaar waarmee je de camera draadloos met je smartphone kunt verbinden. Zodoende kun je de foto's die op je camera staan bekijken, ze op je telefoon bewerken, delen op internet en vaak ook de camera op afstand bedienen. Omdat je telefoon wel over gps beschikt, kan de app de foto's in de camera van locatiegegevens voorzien. Het is dan wel nodig de app tijdens het fotograferen op je telefoon te laten meedraaien, zodat je locatie continu bekend is. Zodra je klaar bent en de camera via wifi met je telefoon verbindt, worden de locatiegegevens naar de camera gestuurd en in de foto's opgeslagen. Soms kan het ook direct tijdens het fotograferen gebeuren. In dat geval moet de draadloze verbinding met je camera wel continu in stand blijven. Daarnaast kost deze optie meer stroom op zowel je telefoon als de camera.

©PXimport

Tip 05 Via een smartphone kun je foto's in de camera van locatiegegevens voorzien.

Tip 06: Achteraf

Wat nu als er geen gps en ook geen wifi op je camera zit, zoals op het gros van de camera's het geval is? Ook dan is het mogelijk om locatiegegevens in foto's op te slaan, al is het wel iets meer werk. Er bestaan namelijk talloze apps voor smartphones die voor je bijhouden waar je zoal naartoe gaat. Door elke paar seconden je positie te bepalen, wordt een zogenaamd spoor of track gemaakt. Zo zie je precies wanneer je waar was. Een spoor kun je op ieder moment starten en weer stoppen. In de app kun je dus een hele verzameling aanleggen bijvoorbeeld als je gaat hardlopen, fietsen, of een dagje op stap bent. Zo'n spoor kun je vervolgens naar de computer versturen. Dat kan onder andere via e-mail of een cloud-dienst zoals Dropbox of Google Drive. Het enige wat nu nog hoeft te gebeuren, is het koppelen van de locatiegegevens uit een spoor aan de foto's die je met je gewone camera hebt gemaakt. Ook daar bestaat handige software voor. We laten het proces stap voor stap aan je zien.

©PXimport

Tip 06 Door een spoor bij te houden, kun je foto's achteraf locatiegegevens geven.

Tip 07: iPhone

Het begint dus met het opnemen van een spoor op je smartphone. Daar bestaan veel apps voor, bijvoorbeeld (topografische) kaartprogramma's en fitness-apps. Het maakt niet echt uit welke app je gebruikt, zolang je maar een spoor kunt opnemen en dit via bijvoorbeeld e-mail kunt versturen. Een prima gratis app voor de iPhone is myTracks. Op Android kun je het bijna gelijknamige My Tracks gebruiken. Laten we de iPhone als voorbeeld nemen. Je start myTracks, tikt linksonder op REC en kiest Start recording. Vanaf nu wordt je locatie geregistreerd in een spoor. Dit zie je als een lijn op de plattegrond. Nu kun je gaan fotograferen.

De app kun je zolang laten lopen als je wilt en de accu van je telefoon het uithoudt. Na afloop tik je weer op REC en kies je Stop recording. Tik op het map-pictogram en je ziet alle opgenomen sporen. Kies er een uit, tik bovenin achter de naam van het spoor op het informatie-pictogram en tik daarna op het delen-pictogram. In het Export-scherm tik je opnieuw op een delen-pictogram. Kies Mail en stuur het bestand naar jezelf, of kies Open in als je het spoor via een app zoals Dropbox wilt overzetten. Het spoor wordt als een gpx-bestand bewaard.

©PXimport

Tip 07 Verstuur een spoor via bijvoorbeeld e-mail aan jezelf.

Tip 08: Android

Met de app My Tracks op Android werkt het in grote lijnen hetzelfde als op de iPhone (zie vorige tip). Eerst neem je een spoor op door op de opnameknop te drukken. Zodra je klaar bent druk je op de stop-knop. Alle sporen komen op het hoofdscherm van de app te staan. Selecteer een spoor en kies in het menu voor Exporteren. Opslaan kan in het geheugen van de telefoon, waarna je het bestand zelf kunt oppakken vanuit bijvoorbeeld de mail-app of de app van Dropbox. Rechtstreeks vanuit My Tracks naar je Google Drive versturen kan eventueel ook. Let er wel op dat je op het scherm Exporteren naar kiest voor het bestandsformaat GPX. Standaard kiest de app namelijk voor KML.

©PXimport

Tip 08 Exporteer het spoor als een gpx-bestand.

Tijd synchroniseren

Om foto's achteraf van locatiegegevens te voorzien, is het belangrijk dat de klok in je camera de juiste tijd aangeeft. Het opnametijdstip van de foto wordt namelijk gebruikt om in het spoor te zoeken waar je op dat moment was. Loopt je camera een minuut voor of achter, dan wordt dus al de verkeerde locatie gekozen. Tenzij je langer op dezelfde plek bent gebleven. Je kunt het beste de tijd die je smartphone aangeeft op de camera instellen. Dan weet je zeker dat de gegevens straks kloppen.

