In Nederland leven we met water, maar we maken ook veelvuldig gebruik van wind en zon om in onze levensbehoeften te voorzien. Denk bijvoorbeeld aan zelfvoorzienend leven. Je kunt stroom opwekken door zonnepanelen op je huis of Tiny House te leggen, maar genereert dat genoeg elektriciteit om comfortabel te wonen in een off-grid Tiny House?

Het is een aantrekkelijke trend nu een huis kopen steeds moeilijker wordt, het wonen in een Tiny House. Het gaat om een modern mini-huis dat qua grootte ongeveer tussen een flinke stacaravan en een gewone caravan inzit. Een soort bouwkeet die zo is ingedeeld dat er optimaal gebruik wordt gemaakt van de ruimte. Eén van de grootste uitdagingen in het wonen in een Tiny House is echter vaak niet het huisje, maar de locatie.

Een stuk bouwgrond kopen is niet alleen heel duur; vaak is de grond ook te groot. Bovendien is het idee van een Tiny House vaak juist dat je de vrijheid hebt het huisje gemakkelijk te verplaatsen. Grond huren is een mogelijkheid, maar vaak bevat de grond dan geen voorzieningen. Je zal dan off-grid moeten gaan wonen, wat betekent dat je zelf moet zorgen voor je riolering, elektriciteit, gas en soms zelfs water.

Energie in accu’s

Geen gas meer gebruiken, dat is niet onmogelijk. Je zou een elektrisch haardje kunnen gebruiken om je Tiny House warm te stoken in de winter, maar er zijn ook veel andere manieren om warmte te creëren zoals PVT-panelen die warmte opvangen. Je kunt bovendien elektrisch koken of op een gasfles, zonder dat je op het gasnet zit. Elektriciteit is in elk huishouden essentieel en daarom vind je op de meeste Tiny Houses een groot aantal zonnepanelen. Maar hoe werkt dat op het moment dat de zon zich iets minder vaak laat zien? Je kunt de energie die wordt opgewekt opslaan in accu’s, maar die nemen wel ruimte in. Je zal dus sowieso spaarzaam moeten omgaan met elektriciteit en bedenken welke grote stroomverbruikende apparaten je in je Tiny House neerzet. Je zal dus ook een zuinige koelkast moeten kiezen.

Om te weten hoeveel zonnepanelen je nodig hebt, moet je eerst weten hoeveel apparaten je wilt aansluiten op je energienetwerkje en wat deze verbruiken. Je moet daarnaast weten hoeveel één zonnepaneel in zijn piekmomenten kan opwekken. Is dat bijvoorbeeld 330 Wp, dan heb je voor een jaarlijks verbruik van dagelijks 1500 kWh vijf zonnepanelen nodig. Zonnepanelen op een Tiny House werken anders dan die op een normaal huis. Het teveel aan opgewerkte stroom zal niet worden teruggeleverd, maar worden opgeslagen in een accu. Daarvoor heb je naast de accu zelf ook nog een acculader nodig en een omvormer, zodat je apparaten ook echt kunnen werken op de energie die je uit de zonnestralen trekt. Daar zijn systemen voor zoals de EasySolar, maar je kunt het dus ook zelf regelen.

Windenergie

Reken je niet teveel op zon, dan kun je kijken naar windenergie. Zolang je niet in een bos staat. Ook moet de windmolen vrij hoog staan om zoveel mogelijk wind te vangen. Echter is een windmolen relatief duur en lawaaierig, waardoor dit niet de meest populaire manier is om energie op te wekken. Juist omdat het bewegende delen heeft, gaat er ook eerder iets stuk dan bij een zonnepaneel dat zelfs als dakdekking kan fungeren. Er zijn zelfs transparante zonnepanelen die je als ramen kunt gebruiken, want je kunt er doorheen kijken. Ideaal voor een Tiny House, waar natuurlijk weinig ruimte is.

Off-grid biedt niet alleen vrijheid qua gaan en staan, maar ook financiële vrijheid. Je bent niet meer jaarlijks 1500 euro kwijt aan gas en elektra, maar je moet wel investeren in de hierboven beschreven oplossing. Er is echter meer voordeel te halen aan een Tiny House. Het laat je een stuk bewuster omgaan met elektriciteit. Elektriciteit opwekken door zonnepanelen te gebruiken is sowieso een stuk duurzamer dan aan het net aangesloten zijn. Dat laatste kan ook met een Tiny House, maar er zijn maar weinig plekken in Nederland te vinden die nog niet vol zijn en dit wel aanbieden. Mocht je het toch niet redden met zuinig doen en zonne-energie, dan is het mogelijk als back-up een helaas niet zo duurzame generator op benzine te gebruiken.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.