Tip 09: GeoSetter

Nu heb je dus een gpx-bestand (het spoor) waarin de benodigde locatiegegevens staan. Dit bestand heb je naar jezelf gemaild, of opgeslagen in bijvoorbeeld Dropbox of Google Drive. Sla dit bestand nu op in een map van je computer. Zet ook de foto's van je camera over naar de computer zoals je dat normaal ook doet. Nu hoeven we alleen nog de juiste locatiegegevens aan de foto's toe te voegen. Daar komt het gratis programma GeoSetter goed bij van pas. Tijdens of na installatie kan een melding verschijnen dat (een nieuwe versie van) ExifTool nodig is. Sta dit toe, want GeoSetter gebruikt dit programma om foto's aan te passen. Start GeoSetter en blader naar de map waarin je foto's staan. Kies Foto's / Selecteer alles en daarna Foto's / Synchroniseer met GPS gegevens bestanden. Wijs in het volgende scherm bij Synchroniseer met gegevens bestand het gpx-bestand aan. Klik op OK en GeoSetter gaat aan de slag. Na afloop is in een venster te zien hoeveel foto's van locatiegegevens kunnen worden voorzien. Kies Ja om door te gaan. Het verwerken kan wel een tijdje duren. Zodra alles klaar is, sla je de gegevens daadwerkelijk op in de fotobestanden via Bestand / Bewaar wijzigingen.

©PXimport

Tip 09 GeoSetter koppelt locatiegegevens uit een spoor aan jouw foto's.

Tip 10: Locatie wijzigen

De locatie van een foto kun je altijd nog wijzigen met GeoSetter. Bijvoorbeeld als de gps-gegevens niet nauwkeurig genoeg zijn bijvoorbeeld omdat je binnen gefotografeerd hebt of in een smal dal tussen hoge bergen. Kies een foto uit door op de miniatuur te klikken. Op de plattegrond zie je nu een paarse ballon met gele stip die de huidige locatie aangeeft. Deze ballon mag je verschuiven over de kaart. Zodra je hem loslaat, wordt gevraagd of de foto naar deze nieuwe locatie verplaatst moet worden.

Foto's die GeoSetter niet van locatiegegevens heeft voorzien of foto's waar je geen spoor van hebt opgenomen, kun je handmatig locatiegegevens geven. Je moet dan wel weten waar ze gemaakt zijn. Zoek de juiste locatie op de kaart. Dubbelklik op de gewenste plek. Hier verschijnt een rode ballon. Je mag hem verschuiven om de locatie nog wat nauwkeuriger in te stellen. Selecteer daarna een of meerdere foto's en kies in de menubalk Kaart / Verbind markering aan geselecteerde foto's. Vergeet niet om net als in de vorige tip, nadat je wijzigingen hebt aangebracht, deze nieuwe gegevens in de fotobestanden op te slaan via Bestand / Bewaar wijzigingen.

©PXimport

Tip 10 Locaties kun je aanpassen en ook handmatig aan foto's toevoegen.

Tip 11: Locatie bekijken

GeoSetter kun je niet alleen gebruiken om locatiegegevens toe te voegen of te wijzigen, maar ook om te zien waar je zoal foto's hebt gemaakt. Ga naar een fotomap, selecteer een foto door erop te klikken. Op de plattegrond zie je meteen waar dit exemplaar gemaakt is. Wil je dit van alle foto's in de map zien? Kies dan Kaart / Toon foto markeringen in de menubalk.

Op de plattegrond verschijnen blauwe ballonnen op alle plekken waar foto's genomen zijn. Klik je op een foto, dan zie je direct om welke ballon het gaat. Andersom kun je op een ballon klikken om te ontdekken welke foto er gemaakt is. Wil je alle ballonnen weer van de kaart halen, kies dan Kaart / Verwijder foto markeringen. De ballonnen verdwijnen alleen maar van de kaart, de locatiegegevens in jouw foto's blijven gewoon bewaard. De acties uit deze en voorgaande tip kun je trouwens ook uitvoeren via pictogrammen in de werkbalk die zich boven de plattegrond bevindt.

©PXimport

Tip 11 Je ziet direct waar al je foto's gemaakt zijn.

Tip 12: Elements Organizer

Adobe Photoshop Elements is een veelgebruikte fotobewerker. Heb je dit programma in huis, dan zit er meteen een fotobeheerder bij, genaamd Elements Organizer. Door fotomappen aan dit programma toe te voegen, kun je al je foto's vanuit één centraal programma beheren. Er zit ook een handige kaartmodule in, waarmee je precies ziet waar je foto's gemaakt zijn.

Foto's die van je smartphone komen, je camera met gps, of foto's waaraan je via GeoSetter een locatie hebt toegevoegd. Klik onder de menubalk op Plaatsen om de plattegrond op te roepen. Ook nu kun je markeringen op de kaart verslepen om de locatie van foto's te wijzigen. Een nieuwe locatie aan één of meer foto's toevoegen, doe je met Plaatsen toevoegen onder in het scherm (pictogram van een rode ballon met een blauw plusteken ernaast).

©PXimport

Tip 12 Elements Organizer is een fotobeheerder die ook een kaartweergave heeft.

Tip 13: Geotags wissen

Locatiegegevens komen goed van pas om te zien waar je gefotografeerd hebt. Niet alleen nu, maar ook over vele jaren, als herinneringen aan bijvoorbeeld een vakantie of leuk uitje flink zijn weggezakt. Toch kleven er ook nadelen aan. Want wat nu als je foto's deelt op internet? Bijvoorbeeld op Flickr? Van een vakantiekiekje is het vast niet erg als anderen weten waar dat was, maar hoe zit dat met foto's die je in en rond het huis maakt? Met een smartphone is het risico het grootst, omdat je ermee fotografeert en rechtstreeks kunt delen.

Gelukkig zijn persoonlijke gegevens eenvoudig weer te wissen. Voor iPhone kun je deGeo (0,89 euro) gebruiken. De aangepaste foto kun je rechtstreeks vanuit de app delen of opslaan in de filmrol. Op Android doet het al wat oudere EXIF Stripper hetzelfde. Op een pc kun je het programma Easy EXIF Delete gebruiken. Heb je Photoshop Elements, dan kan het ook via de Elements Organizer uit de vorige tip. Ga naar Plaatsen en selecteer de foto('s) en klik daarna onderin het scherm op Verwijderen. Hiermee wis je de locatiegegevens.

©PXimport

Tip 13 Locatiegegevens kun je ook wissen om je privacy te waarborgen.

Het was de grote verrassing van The Game Awards in 2024: CD Projekt Red keert na Cyberpunk 2077 terug naar de Witcher-franchise met een vierde deel. Als vervolg op het grandioze The Witcher 3: Wild Hunt heeft de ontwikkelaar grote - en eigen - schoenen te vullen, dus de ontwikkeling kan nog wel even duren. In dit artikel houden we je op de hoogte over alles rondom The Witcher 4.

Dit overzicht is bijgewerkt op 19 januari .

Releasedatum en platforms

CD Projekt Red heeft nog geen releasedatum voor The Witcher 4 bekendgemaakt, al is er reden om te geloven dat het spel in 2027 of later in de winkels moet liggen.

Tijdens de aankondiging op The Game Awards werd al bekendgemaakt dat de game 'in 2026 of later' zou uitkomen, en bij het onthullen van de fiscale cijfers in 2025 heeft CDPR definitief wereldkundig gemaakt dat The Witcher 4 niet in 2026 uitkomt. Volgens Chief Financial Officer Piotr Nielubowicz is de game in het najaar van 2024 volledig in productie gegaan.

Daarentegen nam Eurogamer in 2024 - voor de onthulling van het spel - een uitgebreid interview af met verschillende ontwikkelaars bij CDPR, waarin onder andere duidelijk werd dat het bedrijf probeert hun nieuwe games binnen twee jaar na onthulling uit te brengen. In het geval van The Witcher 4 zou deze regel een release in december 2026 betekenen, maar het lijkt er dus eerder op dat we de game later in 2027 in handen krijgen.

Cyberpunk 2077-launch zorgde voor verandering

CD Projekt Red heeft in een interview met Digital Foundry aangegeven dat de consoleversies van The Witcher 4 leidend zijn bij de ontwikkeling. De game moet op 60 fps draaien op de PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het is een verandering voor de ontwikkelaar, die zijn games normaliter ontwikkelt met voornamelijk een pc-publiek in het achterhoofd. De aanname is dat dit besluit is voortgekomen uit de desastreuze launch van Cyberpunk 2077, waarbij de game voor velen bijna onspeelbaar was op consoles en zelfs pc-spelers problemen ervoeren.

CDPR is zich ervan bewust dat deze problemen nog in het achterhoofd van spelers hangen, en zegt alles op alles te zetten om te zorgen dat dit niet nog een keer gebeurt. Dat lieten de regisseur van The Witcher 4, Sebastian Kalemba, en executive producer Małgorzata Mitręga weten aan IGN. "Allereerst: let it cook," zegt Kalemba, doelend op het niet overhaast uitbrengen van de game. "Ten tweede is de manier waarop we games produceren inmiddels veranderd, op een erg goede manier. We definiëren heel bewust de verschillende stadia van ontwikkeling. Zo zorgen we dat de fundering eerst in orde is."

Dat leidt volgens Kalemba nu al tot merkbare verbeteringen ten opzichte van de Cyberpunk 2077-ontwikkeling: "Het helpt ons met het feit dat alles dat we creëren enorm goed samenhangt met de rest van het spel. Daardoor hebben we het gevoel dat we meer controle hebben over een enorm complexe omgeving. En het geeft iedereen ook meer zelfvertrouwen over de gameontwikkeling op een dagelijkse basis."

Verhaal en de wereld van The Witcher 4

Op het moment is er nog zeer weinig bekend over het verhaal van de nieuwe game, maar we weten wel dat we in dit deel Ciri - ofwel Cirilla Fiona Elen Riannon - onder de knoppen krijgen. In The Witcher 3: Wild Hunt was Geralt of Rivia het hoofdpersonage, al waren er ook secties waarin Ciri speelbaar was. In dit nieuwe deel is de 'Child of the Elder Blood' daarentegen de hoofdpersoon, al heeft ze een nieuwe stemactrice. Ciri werd in de vorige game namelijk ingesproken door Jo Wyatt, maar in dit nieuwe deel neemt Ciara Berkeley de rol op zich.

Ciri is een ontzettend belangrijk personage in de Witcher-reeks. Naast dat ze de prinses van het koninkrijk Cintra is, beschikt ze ook over magische krachten dankzij het zogenaamde 'Elder Blood' dat door haar aderen pompt. De boekenreeks waarin de Witcher-franchise is ontstaan toont in detail hoe de band tussen Geralt en Ciri ontstaat en evolueert, terwijl het jonge meisje continu achterna wordt gezeten door krijgers, tovenaars en een keizer. In The Witcher 3: Wild Hunt speelt ze ook een grote rol, omdat de Wild Hunt uit de titel – een bovennatuurlijke groep krijgers – achter haar aan zit.

De implicatie van The Witcher 4 is vrij duidelijk: Ciri is in een Witcher. De onthullingstrailer laat vrij 'standaard' bezigheden voor de monsterjagers zien, waarin Ciri op een monster jaagt en juist mensen haar verraden. Hoewel specifieke details rondom het verhaal ontbreken, kunnen we vanuit de beelden wel het een en ander opmaken over de nieuwe status quo.

Verschillende eindes van The Witcher 3 en magische krachten

Dat Ciri een Witcher is, is bijvoorbeeld opvallend. Er zijn verschillende scenario's mogelijk in The Witcher 3: Wild Hunt op basis van de keuzes die je maakt, waaronder één waar Ciri inderdaad door het leven gaat als een monsterjager. Ook is het mogelijk dat ze de koningin van Nilfgaard wordt, of ze kan op pad gaan met de Wild Hunt. Volgens regisseur Sebastian Kalemba moet geen van deze eindes botsen met het verhaal in The Witcher 4, dus het maakt niet uit welk einde je in jouw playthrough hebt behaald.

Desalniettemin zijn de magische krachten die Ciri gebruikt in de eerste trailer opvallend. Witchers beschikken weliswaar over een sterker metabolisme, snellere reflexen en een paar simpele magische spreuken - in de vorm van Signs - maar Ciri lijkt nóg sterkere magie te hebben. In The Witcher 3 had zij al magische krachten, maar dat was nog voordat Ciri een volwaardige Witcher was. Volgens executive producer Małgorzata Mitręga gaat het spel uiteindelijk duidelijkheid scheppen over haar krachten.

School of the Lynx

In de Witcher-games is er sprake van verschillende 'scholen' waar de monsterjagers worden opgeleid en muteren. Zo valt Geralt of Rivia bijvoorbeeld onder de Wolf-school, maar zijn er ook Witchers uit de Cat-, Bear- en Griffin-school te vinden. In The Witcher 4 wordt hier een nieuwe school aan toegevoegd: de School of the Lynx. In de beelden is namelijk te zien dat Ciri een Witcher-medaillon van een Lynx draagt, wat herbevestigd wordt in de CD Projekt Red Store, waar de Lynx-ketting te koop is. Hoe deze school is ontstaan is niet duidelijk, maar het is mogelijk dat Ciri hem zelf heeft opgericht.

Nieuwe regio en grootte van de spelwereld

Ook is inmiddels bekend dat je in The Witcher 4 de regio Kovir kunt verkennen. Een Unreal Engine 5-techdemo laat deze locatie uit de Witcher-boeken namelijk zien. Het is voor het eerst dat we in een Witcher-game deze locatie kunnen bezoeken. Kovir is een bergachtig gebied dat hier en daar voorkomt in de Witcher-boeken, en bekendstaat om glashandel. Uit de demo blijkt dat er daarbij ook een heus smokkelwereldje in de regio schuilt, en dat er monsters zoals manticores ronddwalen. Genoeg voor een Witcher om de tanden in te zetten, dus.

Diezelfde techdemo onthult ook dat Ciri beschikt over een paard om mee rond te rijden, Kelpie genaamd. Je gaat het paard ook nodig hebben, aangezien de game minstens net zo groot wordt als The Witcher 3: Wild Hunt - een game die al honderd uur aan content biedt voor spelers die alles willen voltooien. Zowel qua oppervlakte en hoeveelheid quests moet dit nieuwe deel vergelijkbaar zijn met diens voorganger. Maar CDPR heeft ook ambitie, zo vertelde Sebastian Kalemba in een interview met SkillUp.

"De kaart is vergelijkbaar qua grootte, net als de hoeveelheid missies. Nogmaals: het spel wordt groot. Maar we hebben ook veel ambitie, dus het allerbelangrijkste is dat we een enorm boeiende ervaring willen leveren. Kwaliteit boven kwantiteit. Maar we kunnen beloven dat dit spel behoorlijk groot wordt. Het wordt groot vergeleken met al het andere wat we tot nu toe hebben gedaan."

Eerder vertelden andere ontwikkelaars bij CD Projekt Red echter dat The Witcher 4 'groter en beter' moet worden dan hun vorige werk, al is het ook mogelijk dat daarmee niet de fysieke grootte van de kaart wordt bedoeld. De studio lijkt namelijk ook sterk in te zetten op immersie en de geloofwaardigheid van de wereld, blijkt uit een interview met Gamertag Radio.

"We hebben de regel om elke NPC (in The Witcher 4) eruit te laten zien alsof ze een leven hebben, met een eigen verhaal." Volgens Kalemba wordt dit ondersteund door het verhaal in de onthullingstrailer, waarin inwoners van een dorp geloven dat er een god in het bos woont. Eigenlijk is dit een monster, waar de dorpelingen al jaren jonge meisjes aan offeren.

"We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Waar is Geralt?

Het einde van The Witcher 3: Blood and Wine - de tweede uitbreiding van het spel - deed een aardige strik om het verhaal van Geralt of Rivia, dus dat we in dit nieuwe deel als Ciri spelen is weinig verrassend. Maar Geralt is voor velen toch synoniem aan de Witcher-reeks, en er zijn dus veel vragen rondom zijn aanwezigheid in The Witcher 4. CDPR heeft in ieder geval aangegeven dat de White Wolf een rol speelt in de nieuwe game, wat ook al te herleiden was uit de aankondiging op The Game Awards, waar de trailer werd opgevolgd door stemacteur Dough Cockle die zegt: "Tijd voor een nieuwe saga. Zie je op het Pad". Wat Geralts rol in de game precies gaat worden, is vooralsnog onbekend.

Gameplay in The Witcher 4

Over de gameplay van The Witcher 4 is momenteel nog weinig te zeggen. De onthullingstrailer was een geregisseerd filmpje, en hoewel CD Projekt Red samen met Epic Games een Unreal Engine 5-techdemo heeft uitgebracht, representeren die beelden niet het eindproduct - daarover later meer.

In ieder geval is duidelijk dat The Witcher 4 net als zijn voorganger een openwereld-RPG wordt, waarin verschillende quests te ondernemen zijn. Daaronder valt onder andere het jagen op en verslaan van monsters en menselijke vijanden, terwijl spelers keuzes maken die de voortgang van die quests en de overkoepelende verhaallijn beïnvloeden.

Ciri als Witcher

Wat gameplay betreft moet The Witcher 4 spelers meer vrijheid geven, zoals Cyberpunk 2077 toegang geeft tot uiteenlopende builds. Hoewel je in The Witcher 3 vooral met een zwaard wappert, is dit verder in te vullen door onder andere te focussen op het gebruik van signs (magische vaardigheden), alchemie voor extra status-effecten of speciale aanvallen. Het zal ons benieuwen hoe dit systeem er voor Ciri uit gaat zien.

Verhaalsgewijs biedt de verandering naar Ciri als hoofdpersonage ook mogelijkheden, zo geeft de regisseur van het spel aan. Spelers krijgen zo meer controle over hoe zij haar willen definiëren, gezien ze ook een stuk jonger is dan Geralt. "Ze staat op het punt de Witcher te worden. (...) Ze gaat op haar eigen manier om met monsters, missies en avonturen. Het geeft ons ook meer ruimte om andere verhalen te vertellen."

Daarbij hoort volgens Kalemba ook de mogelijkheid om betekenisvolle (romantische) relaties op te bouwen met personages in het spel, net zoals dat in The Witcher 3 bijvoorbeeld kon met tovenaressen Yennefer of Vengerberg en Triss Merigold.

"Het maakt onderdeel uit van hoe we spellen ontwikkelen. Het maakt ook onderdeel uit van de menselijke natuur. Het is doodnormaal. Zonder dat zouden we niet het volledige verhaal kunnen vertellen. We willen er veel tijd aan besteden en het enorm boeiend en erg betekenisvol maken. Het wordt geen romantiek alleen maar om romantiek in de game te hebben. Daar doen we niet aan bij CD Projekt Red."

Unreal Engine 5

Met de aankondiging van The Witcher 4 werd ook bekendgemaakt dat de ontwikkeling van het spel niet met de in-house RED Engine van CD Projekt Red gebeurt. In plaats daarvan gebruikt de studio nu Unreal Engine 5, waarvan de technische capaciteiten getoond werden met de eerder getoonde techdemo.

De beelden zijn dus niet representatief van hoe het spel er uiteindelijk uit gaat zien en hoe het speelt, maar moeten een indruk geven van wat er mogelijk is met de technologie. Een woordvoerder van CDPR zei er het volgende over:

"Het is belangrijk om in het achterhoofd te houden dat deze techdemo niet bedoeld is als representatie van The Witcher 4 - het is een tentoonstelling van de gereedschappen die we samen met Epic Games ontwikkelen. Dat betekent dat specifieke graphics, zoals de modellen van personages en omgevingen, anders kunnen zijn in The Witcher 4."

In ieder geval representeert de tech demo de kwaliteit waar CDPR op mikt, al is het nog te vroeg om te zeggen welke hardwarespecificaties hiervoor nodig zijn.

Levendige spelwereld

Naast het feit dat de Unreal-demo er bloedmooi uitziet, wordt er veel aandacht besteed aan het natuurlijke gedrag van de NPC's, wat aansluit bij wat de ontwikkelaar vertelde over immersie. Zoals je bij het stuk over het verhaal en de wereld hierboven al kon lezen zei de regisseur van het spel: "We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Het begin van een trilogie

CD Projekt Red kondigde in 2022 aan dat The Witcher 4 (dat in 2022 alleen nog bekendstond als Project Polaris) het begin vormt van een nieuwe Witcher-trilogie. Verdere informatie over de invulling van deze trilogie is er niet, maar de eerste game is dan ook nog altijd niet uitgekomen.

Meer Witcher-games

Met die aankondiging van een trilogie bracht CDPR ook direct naar buiten dat er aan meer projecten werd gewerkt. Naast het vervolg op Cyberpunk 2077 - werknaam Orion - onthulde het bedrijf twee Witcher-titels. Helaas is één daarvan inmiddels geannuleerd: Drake Hollow-ontwikkelaar The Molasses Flood werkte aan een Witcher-game met multiplayer-elementen, maar die gaat het daglicht helaas niet zien.

Dan is er wel nog Project Canis Majoris, wat een remake is van het eerste Witcher-spel. De ontwikkeling daarvan wordt uitgevoerd door Fool's Theory, bekend van hun gameThe Thaumaturge en als ondersteunende studio voor onder andere Baldur’s Gate 3. De status van dit project is onbekend, maar er gaan geruchten dat de ontwikkelaar de laatste jaren de focus heeft verschoven naar een nieuwe uitbreiding voor The Witcher 3: Wild Hunt.

Het Poolse platform Strefa Inwestorów heeft namelijk van een aantal bronnen vernomen dat het bedrijf werkt aan een nieuwe DLC om de 'marketing' voor The Witcher 4 af te trappen en de tijdsperiode tussen de games te overbruggen. Het is dus mogelijk dat we in de uitbreiding dus ook als Ciri spelen, gezien het verhaal van Geralt volgens velen prachtig werd afgesloten in Blood and Wine - de tweede uitbreiding van The Witcher 3.

Borys Nieśpielak, een van de mensen die dit gerucht in de wereld heeft geholpen, had een maand later contact met Eurogamer. Hij vertelde nog altijd achter het gerucht te staan, en verwijst naar een specifieke zin van de ceo van CD Projekt Red bij het bekendmaken van de kwartaalcijfers:

"Gezien de huidige geboekte progressie is er een mogelijkheid dat nieuwe content waar recentelijk naar gehint is komend jaar uitkomt en een impact heeft op onze financiële resultaten."

Het klinkt absurd: een nieuwe The Witcher 3-uitbreiding, elf jaar na release. Neem dit gerucht dus uiteraard met een korreltje zout, ook al kunnen we het niet geheel negeren.

Meer van The Witcher

Met de gigantische populariteit van de Witcher-games weten nieuwkomers of minder ingelezen fans soms niet dat de franchise veel verder gaat dan steengoede RPG's. Hieronder vind je een paar tips om je verder te verdiepen in de wereld van The Witcher.

De boeken en comics

Net als veel welbekende fantasy-epieken ligt de oorsprong van The Witcher in boeken, en dan zowel in de korte verhalen en romans van Poolse schrijver Andrzej Sapkowski. Zijn saga neemt zes romans en twee bundels met korte verhalen in beslag waarvan die bundels zich voor het grote overkoepelende verhaal van de overige boeken afspelen. De volgorde van de boeken is als volgt:

-       The Witcher: Crossroads of Ravens

-       The Witcher: The Last Wish

-       The Witcher: Sword of Destiny

-       The Witcher: The Blood of Elves

-       The Witcher: Time of Contempt

-       The Witcher: Baptism of Fire

-       The Witcher: The Tower of the Swallows

-       The Witcher: The Lady of the Lake

-       The Witcher: Season of Storms

Het laatste boek in bovenstaande lijst, Season of Storms, is overigens een roman die zich afspeelt tussen de korte verhalen in The Last Wish, maar daarna pas uitkwam. Daarbij heeft Sapkowski in 2025 een nieuwe Witcher-roman uitgebracht: Crossroads of Ravens. Dit verhaal volgt een jonge Geralt of Rivia, die pas net zijn opleiding als Witcher heeft voltooid en vrij naïef de wijde wereld ingaat.

Daarbij heeft uitgever Dark Horse een fikse collectie Witcher-comics uitgebracht, waaronder ook adaptaties van Andrzej Sapkowski's korte verhalen. Sommige comics vertellen daarbij unieke verhalen met Geralt of andere - nieuwe - personages. The Witcher: Ronin heeft sterke Oosterse invloeden, en een verhaal als The Witcher: The Bear and the Butterflyvertelt een klassiek Witcher-verhaal waarin Geralt in een dorpje onderzoek doet naar een monster.

Overigens maakt CD Projekt Red met zijn games geen adaptaties van Sapkowski's verhalen. De games spelen zich in principe af na de gebeurtenissen van de boeken , maar Sapkowski hoeft het verhaal van de studio ook niet in acht te nemen als hij eventueel een boek in dat tijdperk wil schrijven.

The Witcher op Netflix

We gingen er met relatief goede moed in, maar het tijdperk van The Witcher op Netflix ging vrij snel bergafwaarts. In 2019 kwam het eerste seizoen van de serie uit, met Superman-acteur Henry Cavill als Geralt of Rivia. Dat seizoen was een adaptatie van verschillende gebeurtenissen in The Last Wish en Sword of Destiny, en werd ondanks wat klachten over Geralts karakterisatie en verwarring door het continu springen tussen tijdlijnen redelijk goed ontvangen.

In de seizoenen die daarop volgden steeg de onvrede met de serie en de karakterisatie van Geralt, die in de serie veel meer stoïcijns is dan in het bronmateriaal. Ook werden sleutelmomenten uit de romans maar losjes of helemaal niet overgeheveld naar de serie, wat bij fans in het verkeerde keelgat schoot. Na het derde seizoen werd bekendgemaakt dat in de laatste twee seizoenen van de serie Cavill niet langer zou doorgaan als Geralt. In seizoen 4 en 5 wordt de monsterjager nu dus gespeeld door Liam Hemsworth. Het laatste seizoen van The Witcher moet ergens in 2026 uitkomen.

Daarbij heeft Netflix twee geanimeerde films geproduceerd die zich in de wereld van The Witcher afspelen. Allereerst The Witcher: Nightmare of the Wolf, die het verhaal van de Witcher Vesemir vertelt, en onthult waarom er nog maar weinig Witchers over zijn op het Continent. Later kwam ook The Witcher: Sirens of the Deep uit, een adaptatie van het verhaal A Little Sacrifice uit The Sword of Destiny. De troubadour Jaskier en Geralt hebben daarin geen cent te makken, maar raken verwikkeld in een conflict tussen mensen en Meermensen met een Little Mermaid-sausje. Ook leuk: Geralt wordt in deze film ingesproken door Doug Cockle - de stemacteur van Geralt in The Witcher 3: Wild Hunt.

Thronebreaker: The Witcher Tales

Naast de genummerde Witcher-games is er ook een spin-off uitgebracht door CD Projekt Red, dat ook fungeert als een soort standalone-versie van het kaartspelGwent. Menig Witcher 3-speler is verknocht geraakt aan dit spel, en Thronebreaker is in grote lijnen een versie van Gwent waarin je daadwerkelijk een leger aanvoert.

Waar velen vooral mee weglopen na het spelen van Thronebreaker is echter het verhaal. Dat speelt zich af tijdens de gebeurtenissen van de Witcher-boeken, waarin spelers de controle krijgen over Queen Meve - de leider van Rivia Lyria. Keuzes staan ook weer centraal, dus als je The Witcher 3: Wild Hunt inmiddels wel gezien hebt en niet kunt wachten op The Witcher 4, is deze game een meer dan prima tussendoortje.

In de rubriek Waar voor je geld gaan we een paar keer per week voor je op zoek naar producten die voor een mooie prijs op Kieskeurig.nl te koop zijn, of die bijzondere eigenschappen hebben. Dit keer: vijf smartphones met royale opslag voor al je foto's, video's, e-mails en documenten.

Hoe meer we met onze smartphones doen, des te meer ruimte we nodig hebben om alles op te slaan. Wat te denken van al je (vakantie)foto's, gemaakte video's in 4K-kwaliteit of belangrijke e-mails? We gebruiken onze telefoon voor van alles, maar de opslagruimte is vaak beperkt. Met deze vijf smartphones hoef je je daar de komende tijd in ieder geval niet meer druk over te maken.

Motorola Edge 50 Ultra

De Motorola Edge 50 Ultra heeft een opslagcapaciteit van 1 TB en draait op Android. Met een 6,67‑inch OLED‑scherm en 5G‑ondersteuning biedt deze smartphone een ruime weergave en snelle verbindingen. Deze telefoon werd in 2024 geïntroduceerd en is nog volop verkrijgbaar . De 50 MP hoofdcamera is onderdeel van een drievoudige camerasetup, waardoor je foto’s met verschillende brandpunten kunt maken. Aan de voorkant bevindt zich een 50 MP selfiecamera, ondersteund door een flitser voor extra licht.

De accu heeft een capaciteit van 4 500 mAh en is niet verwisselbaar. Deze smartphone is geschikt voor 5G‑netwerken en heeft natuurlijk ook gps, wifi en Bluetooth voor connectiviteit. Aan de binnenkant combineert Motorola een krachtige chipset met voldoende RAM om apps soepel te laten draaien.

Schermgrootte: 6,7 inch
Werkgeheugen: 16 GB
Energielabel: B
Gewicht: 197 gram
Opslag uitbreidbaar: Nee

Xiaomi 14T Pro 5G 

De Xiaomi 14T Pro 5G is een Android‑telefoon met 12 GB werkgeheugen en natuurlijk 1 TB opslagruimte. Het 6,67‑inch AMOLED‑scherm biedt een heldere weergave en ondersteunt een hoge resolutie, terwijl 5G connectiviteit zorgt voor de vlotte dataoverdracht. De accu van 5 000 mAh zorgt daarnaast voor een flinke gebruiksduur.

Aan de achterkant zit een 50 MP hoofdcamera, en aan de voorkant een enkele selfiecamera. Dankzij de moderne processor en het ruime werkgeheugen kun je meerdere apps zonder haperingen gebruiken.

Schermgrootte: 6,67 inch
Werkgeheugen: 12 GB
Energielabel: F
Gewicht: 209 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Samsung Galaxy S25 Ultra

Deze Samsung Galaxy S25 Ultra richt zich op gebruikers die op zoek zijn naar een krachtig topmodel met 1 TB opslagcapaciteit. Het toestel heeft een 6,8‑inch AMOLED‑scherm en ondersteunt 5G. Binnenin zorgt een moderne chipset in combinatie met 16 GB RAM voor snelle prestaties, terwijl 1 TB opslag ruimte biedt voor veel foto’s, video’s en apps. De smartphone beschikt over een quad‑camera met een 200 MP hoofdsensor, waarmee je veel details vastlegt.

De accu van 5 000 mAh is niet verwisselbaar maar ondersteunt snelle laadtechnieken. Samsung levert Android 15 met langdurige softwareondersteuning. Dankzij IP68‑certificering is het toestel water‑ en stofbestendig. Voor connectiviteit ontbreken Bluetooth 5.4, wifi en gps uiteraard niet.

Schermgrootte: 6,9 inch
Werkgeheugen: 12 GB
Energielabel: B
Gewicht: 218 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Apple iPhone 15 Pro Max

De iPhone 15 Pro Max is Apple’s high‑end toestel uit 2023 maar kan nog steeds prima meekomen. Het toestel beschikt over een 6,7‑inch OLED‑scherm. Onder de motorkap zorgt Apple’s eigen chip voor snelle prestaties en energie‑efficiëntie. De smartphone ondersteunt 5G en is uitgerust met een driedubbele camera met 48 MP hoofdsensor, waarmee je foto’s en video’s in hoge resolutie maakt.

De titanium behuizing zorgt voor stevigheid zonder dat het toestel te zwaar wordt. Met 1 TB opslagruimte heb je voldoende plek voor video’s, foto’s en grote apps.

Schermgrootte: 6,7 inch
Werkgeheugen: 8 GB
Energielabel: B
Gewicht: 221 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Apple iPhone 16 Pro

De iPhone 16 Pro is een 2024‑model van Apple dat 1 TB opslagruimte biedt. Het is een handzaam 6‑inch model en dankzij Apple’s eigen processor en 16 GB RAM draait het iOS-besturingssysteem soepel, en geeft de interne opslag van 1 TB veel ruimte voor video’s, foto’s en apps. De drievoudige camerasetup omvat een 48 MP hoofdcamera; voor selfies is er een 12 MP camera.

De iPhone 16 Pro biedt functies zoals Face ID, draadloos laden en uitgebreide AR‑mogelijkheden dankzij de krachtige chip. De behuizing is water‑ en stofbestendig (IP68) en gemaakt van aluminium en glas.

Schermgrootte: 6,3 inch
Werkgeheugen: 8 GB
Energielabel: B
Gewicht : 199 g
Opslag uitbreidbaar: NEE